ANATOMIA DENTARE ....LEKSION

of 26 /26
Anatomia Dentare LEKSION

Embed Size (px)

Transcript of ANATOMIA DENTARE ....LEKSION

  • Anatomia DentareLEKSION

  • Leksioni Nr:1 Anatomia DentareStudimi i morfologjis dentare krijimi i aftsive pr t kryer t gjith ndrhyrjet stomatologjike. Formimi i denticionit n prgjithsi: Njeriu ka dy sisteme dentare: sistemi i qumshtit q fillon t formohet n fazn prenatale rreth javs s 14 dhe kompletohet pas lindjes n moshn 3 vje; dhmbt permanent Dhmbi i par permanent duket n moshn 6 vje. N kt mosh kemi sistem dentar miks. Ky tranzicion prfundon pas moshs 12 vje kur gjith dhmbt e qumshtit kan dal (fig.1-1).

  • Sistemi Europian: Dhmbt e qumshtit me numra romak: + pr nofulln e siprme - pr nofulln e poshtme +I +II +III +IV +V - I - II - III - IV - V Dhmbt e prhershm: +1 +2 +3 +4 -5 -6 -7 -8 -1 - 2 - 3 - 4 -5 -6 -7 -8Sistemi Universal: Dhmbt e qumshtit me grma fillon nga A tek T: A B C D E F G H I J T S R Q P O N M L K Dhmbt e prhershm fillon me 8 djathtas sipr me numra arab 1...32. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 32 31 30 29 28 27 26 25 24 23 22 21 20 19 18 17

  • Sistemi FDJ :

    Dhmbt e qumshtit fillon me numrin 5 n nofulln e siprme djathtas dhe prfundon me 8 djathtas posht:

    55 54 53 52 51 61 62 63 64 65 85 84 83 82 81 71 72 73 74 75

    Dhmbt e prhershm fillon me 1 djathtas sipr dhe prfundon me 4:

    18 17 16 15 14 13 12 11 21 22 23 24 25 26 27 28 48 47 46 45 44 43 42 41 31 32 33 34 35 36 37 38

  • Sistemi i kodifikimit t dhmbve

    Sistemi Chervran, paraqiten dhmbt e qumshtit me numra romak: t prhershmit arab. Dhmbt e qumshtit V IV III II I I II III IV V V IV III II I I II III IV V Dhmbt permanent: 8 7 6 5 4 3 2 1 1 2 3 4 5 6 7 8 8 7 6 5 4 3 2 1 1 2 3 4 5 6 7 8 Sistemi Palmar: Dhmbt e qumshtit me grma nga A....E E D C B A A B C D E E D C B A A B C D E Dhmbt e prhershm: 8 7 6 5 4 3 2 1 1 2 3 4 5 6 7 8 8 7 6 5 4 3 2 1 1 2 3 4 5 6 7 8

  • Sistemi i identifikimit t dhmbve

    Rradhitja e dhmbve n harkun alveolar quhet denticion Denticioni i qumshtitI I 2/2 C 1/1 M 2/2 = 10 Denticioni i prhershm I 2/2 C 1/1 P 2/2 M 3/3 = 16 Ndarja e nofulls majtas - djathtas Ndarja e nofulls sipr - posht

  • Kaviteti oral: kuptohen nj sr organesh dhe indesh q prfshijn zgavrn e gojs dhe q ndikon n funksionin; prtyps, fonetik, estetik. Pjest prbrse t kavitetit oral: nofullatdhmbtmuskujt prtyps dhe t mimiksgjuha, mukoza, gjendrat e pshtyms.

    Dhmbt prbjn pjesn qndrore t aparatit prtyps: Ndahen: Dhmb frontal, distal.Funksioni prerje e ushqimit, coptim, bluarje, n fonetik, estetik.

  • Klasifikimi i dhmbve:

    Prers Incizivt 4 pr do nofullShqyes kanini 2 pr do nofullCoptues Premolart 4 pr do nofullBluars Molart 6 pr do nofull Pjest prbrse t dhmbit: 1- kuror klinike, anatomike2- qaf pjesa kalimtare nga kurora tek rrnja3- rrnj pjesa q vendoset n alveol Faqet e kurors s dhmbit: Labiale: frontaletBukale: pr distaltLinguale : ovaleProksimale : meziale dhe distaleMargo incizale: siprfaqja prtypse (fig.1-5,6); (fig.1-11,12)

  • Leksioni Nr:2Ndarja e kurors s dhmbit: 1- Ndarja cerviko - okluzale 1/3 cervikale 1/3 e mesit 1/3 okluzale2- Ndarja mezio distale 1/3 meziale 1/3 e mesit 1/3 distale3- Ndarja buko linguale 1/3 bukale 1/3 e mesit 1/3 linguale

  • Ndarja e rrnjs s dhmbit:

    Ndarje cerviko - apikale 1/3 cervikale 1/3 e mesit 1/3 apikale Kombinime termash:

    mezio okluzal labio lingualmezio incizal buko lingual mezio lingual cerviko incizal disto okluzal cerviko okluzal disto incizal buko mezial disto bukal buko distal

  • Faqet e kurors bashkohen ndrvete duke formuar knde. Sipas dy faqeve q bashkohen formohet kndi me emrtimin e tyre:Kndet e margos incizale t grup dhmbve anterior: Kndi disto labial mezio labial disto lingual mezio lingual linguo- incizal labio incizal

    Kndet e buzve pr dhmbt posterior : Kndi mezio bukal disto bukalDisto bukal disto lingualMezio lingual disto okluzalMezio okluzal (fig.1-14/a)

  • Kndi i qoshes: formohet nga bashkimi i tre siprfaqeve Dhe prfiton emrin nga kombinimi i emrave t siprfaqeve q e formojn at: psh.bashkimi i siprfaqes meziale, bukale dhe okluzale t nj molari quhet pika kndore mezio-buko-okluzale.

    Pr dhmbt anterior pikat kndore jan: (fig.1-15/a) mezio labio incizale mezio linguo incizale disto labio incizale disto linguo incizale

    Pr dhmbt posterior pikat kndore: (fig.1-15/b) mezio buko okluzal mezio linguo okluzal disto buko okluzal disto lingu okluzal

  • Morfologjia e indeve t dhmbitDhmbi prbhet nga :

    Inde t forta zmalt, dentin,cement Inde t buta: pulpa, paradonti

    Zmalti: Vesh kurorn Prbhet nga prizmat Te qafa ka trashsi 0,01mm Rndsia praktike mnjanimi i ekspozimit t dentins Siprfaqen prtypse 1,5mm

  • Prbhet: substanca jo organike kalcium hydroksiapatit 95% (Ca2So4, Mg2So4,CaCO3) Substanca organike 3 5% (kartilogo, dhjamra, etj) Dentina: vesh krejt dhmbin. Prbhet 28% substanc organike 72% substanc inorganike Dentina merr origjinn nga pulpa: Formohet dentin sekondare, dentin terciare

  • Cementi: Shtresa e jashtme e rrnjs: Ka prbrje inorganike: Kalium hidroksiapatit 65% Material organik 23%Uj 12%

    Pulpa: sht ind i but i prbr nga nj rrjt e holl prej qelizash t indit lidhor me en gjaku, limf, dhe fije nervore q mbushin kavitetin e brendshm t dhmbit.

  • Funksionet e pulps:

    Formues dentinn Ndijues ndjejn dhimbjen Ushqyes transportn e lnds ushqyes nga rryma e gjakut Mbrojts i prgjigjet dmtimit me formimin e dentins sekondare.

  • Periodonti:

    Ind fibroz konjuktiv, mbush hapsirn ndrmjet rrnjs dhe alveols. Midis tufs s indit fibroz ndodhet ind konjuktiv i but, i shkrift i cili prmban en gjaku dhe nerva. Tufa e indit fibroz del nga cementi dhe drejtohet n murin e alveols dhe formon ligamentin cervikal me drejtim horizontal dhe t pjerrt n maj.

    Rndsia praktike: 1- N raportin e prfshirjes s qafs s dhmbit nga konstruksioni protetik fiks.2- Nga thellsia e shtrirjes s ktij konstruksioni n prmasat 0,5mm.

  • Morfologjia e shenjave dalluese t dhmbit Shenja dalluese e kurbs (lakores) Shenja e kndit Shenja e rrnjs1- Shenja e kurbs: Faqja bukale n drejtim t dhmbit ansor sht m e pjerrsuar. Rndsia praktike: arsye estetike formohet hark konform origjinalitetit arsye funskionale2- Shenja e kndit: kndi i drejt - mezialisht knd i rrumbullakosur distalisht3- Shenja e rrnjs: Rrnja sheh distalisht dhmbit fqinj pasardhs.

  • ************************