Perkembangan Tulisan Jawi

download Perkembangan Tulisan Jawi

If you can't read please download the document

  • date post

    30-Jun-2015
  • Category

    Education

  • view

    5.370
  • download

    37

Embed Size (px)

description

Slaid ini disediakan untuk mata pelajaran Sejarah Perkembangan Bahasa Melayu, Perkamusan dan Terjemahan untuk tajuk Perkembangan Sistem Ejaan Jawi (Sila rujuk Proforma BMM 3112) - PISMP Bahasa Melayu

Transcript of Perkembangan Tulisan Jawi

  • Sejarah aksara Jawi bermula pada 1303 M apabila teks bahasa Melayu ditulis dengan aksara Jawi pada Batu Bersurat Terengganu.Batu bersurat ini ditemukan di Sungai Teresat, Kuala Berang, Terengganu kira-kira pada tahun 1899.Bahan bukti ini merupakan bahan bertulisan Jawi yang tertua.

  • Batu ini dikatakan telah disedari oleh Saiyed Husin bin Ghulam Al Bukhari iaitu seorang ahli perniagaan. Saiyed Husin meminta Penghulu Ali dan orang kampung mengangkat dan meletakkannya di atas rakit untuk dibawa ke Kuala Terengganu. Sampai di Kuala Terengganu, batu ini telah di persembahkan Kebawah Duli Yang Maha Mulia Sultan Zainal Abidin III dan kemudian batu itu diletakkan diatas Bukit Puteri.

  • Pada tahun 1922 Timbalan Penasihat Inggeris di Terengganu Encik H.S. Peterson meminta seorang jurufoto berbangsa Jepun, N.Suzuki mengambil gambar dan dihantar kepada C.O. Blegden untuk dibuat pembacaan. Batu itu telah patah sebahagian disebelah atasnya dan ditulis dalam bahasa Melayu dengan tulisan jawi bertarikh 702 Hijrah.

  • Pada tahun 1923, batu ini dipinjamkan ke Muzium Singapura sehingga Muzium Negara di Kuala Lumpur siap dibina, batu bersurat tersebut telah dipulangkan ke Kuala Lumpur dari Muzium Raffles Singapura.Pada 12 Februari 1987, Kerajaan Negeri Terengganu telah menulis surat kepada Jabatan Muzium menyatakan hasrat untuk mendapat kembali Batu Bersurat tersebut untuk dijadikan bahan pameran di Muzium Negeri Terengganu. Pada tahun 1991, Jemaah Menteri telah memutuskan supaya Batu Bersurat dipulangkan kepada Kerajaan Negeri Terengganu.

  • Tarikh tepat bagi penulisan batu bersurat ini tidak dapat ditentukan dengan tepat. Teks pada batu bersurat ini ada menyatakan mengenai tarikh ia ditulis, iaitu "Jumaat di bulan Rejab di tahun saratan di sasanakala Baginda Rasulullah telah lalu tujuh ratus dua". Namun begitu, mesej teks ini agak kabur dan menimbulkan keraguan dalam kalangan sejarawan.Menurut kajian yang dilakukan oleh Prof. Dr. Syed Muhammad Naquib Al-Attas, tarikh bagi batu bersurat ini ialah Jumaat, 4 Rejab 702 H, bersamaan dengan 22 Februari 1303 M.

  • Muka pertama

  • Muka pertamaRasulullah dengan yang arwah santabi mereka Asa pada Dewata Mulia Raya beri hamba meneguhkan Agama Islam Dengan benar bicara derma mereka bagi sekalian hamba Dewata Mulia Raya Di Benuaku ini penentu agama RasululLah sallallahi wassalama raja. Mandalika yang benar bicara sebelah Dewata Mulia Raya di dalam Bumi penentu itu fardhu pada sekalian Raja Manda. Lika Islam menurut setitah Dewata Mulia Raya dengan benar. Bicara berbajiki benua penentuan itu maka titah Seri Paduka. Tuhan menduduki Tamra ini di Benua Terengganu adi pertama ada. Jumaat di bulan Rajab di tahun saratan disasanakala. Baginda RasululLah telah lalu tujuh ratus tua.

  • Muka kedua

  • Muka keduaKeluarga di Benua jauh kan Datang berikan.keempat orang berpiutang. Jangan mengambil....(a)mbilhilangkanemas. Kelima derma barang orang....(mar)dika. Jangan mengmbil tugas buat temasnya. Jika ia ambil hilangkan emas.Keenam derma barang. Orang berbuat bala cara laki-laki perempuan satitah. Dewata Mulia Raya jika merdeka bujang palu. Seratus ratun jika merdeka beristeri. Atawa perempuan bersuami ditanam hinggakan. Pinggang dihambalang dengan batu matikan. Jika inkar (bala cara) hambalang jika anak mandalika.....

  • Muka ketiga

  • Muka ketigaBujang dandanya sepuluh tengan tiga jika ia......... Menteri Bujang dandanya tujuh tahil se (paha).... Tengah tiga, jika tetua bujang dandanya lima (tahil.... Tujuh tahil sepaha masuk bandara, jika O (rang)..... Merdeka. Ketujuh derma barang perempuaan hendaak.......... Tiada dapat bersuami, jika ia berbuat balabicara..............

  • Muka keempat

  • Muka keempat..........tiada benar dendanya setahil sepaha kesembilan derma. ..........Seri Paduka Tuhan (Tuan) siapa tiada harta dendanya. ..........Ke sepuluh derma jika anakku, atawa pemaainku atawa cucuku atawa keluarga ku atawa anak. ..........tamra ini segala isi tamra barang siapa tiada menurut tamra ini laknat Dewata Mulia raya. ...........di jadikan Dewata Mulia Raya bagi yang langgar acara tamra ini.

  • Penemuan Batu Bersurat Terengganu sangat penting kerana membuktikan bahawa :Pertapakan Islam di Semenanjung bermula di Pantai TimurTulisan Jawi telah mula digunakan dalam bahasa MelayuBahasa Melayu telah digunakan dalam pentadbiranUndang-undang telah mula dirakamkan

  • Isi teks batu bersurat ini mengenai undang-undang seorang raja. Catatan yang terkandung pada batu ini menyebut Islam sebagai agama rasmi dan menerangkan hukum-hukum Islam tentang maksiat dan segala kemungkaran. Batu bersurat ini turut mencatatkan undang-undang hutang-piutang dan hukuman kesalahan berzina yang boleh dikenakan kepada rakyat jelata dan raja berasakan hukum Islam.

  • Batu Bersurat TerengganuKosa kata yang digunakan - kata asli bahasa Melayu dengan kata pinjaman bahasa Sanskrit, Jawa dan Arab.Sistem ejaan Jawi yang digunakan - campuran sistem ejaan pengaruh Arab dengan sistem ejaan pengaruh Melayu.

  • Sistem ejaan pengaruh Arabmakamim-kaf [ ]jikajim-kaf [ ]pinggangpa-nga-ga-nga [ ]

    Sistem ejaan pengaruh Melayurajara-alif-jim-alif [ ]suamisin-wau-alif-mim-ya [ ]merdekamim-ra-dal-ya-kaf-alif [ ]

  • Perkembangan tulisan Jawi dipengaruhi oleh dua unsur, iaitu unsur Arab dan unsur Melayu.Unsur Arab mengalami dua tahap perkembangan.Pada tahap pertama, ejaannya menggunakan tanda-tanda baris atau diakritik.

  • Sistem baris membolehkan perkataan yang ditulis dengan aksara Jawi disebut dengan betul.Oleh sebab baris yang digunakan terlalu banyak, masa untuk menulis sesuatu kata atau ayat mengambil masa yang agak lama.Oleh itu, muncullah tahap kedua, iaitu tulisan Jawi yang meninggalkan tanda-tanda baris atau dikenal sebagai tulisan Arab gondol.

  • Sistem tulisan Arab gondol mempunyai beberapa kelemahan iaitu :Kesukaran menyebut sesuatu perkataan dengan betul dan tepatMenimbulkan perkataan homograf yang mempunyai ejaan yang sama, seperti perkataan tambak, tembak, tombak, tumbuk, dan tembok yang dieja sebagaiMasalah homograf itu mengakibatkan ketaksamaan makna.

  • Kelemahan yang ada pada sistem ejaan Jawi berunsurkan Arab, maka sistem ejaan Jawi yang berunsur Melayu telah diperkenalkan.Sistem ejaan Jawi ini menggunakan huruf saksi atau huruf vokal, iaitu : melambangkan bunyi vokal a dan e pepet melambangkan bunyi vokal o dan u melambangkan bunyi vokal i dan e taling

  • Sistem ejaan Jawi yang berunsur Melayu ini juga mengalami dua perkembangan. Pada tahap pertama, huruf saksi diletakkan pada suku kata pertama seperti yang berikut :

  • Sistem ini masih menimbulkan masalah homograf, iaitu masih terdapat perkataan yang berbeza ditulis dengan ejaan yang sama.Contohnya, perkataan boleh digunakan untuk perkataan bumi dan juga bom.Untuk menyelesaikan masalah ini, ejaan berunsur Melayu tahap kedua diperkenalkan, iaitu huruf saksi atau huruf vokal diletakkan pada suku kata kedua selain dibubuh pada suku kata pertama seperti yang ditunjukkan pada jadual yang berikut :

  • Sistem ejaan ini dapat dikatakan agak lengkap dan sebahagian daripada pengubahsuaian ini telah digunakan dalam sistem Ejaan Zaba(1983)Sistem Ejaan ini kemudian disempurnakan dalam Pedoman Ejaan Jawi yang Disempurnakan(1986) dan digunakan hingga kini.

  • Pada tahun 1918 Za'ba memulakan projek pensenaraian kata-kata dalam tulisan Jawi; pada tahun 1924 beliau mengambil inisiatif menubuhkan sebuah persatuan yang salah satu matlamatnya untuk menseragamkan ejaan Jawi; pada tahun 1931 beliau merumuskan undang-undang ejaan Jawi dalam sebuah buku Rahsia Ejaan Jawi - Raja Masittah Raja Ariffin, "Pendeta Za'ba (1895-1973)"

  • Pedoman Ejaan Jawi Yang Disempurnakan (1986) ini dihasilkan setelah selesainya penyemakan terhadap Daftar Ejaan Melayu Za'ba (1939) dan di dalamnya terkandung pedoman ejaan yang dikekalkan, dimantapkan, diubahsuaikan, dan diperbaharui daripada Daftar Za'ba.

  • Daftar Ejaan Rumi - Jawi (1999) memuatkan senarai perkataan umum dalam bahasa Melayu dalam kedua-dua tulisan Rumi dan Jawi. Dalam penyusunan Daftar ini, buku-buku penting yang digunakan sebagai rujukan termasuklah Daftar Ejaan Melayu (Za'ba), Daftar Ejaan Rumi Bahasa Melayu (DBP), Kamus Dewan, Pedoman Transliterasi Huruf Arab ke Huruf Rumi dan Istilah Agama Islam (DBP).

  • Penerbitan Daftar Kata Bahasa Melayu (2004) mengambil kira makluman balas yang diterima daripada pelbagai pihak termasuk teguran, dan pandangan daripada para pengguna. Maklumat ini telah digunakan untuk memperbaiki dan memperlengkap sistem ejaan Rumi, sistem sebutan baku dan sistem ejaan Jawi bahasa Melayu.

  • Daftar Kata Bahasa Melayu (DKBM) (Rumi-Sebutan-Jawi) Edisi Kedua (2008) merupakan kesinambungan daripada terbitan DKBM yang awal. Buku ini mengandungi satu daftar kata, satu panduan pengguna dan tiga pedoman umum (Pedoman Ejaan Rumi, Pedoman Sebutan Baku dan Pedoman Ejaan Jawi). Lampiran berupa kata-kata yang tergolong dalam satu kelompok turut ditambah. Jumlah entri telah ditambah iaitu lebih daripada 58 000 kata.

  • Awal abad ke-20, tulisan jawi menjadi medium penting dalam perkembangan persuratkhabaran Melayu di Tanah Melayu. Kira-kira 10 buah akhbar Melayu bertulisan jawi muncul selepas Jawi Peranakan.Majalah bertulisan Jawi - Bustan Arifin dan Al-Imam. Kitab dan buku merupakan bentuk penulisan yang paling banyak terdapat sama ada dalam berbentuk manuskrip (tulisan tangan) atau cap batu. Kitab muktabar seperti Sayr as-Salikin, Hidayatus Salikin, Sabilal-Muhtadin, Tajul Muluk dan banyak lagi berjaya mendaulatkan tulisan Jawi.

  • Daripada jumlah tersebut, hanya akhbar jawi Utusan Melayu yang diterbitkan di Singapura masih kekal dan bertahan sehingg