Duurzame gezondheidszorg in turbulente tijden Memorandum def... · PDF fileAanbevelingen...

Click here to load reader

  • date post

    26-Feb-2019
  • Category

    Documents

  • view

    212
  • download

    0

Embed Size (px)

Transcript of Duurzame gezondheidszorg in turbulente tijden Memorandum def... · PDF fileAanbevelingen...

Aanbevelingen voor de federale regering 2011-2014

Duurzame gezondheidszorg in turbulente tijden

Colofon: Redactie: Frederik Cousse

Eindredactie: Lieve Dhaene, Catherine Zenner

Vormgeving: www.dotplus.be

D/2011/12607/3ISBN 978-94-913-2302-7

Zorgnet VlaanderenGuimardstraat 11040 Brussel

3Duurzame zorg in turbulente tijDen

Woord voorafZorgnet Vlaanderen is de koepel van Vlaamse residentile en ambulante zorginstellingen die gespecialiseerd zijn in acute ziekenhuiszorg, geestelijke gezondheidszorg en ouderenzorg.

Onze voorzieningen geven iedere dag het beste van zichzelf voor patint, clint of bewoner. Om die dienstverlening in de toekomst nog te verbeteren, is samenwerking het sleutelwoord. Goed uitgebouwde netwerken, zorgtrajecten en zorgprogrammas moeten hiertoe de kataly-sator zijn.

Onze zorginstellingen functioneren allemaal als nonprofitorganisaties en streven dus in de eerste plaats naar zorgwinst voor de patinten, clinten en bewoners maar tegelijk ook naar een goede werksfeer voor de vele duizenden medewerkers. Die visie en ethiek leiden ertoe dat loutere winstmaximalisatie niet aan onze voorzieningen is besteed. Dat betekent natuurlijk niet dat zij niet kostenefficint met de werkingsmiddelen omgaan.

In deze nota stellen wij de nieuwe federale regering een aantal bekommernissen voor waar-van we hopen dat zij in de komende legislatuur worden aangepakt. We zijn ons daarbij ook bewust van de moeilijke institutionele en budgettaire situatie waarin ons land verkeert. Over-heid, burgers en ondernemingen zullen consequent hun steentje moeten bijdragen om uit het dal te klimmen en tegen het einde van de regeerperiode onder meer de begroting opnieuw in evenwicht te krijgen. Wij willen alleszins, samen met de partners in de verplichte ziekteverze-kering, nagaan waar onze bijdrage in de gezondmaking van s lands financin zich kan bevin-den. Op die manier willen wij meebouwen aan een gezondheidszorg die ook in de toekomst nog toegankelijk, betaalbaar en kwaliteitsvol is voor de patint.

Het recent afgesloten akkoord voor de zesde staatshervorming stelt de bevoegdheidsover-dracht van niet onbelangrijke pakketten van de gezondheidszorg in het vooruitzicht. Ook hier staan we voor een belangrijke transitieperiode. We willen op constructieve wijze samen-werken met zowel de federale als de Vlaamse overheid om de overdracht voor patinten en voorzieningen zo optimaal mogelijk te laten verlopen, en om nieuwe efficinte Vlaamse be-leidsstructuren te realiseren.

In het eerste deel formuleren we onze absolute politieke topprioriteiten voor de komende le-gislatuur. In het tweede deel bieden we u een meer uitgebreid en gedetailleerd overzicht van onze beleidsvoorstellen. We formuleren hier een aantal voorstellen die gelden voor al onze sectoren samen, waarna de verschillende specifieke aandachtspunten voor de algemene zie-kenhuizen, de sector van de geestelijke gezondheidszorg (GGZ) en de woonzorgcentra aan bod komen.

Zorgnet Vlaanderen dankt zijn samenwerkende partner ICURO voor zijn bijdrage aan dit memorandum.

Brussel, 20 oktober 2011

Peter Degadt Guido Van OevelenGedelegeerd bestuurder Voorzitter

4 Zorgnet Vlaanderen4 ZORGNet VLaaNDeReN

5Duurzame zorg in turbulente tijDen

1 TopprioriteitenBudgettaire orthodoxie

Iedereen weet dat het wegwerken van het begrotingstekort en het beheersen van onze staats-schuld opdrachten zijn die met bekwame spoed moeten worden aangepakt. alleen zo kunnen we vermijden dat speculanten de welvaart van ons land in gevaar brengen. Zorgnet Vlaan-deren wil samen met alle partners zijn steentje bijdragen tot deze oefening, onder meer door het mechanisme van de groeinorm, indexatie en opmaak van de begroting van de verplichte ziekteverzekering kritisch tegen het licht te houden. We zijn er ons hierbij van bewust dat dergelijke oefening pas kan slagen als alle actoren effectief bereid zijn de bestaande financie-ringsmechanismen te hervormen.

Zorgnet Vlaanderen pleit voor toegankelijke, kwaliteitsvolle en betaalbare gezondheidszorg, op korte termijn maar ook op lange termijn. Net daarom zijn wij zeer beducht voor een situ-atie waarin financile markten ons zouden verplichten zeer snel n diepgaand te saneren. Middelen die vandaag voor sociale bescherming dienen, zouden dan enkel nog besteed kun-nen worden aan het terugbetalen van steeds sneller stijgende interesten op staatsleningen. Zodoende zou goede gezondheidszorg verschrompelen tot een voorrecht van diegenen die het zich ondanks de financile crisis nog kunnen veroorloven.

Hervorming van ons zorgbestel

Ons gezondheidszorgsysteem staat voor heel wat uitdagingen: de vergrijzing en de vergrijzing binnen de vergrijzing, de toenemende vraag naar geestelijke gezondheidszorg, de omscha-keling van acute naar chronische zorg, het tekort aan gekwalificeerd personeel, de snelle medisch-technische evolutie met bijhorend prijskaartje Willen we hiermee op positieve wijze omgaan, dan dringt een structurele en verregaande hervorming van het bestaande zorg-bestel zich op.

Communautaire twisten mogen geen alibi zijn om de noodzakelijke hervorming van ons zorg-bestel niet door te voeren. Volgens Zorgnet Vlaanderen zijn de volgende elementen cruciaal in dit hervormingsproces: de introductie van een beleid gebaseerd op gezondheidsdoelstel-lingen, de modernisering van de besluitvorming van het RIZIV en de FOD Volksgezondheid en het toespitsen van de opdracht van de ziekenfondsen op hun rol als verzekeraar.

Streven naar toegankelijke, betaalbare en kwaliteitsvolle zorg

Continuteit en kwaliteitsvolle zorg op maat kunnen maar worden geboden als ze betaal-baar en toegankelijk blijven voor de mensen die ze nodig hebben. Rekening houdend met de schaarse middelen kunnen we die doelstelling maar blijven bereiken als we ons bestaande model diepgaand hervormen. We moeten evolueren van ons huidige aanbodgestuurde zorg-model naar een vraaggerichte aanpak. Daarbij zal het belangrijk zijn om ook beleidsmatig steeds meer te denken in doelgroepen van patinten, bewoners of clinten om zo zorg op maat te kunnen aanbieden via zorgtrajecten die bruggen slaan tussen voorzieningen onder-ling en met zorgverstrekkers.

Het aanbieden van echte vraaggestuurde zorg vereist echter dat er ook op het gebied van ICt een aantal barrires worden aangepakt. Zo dient er onmiddellijk werk te worden gemaakt van

6 Zorgnet Vlaanderen

gestandaardiseerde elektronische medische en verpleegkundige dossiers die op beveiligde wijze te consulteren zijn door bevoegde zorgverstrekkers. Ook is er dringend nood aan een volledig genformatiseerd medicatiebeleid dat gaat van bestelling tot toediening.

Ruimte voor personeel

Zorg is mensenwerk. Zonder goed opgeleide en gemotiveerde medewerkers is het moeilijk kwaliteitsvol werk te leveren. een goed personeelsbeleid moet daarom het kader kunnen scheppen waarbinnen mensen met enthousiasme hun job in de zorg uitoefenen. Gelet op het belang van een efficinte werk- en taakverdeling binnen zorgvoorzieningen is het uitermate belangrijke dat er voldoende gemotiveerde hoofdverpleegkundigen en andere leidinggeven-den actief zijn. Daarom is het noodzakelijk dat de nieuwe regering deze functie herwaardeert via een hogere verloning en een betere ondersteuning.

Het uitbouwen van een contractueel eenheidsstatuut voor het zorgpersoneel en het uitdoven van het systeem van vaste benoemingen is een ander prioritair aandachtspunt: alle mede-werkers in de zorg, of ze nu vastbenoemd zijn of niet, hebben recht op gelijk loon en gelijke voordelen voor gelijk werk. Het vrijwaren van de pensioenrechten van statutair personeel moet bijgevolg hand in hand gaan met een proportioneel gelijkwaardige uitbouw van een volwaardige tweede pensioenpijler voor alle niet-vastbenoemde personeelsleden in de pri-vate en openbare sector. Het spreekt voor zich dat het kostenplaatje van dergelijke operatie de financile leefbaarheid van de zorgvoorzieningen niet in het gedrang mag brengen.

Het gentegreerde ziekenhuisconcept

De financiering van ziekenhuizen loopt in essentie nog steeds via twee kanalen, enerzijds via het budget van financile middelen en anderzijds via afhoudingen op de artsenhonora-ria. Die dualiteit staat haaks op een gentegreerd ziekenhuismodel, interdisciplinaire patin-tenzorg en transmurale samenwerking via zorgtrajecten. Financile stromen en persoonlijke inkomsten mogen geen invloed hebben op de keuzes van diagnosestelling en op de behande-ling van patinten.

Om meer integratie en multidisciplinariteit te realiseren, is het aangewezen dat ziekenhui-zen en artsen meer dan vroeger de handen in elkaar slaan om organisatorisch en financieel nieuwe structuren uit te werken. Zorgnet Vlaanderen pleit voor een gentegreerde financie-ring. Die moet gebaseerd zijn op objectieve en transparante criteria, rekening houden met de kwaliteit van de geleverde zorg, rechtszekerheid bieden voor alle betrokkenen, beleidsruimte geven aan voorzieningen en zorgprofessionals aanmoedigen om in voorzieningen te werken. De vlucht naar commercile privpraktijken kan op die manier worden ingedijkt.

Dat alles impliceert alleszins in de eerste plaats dat de onderfinanciering wordt aangepakt en dat de loopbaan van een ziekenhuisarts aantrekkelijker wordt gemaakt (o.a. door hem of haar een betere sociale bescherming te bieden). Daarnaast is een hervorming van het vergoe-dingssysteem voor artsen dringend noodzakelijk, zodat de soms zeer grote inkomensverschil-len tussen de verschillende disciplines kunnen worden verminderd.

Transformatie van de sector van de geestelijke gezondheidszorg

een grondige transformatie van de GGZ vereist dynamiek en flexibiliteit om met de beschik-bare mensen en middelen innovatieve en betere antwo