Arka hipofiz hormonlari(fazlası için )

Click here to load reader

  • date post

    10-Jul-2015
  • Category

    Documents

  • view

    1.307
  • download

    0

Embed Size (px)

Transcript of Arka hipofiz hormonlari(fazlası için )

  • ARKA HPOFZ (NROHPOFZ) HORMONLARIProf.Dr.Meral AIOLU

  • Arka hipofiz hormonlar

  • Hipotalamo-hipofizer sistem

  • Hipotalamusta bulunan sekretuar nronlar iki gurup olutururlarParvaselller nrosekretuar sistemMagnoselller nrosekretuar sistem Her iki sistemde de nronlarn aktivitesi biyojenik aminlerle kontrol edilir.

  • Vazopressin=arjinin vazopressin(AVP) ve oksitosin(OTC) hipotalamusun magnoseller nrosekretuar sistemindeki peptiderjik nronlarda sentezlenip arka hipofizde sonlanan sinir ularndan salglanan 9 aminoasitli hormonlardr.

  • Vazopressin magnoselller nrosekretuar sistemin ncelikle supraoptik nkleus blgesindeki nronlarnda sentezlenir. Oksitosin magnoselller sistemin ncelikle paraventrikler nkleus blgesindeki nronlarnda sentezlenir.

  • Gerek vazopressinin, gerek oksitosinin yaklak 1/6 kadar da sentezi gerekletiren asl nron gurubunda deil dier nron gurubunda sentezlenir :

    Vazopressinin 1/6 i paraventrikler nkleustaki nronlarda sentezlenir. Oksitosinin 1/6 i supraoptik nukleustaki nronlarda sentezlenir.

  • Hipofizin hipotalamik kontrol

  • Arka hipofizin hipotalamik kontrol

  • Vazopressin ve oksitosin nron somasnda ncl molekller olarak sentezlenip Herring cisimcikleri iinde aksoplazma ile akson ucuna tanr ve utaki vezkllerde depolanrlar. Vazopressinin ncl= prepropressofizin; nrofizin-II, ilgili hormon,bir iaret peptidi ve bir glikopeptid parasn ierir. Oksitosinin ncl=preprooksifizin; nrofizin-I, ilgili hormon ve bir iaret peptidini ierir.

  • Somada sentezlenen vazopressin ve oksitosin ncl molekllerinin akson ucuna tanma ilemi birka gnlk bir sreyi gerektirir.Bu tanma ilemi srasnda da moleklden kopmalar olur.Akson ucundaki depo tanecikleri hormon ve ilgili nrofizini bulundurur.

  • Dinlenim durumunda bazal dzeyde vazopressin ve oksitosin salglanmas vardr. Salglanma sekretuar nronlarn uyarlmas ve oluan depolarizasyon dalgasnn akson ucuna ulamasyla artar.

  • Vazopressin ve oksitosinin sinir ucundan salglanmas Ca++ a baml olarak ve ekzositoz ile gerekleir. Ekzositozda hormonla birlikte nrofizinlerde salglanr.

  • VAZOPRESSN(Antidiretik hormon=ADH)

    Memelilerin ounda arka hipofizden arjinin vazopressin (AVP) formu eklinde salglanr.

    Salglanma; ozmolaritedeki artma kan hacmindeki azalma, arteriyel basntaki azalma ile uyarlr.

  • ADH salglanmasnn dzenlenmesi-I

    Ozmolarite deiikliinin ADH salglanmasna etkisi ADH salglanmasn artran en gl etken plazma ozmolaritesinin ykselmesidir.Plazma ozmolaritesindeki %1lik bir art bile ok hzl bir ekilde (dakikalar iinde) plazma ADH dzeyini birka katna kadar artrr.

  • Ozmolarite deiiklii ncelikli olarak ozmoreseptrleri (=ozmosodyum almalar) uyarr Ozmosodyum almalarn yerleim blgeleri n hipotalamusun supraoptik nukleusuna komu blgeler,3. ventrikln anteroventral blgesi (=AV3V blgesi)

  • Vazopressin (ADH) salglanmasnndzenlenmesi

  • Susamay uyaran osmosodyum almalar ADH salglanmasn salayanlardan farkldrlar ve hipotalamusun farkl blgelerinde konumlanmlardr.

  • ADH salglanmasnn dzenlenmesinde etkili olan ozmo almalar; ncelikli olarak Na+, ok azda K+, glikoz deriimindeki artla uyarlp ADH salglayan nronlar uyarr ve hormon salglatrlar.

  • Na+ deriimindeki 2 mEqlk, genel deriimdeki 4 mEqlik art susamann uyarlmas ve ADH salglanmasndaki uyarlma iin eik deerlerdir.

  • ADH salglanmasnn dzenlenmesi-II Kan hacmi ve arteriyel basn deiikliklerinin ADH salglanmasna etkisi:Kan hacminin azalmas ADH salglanmas iin gl bir uyarandr, %10luk azalma etki iin eiktir.Kan hacmi %15-25 azaldnda salglanma hz normalin 50 katna kadar kabilir.Hacimdeki ar azalma dzeltilmesi gerektii zel durumlarda ozmolaritedeki dengenin korunmas salanamyabilir.

  • Kan hacmi ve/veya arteriyel basn deiiklikleri kardiyovaskler refleksler araclyla ADH salglanmasn dzenler, bu etkide zellikle dk basn blgelerindeki gerim almalar araclk ederlerler.

  • Hipovolemide gerim almalarnn uyarlma dzeylerindeki d bunlarn kaudal ventrolateral (CVLM) medullaya gnderdikleri inhibitr sinyallerin azalmasna neden olur,medulladan hipotalamusun supraoptik nkles blgesindeki nronlara dorudan gelen uyarc yolun etkinlii artar ayrca ara yollarla gelen basklayc adrenerjik sinyaller de azaltlr sonuta da ADH salgs artar.Dk basn blgelerindeki almalar bu adan daha etkindirler.

  • Kan hacmindeki artmann zelliklede sa atriyum dk basn almalarn uyararak ADH salglanmasn azaltmas Gauer Henry refleksi olarak bilinir.

  • Kan hacmindeki azalma dorudan beyindeki ilgili yaplarda renin anjiotensin-II olumasn uyarr.

    Blgesel olarak oluan anjiotensin-II de ADH salglanmasn artrr ve susamay uyarr.

    Benzer etki jukstaglomerler yapdaki gerim almalarnn uyarlmas ilede oluur.

  • ADH salglanmasnn dzenlenmesi-III Ar, bulant,kusma, cerrahi stres,heyecan,hareketsiz ayakta durma, baz emosyonel deiiklikler, hipoksi ve azalm merkezi kan hacmi ADH salglanmasn artran nedenlerdendir.

    ANP ve BNPler,alkol ADH salglanmasn basklar.

  • ADHnn etki kalb ve etkileri (I)

    ADHnin farkl dokulardaki etkilerine araclk eden en az 3 tip almac vardr.

    V1A vazokonstrktr etkiye araclk eder (IP3 zerinden etkili olur.)V1B= V3 ACTH salgsn artrc etkiye araclk eder (IP3 zerinden etkili olur.)

    V2 Antidiretik etkiye araclk eder(Gs ,cAMP zerinden etkili olur).

  • Hcre d svlarn ozmolaritesi, hacmi, ve kan basncnn dzenlenmesinde direzi engelleyici etkisi aracl ile baskn rol alr.ADHnin direzi engelleyici etkisine cAMP zerinden hcre ii Ca++ art araclk eder.Direzi engelleyici etkisini; toplayc tbler hcrelerin lmene bakan zarlarna akuaporin-2 molekllerini yerletirip suya geirgenlii artrarak gerekletirir.

  • ADHnn etkileri (II)

    Karacierde glikojenolize neden olur.ACTH salglanmasn artrr.ADH nn beyinde nrotrasimitter olarak grev yapt blgeler vardr.ADHnn ozmolariteyi dzenleyici etkisi aldosterondan daha gldr. Bu etkisini su geri emilimi zerinden Na+ deriimini dzenleyerek gerekletirir.

  • Plazma sodyum konsantrasyonunun dzenlenmesinde ADH nn rol

  • ADHnn etkileri (III)

    ADHnn vazopressr etkisi arteriyoller iin geerlidir ancak ADHnin fizyolojik plazma dzeylerinde olumaz. ADH yetmezlii diabetes insipidusa neden olur,poliri ve polidipsi geliir . Ancak bbreklerin ADHya cevap vermemesi de ayn bulgular oluturur.

  • OKSTOSNSt bezlerindeki miyoepitelyal hcreler ve uterus dz kasnda kaslmalara neden olur. Etkisini hcre ii Ca++ u artrarak oluturur.

  • Oksitosinin uterus zerindeki etkisi : Oksitosinin plazma dzeyi hamilelik sresince bazal seviyededir. Hamilelik dneminde strojenler uterusta oksitosin almalarnn saysn artrarak uterusun oksitosine duyarlln artrrlar.Hamileliin son dneminde oksitosine duyarlln artmas uterus dz kasnda kaslmalara neden olur.

  • Oksitosin erkeklerde vazdeferens dz kaslarnda kaslmay artrarak spermlerin ilerletilmesini salar.Ejeklasyonu destekler,Seminal svnn etkinliini salarHer iki cinste de cinsel ilev srasnda oksitosinin plazma dzeyi ykselir.

  • Uterus kaslmalar doumu balatr,Doum srasnda bebein uterus ve servikste yapt gerim plazma oksitosin dzeyini artrr. Plazma dzeyi artan oksitosinin uterus dz kasnda kaslmay artrc etkisi + geribildirim ilergeyi balatr ve + geribildirim doum tamamlanana kadar devam eder. Oksitosin salglanmasnda art geribildirim etki:

  • Oksitosinin st bezlerindeki etkisi:

    Bebein emmesi srasnda oluan temas uyarlar medullaspinalis ve hipotalamus zerinden oksitosin salglanmasn artrr.

    Oksitosin, st bezi miyoepitelyal hcrelerini kasarak stn alveollerden kanallara ve darya akn; st ejeksiyonunu salar.

  • Oksitosin salglanmasn artran uyarlar:

    Uterus kaslmalar,Genital blgenin uyarlmas, Bebein emmesi ile oluan temas,Bebein alamas, bebein sesinin duyulmas.

  • Oksitosin salglanmasn azaltan uyarlar:

    Stres, ani korku vb. psiik durumlar,Hipotalamusta adrenerjik liflerin aktivasyonu.Alkol (miyometriyal kaslmay azaltarak),Enkefalinler.