Radiotherapie - AVL radiotherapie bij... · PDF file2 Borstkanker en radiotherapie Voor...

Click here to load reader

  • date post

    27-Nov-2018
  • Category

    Documents

  • view

    220
  • download

    0

Embed Size (px)

Transcript of Radiotherapie - AVL radiotherapie bij... · PDF file2 Borstkanker en radiotherapie Voor...

  • Radiotherapiebij

    borstkanker

    Patinteninformatie

    Uw behandelwijzer

  • 1InhoudPersoonlijke gegevens Bestralingsschema

    Borstkanker en radiotherapieWaarom bestraling?Uitwendige bestralingMet wie heeft u te maken?

    Voor de behandeling van start gaatConsult met uw radiotherapeut of PAGesprek met de medewerker voorlichtingCT-scanEerste bestralingsafspraakBestralingstijdenOp tijd komen

    Uw behandeling in de praktijkAanmeldenDe afsprakenstickerDe bestralingControlesNa afloop van de bestralingUw huisartsHoe heeft u uw behandeling ervaren?Klachtenprocedure

    Bijwerkingen, adviezen en veelgestelde vragenKorte termijnLange termijnVeelgestelde vragen

    Begeleiding en revalidatieBegeleiding en revalidatiePolikliniek Werk en BorstkankerWorkshop Look Good Feel BetterGlazen ZaalHerstel en BalansRevalidatieprogramma voor Borstkankerpatinten

    Waar kunt u meer informatie krijgen? Voorlichtingscentrum KWF KankerbestrijdingInternet

    Vrijwilligers en donaties Over het Antoni van Leeuwenhoek VestigingenTaxivervoer en vervoerskostenregelingOpenbaar vervoerParkerenGast-Huis

    Telefoonnummers

    De belangrijkste punten samengevat

    1

    2

    3

    4

    5

    6

    7

    89

    1011

  • 1 Persoonlijke gegevensUw naam

    Uw bestralingsschema ziet er als volgt uit

    Totaal aantal bestralingen

    Aantal dagen per week

    Aantal weken

    Uw radiotherapeut of PA

    Bereikbaar via telefoonnummer

    Uw bestralingstoestel

    Bereikbaar via telefoonnummer

    Locatie Hoofddorp

    020 512 2102

    023 890 9600

    3

  • 2 Borstkanker en radiotherapieVoor de behandeling van borstkanker wordt een combinatie van diverse

    behandelmethoden gekozen om een optimale genezingskans te bereiken.

    Naast een operatie kunnen dat zijn: chemotherapie, hormonale therapie

    en/of radiotherapie (behandeling door middel van straling).

    Deze behandelwijzer informeert u over radiotherapie.

    Waarom bestraling?Bij u is een kwaadaardige tumor in de borst

    geconstateerd. Een kwaadaardig tumor is

    een gezwel dat infiltreert in de omringende

    weefsels. Via bloed- en lymfebanen kan de

    tumor ook uitzaaien naar plaatsen elders

    in het lichaam. Na een operatie, waarbij de

    chirurg de tumor volledig heeft weggehaald, is

    het toch mogelijk dat er zich nog tumorcellen

    in de borst bevinden. Radiotherapie dient

    om deze tumorcellen uit te schakelen.

    Hierdoor wordt de kans dat de tumor weer

    terugkomt in de borst- of thoraxwand en de

    aangrenzende kliergebieden kleiner, en zo

    verbetert uw genezingskans.

    Is er bij u een voorstadium van kanker

    geconstateerd, het zogenaamd Ductaal

    Carcinoom In Situ DCIS, dan kan deze

    niet uitzaaien. Wel kan ook deze tumor

    na operatieve verwijdering toch weer

    teruggroeien.

    In een kwaadaardige tumor is het erfelijk

    materiaal, het DNA, verstoord. Het

    uitgangspunt van radiotherapie is dat het

    DNA van de tumorcellen door de bestraling

    beschadigd raakt. Gezonde, normale cellen

    herstellen hierna weer snel, maar tumorcellen

    kunnen door deze beschadiging van het DNA

    niet goed herstellen. Door vaak te bestralen

    krijgt de tumorcel niet de gelegenheid zich te

    herstellen en sterft uiteindelijk af.

    Uitwendige bestralingBij uitwendige bestraling bevindt het

    bestralingstoestel zich buiten het lichaam en

    wordt het te behandelen gebied door de huid

    heen bestraald.

    De straling waarmee u behandeld gaat

    worden, is een elektrisch opgewekte straling.

    Dit gebeurt in het bestralingstoestel; de

    lineaire versneller. Hierin worden elektronen

    opgewekt, waar een enorm hoge snelheid

    aan wordt gegeven. Elektronen kunnen in

    het toestel ook omgevormd worden tot

    fotonen. Fotonen kunnen dieper in het

    lichaam doordringen. Door de hoge energie

    is het mogelijk om met heel gerichte

    stralingsbundels te bestralen. Met behulp

    van een CT-scan bepaalt de radiotherapeut

    het exacte bestralingsgebied. Deze CT-scan is

    nodig om uit te rekenen hoe de tumorcellen

    zo optimaal mogelijk bestraald kunnen

    worden met zo min mogelijk belasting van het

    gezonde weefsel. Dit heet het bestralingsplan.

    4

    Het

    Ant

    oni v

    an L

    eeuw

    enho

    ek -

    Uw

    beh

    ande

    lwijz

    er

  • Het bestralingstoestel kan in een hele cirkel

    om u heen draaien, zodat u uit elke gewenste

    hoek bestraald kan worden.

    In de kop van het bestralingstoestel zitten

    afdekkingslamellen, waardoor de delen

    afgeschermd kunnen worden waar de straling

    niet mag komen. Deze afdekkingslamellen

    hoort u schuiven als u op het toestel ligt. Van

    de bestraling zelf voelt u niets. De bestraling

    duurt slechts enkele minuten. Afhankelijk van

    het individuele bestralingsschema wordt u op

    werkdagen gedurende een tot zeven weken

    bestraald.

    Met wie heeft u te maken? U wordt behandeld door een radiotherapeut-

    oncoloog of Physician Assistant, PA. Tevens

    is het mogelijk dat uw behandelaar nog in

    opleiding is tot radiotherapeut-oncoloog

    of PA. In de opleidingsfase is er structureel

    overleg met en begeleiding door de

    opleidende radiotherapeut-oncoloog.

    Een radiotherapeut-oncoloog, wij gebruiken

    vaak de term radiotherapeut, is een medisch

    specialist die patinten met kanker behandelt

    met straling.

    Een PA is een HBO opgeleide paramedische

    professional die het werk van de

    radiotherapeut ondersteunt door zelfstandig

    patinten te zien. Hij of zij neemt structureel

    medische taken over van de radiotherapeut.

    Er is een nauwe samenwerking met de

    radiotherapeut.

    De PAs zijn opgeleid voor een specifiek

    aandachtsgebied.

    In deze behandelwijzer wordt steeds

    gesproken over radiotherapeut of PA,

    ook als uw behandelaar nog in opleiding

    is. De bestraling wordt uitgevoerd

    door radiotherapeutisch laboranten of

    radiotherapeutisch laboranten in opleiding,

    onder supervisie van gediplomeerden.

    bestralingstoestel

    5

  • Voor de behandeling van start gaat

    Wij adviseren u om bij alle consulten en gesprekken iemand mee te

    nemen. Zo kunt u later met elkaar nog napraten over wat er is verteld.

    Mist u informatie of is iets niet helemaal duidelijk, aarzel dan niet uw

    vragen te stellen.

    Consult met uw radiotherapeut of PAEr is voor u een afspraak gemaakt met een

    radiotherapeut of PA. Deze heeft uw medische

    gegevens, die de verwijzende specialist heeft

    vastgesteld. Ondanks deze informatie zal uw

    radiotherapeut of PA u toch opnieuw vragen

    stellen over uw ziekte. Meestal wordt ook

    een gericht lichamelijk onderzoek gedaan

    om een indruk te krijgen van uw lichamelijke

    gesteldheid. Indien nodig worden nog

    aanvullende onderzoeken aangevraagd.

    In het gesprek wordt u verteld hoe uw

    behandeling er uit zal gaan zien en hoeveel

    keer u naar verwachting bestraald gaat

    worden. Ook zal het doel van de behandeling

    uitgelegd worden, en wat de eventuele

    bijwerkingen zullen zijn.

    Indien u samen met uw radiotherapeut of

    PA besloten heeft om over te gaan tot een

    behandeling krijgt u een brief thuis met

    de afspraken voor de voorbereiding op de

    bestraling.

    Voor sommige behandelingen wordt de

    optimale toepassing van de bestraling in

    studieverband uitgezocht. Indien u hiervoor in

    aanmerking komt, zal uw radiotherapeut of PA

    u hier uitgebreid over informeren.

    Receptiebalie radiotherapieAls u een afspraak heeft voor de voorbereiding

    op de bestraling, meldt u zich bij de receptie-

    balie van de radiotherapie (let op: NIET de

    radiologie!). Hier ontvangt u een groene kaart

    met een streepjescode. Met deze kaart meldt

    u zich altijd aan; bij een bestralingsafspraak

    maar ook voor alle andere afspraken. U meldt

    zich aan door de kaart met de streepjescode

    onder de streepjescodescanner te houden.

    Deze staat aan een paal vr onze glazen

    schuifdeuren. Op het scherm kunt u dan

    aflezen welke afspraken u die dag heeft.

    Gesprek met de medewerker voorlichtingOm u zo goed mogelijk op de bestraling

    voor te bereiden, krijgt u voorafgaand aan

    de behandeling ook een gesprek met een

    3

    voorlichtingsgesprek

    6

    Het

    Ant

    oni v

    an L

    eeuw

    enho

    ek -

    Uw

    beh

    ande

    lwijz

    er

  • medewerker voorlichting. Tijdens dit gesprek

    komen vooral praktische zaken aan bod.

    Met behulp van een fotopresentatie wordt

    u uitgelegd hoe de voorbereiding op de

    bestraling zal verlopen en hoe het bestralen

    zelf in zijn werking gaat.

    CT-scan De CT-scanner is een toestel dat drie-

    dimensionale fotos maakt met rntgenstraling.

    Deze fotos, ook wel CT-scan genoemd, zijn

    nodig om het bestralingsplan te maken.

    Voor het maken van de CT-scan komt u op een

    tafel te liggen met de armen in een steun.

    Dit zal tijdens de bestraling precies zo zijn.

    Uit de muur in de ruimte van de CT-scanner

    komen laserlijnen, die zich projecteren op uw

    lichaam. Deze lijnen worden aangetekend op

    uw lichaam met speciale markeerinkt. Deze

    inkt bevat zilvernitraat waardoor het goed

    hecht op de huid. Tevens w