parazitizam Imunost na infekcije - webhosting...

download parazitizam Imunost na infekcije - webhosting webhosting-0.core.pbf.hr/content/download/27802/107939/version/1/...2

of 18

  • date post

    10-Jun-2018
  • Category

    Documents

  • view

    212
  • download

    0

Embed Size (px)

Transcript of parazitizam Imunost na infekcije - webhosting...

  • Imunost na infekcije parazitizam

    patogenost svojstvo parazita da nanosi tetu domainu mjeri se virulencijom

    infekcija ulaenje parazita u domaina

    oportunistiki parazitizam/infekcije

    2

    Nespecifini mehanizmi (priroeni)

    - djeluju odmah!

    - najvaniji: fagocitozne stanice neutrofilni leukociti i makrofagi

    Specifini mehanizmi

    - aktiviraju se poslije

    - glavni predstavnici: limfociti i protutijela

    Fagocitozne stanice: dolaze do mjesta prodora napadaa na taj nain da izlaze iz

    krvnih ila u meustanini prostor (ekstravazacija)

    sudjeluju razliite adhezijske molekule na povrini fagocita i na ilnom endotelu

    te kemotaktine molekule (IL-8)

    Makrofagi:

    Fagocitoza + izluivanje razliitih citokina (IL-1, IL-6, IL-8, IL-12, TNF-) i drugih molekula (prostaglandini, NO, leukotrieni, imbenik aktivacije trombocita) koje utjeu na daljnji tijek imunoreakcije

    Imunoloka obrana od mikroorganizama

    jedinka sama stvara imunosne efektore

    Prirodnim putem

    - npr. preboljenje neke bolesti

    Cijepljenjem:- bakterijski toksini koji su obradom uinjeni nekodljivima (toksoidi)- mrtvi uzronici- nevirulentnim uzronicima*Komplikacije poslije cijepljenja:

    neimunoloke = intenzivna lokalna reakcija, opa reakcija praena povienjem tjelesne temperature imunosne naravi = razliiti oblici preosjetljivosti; najozbiljniji je postvakcinalni encefalitis

    Stjecanje aktivne specifine imunosti

  • = unoenje gotovih protutijela

    Prirodno

    - prijenos majinih protutijela kroz posteljicu u tijeku trudnoe

    - preko kolostruma i mlijeka za vrijeme dojenja

    Umjetno

    - ubrizgavanjem ksenogeninih (iz druge vrste) ili alogeninih (iz druge jedinke iste vrste) specifinih protutijela

    -zbog imunoreakcije primatelja na tua protutijela takav oblik zatite ne traje dugo

    -moe uzrokovati i reakcije preosjetljivosti (serumska bolest)

    Specifina pasivna imunost Interakcije virusa i stanice domaina

    6

    citotropnost virusa sklonost virusa da uu u odreene vrste stanica (veu se za specifine receptore)

    Humoralna imunost

    imbenici:

    1. IFN- i IFN- = lui ih zaraena stanica i od virusa zatiuju stanice koje nisu zaraene

    2. Protutijela (IgG, IgM, IgA) = neutralizacija virusa koji se jo nalaze izvan stanice onemoguuju spajanje virusa sa staninim receptorima ili sprjeavaju odbacivanje virusne ovojnice (preduvjet za replikaciju virusa)

    Stanina imunost

    imbenici:

    1. Makrofagi = prvi u dodiru s virusima

    2. NK stanice = djeluju nespecifino, posebice na stanice kojima je smanjena ekspresija MHC I molekula

    3. Limfociti CD8+ = ubijaju stanice na kojima prepoznaju virusne antigene zajedno sa vlastitim molekulama MHC-I

    4. Limfociti CD4+ = privlae i aktiviraju makrofage; mogu djelovati i izravno na zaraene stanice koje na povrini izraavaju molekule MHC-II

    Obrana protiv virusa mehanizmi:

    Neutralizacijavirusa protutijelom

    Virusi inficiraju stanicu veui se na njene povrinske receptore

    Virusi se veu na receptore na staninoj povrini

    Endocitoza virusa posredovana receptorima

    Acidifikacija endosomaposlije endocitoze uzrokuje stapanje virusa sa stanicom i ulazak virusne DNA

    Protutijela blokiraju vezanje virusa za receptore , a mogu i onemoguiti stapanje

  • Stanina citotoksinost ovisna o protutijelima (Antibody dependent cell-mediated cytotoxicity; ADCC)

    Iako NK stanice i T citotoksini limfociti prepoznaju ciljne stanice na razliite naine, citolitiki mehanizmi kojim unitavaju stanice su u osnovi isti.

    NK stanica prepoznaje ciljnu stanicu na dva naina: (1) nedostatak molekula MHC klase I na ciljnoj stanici (uroena imunost) ili (2) protutijela na povrini ciljne stanice (specifina, steena imunost)

    Fc receptori na NK stanicama prepoznaju vezano protutijelo

    Protutijela se veu na antigene na povrini ciljne stanice

    Unakrsno povezivanje Fcreceptora daje signal NK stanici da ubije ciljnu stanicu

    Ciljna stanica ulazi u apoptozu

    Izvanstanina neutralizacija virusa pomou protutijela

    Dogaaji posredovani stanicama tijekom virusne infekcije

    10

    Djelovanje interferona antivirusno djelovanje

    nespecifino

    koi DNA i RNA sintezu u zaraenoj stanici domaina

    koi sintezu proteina (elongacijski faktor EF-2, razgradnja tRNA)

    interferencija virusa = organizam je tijekom infekcije jednim virusom otporan na istodobnu infekciju nekim drugim virusom

    11

    vezanje IFN- i IFN- za IFN- stanini receptor zaraene stanice

    proizvodnja enzima 2,5-oligoadenilat-

    sintetaze

    pregradnja ATP-a

    aktivacija endoribonukleaze

    razlaganje mRNA

    proizvodnja enzima protein kinaze

    protein kinazafosforiliranjem inaktivira

    imbenik elongacije 2 (elF-2; elongation factor)

    zaustavljanje sinteze proteina

    inducirana fosfodiesteraza

    odcjepljuje dio tRNA

    nemogunost vezivanja aminokiselina na tRNA

    prestanak sinteze proteina

    IFN-, IFN- antivirusno i antiproliferacijsko djelovanje

    IFN- imunoregulacijski uinak na limfocite T, B i NK

    pospjeuje

    fagocitozu (posebno opsoniziranih estica) jer poveava broj receptora za ulomak Fc imunoglobulina

    staninu citotoksinost ovisnu o protutijelima (ADCC)

    Obrana protiv bakterija

    nespecifina specifina

    humoralna stanina

    oblik reakcije ovisi o biolokom ponaanju i svojstvima samih bakterija

    toksini endotoksini (dio st.st. bakterija koji se oslobaa nakon

    njene smrti) i egzotoksini (proizvod ive bakterije)

  • Egzotoksin Endotoksin

    proizvode ga i Gram pozitivne i Gram negativne bakterije

    proizvode ga samo Gram negativne bakterije

    otputa ga bakterijska stanica (najee kodiran plazmidom)

    sastavni dio stanine stijenke

    protein lipid A lipopolisaharida

    vie tipova (prema grai i nainu djelovanja)

    samo jedan tip endotoksina

    toplinski labilan (heat labile) toplinski stabilan (heat stable)

    specifini receptor na stanici domaina djeluje na razliite stanice i sustave

    specifini uinci u domainu razliiti opseg uinka na domaina

    mogu se proizvesti toksoidi tretiranjem toksina s formaldehidom

    (vakcinacija)

    ne mogu se proizvesti toksoidi(oslabljeni toksini)

    Obrana protiv bakterija

    Protutijela

    glavni humoralni imbenici protubakterijske obrane: onemoguavanje adhezije bakterija za receptore stanica (IgA)

    neutralizacija bakterijskih toksina (IgG)

    aglutinacija (IgM)

    liza komplementom (IgM)

    opsonizacijsko djelovanje (IgG i IgM)

    aktivacija komplementa

    posredovanje u staninoj citotoksinosti (ADCC)

    Fagocitozne stanice makrofagi i limfociti T

    glavni stanini efektori protubakterijske obrane Makrofagi

    fagocitoza i ubijanje bakterijskih stanica

    citokinima utjeu na diferencijaciju djevianskih limfocita CD4+ u subpopulaciji TH1 (u protubakterijskoj obrani vanija od TH2)

    Limfociti CD8+

    mogu ubiti stanice u kojima se bakterije nastavljaju razmnoavati

    Protutijela mogu sprijeiti privrivanje bakterija na povrinu stanice (neutralizacija)

    Sprjeavanje adhezije na membranama sluznice je od izuzetne vanosti; ovo je glavna uloga sekrecijskog IgA.

    Kolonizacija bakterija na staninu povrinu bakterijskom adhezijom

    Neke bakterije budu fagocitirane i razmnoavaju se unutar fagosoma

    Protutijela sprjeavaju adhezijsku kolonizaciju i ulazak u stanicu

    Veina bakterija mora se prihvatiti na povrinu stanice da bi zapoela infekciju

    Fc receptori i receptori za komplement udrueni (sinergirani) pospjeuju fagocitozu bakterija i drugih mikroorganizama

    Protutijela mogu aktivirati komplement (klasini put aktivacije), ali do aktivacije moe doi i bez prisutnosti protutijela.

    Kada se C3b komponenta komplementa vee na CR1, a protutijelo vee na Fcreceptor, dolazi do fagocitoze bakterije

    Bakterija je obloena komplementom i IgGprotutijelima

    Membrana makrofaga se stopi i stvori mjehuri -fagosom

    Lizosomi se stope s fagosomom i enzimima razgrade bakteriju

  • Obrana protiv parazita

    17

    Imunoreakcija na parazite

    Ovisi o: veliini parazita

    da li parazit ivi unutar stanice ili izvan stanice

    o postojanju i o sloenosti ivotnog ciklusa parazita

    Djelovanje protutijela IgA, IgG i IgM: Aktivacija komplementa

    Spreavanje ulaska parazita u stanicu

    Ostvarivanje opsonizacijskog uinka

    Posredovanje u staninoj citotoksinosti ovisnoj o protutijelima (ADCC)

    Djelovanje protutijela IgE: Senzibilizacija mastocita i bazofilnih leukocita omogueno

    oslobaanje medijatora nakon dodira tih stanica s parazitskim antigenima

    Stanina citotoksinost ovisna o protutijelima (Antibody dependent cell-mediated cytotoxicity; ADCC)

    Iako NK stanice i T citotoksinilimfociti prepoznaju ciljne stanice na razliite naine, a citolitikimehanizmi kojim unitavaju stanice su u osnovi isti.

    NK stanica prepoznaje ciljnu stanicu na dva naina: (1) nedostatak molekula MHC klase I na ciljnoj stanici (uroena imunost) ili (2) protutijela na povrini ciljne stanice (specifina, steena imunost)

    Fc receptori na NK stanicama prepoznaju vezano protutijelo

    Protutijela se veu na antigene na povrini ciljne stanice

    Unakrsno povezivanje Fcreceptora daje signal NK stanici da ubije ciljnu stanicu

    Ciljna stanica ulazi u apoptozu

    Degranulacijamast stanica

    Mast stanice, u odsutnosti antigena, imaju protutijela IgEvezana na FcRI (razlika u odnosu na druge Fc receptore)

    Afinitet vezivanja IgE protutijela na FcRI (1010M-1) je 100 do 50000 puta vea nego afinitet veine drugih Fcreceptora za protutijela

    IgE zajedno s antigenom uzrokuje de