Hipertireoza · PDF fileNodozna toksična struma(struma nodosa toxica) Nodozna toksična...

Click here to load reader

  • date post

    12-Jun-2019
  • Category

    Documents

  • view

    240
  • download

    0

Embed Size (px)

Transcript of Hipertireoza · PDF fileNodozna toksična struma(struma nodosa toxica) Nodozna toksična...

Hipertireoza

Sadraj:

1.1Hipertireoza1

2.2Vrste hipertireoze..2

2.2.1.Graves-Bazedovljeva bolest (difuzna toksina struma2

2.2.1.1.Egzoftalammus..................................................................................................................................4

2.2.2.Nodozna toksina struma(struma nodosa toxica)...4

2.2.3.Adenom hipofize..5

3.1.Simptomi hipertireoza..................................................................................................................................6

4.1.Dijagnostiki testovi za hipertireozu.....................................................................................................6

5.1.Lijeenje..............................................................................................................................................................6

5.1.1Antitireoidni ljekovi................................................................................................................................6

5.1.2.Lijeenje hiperplastine tireoideje radioaktivnim jodom........................................................8

5.1.3.Fizioloka osnova lijeenja hipertireoze..........................................................................................8

6.1.Prilozi.9

7.1.Popis koriene literature..11

1

1.1Hipertireoza

Hipertireoza (gr. Hiper- preko, iznad i Tireos-tit) predstavlja skup simptoma i znakova

nastalih usljed hipermetabolikog poremeaja koji je u osnovi posljedica poveanog luenja

tireoidnih hormona (tiroksin i trijodtironin).Najeim uzrokom hipertireoze smatra se tzv.

Gravesova bolest, poznata jo pod nazivom Bazedovljeva bolest.Od ostalih uzroka

hipertireoze vrijedi spomenuti tzv. nodoznu toksinu strumu. To je stanje kada u titnjai

postoji vor koji pojaano proizvodi hormone. Prolaznu hipertireozu moe uzrokovati

subakutna upala titnjae, koja se odlikuje jakim bolovima u vratu, povienom

sedimentacijom eritrocita, a obino se javlja nakon preboljele viroze. U rijetkim sluajevima

hipertireozu moe izazvati i tumor hipofize, odnosno poremeaj na nivou hipotalamusa i

hipofize, pri emu dolazi do poveanog luenja tireotropina (TSH), koji pak podstie luenje

hormona titnjae..Kod mnogih pacijenata sa hipertireozom cijela hipertireoideja je

poveana za dva do tri puta sa izrazitom hiperplazijom i nabiranjem folikularnog

epitela,tako da je broj elija veoma povean.Takoe je poveana i sekrecija svake elije za

nekoliko puta ; studije sa radioaktivnim jodom pokazuju da ovakve hiperplastine lijezde

lue 5-15 hormona vise nego normalno. S druge strane,u krvi gotovo svih takvih pacijenata

postoje materije ije je dejstvo slino dejstvu TSH. To su imunoglobulinska antitela koja se

vezuju za iste membranske receptore kao i TSH .Ona dovode do stalne aktivacije sistema

cAMP u eliji to rezultuje razvoj hipertireoze.Ova antitijela se zovu tireo-stimuliui

imunoglobulini i oznaavaju se sa TSI. Visok nivo tireoidne sekrecije izazvan TSI suprimie

stvaranje TSH u adenohipofizi.Antitijela koja prouzrokuju hipertireoidizam nastaju gotovo

sigurno kao posljedica autoimunosti koja se razvija protiv tkiva tireoideje. Po svoj prilici

kod takvih osoba,su se iz tireocita jednom oslobodile velike koliine antigena to je dovelo

do stvaranja antitijela protiv tkiva tireoidne lijezde.[1][2][3].

Starost i pol:Hipertireoza se moe razviti u svakoj ivotnoj dobi, iako najvie kod ena

izmeu 20 i 50 godina.Kod mukaraca je 3-4 puta rjea, iako se u zadnje vrijeme taj odnos

promijenio na tetu mukaraca.[1]

2

2.2Vrste hipertireoze

Uzroci hipertireoze su razliiti,pa postoje njene brojne podjele.Najei oblici su imunogeni

(difuzna toksina struma) i neimunogeni (toksini adenom i polinodozna toksina

struma.[4]

2.2.1.Graves-Bazedovljeva bolest (difuzna toksina struma)

Tipinu sliku Graves/Bazedovljeve bolesti (MGB) ini tkz. Meserburki trijas: oni

znaci,znaci koji potiu od srca i struma. (vidjeti sliku 1.1 u poglavlju Prilozi)

Etiopatogeneza. Uzrok MGB jo nije poznat Opte je prihvaeno da su MGB I hronini

limfocitni tireoiditis (M. Hashimoto) autoimuni procesi.Najvjerovatnije je osnovni uzrok

genetski izazvan specifian defekt supresorskihT-limfocita,na koji se vjerovatno

nadovezuju uticaji okolne sredine. Prisustvo odreenih HLA antigena u bolesnika od MGB i

lanova njihovih porodica ukazuje da je ovaj imunoloki poremeaj genetski uslovljen.

U krvi bolesnika s MGB postoje antitijela protiv razliitih agenasa .Tri osnovna specifina

agensa koja imaju najvei patogenetski znaaj ,jesu TSH receptori,tireoidni mikrozomski

antigen (vjerovatno je taj antigen tireoidna peroksidaza) i tireoglobulin.U tireoidne

manifestacije je najneposrednije ukljuen THS receptor.

Simptomi i znaci. Osnovni simptromi MGB su nepodnoljivost toplote,lupanje

srca,pretjerano znojenje,povean apetit,gubitak teine,podrhtavanje,umor,guenje pri

naporu.Znaci ovog sindroma su fina ,topla,vlana koa,fini miini tremor ,hiperaktivno

srce,pojaani refleksi,tanka lomljiva kosa,ponekad splenomegalija i periferni otoci.titna

lijezda je difuzno uveana razliite veliine,esto je prisutan egzoftalamus rijetko

,pretibijalni miksedem.Bolest obino poinje postepeno,i napreduje ukoliko se ne

lijei.este su dijareje,ali nije uobiajna malapsorpcija.Kod nelijeenih bolesnika s MGB

moe da dodje do kardiovaskularnih poremeaja,i bolest moe da se zavri fatalno.

Dijagnoza. U tipinoj MGB dijagnoza se postavlja jednostavno na osnovu klinike slike,a

potvruje odreivanje nivoa tiroksina i trijodtironina i TSH u serumu.U MGB poviene su

vrijednosti tireoidnih hormona,tireoidne fiksacije,radioakivnog joda,a nivoTSH je

3

nizak.Odreivanje antitijela protiv TSH receptora i mikrozomskih autoantitijela igra vanu

ulogu u diferentovanju MGB od tireoidne autonomije.

Diferencijalna dijagnoza. Od MGB treba diferentovati druge oblike hipertireoze(toksina

nodozna struma,thyreotoxicosis factita ) i eutireoidne strume s neurotinim simptomima

,a rijetko od netireoidnih oboljenja sa hipermetabolizmom.

Komplikacije.Karakterisne komplikacije MGB su tireotoksina kriza

(sinonim,tireotoksina oluja), infiltrativna oftalmopatija i pretibijalni miksedem.

Tireotoksina kriza je akutno i estoko pogoranje simptoma i znakova MGB , s

groznicom,ekstremnom tahikardijom i poremeajima ritma.Ova komplikacija mora da se

lijei u specijalizovanim stacionarnim klinikim odjeljenjima.

Infiltrativna oftalmopatija se razvija u sklopu sindroma MGB,ali moe i u eutireoidnih pa i

hipotireoidnih bolesnika.Uzrok nije poznat,a u patogenezi igraju ulogu imunoloki

inioci.Simptomi infiltrativne oftalmologije su fotofobija,osjeaj punoe u orbiti i suenje,a

u teim oblicima postoji i poremeaj vida.Ovi simptomi izazvani su promjenama onih

kapaka(edem,retrakcija),promjenama na onim miiima(sa poremeajem ili bez

poremeaja okretanja one jabuice)i komplikacija na optikom nervu.Ukoliko lokalna

protektivna terapija ne sprijei pogoranje,indikovan je pokuaj sistemske terapije

preparatima kortizona,eventualno orbitalna dekompresija,i radio terapija.Kod ovih

bolesnika kontraindikovana je lokalna primjena kortizonskih preparata.

Lokalni pretibijalni miksedem javlja se u oko 5 % bolesnika s MGB.Nqajee ne izaziva

tegobe.

Lijeenje.Poto etiologija nije rasvijetljena,ne postoji mogunost uzronog lijeenja MGB.Od

tri mogunosti lijeenja MGB,ni jedna nije atraumatska.Sporedna neeljena dejstva postoje

i kod bolesnika lijeenih samo medikamentno,i kod operisanih kao i kod lijeenih

radiojodom.Medikamentno lijeenje tireosupresivnim ljekovima metomazolom ili propil

tirouracilom sprovodi se najee ambulantno u trajanju od godinu dana ili due.Pri

uvoenju u terapiju daju se neto vee doze u toku 4 do 6 nedjelja,pa se te doze postepeno

4

smanjuju do doza odravanja.Ovom terapijom postie se trajna remisija samo kod jedne

treine bolesnika.Suptotalna tireodiktomija,poslije odgovarajue preoperativne pripreme

dovodi do brzog nastupanja trajnje remisije,uz zanemarljiv morbiditet i mortalitet.

Lijeenje radioaktivnim jodom-131 dovodi do izljeenja ili hipotireoze u svih bolesnika s

MGB.Uz ove sprecifine terapijske metode po potrebi se propisuju dodatni ljekovi(beta

blokatori,sedativi,roborancija) i odgovarajue mjere za brzu rehabilitaciju(kalorina

proteinska ishrana,vitaminska suplementacija,uspostavljanje psihike i fizioloke

ravnotee,boravak u rehabilitacionim centrima).[4][8]

2.2.1.1.Egzoftalammus

Kod mnogih osoba sa hipertireozom razvija se odreen stepen protruzije onih

jabuica(vidjeti sliku 1.2. u poglavlju Prilozi).Ova pojava se zove egzoftalamus.Jak stepen

egzoftalamusa javlja se kod otprilike jedne treine pacijenata.Ponekad egzoftalamus

postaje tako teak da protruzija onih jabuica istee oni nerv dovoljno da dovede do

oteenja vida. Mnogo ee oi se oteuju jer se oni kapci ne zatvaraju potpuno kada

osoba trepe ili spava.Zbog toga epitelne povrine oiju ostaju suve i nadraene,a esto i

inficirane,pa nastaje ulceralija ronjae.Izboenost oi