Epopeja e Luftes Antifashiste Nacionalclirimtare e Popullit Shqiptar 1939 1944

download Epopeja e Luftes Antifashiste Nacionalclirimtare e Popullit Shqiptar 1939 1944

of 252

  • date post

    11-Feb-2018
  • Category

    Documents

  • view

    514
  • download

    5

Embed Size (px)

Transcript of Epopeja e Luftes Antifashiste Nacionalclirimtare e Popullit Shqiptar 1939 1944

  • 7/23/2019 Epopeja e Luftes Antifashiste Nacionalclirimtare e Popullit Shqiptar 1939 1944

    1/252

    The electronic version of the book is created by

    http://www.enverhoxha.ru

    http://www.enverhoxha.ru/http://www.enverhoxha.ru/
  • 7/23/2019 Epopeja e Luftes Antifashiste Nacionalclirimtare e Popullit Shqiptar 1939 1944

    2/252

  • 7/23/2019 Epopeja e Luftes Antifashiste Nacionalclirimtare e Popullit Shqiptar 1939 1944

    3/252

    EPOPEJA

    E LUFT ES AN TIF AS HIS TE

    NACIONALLIRIMTARE

    E POPULLIT SHQIPTAR

    1939-1944

  • 7/23/2019 Epopeja e Luftes Antifashiste Nacionalclirimtare e Popullit Shqiptar 1939 1944

    4/252

    INSTITUTI I STUDIMEVE MARKSISTE-LENINISTE

    PRAN KQ T PPSH

    INSTITUTI I HISTORIS PRAN AKADEMIS S

    SHKENCAVE T RPSSH

    ARKIVI QE ND RO R I PPSH

  • 7/23/2019 Epopeja e Luftes Antifashiste Nacionalclirimtare e Popullit Shqiptar 1939 1944

    5/252

    SHTPIA BOTUESE 8 NNTORU TIRAN. 1980

  • 7/23/2019 Epopeja e Luftes Antifashiste Nacionalclirimtare e Popullit Shqiptar 1939 1944

    6/252

    E N V E R H O X H A

    Organizatore dhe udhheqse e Lufts Antifa-

    shiste Nacionallir imtare ishte Partia Komuniste e

    Shqipris me shokun Enver Hoxha n krye, theme-

    luesin dhe msuesin e saj.

  • 7/23/2019 Epopeja e Luftes Antifashiste Nacionalclirimtare e Popullit Shqiptar 1939 1944

    7/252

    N luftn legjendare me armiqt m t egr t njerzimit, fashi-

    stt italian e nazistt gjerman, u shfaqn me nj forc t dhjetfi-

    shuar e mbi nj baz t re trimria dhe heroizmi i popullit shqiptar,

    shpirti i tij i pampos htur liridashs, urrejtja e thell pr shtypsit e

    skllavruesit, guximi dhe vendosmria pr t luftuar pa marr par a-

    sysh asnj sakrific dhe pr t fituar mbi armiqt.

    Udhheqja e ksaj lufte ishte Partia Komuniste e Shqipris, e

    cil a me politi kn e saj t drejt e lar gpam se e me heroizmin e saj t

    pas hoq ngriti n kmb mbar popull in dhe e oi at n fitoren e

    madhe historike, lirimin e plot t Atdheut dhe triumfin e revolucio-nit popullor.

    ENVER HOXHA

  • 7/23/2019 Epopeja e Luftes Antifashiste Nacionalclirimtare e Popullit Shqiptar 1939 1944

    8/252

    EPOPEJA

    E LUFTES ANT IFA SHI STEN A C I O N A L L I R I M T A R E

    E POPULL IT SH QI PT AR

    1939-1944

    Shqip tart kan luftuar pa pushim gjat shekujve kundr pushtuesve e

    skllavruesve t ndryshm pr lirin dhe pavars in, por asn jher nuk siguru-

    an liri e pavarsi t plot dhe t qndrueshme. Edhe m 1912, kur Shq ipr ia

    shpa lli pavarsin dhe krijoi shtetin e par kombtar shqiptar, imperialistt

    nuk e lan t gzonte frytet e ksaj fitoreje historike. Gjat regjimit mbretror

    t Zogut, pavarsia nuk ishte vese forma le. N t vrtet, Zogu me an t

    politiks s tij antipopull ore dhe antikombtare e kishte shndrruar vendin n

    nj gjysmkoloni italiane.

    Vetm me fitoren e arritur n luftn kundr pushtuesve fashist it alian e

    gjerman dhe kundr tradhtarve, populli shqiptar fitoi lirin dhe pavarsin

    e plot kombtare, u b zot i fateve t veta. Lufta Antifashiste Naci ona ll irim-

    tare sht epo pe ja m e lavdishme n historin e popullit shqiptar.

    Shqipria sht nga viktimat e para t agresionit fashist. M 7 prill 1939

    ushtria italiane zbarkoi n tokn shqiptare. Populli shqiptar, ndonse i tradh-

    tuar dhe i braktisur nga mbreti dhe qeveria e tij, u ngrit n kmb kundr

    agresorve fashist. Por ai nuk mund t'i bnte ball ktij agresioni pr arsye

    se ishte i paarmatosur, i paorganizuar, pa udhheqje.

    Italia fashiste vendosi n Shqi pri nj regjim t egr pushtimi dhe u mu-

    ndua t zbato j planet e saj t italianizim it e shfrytzimit ekonomik, si edhe

    t shndrrimit t toks shqiptare n plasdarm pr agresione kundr popu j-

    ve fqinj. Pas kapitullimit t Italis, n shtator 1943, Shqip rin e pushtuan

    nazistt gjerman dhe e vun at nn nj regjim robrie akoma m t egr.

    Ushtrit fashiste shkaktuan rrnime dhe dme t jashtzakonshme. N kraha-

    sim me popullsi n, Shqipr ia sht nj nga vendet, q z radhn e par n

    dmet e psuara n njerz dhe sidomos n vlera materia le dhe kulturore.

    Pr m tepr se pes vjet e gjysm popu lli shqipta r zhvilloi kundr push-

    tuesve ital ian e gje rman luftn m burrrore, m t organiz uar e m fitim-

    tare, q kishte br gjat historis s tij.

  • 7/23/2019 Epopeja e Luftes Antifashiste Nacionalclirimtare e Popullit Shqiptar 1939 1944

    9/252

    EPOPEJAE LUFTES ANTIFASHISTENACIONALLIRIMTARE

    E POPULLIT SHQIPTAR1939-1944

    Organizatore dhe udhheqse e Lufts Antifashiste Nacionallirimtare

    ishte Partia Komuniste e Shqipris (PKSH) me shokun Enver Hoxha n krye,

    themeluesin dhe msuesin e saj.

    Luftn Nacionalli rimtar e populli shqiptar e filloi si nj qndres, nj ku-

    ndrveprim t ligjshm kundr pushtimit t vendit, pr t'i br bal l asgjsi-

    mit si komb e si popull . Kjo luft, nn udhheqjen e Partis Komunis te, u zg je-

    rua dhe u forcua pandrprerje, u organ izua dhe u shndrrua n nj revolu-

    cion t vrtet antifashist, antiimperialist demokratik.

    Nj faktor vend imtar n arritjen e fitores prfundimtare mbi pushtue-

    sit e tradhta rt ishte bashkimi i elikt i popull it rreth Partis, q u farktua

    n zjarrin e lufts lirimtare, t revolucionit popullor.

    d o her q populli shqip tar ka arritur t bashkohet, si n kohn e

    Sknderbeu t dhe n kohn e Rilindj es, ai sht br i pathyeshm prball

    armiqve, sad o t mdhenj , t fuqi shm e t egr t ken qen ata .

    Por bashkim t atill t fort e't qndrueshm t popullit, si ai q u arrit

    n Luftn Antifashiste Nacionallirimtare nn udhheqjen e PKSH, nuk ka

    njohur m par historia shumshekullo re e Shqip ris. Ky bashkim u mishrua

    n Frontin Nacionallirimtar.

    Fronti n Shqipri nuk u krijua si nj koa lici on partish a organiza tash

    politike, por si nj bashkim vullnetar i masave t gjera popullo re. Pa rtia dhe

    udhheqsja e vetme n Front ishte Partia Komuniste.

    Forcat shoqrore kryesore t Frontit ishin klasa puntore, si forc poli-

    tike udhheqse, dhe fshatarsia punonjse, si baza m e gjer, burimi e forca

    m e madhe e armatosur e Lufts Nacionallirimtare.

    N mnyr t veant n Front vrshoi rinia, e cila prbn te fuq in

    m t gjall, m luftarake t Lvizjes. Rinia gjeti n vijn politike t Partis

    e n platfo rmn e Frontit plotsim in n perspektiv t dshirave t zjarrta

    materia le e shp inr ore t saj pr liri e pavarsi, pr zhvillim e prparim

    ekonomik, arsimor e kulturor, pr nj jet t begatshme e t lumtur. Nuk

    ishte e rastit q Lufta Nacional lir imtare e populli t thirrej shpesh lufta e

    rinis.

  • 7/23/2019 Epopeja e Luftes Antifashiste Nacionalclirimtare e Popullit Shqiptar 1939 1944

    10/252

    Nj fenomen i ri n bashkimin e popullit n Luftn Antifashiste Nac ion al-

    lirimtare ishte pjesmarrja e gjer e gruas shqiptare, e cila luftoi krah pr

    krah me burrat me t gjitha format, duke prfshir edhe luftn me arm.

    Bashkimi i popullit n Frontin Nacional lirim tar u qndro i t gjitha

    provave, duke u treguar i oathyeshm prbal l prpjekjeve q bn dhe

    mjeteve q prdorn armiqt pr ta shkatr ruar at. Balli Kombtar dhe

    Legaliteti, q u krijuan si reaksion kundr Frontit, posarish t pr ta

    prar dhe pr ta asgjsuar bashkimin e popullit rreth Partis, u demas-

    kuan si organizata tradhtare, vegla t pushtuesve, dhe u drrmuan nga go-

    ditjet e fuqishme t popullit kryengrits e t Ushtris s tij Nacionallirim-

    tare.

    Fatin e lufts kundr pushtuesve e tradh tarve e vendosi kryengritja

    me arm.

    Kjo kryengritje filloi me aksione t guximshme t armatosura t ko-munistve e t patriotve, t njsiteve guerile e t etave partizane e vull-

    netare, q erdhn gjithnj duke u shtuar dhe forcuar n valn e lvizjen

    lirimtare revolucionare. Nga njsitet guerile e etat u kalua n batalione,

    n krijimin e shtabeve t qarqeve dhe t Shtabit t Prgjithshm 10 korrik

    1943, kur kryengritja e armatosur kishte marr karakterin e nj kryengritje-

    je t prgjithshme, e nj lufte t armatosur popu ll ore e ci la bazn kryesore

    e kishte n fshat, por q zhvillohej me forc t madhe edhe n qytet.

    Shtabi i Prgjithshm organ izoi Ushtrin e rregullt Nacionallirimtare

    Shqiptare (UNSH), themelet e s cils qen hedhur q n vitin 1942 dhe

    n fillim t vitit 1943 me njsitet guerile, me etat e batalionet partizane.

    Ai rea lizoi udhheq jen e central izuar strategj ike e operat ive t kryengritjes

    s prgjithshme t armatosur, prpunoi njkohsisht edhe taktikn e k-

    saj kryengritjeje.

    Formacion i m i madh i Ushtris s rregullt Nacionalli rimtare n fillim

    u caktua brigada, kurse n Kongresin e Prmetit, maj 1944, u vendos krijimi

    edhe i divizioneve e i korparmatave. N Kongres shoku Enver Hoxha, Sekre-

    tar i Prgjithshm i PKSH, u emrua Komandant i Prgjithshm i UNSH.

    Ushtria Nacionalli rimtar e dhe popull i kryengrits shqiptar u bn

    ball me heroizm operacioneve t mdha armike t dimrit 1943-1944 dhe

    t qershorit 1944, doln ngadhnjyes mbi ushtrin naziste gjermane dhe for-

    cat e armatosura kuislinge. Ua morn nga duart armiqve iniciativn opera-

    tive e strategjike dhe n fund t qershorit 1944 u ho dhn n msymje t

    prgjithshme, e cil a oi n db imin e pushtuesve, n shkatrrimin e

    forcave tradh tare dhe n lirimin e plot t vendit m 29 nntor 1944,

    pa qen nevoja t vinte n Shqipri Usht ria e Kuqe o se ndonj ushtri tjetr

    mike pr ndihm t drej tprdre jt. Shqi pr ia sht i vetmi vend n Evrop

    q u lirua vetm nga Ushtr ia e tij Nacionallir imtare d he populli kryengrits.

  • 7/23/2019 Epopeja e Luftes Antifashiste Nacionalclirimtare e Popullit Shqiptar 1939 1944