epopeja e luftes antifashiste nacional§lirimtare e popullit shqiptar

download epopeja e luftes antifashiste nacional§lirimtare e popullit shqiptar

If you can't read please download the document

  • date post

    30-Jan-2017
  • Category

    Documents

  • view

    283
  • download

    26

Embed Size (px)

Transcript of epopeja e luftes antifashiste nacional§lirimtare e popullit shqiptar

  • The electronic version of the book is created by http://www.enverhoxha.ru

    http://www.enverhoxha.ru

  • EPOPEJA E LUFTES ANTIFASHISTE NACIONALLIRIMTARE E POPULLIT SHQIPTAR

    1939-1944

  • INSTITUTI I STUDIMEVE MARKSISTE-LENINISTE PRAN KQ T PPSH

    INSTITUTI I HISTORIS PRAN AKADEMIS S SHKENCAVE T RPSSH

    ARKIVI QENDROR I PPSH

  • SHTPIA BOTUESE 8 NNTORU TIRAN. 1980

  • E N V E R H O X H A

    Organizatore dhe udhheqse e Lufts Antifa-

    shiste Nacionallirimtare ishte Partia Komuniste e

    Shqipris me shokun Enver Hoxha n krye, theme-

    luesin dhe msuesin e saj.

  • N luftn legjendare me armiqt m t egr t njerzimit, fashi-

    stt italian e nazistt gjerman, u shfaqn me nj forc t dhjetfi-

    shuar e mbi nj baz t re trimria dhe heroizmi i popullit shqiptar,

    shpirti i tij i pamposhtur liridashs, urrejtja e thell pr shtypsit e

    skllavruesit, guximi dhe vendosmria pr t luftuar pa marr para-

    sysh asnj sakrific dhe pr t fituar mbi armiqt.

    Udhheqja e ksaj lufte ishte Partia Komuniste e Shqipris, e

    cila me politikn e saj t drejt e largpamse e me heroizmin e saj t

    pashoq ngriti n kmb mbar popullin dhe e oi at n fitoren e

    madhe historike, lirimin e plot t Atdheut dhe triumfin e revolucio-

    nit popullor.

    ENVER H O X H A

  • EPOPEJA E LUFTES A N T I F A S H I S T E N A C I O N A L L I R I M T A R E E POPULLIT S H Q I P T A R

    1939-1944

    Shqiptart kan luftuar pa pushim gjat shekujve kundr pushtuesve e

    skllavruesve t ndryshm pr lirin dhe pavarsin, por asnjher nuk siguru-

    an liri e pavarsi t plot dhe t qndrueshme. Edhe m 1912, kur Shqipria

    shpalli pavarsin dhe krijoi shtetin e par kombtar shqiptar, imperialistt

    nuk e lan t gzonte frytet e ksaj fitoreje historike. Gjat regjimit mbretror

    t Zogut, pavarsia nuk ishte vese formale. N t vrtet, Zogu me an t

    politiks s tij antipopullore dhe antikombtare e kishte shndrruar vendin n

    nj gjysmkoloni italiane.

    Vetm me fitoren e arritur n luftn kundr pushtuesve fashist italian e

    gjerman dhe kundr tradhtarve, populli shqiptar fitoi lirin dhe pavarsin

    e plot kombtare, u b zot i fateve t veta. Lufta Antifashiste Nacionallirim-

    tare sht epopeja m e lavdishme n historin e popullit shqiptar.

    Shqipria sht nga viktimat e para t agresionit fashist. M 7 prill 1939

    ushtria italiane zbarkoi n tokn shqiptare. Populli shqiptar, ndonse i tradh-

    tuar dhe i braktisur nga mbreti dhe qeveria e tij, u ngrit n kmb kundr

    agresorve fashist. Por ai nuk mund t'i bnte ball ktij agresioni pr arsye

    se ishte i paarmatosur, i paorganizuar, pa udhheqje.

    Italia fashiste vendosi n Shqipri nj regjim t egr pushtimi dhe u mu-

    ndua t zbatoj planet e saj t italianizimit e shfrytzimit ekonomik, si edhe

    t shndrrimit t toks shqiptare n plasdarm pr agresione kundr popuj-

    ve fqinj. Pas kapitullimit t Italis, n shtator 1943, Shqiprin e pushtuan

    nazistt gjerman dhe e vun at nn nj regjim robrie akoma m t egr.

    Ushtrit fashiste shkaktuan rrnime dhe dme t jashtzakonshme. N kraha-

    sim me popullsin, Shqipria sht nj nga vendet, q z radhn e par n

    dmet e psuara n njerz dhe sidomos n vlera materiale dhe kulturore.

    Pr m tepr se pes vjet e gjysm populli shqiptar zhvilloi kundr push-

    tuesve italian e gjerman luftn m burrrore, m t organizuar e m fitim-

    tare, q kishte br gjat historis s tij.

  • EPOPEJA E LUFTES ANTIFASHISTE NACIONALLIRIMTARE E POPULLIT SHQIPTAR

    1939-1944

    Organizatore dhe udhheqse e Lufts Antifashiste Nacionallirimtare

    ishte Partia Komuniste e Shqipris (PKSH) me shokun Enver Hoxha n krye,

    themeluesin dhe msuesin e saj.

    Luftn Nacionallirimtare populli shqiptar e filloi si nj qndres, nj ku-

    ndrveprim t ligjshm kundr pushtimit t vendit, pr t'i br ball asgjsi-

    mit si komb e si popull. Kjo luft, nn udhheqjen e Partis Komuniste, u zgje-

    rua dhe u forcua pandrprerje, u organizua dhe u shndrrua n nj revolu-

    cion t vrtet antifashist, antiimperialist demokratik.

    Nj faktor vendimtar n arritjen e fitores prfundimtare mbi pushtue-

    sit e tradhtart ishte bashkimi i elikt i popullit rreth Partis, q u farktua

    n zjarrin e lufts lirimtare, t revolucionit popullor.

    do her q populli shqiptar ka arritur t bashkohet, si n kohn e

    Sknderbeut dhe n kohn e Rilindjes, ai sht br i pathyeshm prball

    armiqve, sado t mdhenj, t fuqishm e t egr t ken qen ata.

    Por bashkim t atill t fort e't qndrueshm t popullit, si ai q u arrit

    n Luftn Antifashiste Nacionallirimtare nn udhheqjen e PKSH, nuk ka

    njohur m par historia shumshekullore e Shqipris. Ky bashkim u mishrua

    n Frontin Nacionallirimtar.

    Fronti n Shqipri nuk u krijua si nj koalicion partish a organizatash

    politike, por si nj bashkim vullnetar i masave t gjera popullore. Partia dhe

    udhheqsja e vetme n Front ishte Partia Komuniste.

    Forcat shoqrore kryesore t Frontit ishin klasa puntore, si forc poli-

    tike udhheqse, dhe fshatarsia punonjse, si baza m e gjer, burimi e forca

    m e madhe e armatosur e Lufts Nacionallirimtare.

    N mnyr t veant n Front vrshoi rinia, e cila prbnte fuqin

    m t gjall, m luftarake t Lvizjes. Rinia gjeti n vijn politike t Partis

    e n platformn e Frontit plotsimin n perspektiv t dshirave t zjarrta

    materiale e shpinrore t saj pr liri e pavarsi, pr zhvillim e prparim

    ekonomik, arsimor e kulturor, pr nj jet t begatshme e t lumtur. Nuk

    ishte e rastit q Lufta Nacionallirimtare e popullit thirrej shpesh lufta e

    rinis.

  • Nj fenomen i ri n bashkimin e popullit n Luftn Antifashiste Nacional-

    lirimtare ishte pjesmarrja e gjer e gruas shqiptare, e cila luftoi krah pr

    krah me burrat me t gjitha format, duke prfshir edhe luftn me arm.

    Bashkimi i popullit n Frontin Nacionallirimtar u qndroi t gjitha

    provave, duke u treguar i oathyeshm prball prpjekjeve q bn dhe

    mjeteve q prdorn armiqt pr ta shkatrruar at. Balli Kombtar dhe

    Legaliteti, q u krijuan si reaksion kundr Frontit, posarisht pr ta

    prar dhe pr ta asgjsuar bashkimin e popullit rreth Partis, u demas-

    kuan si organizata tradhtare, vegla t pushtuesve, dhe u drrmuan nga go-

    ditjet e fuqishme t popullit kryengrits e t Ushtris s tij Nacionallirim-

    tare.

    Fatin e lufts kundr pushtuesve e tradhtarve e vendosi kryengritja

    me arm.

    Kjo kryengritje filloi me aksione t guximshme t armatosura t ko-

    munistve e t patriotve, t njsiteve guerile e t etave partizane e vull-

    netare, q erdhn gjithnj duke u shtuar dhe forcuar n valn e lvizjen

    lirimtare revolucionare. Nga njsitet guerile e etat u kalua n batalione,

    n krijimin e shtabeve t qarqeve dhe t Shtabit t Prgjithshm 10 korrik

    1943, kur kryengritja e armatosur kishte marr karakterin e nj kryengritje-

    je t prgjithshme, e nj lufte t armatosur popullore e cila bazn kryesore

    e kishte n fshat, por q zhvillohej me forc t madhe edhe n qytet.

    Shtabi i Prgjithshm organizoi Ushtrin e rregullt Nacionallirimtare

    Shqiptare (UNSH), themelet e s cils qen hedhur q n vitin 1942 dhe

    n fillim t vitit 1943 me njsitet guerile, me etat e batalionet partizane.

    Ai realizoi udhheqjen e centralizuar strategjike e operative t kryengritjes

    s prgjithshme t armatosur, prpunoi njkohsisht edhe taktikn e k-

    saj kryengritjeje.

    Formacioni m i madh i Ushtris s rregullt Nacionallirimtare n fillim

    u caktua brigada, kurse n Kongresin e Prmetit, maj 1944, u vendos krijimi

    edhe i divizioneve e i korparmatave. N Kongres shoku Enver Hoxha, Sekre-

    tar i Prgjithshm i PKSH, u emrua Komandant i Prgjithshm i UNSH .

    Ushtria Nacionallirimtare dhe populli kryengrits shqiptar u bn

    ball me heroizm operacioneve t mdha armike t dimrit 1943-1944 dhe

    t qershorit 1944, doln ngadhnjyes mbi ushtrin naziste gjermane dhe for-

    cat e armatosura kuislinge. Ua morn nga duart armiqve iniciativn opera-

    tive e strategjike dhe n fund t qershorit 1944 u hodhn n msymje t

    prgjithshme, e cila oi n dbimin e pushtuesve, n shkatrrimin e

    forcave tradhtare dhe n lirimin e plot t vendit m 29 nntor 1944,

    pa qen nevoja t vinte n Shqipri Ushtria e Kuqe ose ndonj ushtri tjetr

    mike pr ndihm t drejtprdrejt. Shqipria sht i vetmi vend n Evrop

    q u lirua vetm nga Ushtria e tij Nacionallirimtare dhe populli kryengrits.

  • EPOPEJA E LUFTES ANTIFASHISTE NACIONALLIRIMTARE E POPULLIT SHQIPTAR

    1939-1944

    Njkohsisht me organizimin e forcimin e lufts s armatosur, n zja-

    rrin e ksaj lufte, lindi, u zhvillua dhe u forcua pushteti popullor i kshi-

    llave nacionallirimtare.

    Kshillat u krijuan drejtprdrejt nga masat popullore kryengritse

    nn udhheqjen e PKSH. Konferenca Nacionallirimtare e Labinotit, shtator

    1943, duke iu prgjigjur krkesave t masave popullore, i shpalli kshillat

    nacionallirimtare si i vetmi pushtet i popullit n Shqipri, kurse Kongresi i

    Prmetit, n maj 1944, mbi bazn e ktij pushteti themeloi shtetin e ri

    shqiptar t demokracis popullore. N Kongres u krijua Kshilli Antifashist

    Nacionallirimtar, si i pari kuvend popullor i Shqipris, dhe Komiteti An-

    tifashist Nacionallirimtar, si e para qeveri demokratike popullore me pre-

    sident shokun Enver Hoxha.

    lirimi i plot e gjeti vendin me shtjen e pushtetit plotsisht t zgji-

    dhur n dobi t forcave demokratike revolucionare, t popullit.

    N shkall ndrkombtare Lufta Nacionallirimtare e popullit shqiptar

    ishte pjes prbrse e lufts bolrore antiiashiste. Me luftn e vet heroike

    populli yn