College GNK 1.3 Hart 2008 - GTH

download College GNK 1.3 Hart 2008 - GTH

of 43

  • date post

    24-Oct-2014
  • Category

    Documents

  • view

    128
  • download

    2

Embed Size (px)

Transcript of College GNK 1.3 Hart 2008 - GTH

College GNK 1.3: Anatomie van het hart

Prof. Dr. Gert J. ter Horst Disciplinegroep Neuroscience i.o Sectie Anatomie

Het hart in een functioneel kader luchtwegen bloedvaatstelsel

bloedcirculatie

Behalve gassen? voedingsstoffen (uit tractus GI) afvalstoffen (naar lever, nieren, long) warmte (naar huid) immuuncellen en factoren signaalstoffen immunologie, endocrinologie

Cor, de pompCor = latijn Cardia = grieks

meerdere pompen?

functie 5 l/min

linkerpomp = grote (systemische) circulatie (O2 rijk) rechterpomp = kleine (long) circulatie (O2 arm)

Ligging van het hartmediastinum mediastinum

cavitas pleuralis

apex

Ligging hart in mediastinum is als omgevallen pyramide

basis

apex ligt 8-9 cm links van mediaan

apex

(posterior view)

basis cordis

apex cordis

(anterior view)

apex cordis

Bouw van het hartHartkamers: 2 ontvangende kamers 2 pompende kamers = atria = ventrikelsSeptum cordisAtrium dextrum Atrium sinistrum

Annulus fibrosus

Ventriculus dexter

Ventriculus sinister

Het skelet: Annulus fibrosus & septum cordisSeptum cordis scheiding tussen linker- en rechterkant van het hart

Annulus fibrosus Bindweefselplaat in de vorm van 4 ringen Bevat de atrioventriculaire openingen en de arteriele openingen

(atria verwijderd)

De hartwand

endocard

myocard

epicard Pericardholte

pericard

Pericard: Het hartzakjevliezen (vgl. pleura) -Pericard pericardium fibrosum pericardium serosum (vloeistof producerend) lamina parietalis lamina visceralis (epicardium)

Functies Voorkomt extreme dilatatie tijdens plotselinge stijging intracardiale volume Fixeert hart in mediastinum (o.a. aan diaphragma en grote vaten) Barriere tussen hart en long: beschermt tegen infectie vanuit de longen Vrije ophangingKlinisch: hart tamponade Ruimte-innemend proces in pericard bedreigt pompfunctie hart = levensbedreigend

pericardium fibrosum pericardium serosum -lamina parietalis -lamina visceralis ventriculus sinister

De hartspier: Myocard

- myocard aanwezig niet alleen in ventrikels, maar ook in atria

De binnenbekleding van het hart: Endocard

- ook bekleding van hartkleppen - continu met endothelium van de bloedvaten

rechterpomp = kleine circulatie (O2 arm)ontvangstkamer pompkamer = atrium dextrum = ventriculus dexter

linkerpomp = grote circulatie (O2 rijk) ontvangstkamer = atrium sinistrum pompkamer = ventriculus sinister

Atrium dextrum: ontvangt O2-arm bloed uit grote circulatiebloedvaten: 1) vena cava superior (BE + hoofd/hals) 2) vena cava inferior (romp + OE) 3) sinus coronarius (van hart zelf)

vena cava superiorbasis cordis

atrium dextrum

vena cava inferiorapex cordis

R

anterior view

L

L

posterior view

R

ventriculus dexter: pompt O2-arm bloed naar longenbloedvaten: truncus pulmonalis - a. pulmonalis dextra - a. pulmonalis sinistraa. pulm. sin. truncus a. pulm. dex.

ventriculus dexter = bepaald vooraanzicht hart!

a. pulmonalis dextra

a. pulmonalis dextra

a. pulmonalis sinistra

truncus pulmonalis

basis cordis

ventriculus dexterapex cordis

ventriculus dexterLposterior view

R

anterior view

L

R

pulmones: vasa publicagaswisseling a. pulmonalis v. pulmonalis v. pulmonalis

Atrium sinistrum: ontvangt O2-rijk bloed uit longenbloedvaten: vv. pulmonales dextrae (2x) vv. pulmonales sinistrae (2x)

atrium sinistrum = m.n. dorsale zijde hart

vormt basis cordis

vv. pulmonales sinistrae atrium sinistrum (auriculum)atrium sinistrum vv. pulmonales dextraeapex cordis basis cordis

R

anterior view

L

L

posterior view

R

ventriculus sinister: pompt O2-rijk bloed naar grote circulatiebloedvaten: aorta ascendens

ventriculus sinister = m.n. dorsale zijde hart apex cordis wordt gevormd door ventriculus sinister

aorta ascendens

basis cordis

ventriculus sinister

apex cordis

R

anterior view

L

L

posterior view

R

verloop aortaaorta ascendensa. coronaria dextra a. coronaria sinistra

arcus aortae

aorta descendensdorsaal van het hart

1) truncus brachiocephalicus aa. bronchiales aa. intercostales posterior (hoofd/schouder/arm rechts) 2) a. carotis communis sinistra (hoofd) 3) a. subclavia sinistra (schouder/arm)

1

2

3arcus aortae

aorta descendens aorta ascendens aorta ascendens

R

anterior view

L

L

posterior view

R

waarborg voor flow in het hart: hartkleppen

annulus fibrosus arteriele kleppen (valvae semilunares)

atrioventriculaire kleppen

valva trunci pulmonalis valva aortae

valva atrioventricularis dextra = valva tricuspidalis

valva atrioventricularis sinistra = valva bicuspidalis = valva mitralis

atrioventriculaire kleppenaorta

valva mitralis chordae tendinae

valva tricuspidalis

septum interventriculare

mm. papillares

Atrioventriculaire kleppen: voorkomen reflux bloed naar atria bij ventriculaire contractie

kleppen sluiten automatisch bij drukverhoging in ventrikel

mm. papillares contraheren zodat de klep niet binnenste-buiten geklapt wordt

arteriele (semilunaire) kleppen

valva trunci pulmonalis

valva aortae arteriele (semilunaire) kleppen bestaan uit drie cupjes cupjes vullen met terugstromend bloed uit vaten en sluiten daardoor, hetgeen reflux in ventrikel voorkomt

Whos who?2

3

valva trunci pulmonalis valva aortae valva mitralis

valva tricuspidalis

1

4

sluiten van hartkleppen is hoor/voelbaar....... lupp dubb ....... lupp dubb ....... lupp dubb ....... 1. atrioventriculaire kleppen aan begin van systole 2. arteriele kleppen vlak na systole

atrioventriculair

arterieel

circulatoire bloeddrukverschillen benvloeden anatomie hart !

grote circulatieventriculus sinister

kleine circulatieventriculus dexter

myocard ventriculus sinister 5x zo dik als ventriculus dexter!

ventriculus sinister

ventriculus dexter

verhoogde circulatoire weerstand - meer spierarbeid hypertrofie van het hart

vascularisatie van het hart

vascularisatie van het hart(arterieel) a. coronaria sinistra

a. interventricularis anterior

a. coronaria dextra

a. interventricularis posterior

aa. coronariae takken af vlak na de semilunaire kleppen

vascularisatie van het hart(arterieel)

Anatomische variatie in het vertakkingen v/d aa. coronariae ~70% ~20% ~10%

links-dominant

rechts-dominant

klinisch relevant! schade als gevolg van occlusie a. coronaria zal ook varieren

vascularisatie van het hart(veneus)

v. cardiaca magna (van links)

v. cardiaca parva (van rechts)

vascularisatie van het hart(veneus)Atrium dextrum v. cardiaca magna

sinus coronarius

v. cardiaca parva

sinus coronarius (mondt uit in atrium dextrum)

Innervatie van het HartIntrinsiek geleidings systeem1. Sino-atriale knoop (= sinusknoop = SA) pacemaker 70 bpm

1-2. Internodale zenuwbundel 2. 3. 4. Atrioventriculaire knoop (= AV) Atrioventriculaire zenuwbundel (= bundel van His) Linker/rechter Atrioventriculaire zenuwbundel

Innervatie van het intrinsieke geleidingssysteemAutonoom zenuwstelsel: Parasympathisch: nervus vagus: sinusritme omlaag (oorsprong zenuw: dorsal motornucleus van de n. vagus, medulla oblongata)

Sympathisch: nervi accelerantes: sinusritme omhoog (oorsprong zenuw: thoracale sympatische zijstreng, thoracale ruggenmerg)

- n.vagus - nn. accelerantes

n. vagus

n. vagus

nn. accelerantes