TOEKOMST VAN ZIEKENHUISZORG ONDERZOEK FNV

download TOEKOMST VAN ZIEKENHUISZORG ONDERZOEK FNV

of 76

  • date post

    11-Jan-2017
  • Category

    Documents

  • view

    221
  • download

    5

Embed Size (px)

Transcript of TOEKOMST VAN ZIEKENHUISZORG ONDERZOEK FNV

  • Juni 2016

    TOEKOMST VAN ZIEKENHUISZORG ONDERZOEK FNV

  • Deze pdf is interactief:

    Door de clickable inhoudsopgave komt u direct op de pagina of artikel van uw keuze.

    Via de home-button keert u weer terug naar de inhoudsopgave.

    U kunt natuurlijk ook gebruik maken van de standaard interface van uw pdf reader.

  • Toekomst van ziekenhuiszorg onderzoek FNV 03

    voorwoord

    Voor u ligt het rapport van het onderzoek naar de toekomst van de ziekenhuiszorg. Dit onderzoek is uitgevoerd in

    opdracht van de FNV in de eerste helft van 2016. Middels het onderzoek is getracht meer inzicht te krijgen in de

    ontwikkelingen binnen de ziekenhuissector n de arbeidsmarkt. Dit is gedaan door middel van literatuuronderzoek

    en interviews met stakeholders en experts uit de ziekenhuissector en experts daarbuiten die de arbeidsmarkt-

    ontwikkelingen kunnen duiden. Dit onderzoek vormt een beginpunt voor de FNV om haar beleid en visie ten aanzien

    van de curatieve sector te gaan (her)vormen en waar nodig discussies, zowel intern als extern, aan te gaan over

    komende ontwikkelingen. Het rapport heeft dan ook vooral het doel om deze interne discussie aan te wakkeren en

    onderwerpen bloot te leggen die vragen om een nieuwe/andere invulling dan voorheen. Daar de onderzoeker geen

    achtergrond heeft binnen de vakbond, was het mogelijk om met stakeholders en leden open in gesprek te gaan en te

    vragen waar zij kansen zagen voor de vakbond. Deze zijn verwoord in aparte onderdelen binnen het rapport, waar zij

    (anoniem) aan het woord komen en tezamen aangeven welke kansen en bedreigingen zij zien in de sector en op de

    arbeidsmarkt.

    Het was een uitdaging om in de korte tijdspanne die het onderzoek betrof zowel de ontwikkelingen in de ziekenhuis-

    sector alsmede de arbeidsmarkt te schetsen en tegelijkertijd recht te doen aan alle input van de genterviewden. Om

    een kader te bieden voor alle input en de veelheid aan ontwikkelingen die in de toekomst van belang kunnen zijn is

    gewerkt met scenarios. Deze geven niet de werkelijkheid van de toekomst weer, maar bieden wel de mogelijkheid

    over twee belangrijke zaken verder te spreken: de snelheid waarmee technologie zich ontwikkelt en de invulling van

    de personele planning. Op deze wijze bieden de scenarios aan de FNV de mogelijkheid om met leden en externe

    partijen de discussie aan te gaan over huidige werkwijzen en stappen die de toekomst (binnen elk scenario) vraagt.

    Dit onderzoek betreft geen eindpunt of oordeel, maar roept zowel de bond als de ziekenhuizen en stakeholders op

    om het gesprek aan te gaan en gezamenlijk de uitdagingen op te pakken omtrent technologie en personele

    bezetting nu en in de toekomst.

    VOORWOORD

  • Inhoudsopgave

    04 Toekomst van ziekenhuiszorg onderzoek FNV

    INHOUDSOPGAVEVOORWOORD 03

    SAMENVATTING EN AANBEVELINGEN 05

    1. De toekomst van de ziekenhuissector en de

    arbeidsmarkt 05

    2. Aanbevelingen 05

    DEEL 1 ACHTERGROND ONDERZOEK FNV 07

    1.1. Onderzoek en probleemstelling 07

    1.2. Werkwijze 07

    1.3. Leeswijzer 10

    1.4. Dankwoord 10

    DEEL 2 ARBEIDSMARKT ZORG 11

    2.1. Demografische ontwikkelingen 11

    2.2. Arbeidsmarkt zorg 11

    2.3. Ontwikkelingen ziekenhuiszorg 13

    2.4. Uitdagingen voor de arbeidsmarkt 16

    2.5. De toekomstige zorgvraag 17

    DEEL 3 TRENDS EN ONZEKERHEDEN 18

    3.1. Introductie 18

    3.2. Leeswijzer 18

    3.3. Trends 18

    Intermezzo ontwikkelingen in twee

    gelieerde sectoren 24

    Ontwikkelingen laboratoria 24

    Ontwikkelingen ambulancezorg 24

    3.4. Onzekerheden 28

    3.5. Impact trends en onzekerheden 30

    DEEL 4 SCENARIOS VOOR DE TOEKOMST 51

    4.1. Introductie 51

    4.2. Leeswijzer 51

    4.3. En nu verder scenario 1 52

    Mogelijkheden FNV 53

    4.4. De zorg bouwt voort scenario 2 54

    Mogelijkheden FNV 56

    4.5. De zorg van de toekomst scenario 3 57

    Mogelijkheden FNV 58

    4.6. De zorg over de toekomst scenario 4 59

    Mogelijkheden FNV 60

    CONCLUSIE 61

    AANBEVELINGEN 63

    1. Opstellen visie technologie 63

    2. Opstellen visie strategische personeels-

    planning 64

    3. Opstellen visie arbeid in de toekomst 64

    LITERATUURLIJST 65

    BIJLAGEN 70

    Bijlage 1 - Deel 1 interviews experts 70

    Bijlage 2 Deel 2 interviews ziekenhuizen /

    stakeholders 71

    Bijlage 3 - Overzicht genterviewde 72

    COLOFON 75

  • Toekomst van ziekenhuiszorg onderzoek FNV 05

    Samenvatting en aanbevelingen

    SAMENVATTING EN AANBEVELINGEN1. DE TOEKOMST VAN DE ZIEKENHUISSECTOR EN DE ARBEIDSMARKT

    De arbeidsmarkt van de ziekenhuiszorg wordt ben-

    vloed door vele ontwikkelingen. Meer mensen met

    chronische ziekten in samenhang met de vergrijzing

    van de be volking drukken op de vraag naar personeel in

    de zorg. Veel ziekenhuizen ondervinden financile

    knelpunten en zij werken hard aan een nieuw profiel

    om in de toekomst goede zorg te kunnen blijven

    bieden. De zorg neemt een grote plek in op de

    Nederlandse arbeidsmarkt. De ziekenhuissector is (nog)

    geliefd en mensen willen er graag werken. Wel is de

    uitstroom van professionals hoog in de zorg en is er in

    recente jaren in de sector een lichte daling in werk-

    gelegenheid waarneembaar. Daarnaast kent de zorg

    uitdagingen: zoals ouder wordende werknemers, die

    vragen om een aanpak vragen voor de inzetbaarheid

    van deze medewerkers.

    Om in te kunnen spelen op deze ontwikkelingen is de

    FNV in 2016 gestart met een FNV breed visietraject,

    waarbinnen dit onderzoek tezamen met een onder-

    zoek naar de care sector aanleiding moet geven voor

    de invulling van visie en beleid ten aanzien van zorg in

    de komende jaren.

    Aan de hand van de door de FNV geformuleerde onder-

    zoeksvragen naar de ontwikkeling in de ziekenhuiszorg

    en de arbeidsmarkt zijn vier scenarios opgesteld. Deze

    geven een antwoord op de impact van ontwikkelingen

    ten aanzien van werkgelegenheid en de arbeidsvoor-

    waarden in de ziekenhuissector en geven een richting

    aan de interventiemogelijkheden per scenario. Het

    onderzoek is opgedeeld in literatuuronderzoek en

    interviews met stakeholders in en rondom de zieken-

    huissector.

    Twee themas komen naar voren die in de toekomst een

    grote impact zullen hebben op zowel ziekenhuizen als

    de arbeidsmarkt: technologische ontwikkelingen en

    personele planning. Het is voor de FNV essentieel om

    een hernieuwde visie te ontwikkelen die rekening

    houdt met niet alleen de arbeidsmarkt, maar de gehele

    ziekenhuissector (zorg en welzijnssector), waarbij het

    ziekenhuislandschap van de nabije toekomst het uit-

    gangspunt vormt. Bewustwording vergroten moet

    hierin een sleutelrol krijgen n goede voorbeelden

    kunnen worden ingezet door de FNV om te laten zien

    hoe het anders kan.

    In het kader van een hernieuwde visie en beleid moet

    de FNV overwegen hoe zij de ziekenhuizen wil

    be dienen en of dit dan enkel gericht blijft op werk-

    nemers, of dat er ook in andere verbanden samen-

    werking aangegaan wordt of gentensiveerd wordt?

    Neemt de FNV hierbij een faciliterende of een sturende

    rol in, of gaan zij voor co-creatie?

    2. AANBEVELINGEN

    De volgende aanbevelingen zijn gedaan naar aanleiding

    van dit onderzoek. Vier scenarios schetsen een beeld

    van de mogelijke werkelijkheid over 5 jaar op het vlak

    van technologie en personele planning in de zieken-

    huizen en de arbeidsmarkt. Om als vakbond een

    inhoudelijke bijdrage te kunnen blijven leveren aan de

    arbeidsmarkt van de ziekenhuissector zouden zij de

    volgende zaken moeten ontwikkelen:

    1. Stel een visie op omtrent technologie;

    2. Stel een visie op omtrent strategische

    personeels planning;

    3. Stel een visie op omtrent arbeid in de zorgsector.

    1. OPSTELLEN VISIE TECHNOLOGIEVoor de FNV is het van belang om een visie te ontwik-

    kelen die invulling geeft aan uitdagingen op de arbeids-

    markt voor werkgever (ziekenhuis/UMC) en werknemer.

    Welke rol heeft technologie in de uitvoering van zorg-

    verlening door zorgprofessionals en tot welke arbeids-

    verhoudingen leidt dit? Wat is werken binnen een

    ziekenhuis in de toekomst en welke waarden zijn hierbij

    volgens de vakbond van belang. Waar staan zieken-

    huizen nu en hoe gaan zij om met technologie; hebben

    zij wel een visie? De FNV moet hierbij ingaan op het

    macroniveau en de hoe-vraag. Hoe kunnen zieken-

    huizen met het doorvoeren van technologie aan de slag

    en wat betekent dit voor de rechtsverhouding en

    bescherming van de werknemer in de toekomst? Hoe

    ziet de arbeidsrelatie eruit wanneer op grote schaal

    met eHealth gewerkt wordt binnen de ziekenhuismuren?

    En hoe benvloedt dit het werk van niet-medische

    professionals? Welke impact heeft dit op de arbeids-

    markt in/rond het ziekenhuis? Welke vorm moet een

    arbeidsovereenkomst hebben? En hoe ziet de cao er

  • 06 Toekomst van ziekenhuiszorg onderzoek FNV

    Samenvatting en aanbevelingen

    dan uit? Op dergelijke vragen zal de FNV een antwoord

    moeten geven om inhoudelijke input te kunnen blijven

    leveren aan de arbeidsmarkt van de curatieve sector.

    2. OPSTELLEN VISIE STRATEGISCHE PERSONEELSPLANNINGDoor de verschuiving en concentratie van zorg die

    mome