Sociologija i Sociologija Kulture

Click here to load reader

  • date post

    17-Feb-2018
  • Category

    Documents

  • view

    249
  • download

    1

Embed Size (px)

Transcript of Sociologija i Sociologija Kulture

  • 7/23/2019 Sociologija i Sociologija Kulture

    1/39

  • 7/23/2019 Sociologija i Sociologija Kulture

    2/39

    1. Defnii sociologiju kao nauku i odredi njen cilj i zadatak.- Sociologija je najoptija nauka o ljudskom drutvu. Ona prouava ljudskodrutvo kao konkretni istorijski totalitet, njegovu strukturu, pojave, istorijskeoblike, kao i oblike i uzroke promjena drutva. Ona je relativno mlada nauka,nastala poetkom XIX vijeka, nakon francuske buroaske revolucije.!roblemi kojima se ona bavi mogu se na"i jo u zaecima #lozofskog

    miljenja.

    2. Objasni odnos sociologije i drugih drutvenih nauka.-Istorija prouava pojedine doga$aje i nji%ovu %ronologiju, a sociologijadrutvene odnose i veze izme$u ti% doga$aja.- !si%ologija prouava psi%ike pojave, ponaanje i unutranje doivljajeovjeka, a sociologija drutvene zakonitosti, grupe i drutvo kao cjelinu.Socijalna psi%ologija je disciplina koja se bavi prouavanjem ljudskogponaanja u odnosu na drutvenu cjelinu.- &ilozo#ja je sistem najoptiji% znanja o svijetu i ovjeku, koji objanjavazakonitosti svijeta u najirem smisli i najoptije, dok sociologiju interesujudrutvene pojave u svojim varijacijama i drutvo kao dio stvarnosti.- !olitika ekonomija prouava ekonomske zakonitosti i raspodjelu u iremsmislu u okviru drutva, dok sociologiju interesuju neke kategorije kojepolitika ekonomija prouava, kao to su' rad, roba, trite, svojina isvojinski odnosi.

    3. Navedi pretee sociologije.-Sociologija je nastala pod uticajem razliiti% oblika znanja. (a njenoutemeljenje uticaj su imale #lozo#ja, istorija, politika ekonomija,etnogra#ja, politike nauke i dr. )ntiki #lozo# poput Sokrata, !latona i)ristotela postavili su temelje dananje sociologije, naroito u pogledudrutvenog i dravnog ure$enja, podjele rada, morala, itd.

    . Napravi razliku iz!edju predistorije i istorije sociologije.- *remenski okvir ini period od nastanka prvi% civilizacija na Istoku do prve

    polovine XIX vijeka kada se nasle$e socioloke misli transformie u nastanaknove nauke. !retee sociologije su biologija i #zika. Sociologija se kaonauna disciplina javlja sredinom XIX veka. Ona nastaje kao uzor na #ziku.

    +edan od njeni% osnivaa bio je Ogist ont koji je, po uzoru na #ziku, smatraoda treba da postoji Socijalna statika i Socijalna dinamika. Sociologija je svedo sredine XIX veka bila dio #lozo#je. (jen razvoj od izdvajanja iz folozo#jemoe se podeliti u tri etape' prva etapa koja je obu%vatala period od sredineXIX veka, pa do -ti% godina naeg veka i koja je bila pod snanim uticajem

  • 7/23/2019 Sociologija i Sociologija Kulture

    3/39

    #lozo#je/ druga etapa koja je obu%vatala period od -ti% do 0-ti% godinanaeg veka i koja je konano doivela raskid sociologije i #lozo#je/ tre"aetapa koja je obu%vatila period od 0-ti% godina, pa sve do danas i koja uzouvanje samostalnosti ovi% nauka tei kao nji%ovoj novoj intergaciji isaradnji. Sociologija kao nauka koristi istorijska zbivanja da bi dola dosvoji% prouavanja drutva i pojedini% pojava u drutvu. Iako je imala kratku

    istoriju, sociologija ima dugu predistoriju. !rouavana je kroz razliitedrutvene promene, od robovlasniki% zajednica do savremnog drutva.

    ". Objasni poja! i karakteristike sociolokog !etoda.-1etod je planirani nain prikupljanja, sre$ivanja i objanjenja u nekoj naucikojim se dolazi do naunog saznanja. Socioloki metodi nisu originalni, ve"su preuzeti iz drugi% nauka, zavise od predmeta prouvanja, opti su iistorijski, jer se drutvene pojave posmatraju kroz nji%ov istorijski razvoj.

    #. Objasni ko!ponente sociolokog !etoda.-2eorija je nauno predznanje o pojavi koja se ispituje. Ona odre$ujemetodoloki postupak, de#nisianje %ipoteze, odabir te%nika za prikupljanje iobra$ivanje podataka, itd. 3ogika je #lozofska dispiclina koja se bavipravilima i zakonitostima istinskog i valjanog miljenja. !ostoje tri fazeistraivanja'4- de#nisanje problema istraivanja i postavljanje %ipoteze5- prikupljanje i sredjivanje podataka

    - analiza podataka, zakljuivanje, dokazivanje i provjeravanje!lan sociolokog istraivanja u svakoj od ovi% faza podrazumijeva i detaljnurazradu postupaka koje treba sprovesti. !omo"no-te%niki postupci koristese u drugoj fazi istraivanja za prikupljanje, sre$ivanje i klasi#kovanje iprikazivanje podataka.

    $. Objasni tehniku osnovu dva !etodska postupka.-)nketa je metod koji je dosta blizak intervjuu. (jom se obezbe$ujeanonimnost ispitanika, pogotovo kod anketa zatvorenog tipa pitanja. 6

    zavisnosti od tipa pitanja razlikujemo ankete sa zatvorenim tipom pitanja7unaprijed dati odgovori8 i ankete sa otvorenim tipom pitanja 7ispitanik samformulie odgovore8. !roblemi ankete su nemogu"nost objanjenja pitanja inji%ovo formulisanje, stoga ona ne smiju biti dvosmislena, zatim obrazovninivo socijalne sredine, anketarske greke itd.-9ksperiment je vjetaki izazvana situacija, pri emu se izoluje odre$enifaktor kao determinanta date pojave. 6 sociologiji je nemogu"e izvoditieksperiment iz slede"i% razloga'

  • 7/23/2019 Sociologija i Sociologija Kulture

    4/39

    4- drutvene pojave su sloene i promjenljive5- drutvene pojave se ne deavaju pod uticajem samo jednog faktora- potpuna %omogenizacija nije mogu"a:- ponaanje pojedinaca mijenja se u vjetaki stvorenoj sredini;- pravne i etike prepreke ne dozvoljavaju eksperimentisanje sa ljudima6 sociologiji se moe primjeniti prirodni eksperiment, tj. prouavanje

    situacije koja nije vjetaki izazvana, ve" je posledica drutveni% ili prirodni%pojava 7npr. zemljotres, migracije, itd.8.

    %. Nabroj i objasni princip naunog saznanja.&ako bismo neko znanje uvrstili u nauku ono mora da zadovolji odre$enenorme i standarde, koje se jo nazivaju i kriterijumi vrednovanja, a to su'optost, objektivnost, sistematinost, preciznost, mjerljivost i pouzdanost.(auno saznanje mora biti objektivno jer ono mora biti rezultat istraivanja iotkrivanja stvarni% karakteristika, a ne na pogled na stvarnost. Ono morabiti pouzdano, tj. takvo da nam ono daje stavove i argumente kojiomogu"avaju da opravdano vjerujeme u ono to nam nauka saoptava.

    '. Defnii poja! socioloke teorije i objasni razliku iz!e(u starijih isavre!enih.-Socioloska teorija je cjelovito uenje o drutvu ili o nekom njegovom dijelu.

    2o je skup logiki povezani% stavova, zasnovani% na predpostavkama,aksiomima. Starije socioloke teorije su jednostrane i objanjavaju drutvo i

    pojave u njemu preko jednog faktora, dok savremene socioloke teorijeobjanjavaju drutvo i pojave u njemu sa pozicije nji%ove sutine, funkcije,uloge i mjesta u sistemu drutva.

    1). Nabroj rane socioloke teorije i objasni jednu po izboru.- 6 rane socioloke teorije ubrajamo naturalistike, pozitivistike, psi%olokei druge grupe teorija. 6 okviru naturalistiki% imamo geografske, bioloke7organske, darvinistike i rasistike8, me%anicistike i demografske. 6 okvirupozitivistiki% imamo neopozitivizam i operacionalizam. 6 okviru psi%oloki%

    instiktivistike, bi%ejvioristike i introspektivne.-acel, 1or i dr. ?naaj teorije je upravo toukazuje na vanost ovi% faktora po pitanja uticaja na drutvo, ali ipak sepretjeruje u tome. Ovi faktori nisu u tolikoj mjeri deterministiki, ali su

  • 7/23/2019 Sociologija i Sociologija Kulture

    5/39

    znaajni u nerazvijenim drutvima. (a to da nisu presudi ukazuje injenicada drutva sa priblino istim geografskim uslovima imaju drugaiji stepenrazvijenosti.

    11. Nabroj savre!ene socioloke teorije i objasni jednu po izboru.&6 okviru savremeni% teorija imamo fenomenologiju, funkcionalizam,

    strukturalizam i druge.-Strukturalizam je veoma blizak funkcionalizmu. On nastaje u lingvistici.Strukturalizam polazi od sistema kao stabilne drutvene tvorevine. ?aetnik

    je lod 3evi-Stros. !rema miljenju strukturalista, trajanje strukture sistemaje najvanije, ak vanije i od slobode naroda i nji%ovog djelovanja.

    12. Objasni antropoloko i socioloko odre(enje ovjeka.-6 antikoj #lozo#ji u antropolokom periodu centralno mjesto zauzimaSokrat. Osnovna pitanja antropologije svode se na dva problema' pitanje

    same prirode ovjeka i sutina ovjeka. Osnovni problem prouavanjaantorpologije @ Ata je ovjekB ?naajna su istraivanja 1arksa, Sartra,&roma... !o antu,da bi ovjek postigao svoj cilj,mora postupati po principukategorikog imperativa.-Sociologija prouava sutinu ljudske prirode, ovjeka kroz njegovuspeci#nost. C*ieC to ini ovjeka jeste to to je on drutveno bi"e.Sociologija posmatra speci#nost kroz odnose ovjeka prema prirodi, kroznjegovu poziciju i djelovanje u okviru drutva koje stvara.

    13. Navedi i objasni jedno sutinsko odre(enje ovjeka.- (eka od odre$enja ovjeka su da je on bioloko, razumno, politiko,ekonomsko, religiozno i individualno bi"e, zatim bi"e kulture, bi"e kojestvara simbole i norme, bi"e koje se smije i igra, itd. Dovjek je bi"e kulture

    jer sve to je on izgradio, bilo materijalno, bilo du%ovno, predstavlja kulturu.(a osnovu svijeta prirode, ovjek stvara sopstven svijet @ svijet kulture.

    1. Defnii poja! drutva i odredi tipove drutva.

    -3judsko drutvo je relativno trajna zajednica ljudi koji zajednikomdjelatno"u i raznovrsnim odnosima zadovoljavaju i individualne i drutvenepotrebe.-!ostoje razliite tipologizacije drutva, npr. prema broju lanova 7mala imasovna8, kroz istoriju 7klasna i pretklasna8, prema nivou razvijenostite%nike i te%nologije7predindustrijska, industrijska i postindustrijska8, itd.&erdinand 2enis drutva je podijelio na zajednice i drutva, po stepenubliskosti i prisnosti odnosa. arl !oper je drutva podijelio u zavisnosti od

  • 7/23/2019 Sociologija i Sociologija Kulture

    6/39

    karaktera drutvene strukture na zatvorena i otvorena, a

  • 7/23/2019 Sociologija i Sociologija Kulture

    7/39

    1'.Objasni poja! drutvene strukture.-Erutvena struktura je relativno trajan sklop odnosa izme$u elemenatadrutva, koji te elemente povezuje u jednu ure