МОНГОЛ УЛСЫН ШИНЖЛЭХ УХААН ТЕХНОЛОГИЙН ... · PDF file...

Click here to load reader

  • date post

    10-Jan-2020
  • Category

    Documents

  • view

    1
  • download

    0

Embed Size (px)

Transcript of МОНГОЛ УЛСЫН ШИНЖЛЭХ УХААН ТЕХНОЛОГИЙН ... · PDF file...

  • БҮТЭДИЙН ДАГВАДОРЖ

    МОНГОЛ ОРНЫ БАРУУН БҮСЭД ӨНДӨР

    ТҮРЭЛТИЙН УСАН ЦАХИЛГААН СТАНЦ (УЦС)

    БАЙГУУЛАХ СУДАЛГАА

    Техникийн ухаанаар докторын (Ph.D) зэрэг горилсон

    бүтээл

    УЛААНБААТАР ХОТ 2016 ОН

    МОНГОЛ УЛСЫН ШИНЖЛЭХ УХААН ТЕХНОЛОГИЙН

    ИХ СУРГУУЛЬ

    БАРИЛГА, АРХИТЕКТУРЫН СУРГУУЛЬ

  • MOHTON Y'ICbIH 1IJHHTfiEX YXAAH TEXHONOTH14H HX CyPryynb

    EAPNfl TA, APX]4TEKTYPbI H CYPTYYfl b

    l-ap 6rvusnnftn spxraft

    EYTSEHfrn EATBAHOP)K

    MOHTOfi OPHbr EAPyyH EYCSE eHEeP TYPsrrTniMyCAH qAXrnrAAH CTAHU UrlC)

    EAldryynAx cyEAflrAA

    Mopraxnnfrn anrrrar: F 580300 Ycnur 6apunra OafrryynaMx

    Texuuxuilu yxaaHaap doxmopbtH (Ph.D) sepse eopuncoH 6ymeen

    floKToP (Ph.D) @c^**' *ffiHqHBEoPx EOKTOP (Ph.D), R3R nPOOEGC '&fr.EAPAHqvnvvH

    Snexyy cyAaflraaHH a(nbrr EJurxnsx yxaaHbr axa4eruufru Faeapsyfr, l-eoexonornftn xypsofleH, lUYTklC-rafrH ycHbr canEapun opgoMrog, Seenex nnxenepufin Ycuur Spuuna XXK- ufr HHxeHep rexsurnfru a(unrHyy4brH oponqoorofiroop 1994-2015 ong xnfix ryfrqerrea. XeBnox, xyBbnax alt

  • Хуудас 4

    ГАРЧИГ

    УДИРТГАЛ .............................................................................................................. 10

    НЭГДҮГЭЭР БҮЛЭГ ................................................................................................... 17

    Монгол орны Баруун бүсийн байгаль, ус, цаг уурын онцлог, ................................ 17

    усны эрчим хүчний ашиглалт .................................................................................. 17

    1. Байгаль, ус, цаг уурын онцлог, .......................................................................... 17

    1.1 Судалгааны ажлын хүрээ хязгаар ................................................................... 17

    1.2. Уур амьсгалын онцлог .................................................................................... 18

    1.2.1. Агаарын температур .................................................................................... 18

    1.2.2. Хур тунадас ............................................................................................... 18 1.3. Ус судлалын онцлог ........................................................................................ 20

    1.3.1. Голуудын усны урсац ............................................................................... 20 1.3.2. Баруун бүсэд оршдог нуурууд ................................................................. 21 1.3.3. Баруун бүсийн мөнх цаст уулсын мөстөл ба түүний усны нөөц ........................................................................................... 22

    1.4. Монгол орны гол мөрний Усны эрчим хүчний нөөц (потенциал) ................ 27

    1.4.1. Баруун бүс нутгийн усны эрчим хүчний потенциал нөөц ...................... 30 1.5. Монгол орны усны эрчим хүч ашиглалт ........................................................ 31

    1.5.1 Монгол оронд баригдсан УЦС .................................................................. 31 1.5.2.УЦС-ын цахилгаан үйлдвэрлэлт .............................................................. 33

    1.6. Сэдвийн судлагдсан байдал .......................................................................... 34

    1.6.1. Баруун бүс нутагт усны эрчим хүчний нөөцийг ашиглах талаар судалсан байдал………………………………………………………………………34

    1.7. Өндөр түрэлтийн УЦС түүнийг байгуулж буй олон улсын туршлага ба Монгол орны анхны төслийн шийдэл…………………………………………………38

    1.7.1. Дэлхийн усны эрчим хүчний ашиглалт, хандлага ...................................... 38

    1.7.2. Гол дээрх боомт бүхий өндөр түрэлтийн УЦС ........................................ 38 1.7.3. Өндөр түрэлтийн УЦС байгуулсан олон улсын туршлагааас ................ 40 1.7.4. Майхантолгойн УЦС ба түүний эхний ээлжийн Майхан УЦС-ын төслийн шийдэл…………………………………………………………………………………..44

    1.8. Нэгдүгээр бүлгийн дүгнэлт ............................................................................. 47

    ХОЁРДУГААР БҮЛЭГ ................................................................................................ 49

    Өндөр түрэлтийн УЦС байгуулах судалгааны арга зүйн үндэс .......................... 49

    2.1. Судалгааны онцлог ......................................................................................... 49

    2.2. Судалгааны арга, аргазүй............................................................................... 50

    2.2.1. Судалгаанд ашигласан компьютерийн программ хангамж ................... 51 2.3. Харьцуулалтын аргаар илрүүлсэн УЦС-ын эрчим хүч үйлдвэрлэх чадвар, эдийн засгийн ач холбогдлыг тодорхойлох .......................................................... 51

    2.4. Өндөр уулын нуурууд ба түүний цутгал голуудын урсац .......................... 52 2.5. Мөнх цаст уулсын мөстлөөс тэжээл бүхий голын урсацын модулийг тодорхойлох……………………………………………………………………………54 _Toc465026466

    2.6. Нууруудын усны эрчим хүчний потенциалыг тодорхойлох .......................... 61

    2.6.1. Голуудын эрчим хүчний потенциалыг тодорхойлдог арга ..................... 61

  • Хуудас 5

    2.6.2. Өндөр ууланд байрласан нууруудын усны эрчим хүчний нөөцийг /потенциал/ тодорхойлох тооцооны үндэслэл……………………………………62 2.6.3. Нуурын усны ууршлыг тодорхойлох аргачлал ....................................... 63 2.7. УЦС-ын үзүүлэлтийг сонгох ........................................................................ 65

    2.8. УЦС-ын усны эрчим хүчний боломжит (потенциал) чадал .......................... 66

    2.9. Хоёрдугаар бүлгийн дүгнэлт .......................................................................... 68

    ГУРАВДУГААР БҮЛЭГ ............................................................................................... 70

    Өндөр уулсын байгалийн нуурт ойролцоох голуудын усыг оруулж хуримтлуулан, өндөр түрэлтийн УЦС байгуулах байрлалыг илрүүлж, түүнд хийсэн шинжилгээ .................................................................................................. 70

    3.1. Монгол орны Баруун бүсэд оршдог нуурууд тэдгээрийг УЦС-д ашиглах боломжийн шинжилгээ………………………………………………………………….70

    3.2. Шинээр илрүүлсэн өндөр түрэлтийн УЦС-ын төслийн гидротехник, эрчим хүчний үзүүлэлтийн шинэчилсэн тооцоо, шинжилгээ .......................................... 71

    3.2.1. Өндөр түрэлтийн УЦС-ын гидротехник, эрчим хүчний тодорхойлолт .. 71 3.2.2. Ховд голын савд илрүүлсэн өндөр түрэлтийн УЦС-ын төслийн гидротехник, эрчим хүчний судалгааны дүн ..................................................... 73 3.2.3. Булган, Дунд Цэнхэрийн голын савд илрүүлсэн өндөр түрэлтийн УЦС- ын төслийн гидротехник, эрчим хүчний судалгааны дүн ................................ 79 3.2.4. Хангайн нурууны баруун хэсэгт орших УЦС-ын төслийн гидротехник, эрчим хүчний судалгааны дүн ........................................................................... 83 3.2.5. Хөвсгөл аймгийн Дэлгэрмөрөн, Шишхэд голын эхэнд орших .....