Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030...
Transcript of Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030...
![Page 1: Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 rmiasto3.com/uploads/docs/Program_Rewitalizacji_Chorzowa...blokowiska, tereny zieleni. Obszary te wymagają interwencji, z uwagi na dekapitalizację](https://reader034.fdocuments.net/reader034/viewer/2022052611/5c787e8c09d3f200208b643e/html5/thumbnails/1.jpg)
Projekt współfinansowany ze Środków Unii Europejskiej w ramach Programu Operacyjnego Pomoc Techniczna 2007-2013
Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych ul. Kossutha 6, 40-844 Katowice
instytut badawczy KRS 0000058172 NIP 634-012-55-19 tel.: 32 254-60-31, faks: 32 254-17-17, e-mail: [email protected].
www.ietu.katowice.pl
Tytuł pracy:
Zespół autorski: dr inż. arch. Justyna Gorgoń - kierownik zadania
dr Joachim Bronder
dr Anna Starzewska-Sikorska
Iwona Owczarska
prof. Krystian Heffner (Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach)
dr Piotr Gibas (Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach)
dr Adam Polko (Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach)
Katowice, 2 września 2014
LOKALNY PROGRAM REWITALIZACJI CHORZOWA DO 2030 ROKU
![Page 2: Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 rmiasto3.com/uploads/docs/Program_Rewitalizacji_Chorzowa...blokowiska, tereny zieleni. Obszary te wymagają interwencji, z uwagi na dekapitalizację](https://reader034.fdocuments.net/reader034/viewer/2022052611/5c787e8c09d3f200208b643e/html5/thumbnails/2.jpg)
![Page 3: Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 rmiasto3.com/uploads/docs/Program_Rewitalizacji_Chorzowa...blokowiska, tereny zieleni. Obszary te wymagają interwencji, z uwagi na dekapitalizację](https://reader034.fdocuments.net/reader034/viewer/2022052611/5c787e8c09d3f200208b643e/html5/thumbnails/3.jpg)
Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 roku
Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych 1
Spis treści
STRESZCZENIE .................................................................................................................................................. 5
1 WPROWADZENIE, METODA PRACY .......................................................................................................... 6
2 CZĘŚĆ ANALITYCZNO-DIAGNOSTYCZNA ................................................................................................... 7
2.1 DOKUMENTY PLANISTYCZNE I STRATEGICZNE POWIĄZANE Z PROBLEMATYKĄ REWITALIZACJI ....................................... 7
2.1.1 Dokumenty poziomu krajowego ....................................................................................................... 7
2.1.2 Dokumenty poziomu regionalnego ................................................................................................... 8
2.1.3 Dokumenty poziomu lokalnego ....................................................................................................... 10
2.2 MODUŁ KLASYCZNY: PRZESTRZENNO- ŚRODOWISKOWY .................................................................................... 10
2.2.1 Charakterystyka obszaru - analiza i ocena tkanki miejskiej z uwagi na cechy degradacji
przestrzennej i środowiskowej. ..................................................................................................................... 10
2.2.2 Analiza możliwości przekształceń i zagospodarowania terenów poprzemysłowych i
zdegradowanych .......................................................................................................................................... 16
2.2.3 Typologia miejskich obszarów zdegradowanych w Chorzowie ....................................................... 23
2.3 MODUŁ SPOŁECZNO-GOSPODARCZY ............................................................................................................. 29
2.3.1 Analiza dynamiki zmian oraz przestrzennych zróżnicowań najważniejszych negatywnych
czynników społeczno- gospodarczych . ........................................................................................................ 29
2.3.2 Związki przyczynowo skutkowe występowania zjawisk kryzysowych ............................................. 39
2.3.3 Analiza problemów i potencjałów rozwojowych dla obszarów kryzysowych .................................. 42
3 DELIMITACJA OBSZARÓW REWITALIZACJI WRAZ Z USTALENIEM ICH PROFILU I WSKAZANIEM SPECYFIKI
REWITALIZACYJNEJ......................................................................................................................................... 48
4 PRIORYTETY I CELE REWITALIZACJI......................................................................................................... 58
4.1 ANALIZA SWOT ....................................................................................................................................... 58
4.2 CELE OPERACYJNE I DZIAŁANIA ..................................................................................................................... 64
4.3 MAPA CELÓW LOKALNEGO PROGRAMU REWITALIZACJI CHORZOWA ................................................................... 68
5 PRZYGOTOWANIE PROJEKTÓW ............................................................................................................. 69
5.1 PROJEKTY WYPEŁNIAJĄCE POSZCZEGÓLNE CELE ............................................................................................... 69
5.2 PROJEKTY DLA POSZCZEGÓLNYCH OBSZARÓW KRYZYSOWYCH ............................................................................. 89
5.3 HIERARCHIA DZIAŁAŃ - POWIĄZANIA MIĘDZY PROJEKTAMI - WIĄZKI I PAKIETY PROJEKTOWE ..................................... 94
6 MODEL FINANSOWANIA PROGRAMU REWITALIZACJI ......................................................................... 100
6.1 BUDŻET MIASTA ..................................................................................................................................... 101
6.2 ŚRODKI UNIJNE – RPO WSL 2014 – 2020 ................................................................................................ 101
7 SYSTEM WDRAŻANIA PROGRAMU –ZARZĄDZANIE PROCESEM REWITALIZACJI ................................... 107
7.1 ZASADY REALIZACJI PROGRAMU ................................................................................................................. 107
7.2 SCHEMAT POSTĘPOWANIA I HIERARCHIZACJI PROJEKTÓW ................................................................................ 109
7.3 MONITORING I EWALUACJA PROGRAMU ...................................................................................................... 111
7.4 LISTA WSKAŹNIKÓW LPR .......................................................................................................................... 111
7.5 INSTRUMENTY INFORMACJI, KOMUNIKACJI I PROMOCJI PROGRAMU .................................................................. 113
8 WNIOSKI I REKOMENDACJE ................................................................................................................. 115
ŹRÓDŁA ........................................................................................................................................................ 116
![Page 4: Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 rmiasto3.com/uploads/docs/Program_Rewitalizacji_Chorzowa...blokowiska, tereny zieleni. Obszary te wymagają interwencji, z uwagi na dekapitalizację](https://reader034.fdocuments.net/reader034/viewer/2022052611/5c787e8c09d3f200208b643e/html5/thumbnails/4.jpg)
Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 roku
Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych 2
Spis rycin
RYCINA 1. UKŁAD URBANISTYCZNY FRAGMENTU DZIELNICY CENTRUM .................................................................................. 25
RYCINA 2. UKŁAD URBANISTYCZNY FRAGMENTU DZIELNICY CHORZÓW II ............................................................................... 26
RYCINA 3. UKŁADY URBANISTYCZNE FRAGMENTÓW DZIELNICY CHORZÓW STARY .................................................................... 27
RYCINA 4. UKŁAD URBANISTYCZNY FRAGMENTU DZIELNICY CHORZÓW BATORY ...................................................................... 28
RYCINA 5. ZMIANY W ZAKRESIE LICZBY MIESZKAŃCÓW CHORZOWA ZA LATA 2010-2013 ........................................................ 29
RYCINA 6. „GĘSTOŚĆ ZALUDNIENIA” DZIELNIC CHORZOWA ZA 2013 R. ................................................................................ 29
RYCINA 7. ZMIANY W ZAKRESIE LICZBY BEZROBOTNYCH NA TERENIE CHORZOWA ZA LATA 2010-2013 ....................................... 32
RYCINA 8. „GĘSTOŚĆ BEZROBOTNYCH” WEDŁUG DZIELNIC CHORZOWA ZA 2013 R. ................................................................ 32
RYCINA 9. ZMIANY W ZAKRESIE LICZBY PRZESTĘPSTW NA TERENIE CHORZOWA ZA LATA 2010-2013 .......................................... 34
RYCINA 10. „GĘSTOŚĆ POPEŁNIANYCH PRZESTĘPSTW” WEDŁUG DZIELNIC CHORZOWA ZA 2013 R. ............................................ 35
RYCINA 11. OSOBY KORZYSTAJĄCE Z POMOCY SPOŁECZNEJ NA TERENIE CHORZOWA. DANE ZA ROK 2013 ................................... 37
RYCINA 12. „GĘSTOŚĆ KLIENTÓW OPIEKI SPOŁECZNEJ” WEDŁUG DZIELNIC CHORZOWA ZA 2013 R. ............................................ 37
RYCINA 13. ZWIĄZKI PRZYCZYNOWO SKUTKOWE WYSTĘPOWANIA ZJAWISK KRYZYSOWYCH W CHORZOWIE .................................. 41
RYCINA 14. PROBLEMY ROZWOJOWE DLA OBSZARÓW KRYZYSOWYCH ZLOKALIZOWANYCH W CENTRUM CHORZOWA ..................... 43
RYCINA 15. POTENCJALNE OBSZARY POSZUKIWANIA POTENCJAŁÓW ROZWOJOWYCH DLA OBSZARÓW KRYZYSOWYCH W CENTRUM
CHORZOWA ..................................................................................................................................................... 43
RYCINA 16. PROBLEMY ROZWOJOWE DLA OBSZARÓW KRYZYSOWYCH ZLOKALIZOWANYCH W CHORZOWIE II ................................ 44
RYCINA 17. POTENCJALNE OBSZARY POSZUKIWANIA POTENCJAŁÓW ROZWOJOWYCH DLA OBSZARÓW KRYZYSOWYCH W CHORZOWIE II
...................................................................................................................................................................... 44
RYCINA 18. PROBLEMY ROZWOJOWE DLA OBSZARÓW KRYZYSOWYCH ZLOKALIZOWANYCH W CHORZOWIE BATORYM .................... 45
RYCINA 19. POTENCJALNE OBSZARY POSZUKIWANIA POTENCJAŁÓW ROZWOJOWYCH DLA OBSZARÓW KRYZYSOWYCH W CHORZOWIE
BATORYM ........................................................................................................................................................ 45
RYCINA 20. PROBLEMY ROZWOJOWE DLA OBSZARÓW KRYZYSOWYCH ZLOKALIZOWANYCH W CHORZOWIE STARYM ....................... 46
RYCINA 21. POTENCJALNE OBSZARY POSZUKIWANIA POTENCJAŁÓW ROZWOJOWYCH DLA OBSZARÓW KRYZYSOWYCH W CHORZOWIE
STARYM .......................................................................................................................................................... 46
RYCINA 22. OBSZARY KRYZYSOWE W DZIELNICY CHORZÓW II .............................................................................................. 51
RYCINA 23. OBSZARY KRYZYSOWE W DZIELNICY CHORZÓW CENTRUM .................................................................................. 52
RYCINA 24. OBSZARY KRYZYSOWE W DZIELNICY CHORZÓW STARY ....................................................................................... 53
RYCINA 25. OBSZARY KRYZYSOWE W DZIELNICY CHORZÓW BATORY ..................................................................................... 54
RYCINA 26. TRÓJWYMIAROWA WIZUALIZACJA ZABUDOWY OBSZARU KRYZYSOWEGO A1 .......................................................... 55
RYCINA 27. TRÓJWYMIAROWA WIZUALIZACJA ZABUDOWY OBSZARU KRYZYSOWEGO A2 .......................................................... 56
RYCINA 28. TRÓJWYMIAROWA WIZUALIZACJA ZABUDOWY OBSZARU KRYZYSOWEGO A3 .......................................................... 57
RYCINA 29. WIĄZKI I PAKIETY PROJEKTOWE DLA OBSZARU KRYZYSOWEGO A1 ........................................................................ 94
RYCINA 30. WIĄZKI I PAKIETY PROJEKTOWE DLA OBSZARU KRYZYSOWEGO A2 ........................................................................ 95
RYCINA 31. WIĄZKI I PAKIETY PROJEKTOWE DLA OBSZARU KRYZYSOWEGO A3 ........................................................................ 96
RYCINA 32. WIĄZKI I PAKIETY PROJEKTOWE DLA OBSZARU KRYZYSOWEGO C1 ........................................................................ 97
RYCINA 33. WIĄZKI I PAKIETY PROJEKTOWE DLA OBSZARÓW KRYZYSOWYCH C2, C3 ORAZ C4 ................................................... 98
RYCINA 34. WZÓR WNIOSKU DO LOKALNEGO PROGRAMU REWITALIZACJI .......................................................................... 109
Spis tabel
TABELA 1. PODSTAWOWE CHARAKTERYSTYKI OPISOWE CHORZOWA I JEGO DZIELNIC ............................................................... 12
TABELA 2. PODSTAWOWE CHARAKTERYSTYKI OPISUJĄCE JAKOŚCI POWIETRZA ATMOSFERYCZNEGO NA TERENIE MIASTA CHORZOWA . 13
TABELA 3. TERENY POPRZEMYSŁOWE I ZDEGRADOWANE W CHORZOWIE W PODZIALE NA DZIELNICE ........................................... 15
TABELA 4. ANALIZA MOŻLIWOŚCI PRZEKSZTAŁCEŃ I ZAGOSPODAROWANIA TERENÓW POPRZEMYSŁOWYCH I ZDEGRADOWANYCH W
DZIELNICY CENTRUM .......................................................................................................................................... 19
TABELA 5. ANALIZA MOŻLIWOŚCI PRZEKSZTAŁCEŃ I ZAGOSPODAROWANIA TERENÓW POPRZEMYSŁOWYCH I ZDEGRADOWANYCH W
DZIELNICY CHORZÓW II ....................................................................................................................................... 20
![Page 5: Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 rmiasto3.com/uploads/docs/Program_Rewitalizacji_Chorzowa...blokowiska, tereny zieleni. Obszary te wymagają interwencji, z uwagi na dekapitalizację](https://reader034.fdocuments.net/reader034/viewer/2022052611/5c787e8c09d3f200208b643e/html5/thumbnails/5.jpg)
Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 roku
Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych 3
TABELA 6. ANALIZA MOŻLIWOŚCI PRZEKSZTAŁCEŃ I ZAGOSPODAROWANIA TERENÓW POPRZEMYSŁOWYCH I ZDEGRADOWANYCH W
DZIELNICY CHORZÓW STARY ................................................................................................................................ 21
TABELA 7. ANALIZA MOŻLIWOŚCI PRZEKSZTAŁCEŃ I ZAGOSPODAROWANIA TERENÓW POPRZEMYSŁOWYCH I ZDEGRADOWANYCH W
DZIELNICY CHORZÓW BATORY .............................................................................................................................. 22
TABELA 8. SPADEK GĘSTOŚCI POPULACJI DLA WYBRANYCH ULIC (W OSOBACH NA 100 M DŁUGOŚCI ULICY) ZA LATA 2011-2013 ..... 30
TABELA 9. POZIOM BEZROBOCIA W OSOBACH NA 100 M DŁUGOŚCI WYBRANYCH ULIC ............................................................. 33
TABELA 10. LICZBA PRZESTĘPSTW POPEŁNIANYCH W 2013 ROKU NA KAŻDE 100 M DŁUGOŚCI ULICY .......................................... 36
TABELA 11. LICZEBNOŚĆ KLIENTÓW OPS W OSOBACH NA 100 M DŁUGOŚCI WYBRANYCH ULIC ................................................. 38
TABELA 12. DELIMITACJA OBSZARÓW KRYZYSOWYCH, OPRACOWANYCH DLA MODUŁU PRZESTRZENNO- ŚRODOWISKOWEGO ORAZ
SPOŁECZNO- EKONOMICZNEGO– ZESTAWIENIE OBSZARÓW ........................................................................................ 48
TABELA 13. LISTA CZYNNIKÓW SYTUACYJNYCH ZWIĄZANYCH Z REALIZACJĄ DZIAŁAŃ REWITALIZACYJNYCH W CHORZOWIE CENTRUM . 58
TABELA 14. MACIERZ SWOT – CHORZÓW CENTRUM ...................................................................................................... 59
TABELA 15. LISTA CZYNNIKÓW SYTUACYJNYCH ZWIĄZANYCH Z REALIZACJĄ DZIAŁAŃ REWITALIZACYJNYCH W CHORZOWIE II ............. 60
TABELA 16. MACIERZ SWOT – CHORZÓW II .................................................................................................................. 61
TABELA 17. LISTA CZYNNIKÓW SYTUACYJNYCH ZWIĄZANYCH Z REALIZACJĄ DZIAŁAŃ REWITALIZACYJNYCH W CHORZOWIE BATORYM . 61
TABELA 18. MACIERZ SWOT – CHORZÓW BATORY ......................................................................................................... 62
TABELA 19. LISTA CZYNNIKÓW SYTUACYJNYCH ZWIĄZANYCH Z REALIZACJĄ DZIAŁAŃ REWITALIZACYJNYCH W CHORZOWIE STARYM .... 63
TABELA 20. MACIERZ SWOT – CHORZÓW STARY ............................................................................................................ 64
TABELA 21. PLANOWANE DZIAŁANIA W ZAKRESIE PRIORYTETU: ZATRZYMANIE PROCESU DEGRADACJI WE WSKAZANYCH DO
REWITALIZACJI OBSZARACH POPRZEZ ICH UPORZĄDKOWANIE PRZESTRZENNE I OCHRONĘ WALORÓW PRZYRODNICZO-
KRAJOBRAZOWYCH – CEL C1 ................................................................................................................................ 70
TABELA 22. PLANOWANE DZIAŁANIA W ZAKRESIE PRIORYTETU: ZATRZYMANIE PROCESU DEGRADACJI WE WSKAZANYCH DO
REWITALIZACJI OBSZARACH POPRZEZ ICH UPORZĄDKOWANIE PRZESTRZENNE I OCHRONĘ WALORÓW PRZYRODNICZO-
KRAJOBRAZOWYCH – CEL C2 ................................................................................................................................ 71
TABELA 23. PLANOWANE DZIAŁANIA W ZAKRESIE PRIORYTETU: ZATRZYMANIE PROCESU DEGRADACJI WE WSKAZANYCH DO
REWITALIZACJI OBSZARACH POPRZEZ ICH UPORZĄDKOWANIE PRZESTRZENNE I OCHRONĘ WALORÓW PRZYRODNICZO-
KRAJOBRAZOWYCH – CEL C3 ................................................................................................................................ 74
TABELA 24. PLANOWANE DZIAŁANIA W ZAKRESIE PRIORYTETU: ZATRZYMANIE PROCESU DEGRADACJI WE WSKAZANYCH DO
REWITALIZACJI OBSZARACH POPRZEZ ICH UPORZĄDKOWANIE PRZESTRZENNE I OCHRONĘ WALORÓW PRZYRODNICZO-
KRAJOBRAZOWYCH – CEL C4 ................................................................................................................................ 76
TABELA 25. PLANOWANE DZIAŁANIA W ZAKRESIE PRIORYTETU: ZWIĘKSZENIE AKTYWNOŚCI MIESZKAŃCÓW ORAZ SPÓJNOŚCI
SPOŁECZNEJ POPRZEZ WZROST LOKALNEJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI. – CEL C5 ...................................................................... 77
TABELA 26. PLANOWANE DZIAŁANIA W ZAKRESIE PRIORYTETU: ZWIĘKSZENIE AKTYWNOŚCI MIESZKAŃCÓW ORAZ SPÓJNOŚCI
SPOŁECZNEJ POPRZEZ WZROST LOKALNEJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI. – CEL C6 ...................................................................... 80
TABELA 27. PLANOWANE DZIAŁANIA W ZAKRESIE PRIORYTETU: ZWIĘKSZENIE AKTYWNOŚCI MIESZKAŃCÓW ORAZ SPÓJNOŚCI
SPOŁECZNEJ POPRZEZ WZROST LOKALNEJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI. – CEL C7 ...................................................................... 83
TABELA 28. PLANOWANE DZIAŁANIA W ZAKRESIE PRIORYTETU: ZWIĘKSZENIE AKTYWNOŚCI MIESZKAŃCÓW ORAZ SPÓJNOŚCI
SPOŁECZNEJ POPRZEZ WZROST LOKALNEJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI. – CEL C8 ...................................................................... 85
TABELA 29. LISTA PROJEKTÓW DLA OBSZARU KRYZYSOWEGO A1 ......................................................................................... 90
TABELA 30. LISTA PROJEKTÓW DLA OBSZARU KRYZYSOWEGO A2 ......................................................................................... 90
TABELA 31. LISTA PROJEKTÓW DLA OBSZARU KRYZYSOWEGO A3 ......................................................................................... 91
TABELA 32. LISTA PROJEKTÓW DLA OBSZARÓW KRYZYSOWYCH TYPU B ................................................................................. 91
TABELA 33. LISTA PROJEKTÓW DLA OBSZARU KRYZYSOWEGO C1 ......................................................................................... 92
TABELA 34. LISTA PROJEKTÓW DLA OBSZARÓW KRYZYSOWYCH C2, C3 ORAZ C 4 ................................................................... 93
TABELA 35. KRAJOWE PRIORYTETY INWESTYCYJNE O KLUCZOWYM ZNACZENIU DLA REWITALIZACJI ........................................... 100
TABELA 36. PRIORYTETY INWESTYCYJNE WSPIERAJĄCE PROGRAMY REWITALIZACJI (PI) .......................................................... 104
TABELA 37. CHARAKTERYSTYKA WSKAŹNIKÓW PRODUKTU, REZULTATU I ODDZIAŁYWANIA ...................................................... 111
![Page 6: Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 rmiasto3.com/uploads/docs/Program_Rewitalizacji_Chorzowa...blokowiska, tereny zieleni. Obszary te wymagają interwencji, z uwagi na dekapitalizację](https://reader034.fdocuments.net/reader034/viewer/2022052611/5c787e8c09d3f200208b643e/html5/thumbnails/6.jpg)
Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 roku
Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych 4
Spis map
MAPA 1. TERENY ZABUDOWANE I TERENY POPRZEMYSŁOWE ............................................................................................ 117
MAPA 2. KONFLIKTY PRZESTRZENNE ............................................................................................................................ 118
MAPA 3. PROBLEMY SPOŁECZNO-EKONOMICZNE ........................................................................................................... 119
MAPA 4. DELIMITACJA OBSZARÓW PROBLEMOWYCH / KRYZYSOWYCH ............................................................................... 120
Spis załączników
Raport z warsztatów
Ankieta
![Page 7: Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 rmiasto3.com/uploads/docs/Program_Rewitalizacji_Chorzowa...blokowiska, tereny zieleni. Obszary te wymagają interwencji, z uwagi na dekapitalizację](https://reader034.fdocuments.net/reader034/viewer/2022052611/5c787e8c09d3f200208b643e/html5/thumbnails/7.jpg)
Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 roku
Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych 5
Streszczenie
Dokument Lokalnego Programu Rewitalizacji dla miasta Chorzowa został przygotowany w ramach
zadania pn. Zintegrowany Program Rewitalizacji Obszaru Funkcjonalnego (ZPROF) Chorzowa, Rudy
Śląskiej i Świętochłowic do 2030 roku i stanowi jego integralną część. Lokalny Program Rewitalizacji
jest dokumentem operacyjnym ukierunkowanym na zarządzanie procesem rewitalizacji w mieście.
Program obejmuje tereny poprzemysłowe, stare dzielnice śródmiejskie, osiedla przyzakładowe,
blokowiska, tereny zieleni. Obszary te wymagają interwencji, z uwagi na dekapitalizację substancji
mieszkaniowej, degradację przestrzeni miejskiej, niekorzystne warunki społeczne (bezrobocie,
ubóstwo, patologie społeczne). Program został przygotowany na podstawie dostępnych wytycznych,
uwzględnia także istniejące opracowania i dokumenty. W układzie treści dokumentu wyróżniono
rozdziały: analityczno-diagnostyczny, delimitacyjny, strategiczny, projektowy. W rozdziale
analityczno-diagnostycznym prace były prowadzone równolegle w dwóch podstawowych
komponentach i uzgadniane ze sobą na bieżąco. Część przestrzenno- środowiskowa zawiera
podstawową charakterystykę stanu środowiska oraz wskazuje tereny zdegradowane ze względu na
uprzednią działalność przemysłową. Rezultatem analizy jest typologia obszarów i miejsc
zdegradowanych w ujęciu przestrzennym. W części społeczno-gospodarczej przeprowadzono analizę
danych ilościowych w ujęciu przestrzennym pozwalającą na wskazanie obszarów, w których
występuje koncentracja negatywnych zjawisk społecznych i gospodarczych. Diagnoza obejmowała
trendy demograficzne, skalę wykluczenia społecznego mierzoną ilością osób objętych pomocą
społeczną, poziom bezpieczeństwa publicznego, aktywność gospodarczą i tendencje na rynkach
pracy. W tej części pracy dokonano również próby wskazania związków przyczynowo-skutkowych
pomiędzy sytuacją społeczno-gospodarczą a uwarunkowaniami technicznymi i środowiskowymi. W
pogłębionej analizie wysiłki skoncentrowane były na identyfikacji zarówno problemów, jak i
potencjałów rozwojowych, którymi dysponują poszczególne obszary kryzysowe. Na potencjał będą
składały się atuty społeczności lokalnej, jak również walory poszczególnych miejsc i obiektów, np.
strategiczna lokalizacja, dziedzictwo kulturowe itp. Źródłem danych do przeprowadzenia pogłębionej
analizy były warsztaty diagnostyczne oraz wyniki badań ankietowych przeprowadzonych wśród
przedstawicieli lokalnych środowisk sektorów: publicznego, biznesowego i obywatelskiego. Syntezą
części analityczno-diagnostycznej jest delimitacja obszarów rewitalizacji wraz z uporządkowaniem ich
w trzy podstawowe kategorie:
A. Obszar centralny łączący problemy degradacji przestrzennej z problemami społeczno-
ekonomicznymi.
B. Obszar degradacji środowiskowo-przestrzennej.
C. Obszar kryzysowy ze względu na problemy i zagrożenia społeczno- ekonomiczne.
W rozdziale czwartym na podstawie przeprowadzonej analizy SWOT, uwzględniającej podział
Chorzowa na cztery dzielnice ustalono nadrzędny cel rewitalizacji miasta. Następnie przyjęto dwa
priorytety: przestrzenno-środowiskowy i społeczno-ekonomiczny, które zdekomponowano na cele
operacyjne. W efekcie pozwoliło to wykreślić mapę celów LPR, wskazującą hierarchię i związki
pomiędzy komponentami. Ostatnim elementem było przypisanie poszczególnym celom listy działań
będących efektem zarówno prac warsztatowych, jak i analiz obowiązujących w Chorzowie
dokumentów programowych. Celem rozdziału piątego było uporządkowanie projektów rewitalizacji,
i przypisanie ich do poszczególnych obszarów kryzysowych oraz ustalenie hierarchii uwzględniającej
ustalone wcześniej priorytety i cele.
![Page 8: Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 rmiasto3.com/uploads/docs/Program_Rewitalizacji_Chorzowa...blokowiska, tereny zieleni. Obszary te wymagają interwencji, z uwagi na dekapitalizację](https://reader034.fdocuments.net/reader034/viewer/2022052611/5c787e8c09d3f200208b643e/html5/thumbnails/8.jpg)
Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 roku
Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych 6
Kluczową sprawą było stworzenie wiązki projektów zapewniających kompleksowość działań, w tym
uzyskiwanie efektów mnożnikowych poprzez łączenie projektów „twardych” i „miękkich”.
Grupowanie projektów stanowiło również uzasadnienie dla montażu finansowego. Rozdziały szósty i
siódmy mają charakter narzędziowy, wskazujący zarówno źródła finansowania, jak i wdrażania
projektów oraz zarządzania procesem rewitalizacji w Chorzowie.
1 Wprowadzenie, metoda pracy
Podstawą niniejszego opracowania jest umowa między Miastem Chorzów i Instytutem Ekologii
Terenów Uprzemysłowionych w Katowicach zawarta w dniu 10 kwietnia 2014 w Chorzowie dotycząca
realizacji zadania pn. Zintegrowany Program Rewitalizacji Obszaru Funkcjonalnego (ZPROF)
Chorzowa, Rudy Śląskiej i Świętochłowic do 2030 roku, którego integralną częścią jest Lokalny
Program Rewitalizacji dla miasta Chorzowa.
Całe zadanie jest realizowane przy współfinansowaniu ze środków Unii Europejskiej, w ramach
konkursu dotacji Ministerstwa Infrastruktury i Rozwoju, wspierającego samorząd terytorialny w
zakresie planowania miejskich obszarów funkcjonalnych.
Lokalny Program Rewitalizacji jest dokumentem operacyjnym pozwalającym na kompleksowe
zarządzanie procesem rewitalizacji w mieście. Dlatego opracowanie LPR dla miasta Chorzowa
uwzględnia wcześniejsze i bieżące prace związane z przedmiotową problematyką oraz posiłkuje się
ich wynikami, poddając je weryfikacji (w części diagnostycznej) pod kątem potrzeb
przygotowywanego LPR. Jednym z dokumentów stanowiących istotny wkład do niniejszego
dokumentu jest Mini Program Rewitalizacji Chorzowa II. Wskazane w Mini Programie priorytety: ( 1) -
wzmocnienie kapitału ludzkiego i społecznego, (2)- rozwój gospodarki i nowe miejsca pracy dla
mieszkańców oraz (3)- atrakcyjność przestrzeni decydująca o wyjątkowym klimacie znalazły
odzwierciedlenie zarówno w celu nadrzędnym dokumentu LPR, jak i w jego osiach priorytetowych.
Mini Program Rewitalizacji dzielnicy Chorzów II został opracowany w partnerstwie szerokiej grupy
liderów lokalnych, których przyszłe zaangażowanie w działania na rzecz dzielnicy będzie miało
znaczenie we wdrażaniu Lokalnego Programu Rewitalizacji miasta Chorzowa.
Podstawowym założeniem metodycznym opracowanego Lokalnego Programu Rewitalizacji dla
miasta Chorzowa jest jego podział wewnętrzny w części analityczno- diagnostycznej na tzw. część
„klasyczną” obejmującą problematykę zagadnień przestrzennych, środowiskowych, technicznych
(tkanki urbanistycznej, infrastruktury, obiektów budowlanych nieużytków w tym terenów
poprzemysłowych) oraz część społeczno - ekonomiczną obejmującą zagadnienia ograniczania
degradacji społeczno-ekonomicznej, podniesienia bezpieczeństwa publicznego oraz aktywizowania i
wzmacniania potencjału gospodarczego w obszarach kryzysowych. Dodatkowym elementem
opracowania jest Strategiczna Ocena Oddziaływania na Środowisko (SOOŚ).
Dokument składa się z części analityczno-diagnostycznej, delimitacyjnej oraz strategicznej i
projektowej dotyczącej źródeł i metod finansowania oraz sposobu wdrażania programu. Przy
opracowywaniu dokumentu posłużono się wcześniejszymi opracowaniami i wynikami. Posiłkowano
się również projektem ministerialnym Wytycznych w zakresie rewitalizacji w programach
operacyjnych. Prace analityczne zostały uzupełnione ankietą zamieszczoną na stronie Urzędu Miasta
Chorzów.
![Page 9: Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 rmiasto3.com/uploads/docs/Program_Rewitalizacji_Chorzowa...blokowiska, tereny zieleni. Obszary te wymagają interwencji, z uwagi na dekapitalizację](https://reader034.fdocuments.net/reader034/viewer/2022052611/5c787e8c09d3f200208b643e/html5/thumbnails/9.jpg)
Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 roku
Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych 7
Ważnym elementem pracy nad LPR były warsztaty programowe, w których udział wzięli
interesariusze programu: przedstawiciele różnych środowisk, administracji samorządowej,
współpracujących instytucji i organizacji społecznych, przedstawiciele stowarzyszeń oraz mieszkańcy
miasta. Wyniki warsztatów wraz z wynikami ankiety stanowiły istotny wkład w przygotowanie części
analityczno-diagnostycznej.
Elementem uzupełniającym ich rezultaty były analizy przestrzenne i wynikające z nich mapy oraz
modele przestrzenne opracowane przy pomocy narzędzi GIS. Wykorzystano materiały z
wojewódzkiego zasobu geodezyjnego i kartograficznego na podstawie Zezwolenia Nr 12/2013,
Marszałka Województwa Śląskiego.
Do prac nad częścią analityczno- diagnostyczną zastosowano szeroki wachlarz technik i metod np.
oceny możliwości przekształceń obszarów zdegradowanych przeprowadzono wykorzystując matryce
oceny potencjału, podatności i szans przekształceń. Natomiast do analiz w części społeczno-
ekonomicznej przeprowadzono agregację danych na poziomie ulic w poszczególnych dzielnicach
Chorzowa. Delimitację obszarów kryzysowych wyznaczono na podstawie przyjętych kryteriów
zarówno przestrzenno- środowiskowych jak i społeczno- ekonomicznych. Wskazane w LPR projekty
pozwalają na ubieganie się o dofinansowanie ze środków unijnych ( np. poprzez Regionalny Program
Operacyjny Województwa Śląskiego). Natomiast samo wpisanie projektu do LPR nie oznacza
gwarancji finansowania go z budżetu miasta.
2 Część analityczno-diagnostyczna
Wprowadzeniem do części analitycznej jest analiza powiązań opracowywanego dokumentu LPR z
istniejącymi dokumentami strategicznymi przygotowanymi na różnych szczeblach.
2.1 Dokumenty planistyczne i strategiczne powiązane z problematyką rewitalizacji
2.1.1 Dokumenty poziomu krajowego
Wśród priorytetów „Polityki Ekologicznej Państwa w latach 2009-2012 z perspektywą do roku
2016” wymienia się rekultywację terenów zdegradowanych i zdewastowanych przyrodniczo przez
przywracanie im wartości przyrodniczej lub użytkowej.
Działania na rzecz zapewnienia realizacji zasady zrównoważonego rozwoju zostały wpisane w ślad za
dokumentami wspólnotowymi jako jedno z najważniejszych wyzwań dla polityki ekologicznej.
W Krajowej Polityce Miejskiej – dokumencie Ministerstwa Infrastruktury i Rozwoju rewitalizacja
wskazana jest jako jeden z wątków tematycznych istotnych w polityce miejskiej na najbliższe lata. W
dokumencie tym rewitalizacja określona jest jako kompleksowy, skoordynowany, wieloletni proces
przemian społecznych, ekonomicznych, przestrzennych i technicznych, prowadzony na obszarze
zdegradowanym, tak aby nastąpiło osiągnięcie ogólnego celu, którym jest wyprowadzenie tego
obszaru ze stanu kryzysowego, w szczególności przez nadanie mu nowej jakości funkcjonalnej i
stworzenie warunków do jego rozwoju w oparciu o charakterystyczne uwarunkowania endogeniczne.
Najbardziej zaawansowane z takich działań w ramach tego procesu stanowi kompleksowa
rewitalizacja, realizowana na obszarach najbardziej zdegradowanych, odnosząca się do konkretnego,
ograniczonego terytorium i łącząca wysiłki różnych podmiotów, których suma ma spowodować
trwałe ożywienie społeczne i gospodarcze obszaru.
![Page 10: Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 rmiasto3.com/uploads/docs/Program_Rewitalizacji_Chorzowa...blokowiska, tereny zieleni. Obszary te wymagają interwencji, z uwagi na dekapitalizację](https://reader034.fdocuments.net/reader034/viewer/2022052611/5c787e8c09d3f200208b643e/html5/thumbnails/10.jpg)
Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 roku
Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych 8
Celem działań władz samorządowych powinno być wyprowadzanie ze stanu kryzysowego najbardziej
zdegradowanych obszarów miasta poprzez przedsięwzięcia całościowe (integrujące interwencję na
rzecz społeczności lokalnej, przestrzeni i lokalnej gospodarki), skoncentrowane terytorialnie i
prowadzone we współpracy z lokalną społecznością. Działania te powinny być prowadzone w sposób
zaplanowany oraz zintegrowany przez określenie i realizację programów rewitalizacji.
Zapisy Koncepcji Przestrzennego Zagospodarowania Kraju zawierają wśród celów polityki
przestrzennego zagospodarowania kraju Cel 2: Poprawa spójności wewnętrznej i terytorialne
równoważenie rozwoju kraju poprzez promowanie integracji funkcjonalnej, tworzenie warunków dla
rozprzestrzeniania się czynników rozwoju, wielofunkcyjny rozwój obszarów wiejskich oraz
wykorzystanie potencjału wewnętrznego wszystkich terytoriów.
W rozwinięciu tego celu wskazuje się, iż działania polityki przestrzennej w odniesieniu do
zdegradowanych obszarów zurbanizowanych mają na celu przywrócenie ich funkcji
administracyjnych, społecznych i gospodarczych oraz stworzenie warunków sprzyjających ich
powtórnemu zagospodarowaniu dzięki skorelowanym interwencjom w sferze planowania
przestrzennego, inwestycjom infrastrukturalnym oraz wsparciu zasobów ludzkich i
przedsiębiorczości. Działania restrukturyzacyjne i rewitalizacyjne doprowadzą do odzyskania
atrakcyjności danego obszaru lub miasta, do przywrócenia korzystnych warunków życia i
podejmowania działalności gospodarczej oraz inwestycyjnej z wykorzystaniem istniejącego
potencjału kulturowego i zachowaniem funkcji symbolicznych oraz przyrodniczych obszaru w
procesie jego adaptacji do nowych funkcji.
Przygotowanie lokalnych programów rewitalizacyjnych będzie warunkiem niezbędnym do
prowadzenia działań inwestycyjnych przewidzianych w regionalnych strategiach rozwoju. Poziom
lokalny będzie ponadto odpowiedzialny za uporządkowanie stanu prawnego nieruchomości w
miastach (regulacje dotyczące restytucji majątku i roszczeń majątkowych). Kompleksowe lokalne
programy rewitalizacji powinny obejmować priorytety techniczne, przestrzenne, społeczne,
kulturowe, gospodarcze i ekologiczne. Ich zakres, oprócz poprawy stanu budynków mieszkalnych
oraz budynków użyteczności publicznej, powinien obejmować ochronę dziedzictwa kulturowego,
zapewnienie wysokiej jakości przestrzeni publicznych, poprawę transportu publicznego, integrację
społeczną mieszkańców rewitalizowanych obszarów, przywrócenie terenom zdegradowanym ich
funkcji przyrodniczej lub nadanie im takiej funkcji, a także promowanie zrównoważonego rozwoju.
2.1.2 Dokumenty poziomu regionalnego
Strategia Rozwoju Województwa Śląskiego na lata 2000-2020 - Śląskie 2020
Sejmik Województwa Śląskiego uchwałą III/47/1/2010 na posiedzeniu w dniu 17 lutego 2010 roku
przyjął Strategię Rozwoju Województwa Śląskiego „Śląskie 2020”, stanowiącą aktualizację Strategii
Rozwoju Województwa Śląskiego na lata 2000-2020 przyjętej przez Sejmik Województwa Śląskiego 4
lipca 2005 roku. Za aktualizacją Strategii przemawiały zmieniające się uwarunkowania rozwoju
regionalnego, zawarte m.in. w dokumentach szczebla krajowego, a także w prawodawstwie
związanym z prowadzeniem polityki rozwoju. Celem aktualizacji Strategii było jeszcze silniejsze
wpisanie regionu w światowe trendy związane z rozwojem gospodarki opartej na wiedzy, dyfuzją
rozwoju poprzez ośrodki metropolitalne oraz podnoszeniem jakości życia przy uwzględnieniu
wymogów wynikających z zasad zrównoważonego rozwoju. Znalazło to swoje odzwierciedlenie w
zdefiniowanych priorytetach rozwoju województwa.
![Page 11: Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 rmiasto3.com/uploads/docs/Program_Rewitalizacji_Chorzowa...blokowiska, tereny zieleni. Obszary te wymagają interwencji, z uwagi na dekapitalizację](https://reader034.fdocuments.net/reader034/viewer/2022052611/5c787e8c09d3f200208b643e/html5/thumbnails/11.jpg)
Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 roku
Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych 9
Sformułowana w Strategii „Śląskie 2020” wizja rozwoju podkreśla konieczność podniesienia jakości
usług publicznych, rozwój gospodarczy regionu, a jednocześnie stanowi kontynuację już
realizowanych kierunków rozwoju województwa. Zakłada się zatem, że województwo śląskie w roku
2020 będzie regionem zapewniającym dostęp do usług publicznych o wysokim standardzie, o
nowoczesnej i zaawansowanej technologicznie gospodarce oraz istotnym partnerem w procesie
rozwoju Europy. Na podstawie nakreślonej wizji rozwoju o horyzoncie do roku 2020 wyznaczono
następujące priorytety:
Priorytet A
Województwo śląskie regionem nowej gospodarki kreującym i skutecznie absorbującym technologie
Priorytet B
Województwo śląskie regionem o powszechnej dostępności do regionalnych usług publicznych o
wysokim standardzie
Priorytet C
Województwo śląskie znaczącym partnerem kreacji kultury, nauki i przestrzeni europejskiej
W ramach priorytetu B wyznaczono cele strategiczne B.2 - wysoka jakość środowiska naturalnego i
B.3 – atrakcyjne warunki zamieszkania i wysoka jakość przestrzeni, w które wpisano kierunki działań,
mieszczące się w problematyce rewitalizacyjnej. Są to:
B.2.5. Rewitalizacja terenów zdegradowanych
B.3.1. Zagospodarowanie centrów miast oraz zdegradowanych dzielnic
B.3.2. Poprawa warunków mieszkaniowych
B.3.3. Rozbudowa i modernizacja infrastruktury komunalnej.
Plan zagospodarowania przestrzennego województwa śląskiego
Zagospodarowanie terenów poprzemysłowych i centrów miast to działania potwierdzone także przez
Sejmik Województwa Śląskiego w czerwcu 2004 roku, kiedy uchwalono Plan Zagospodarowania
Przestrzennego Województwa Śląskiego. Kierunki polityki przestrzennej obejmują w szczególności:
wspieranie tworzenia warunków przestrzennych rozwoju przedsiębiorczości, innowacji gospodarczej i
transferu technologii, rozwój i wspieranie restrukturyzacji wybranych dziedzin usług publicznych,
przeciwdziałanie zagrożeniom, rozwój infrastruktury technicznej i transportowej, promowanie
zwartych miast efektywnie wykorzystujących teren czy rewitalizację dzielnic miejskich.
Cele polityki przestrzennej województwa śląskiego są bezpośrednio wyprowadzane z priorytetów i
celów określonych w "Strategii Rozwoju Województwa Śląskiego na lata 2000-2020" oraz
przekładają odpowiednie zapisy dotyczące rozwoju społeczno-gospodarczego na zagadnienia
przestrzennego rozwoju i przekształceń elementów struktury przestrzennej województwa.
Celem generalnym polityki przestrzennej jest kształtowanie harmonijnej struktury przestrzennej
województwa śląskiego, sprzyjającej wszechstronnemu rozwojowi województwa. Wśród celów
polityki przestrzennej województwa należy wskazać cel I. Dynamizacja i restrukturyzacja przestrzeni
województwa. Cel ten realizowany będzie na obszarach wymagających wsparcia. Oczekiwanym
rezultatem jest stworzenie przestrzennych warunków dla wspierania strukturalnie słabszych
obszarów, a także dynamizowania gospodarczego rozwoju województwa oraz podniesienia jego
konkurencyjności.
![Page 12: Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 rmiasto3.com/uploads/docs/Program_Rewitalizacji_Chorzowa...blokowiska, tereny zieleni. Obszary te wymagają interwencji, z uwagi na dekapitalizację](https://reader034.fdocuments.net/reader034/viewer/2022052611/5c787e8c09d3f200208b643e/html5/thumbnails/12.jpg)
Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 roku
Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych 10
2.1.3 Dokumenty poziomu lokalnego
Strategia rozwoju Chorzowa do roku 2030
Określenie wizji i misji miasta zostało oparte na oczekiwaniach mieszkańców i władz miasta. Wizja
Chorzowa to: Miasto łączące tradycję z nowoczesnością dla tworzenia optymalnych warunków dla
rozwoju otwartego społeczeństwa i gospodarki opartej na wiedzy.
Misja miasta: Kreowanie miasta przyjaznego dla mieszkańców, przedsiębiorców i turystów w oparciu
o posiadany potencjał oraz kapitał społeczny.
Cele strategiczne sformułowane w dokumencie dotyczą trzech obszarów rozwoju: społecznego,
zasobów i potencjałów Miasta oraz obszaru gospodarki i promocji Miasta. W każdym z tych celów
wyróżnić można cele strategiczne, a następnie cele operacyjne, które bezpośrednio dotyczą zakresu
programu rewitalizacji.
I tak: w obszarze rozwoju społecznego wyróżnić można następujące cele operacyjne powiązane z
programem rewitalizacji:
1.4 Zmodernizowane mieszkania komunalne spełniające współczesne standardy
1.8 Pozytywne zmiany w świadomości bezrobotnych odnośnie aktywizacji zawodowej osób
korzystających z Ośrodka Pomocy Społecznej
1 Zapewnione miejsce spełniające funkcję rynku
3.1 Działalność Ośrodków Pomocy Społecznej ukierunkowana na usamodzielnianie się osób
korzystających z pomocy
W obszarze zasobów i potencjałów Miasta wyróżnić można następujące cele operacyjne:
4.2 Zwiększony poziom standardów mieszkaniowych
4.3 Wyższy poziom bezpieczeństwa w mieście
4.5 Zrewitalizowane tereny zdegradowane i zdewastowane
4.6 Zwiększona dostępność i użyteczność terenów inwestycyjnych miasta
4.8 Utworzone nowe i zaktywizowane istniejące przestrzenie publiczne
5.3 Zwiększona atrakcyjność Chorzowa jako miejsca do zamieszkania
W obszarze gospodarki i promocji Miasta wyróżnić można następujące cele operacyjne zbieżne z
programem rewitalizacji:
6.6 Wzrost zatrudnienia w grupie osób bezrobotnych korzystających z pomocy społecznej.
2.2 Moduł klasyczny: przestrzenno- środowiskowy
2.2.1 Charakterystyka obszaru - analiza i ocena tkanki miejskiej z uwagi na cechy
degradacji przestrzennej i środowiskowej.
Chorzów przez swoją historię na bazie przemysłu ciężkiego oraz rozwój struktury osadniczej jest silnie
wpisany w organizm kilkunastu miast Aglomeracji Katowickiej stanowiących kiedyś Górnośląski Okręg
Przemysłowy, a obecnie będących miastami Górnośląskiego Obszaru Metropolitalnego (Silesia).
![Page 13: Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 rmiasto3.com/uploads/docs/Program_Rewitalizacji_Chorzowa...blokowiska, tereny zieleni. Obszary te wymagają interwencji, z uwagi na dekapitalizację](https://reader034.fdocuments.net/reader034/viewer/2022052611/5c787e8c09d3f200208b643e/html5/thumbnails/13.jpg)
Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 roku
Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych 11
Miasto zajmuje obszar 33,24 km i jest położone w centralnej części ww. obszaru, sąsiaduje
z Katowicami od północnego wschodu (granica wynosi 13km) z Rudą Śląską (4,5km)
ze Świętochłowicami (8km), z Bytomiem (5km), z Piekarami Śląskimi (2km), z Siemianowicami
Śląskimi (6,5 km).
Chorzów składa się z czterech dzielnic miejskich: Centrum, Chorzowa Batorego, Chorzowa II
i Chorzowa Starego. Do Chorzowa należy również powstały we wczesnych latach 60. ub.wieku
Wojewódzki Park Kultury i Wypoczynku, obecnie noszący nazwę Parku Śląskiego zajmujący obszar
ponad 600 ha. Ciężki przemysł, który dał impuls rozwojowy całemu okręgowi, był również czynnikiem
stymulującym rozwój Chorzowa. Dzisiejsza struktura dzielnic miasta nie w pełni odzwierciedla
historyczne etapy rozwoju miasta, gdyż jest rezultatem decyzji administracyjnych, które
zorganizowały jego przestrzeń w układzie czterech dzielnic. Każda z nich ma swoją własną historię,
unikalną strukturę wewnętrzną tkanki miejskiej oraz specyficzne problemy związane z jej degradacją.
Poniższa analiza dzielnic miasta Chorzowa ukierunkowana jest na identyfikację miejsc i obszarów,
które z uwagi na cechy degradacji przestrzennej i środowiskowej można uznać za kryzysowe, a co za
tym idzie wskazać je jako obszary adresowanej rewitalizacji.
Centrum
Obszar śródmiejski nazwany obecnie Centrum powstał z połączenia południowej części obszaru
dawnej Królewskiej Huty z dzielnicą Klimzowiec. Obejmuje on gęsto zabudowany obszar śródmieścia
z rynkiem, przez który przebiega droga DK79 prowadzona na estakadzie. W rynku znajduje się
zabytkowy gmach Poczty Polskiej z ażurową kopułą oraz budynek ratusza - siedziba Urzędu Miasta
Chorzowa, wzniesiony w latach 1874-1876 w stylu historycznym. Bezpośrednio do rynku przylega
obszar przemysłowy Huty Kościuszko z poprzemysłowym terenem po dawnej stalowni. Od
południowej strony rynku i wschodniej strony estakady znajduje się Park Hutników, w którym mieści
się Pałac Ślubów (Urząd Stanu Cywilnego). Kontynuacją zieleni parku jest skwer miejski po drugiej
stronie estakady nazwany Placem Hutników. Zabudowa w Centrum to w większości kilkupiętrowe
kamienice tworzące zabudowę kwartałową, rozmieszczone wzdłuż głównych ulic – Wolności
(wyłączonej z ruchu kołowego), Powstańców, Dąbrowskiego, Sobieskiego, Strzelców Bytomskich.
Chorzów Batory
Dzielnica rozwinęła się na bazie przemysłu ciężkiego w połowie XIX wieku, jej głównym elementem
przestrzennym w tamtym czasie była huta Bismarck’a (w okresie międzywojnia nazwana Hutą Batory)
oraz zakłady chemiczne Hajduki, które nadały również nazwę tej części Chorzowa. Dzielnica od strony
zachodniej graniczy ze Świętochłowicami, od północy z Rudą Śląską, a od wschodu z Katowicami.
Układ przestrzenny dzielnicy jest stosunkowo prosty, główne osie komunikacyjne wyznaczają ulice:
Armii Krajowej i równoległy do niej przebieg torów kolejowych oraz prostopadła do nich ulica
Batorego. W Chorzowie Batorym zrewitalizowano tereny pohutnicze, tworząc nowe obszary
aktywności gospodarczej (Pro Logis) prowadzono również działania mające na celu poprawę
warunków życia mieszkańców poprzez rewitalizacje obszarów problemowych w rejonie od ul.
Piekarskiej do ul. Skrajnej.
Chorzów Stary
Jest to najstarsza część miasta datowana prawdopodobnie na XIII wiek. Jej największy rozwój
przypada na lata rewolucji przemysłowej, która spowodowała rozwój przemysłu ciężkiego i
![Page 14: Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 rmiasto3.com/uploads/docs/Program_Rewitalizacji_Chorzowa...blokowiska, tereny zieleni. Obszary te wymagają interwencji, z uwagi na dekapitalizację](https://reader034.fdocuments.net/reader034/viewer/2022052611/5c787e8c09d3f200208b643e/html5/thumbnails/14.jpg)
Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 roku
Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych 12
pojawienie się tutaj zakładów przemysłowych - dwóch kopalń (Barbara i Prezydent), huty, zakładów
azotowych, elektrowni oraz wielu innych mniejszych zakładów produkcyjnych.
Rozwój dzielnicy był wzmocniony przez rozwój infrastruktury technicznej, drogi i kolej. Jest to
najsłabiej „zurbanizowana” z dzielnic Chorzowa, jej znaczną część zajmują tereny zielone, wśród nich
znajdują się tereny degradacji poprzemysłowej zajęte przez roślinność (Dolina Górnika, Żabie Doły).
W dzielnicy prowadzone już były prace związane z odnową przestrzeni miejskiej, zrewitalizowano
wieżę Szybu Prezydent wraz z otoczeniem w kierunku przyrodniczo-krajobrazowym.
Chorzów II
Dzielnica zbudowana z fragmentów historycznych części Chorzowa (Królewska Huta, Nowe Hajduki)
jest mocno nasycona obiektami i terenami produkcyjnymi i poprodukcyjnymi. Zamieszkuje ją prawie
jedna trzecia mieszkańców Chorzowa, a jej zabudowę stanowi mieszanka domów z wielkiej płyty
skupionych w kilku zespołach bloków wielorodzinnych oraz zabudowa nielicznych czynszowych
kamienic sąsiadujących z tzw. „familokami”. W dzielnicy znajdują się tereny wymagające rewitalizacji
jak i te, które zostały już zrewitalizowane - np. przestrzeń wokół i sam staw Amelung. W dzielnicy
znalazło się również nowoczesne Śląskie Międzyuczelniane Centrum Edukacji i Badań
Interdyscyplinarnych, co może być początkiem przeobrażeń jej charakteru w kierunku nowych
funkcji.
Tabela 1. Podstawowe charakterystyki opisowe Chorzowa i jego dzielnic
Miasto/ badany teren
Obszar [km
2]
Liczba ludności ogółem [osoby]
Gęstość zaludnienia [osób/km
2]
Udział liczby ludności w dzielnicy w
stosunku do liczby ludności w mieście [%]
Udział liczby ludności w mieście w stosunku
do liczby ludności w woj. Śląskim [%]
Chorzów 33, 41 110761 3316
2 - 2,4
Centrum 4,368713 39593 9064,3 35,74 -
Chorzów Batory 7,162854 26984 3786,6 24,36 -
Chorzów Stary 9,099633 11359 1248,3 10,26 -
Chorzów II 6,945788 32485 4677,4 29,32 -
Uwaga: W analizach dotyczących przestrzennych i społecznych aspektów rewitalizacji nie ujęto
obszaru Parku Śląskiego, który ze względu na swoją specyfikę i jednorodną funkcje jest obszarem
wymagającym innego spojrzenia w kontekście działań rewitalizacyjnych. Takie ujęcie zagadnienia
skutkuje jednak drobnymi nieścisłościami w obliczeniach i danych statystycznych (np. sumaryczna
liczba mieszkańców wykazana w poszczególnych dzielnicach nie jest identyczna z liczbą ludności
ogółem, gdyż w granicach Parku są wykazani również mieszkańcy).
Charakterystyka stanu środowiska miasta Chorzowa
Chorzów podobnie jak pozostałe miasta aglomeracji górnośląskiej jest dotknięty skutkami
środowiskowymi, które są następstwem przemysłowej przeszłości miasta. Oprócz tego, tak jak i inne
miasta, boryka się z typowymi miejskimi obciążeniami środowiska wynikającymi z koncentracji
zabudowy i jej stanu technicznego oraz sposobu ogrzewania, układu szlaków komunikacyjnych,
1 GUS dane na koniec 2012
2 http://www.stat.gov.pl/cps/rde/xbcr/katow/ASSETS_BS_Ikw2013.pdf
![Page 15: Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 rmiasto3.com/uploads/docs/Program_Rewitalizacji_Chorzowa...blokowiska, tereny zieleni. Obszary te wymagają interwencji, z uwagi na dekapitalizację](https://reader034.fdocuments.net/reader034/viewer/2022052611/5c787e8c09d3f200208b643e/html5/thumbnails/15.jpg)
Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 roku
Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych 13
uszczelnienia gruntów, etc. Analizę uwarunkowań środowiskowych przeprowadzono z podziałem na
główne komponenty środowiska.
Powietrze
Jakość powietrza atmosferycznego na terenie miasta Chorzowa, według danych pomiarowych
śląskiego monitoringu powietrza prowadzonego przez WIOŚ, przedstawia się obecnie na poziomie
poniżej dopuszczalnych norm, za wyjątkiem pyłu PM10.
Analizy przyczyn stanu zanieczyszczenia powietrza dokonane w skali wojewódzkiej, w ramach
Programu Ochrony Środowiska dla Województwa Śląskiego do roku 2013 z uwzględnieniem
perspektywy do roku 2018, a dotyczące stanu zanieczyszczenia powietrza w miastach Aglomeracji,
wskazują na niską emisję jako główną przyczynę maksymalnych stężeń parametrów takich jak: PM10,
dwutlenku siarki i dwutlenku azotu.
Tabela 2. Podstawowe charakterystyki opisujące jakości powietrza atmosferycznego na terenie miasta Chorzowa
Lp. Parametr Średnie stężenie [µg/m3] Maksymalne stężenie [µg/m
3]
1 PM10 25 70
2 PM2,5 10 50
3 SO2 10 42
4 NO2 25 60
5 O3 60 90
6 CO 500 2000
W związku z tym w celu poprawy jakości powietrza na terenie miasta Chorzowa został uruchomiony
„Program Ograniczenia Niskiej Emisji na terenie Miasta Chorzów” w latach 2012-2014. Celem
Programu jest zmniejszenie ilości zanieczyszczeń emitowanych do powietrza z procesów spalania
paliw stałych w budynkach stanowiących własność Inwestora. Realizacja Programu odbywać się
będzie poprzez:
a. Wymianę starych źródeł ciepła na nowe źródła ciepła węglowe nowej generacji, gazowe,
b. Wykonanie instalacji kolektorów słonecznych.
Realizacja Programu – etap I, obejmie lata 2012-2013; modernizacji podlegać będzie: wymiana 33
kotłowni (w tym 31 na kotły węglowe nowej generacji i 2 na kotły gazowe) oraz montaż 8 instalacji
solarnych.
Jakość wód
Zgodnie z klasyfikacją stanu/potencjału ekologicznego i stanu chemicznego rzek w punktach
pomiarowo – kontrolnych badanych w latach 2010 – 2012 przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony
Środowiska w Katowicach, potencjał ekologiczny, określony na podstawie badania stanu
ekologicznego i chemicznego wody w punkcie na ujściu przepływającej przez miasto rzeki Rawy do
Brynicy został oceniony jako zły. Chorzów leży w regionie wodnym Małej Wisły, w Jednolitej Części
Wód Podziemnych nr 134. Jest to obszar, w którym stan wód w punktach pomiarowych oscyluje
pomiędzy klasą II a III (a więc bez klasy najwyższej i najniższej jakości wody).
Gospodarka wodno-ściekowa
Chorzów zaopatrywany jest w wodę zakupioną z Górnośląskiego Przedsiębiorstwa Wodociągowego
(GPW) w Katowicach. Sieć wodociągowa na terenie miasta jest administrowana przez Chorzowsko-
![Page 16: Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 rmiasto3.com/uploads/docs/Program_Rewitalizacji_Chorzowa...blokowiska, tereny zieleni. Obszary te wymagają interwencji, z uwagi na dekapitalizację](https://reader034.fdocuments.net/reader034/viewer/2022052611/5c787e8c09d3f200208b643e/html5/thumbnails/16.jpg)
Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 roku
Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych 14
Świętochłowickie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji (ChŚPWiK) w Chorzowie. Woda
dostarczana jest wielokierunkowo z ujęć w Goczałkowicach, Bibieli, Czarnym Lesie oraz w Kozłowej
Górze i pozwala na całkowite zaspokojenie potrzeb miasta. Rozprowadzanie wody odbywa się za
pomocą sieci wodociągowej o łącznej długości przekraczającej 190,3 km oraz 57,4 km przyłączy
domowych. Miasto posiada 186,8 km sieci kanalizacyjnej oraz 34,2 km podłączeń do sieci. Na cele
bytowo-gospodarcze ChŚPWiK przeznacza 84,1% zakupionej wody, 5,2% na cele przemysłu i handlu
oraz 10,7% na inne cele.
W zakresie poprawy gospodarki wodno-ściekowej zrealizowany został projekt dotyczący
zaopatrzenia w wodę i oczyszczania ścieków w Chorzowie, finansowany z Funduszu Spójności w
latach 2004-2006.
Zasadniczym celem projektu było rozwiązanie problemów gospodarki wodno-ściekowej na terenie
miast Chorzowa i Świętochłowic, jak również poprawa stanu środowiska i warunków bytowych
mieszkańców.
Transport ścieków sanitarnych odbywał się starym, zdewastowanym kanałem ściekowym biegnącym
przez centra obu miast, a położona na granicy Chorzowa i Katowic oczyszczalnia „Klimzowiec" nie
spełniała obowiązujących norm środowiskowych. Z powodu korozji stalowych rur na prawie połowie
długości sieci wodociągowej, woda ulega wtórnemu zanieczyszczeniu. Ze względu na zły stan
techniczny, część sieci kanalizacyjnej wymagała natychmiastowej wymiany.
Ścieki z dzielnicy Chropaczów w Świętochłowicach, które do tej pory zrzucane były bezpośrednio do
rzeki Bytomki, zostały przejęte przez przebudowaną oczyszczalnię „Klimzowiec". Koryto rzeki Rawy
oraz otwartych kanałów ściekowych zostało przykryte, a staw Kalina czekała kompleksowa analiza
zanieczyszczenia w celu wypracowania optymalnego sposobu rewitalizacji. Po realizacji projektu
liczba osób korzystających z oczyszczalni ścieków zwiększyła się ze 169 tys. do do 175 tys.
Hałas
W roku 2012 została opracowana mapa akustyczna dla miasta Chorzowa. Opracowanie dało
podstawy do oceny znaczenia poszczególnych źródeł hałasu w ogólnym narażeniu mieszkańców
miasta na tę uciążliwość.
Obszarami o szczególnie dużym zagrożeniu ponadnormatywnym poziomem hałasu, ze względu na
transport samochodowy, są rejony położone przy następujących odcinkach ulic:
- ul. Katowicka na odcinku od ul. Krakusa do ul. Piotra Niedurnego oraz od ul. Fryderyka Chopina do
ul. ks. Jana Gałeczki,
- ul. Stefana Batorego na odcinku od ul. Szpitalnej do ul. Farnej oraz na odcinku od ul. Podmiejskiej do
ul. Kasztanowej,
- ul. 3 Maja na odcinku od ul. Składowej do ul. Katowickiej.
Z uwagi na przebieg linii tramwajowych często w bezpośrednim sąsiedztwie zabudowy
mieszkaniowej, hałas tramwajowy stanowi kolejne co do wielkości źródło zagrożeń. Chociaż
całkowita powierzchnia narażona na hałas (niezależnie od sposobu jej użytkowania) jest w przypadku
linii kolejowych większa, jednak stanowi ona zagrożenie ilościowo mniejsze. Obszary narażone na
hałas znajdują się przy wszystkich liniach, w szczególności przy liniach biegnących w obrębie ulic
Wolności, 3 Maja, Katowickiej i Armii Krajowej. Największe zagrożenie hałasem kolejowym występuje
od linii 137 i linii 131 na odcinku równoległym do ul. Armii Krajowej oraz od linii 131 na odcinku od
![Page 17: Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 rmiasto3.com/uploads/docs/Program_Rewitalizacji_Chorzowa...blokowiska, tereny zieleni. Obszary te wymagają interwencji, z uwagi na dekapitalizację](https://reader034.fdocuments.net/reader034/viewer/2022052611/5c787e8c09d3f200208b643e/html5/thumbnails/17.jpg)
Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 roku
Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych 15
przejazdu z ul. Strzelców Bytomskich do tunelu ul. Floriańskiej. Najmniejsze zagrożenie
ponadnormatywnym poziomem hałasu, występuje w przypadku źródeł przemysłowych. Dotyczy ono
stosunkowo niewielkich obszarów z zabudową mieszkaniową w sąsiedztwie Huta Królewska Sp. z
o.o., Huta Batory Sp. z o.o. oraz Walcowni Blach Grubych Sp. z o.o Huty Katowice.
Tereny zdegradowane
Dużą część miasta (ponad 10% powierzchni) stanowią tereny zdegradowane. Powodem degradacji
tych dużych przestrzeni jest przeszłość miasta, które stanowiło centrum przemysłu górniczego i
hutniczego. Zwarty charakter urbanistyczny Chorzowa, brak przedmieść i pasów zielonych na
obrzeżach miasta powoduje, że niemożliwe jest wykreowanie nowych terenów inwestycyjnych. Z
tego powodu tereny zdegradowane stanowią nie tylko uciążliwość, ale także szansę, gdyż po
dokonaniu rewitalizacji mogą zostać na nowo wykorzystane.
Tabela 3. Tereny poprzemysłowe i zdegradowane w Chorzowie w podziale na dzielnice
Lp. Nazwa Powierzchnia Obecne zagospodarowanie terenu
Chorzów Stary
1 ul. Brzezińska Chorzów Stary
69 434 m2 składowisko odpadów
2 ul. Główna Chorzów Stary
171 039 m2
niezagospodarowany
3 ul. Główna – Wiejska Chorzów Stary
197 868 m2 Dolina Górnika – ośrodek rekreacyjny
4 ul. Wiejska Chorzów Stary
93 597 m2 niezagospodarowany
5 ul. Michałkowicka Chorzów Stary
90 671 m2 niezagospodarowany
6 ul. Maciejkowicka – Michałkowicka Chorzów Stary
266 410 m2 niezagospodarowany
7 ul. Kadecka Wycieczkowa Siemianowicka Chorzów Stary
127 844 m2 hałda pokopalniana, przeznaczona pod budownictwo
mieszkaniowe, obecnie zrekultywowana W roku 2014/2015 przewiduje się ogłoszenie przetargu na zbycie
Razem Chorzów Stary 1 016 863 m2
Chorzów II
8 ul. Nowa Chorzów II
532 884 m2 tereny po hałdach hutniczych, teren nieużytkowany, w
MPZP przeznaczony pod wielofunkcyjne centrum handlowe z usługami towarzyszącymi (parkingi, hotele itp.)
9 ul. Stacyjna Chorzów II
26 154 m2 niezagospodarowany staw Herman
10 ul. Niedurnego Chorzów II
39 449 m2 niezagospodarowany
11 ul. Łagiewnicka Niedurnego Chorzów II
223 087 m2 niezagospodarowany
![Page 18: Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 rmiasto3.com/uploads/docs/Program_Rewitalizacji_Chorzowa...blokowiska, tereny zieleni. Obszary te wymagają interwencji, z uwagi na dekapitalizację](https://reader034.fdocuments.net/reader034/viewer/2022052611/5c787e8c09d3f200208b643e/html5/thumbnails/18.jpg)
Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 roku
Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych 16
Lp. Nazwa Powierzchnia Obecne zagospodarowanie terenu
12 ul. 3 Maja – Żołnierzy Września Chorzów II
125 217 m2 zespół parkowy „Amelung” – park ze stawem, plac
zabaw, alejki, ławeczki itd.
13 ul. Metalowców Chorzów II
635 925 m2 teren po stalowni Huty Kościuszko, obecnie
nieużytkowany, w MPZP przeznaczony pod wielofunkcyjne centrum handlowe z usługami towarzyszącymi ( parkingi, hotele itp.). Teren oferowany do sprzedaży, póki co nie znalazł inwestora
14 ul. Żołnierzy Września – Strzelców Bytomskich Chorzów II
17 121 m2 teren po byłej bazie transportowej
Razem Chorzów II 1 599 837 m2
Chorzów Batory
15 ul. Leśna Chorzów Batory
531 176 m2 niezagospodarowany
16 ul. Batorego Chorzów Batory
175 336 m2 baza Prologis – baza logistyczna
Razem Chorzów Batory 706 512 m2
Centrum
17 ul. Odległa – Bałtycka Centrum
44 550 m2 niezagospodarowany
Razem Chorzów 3 367 762 m2
Na koniec roku 2011 łącznie 3 367 762 m2 stanowiły obszary poprzemysłowe, gdzie potencjalnie
mogą być prowadzone inwestycje. Stopień degradacji terenów poprzemysłowych jest zróżnicowany,
jednak możliwa jest ich rekultywacja oraz ponowne zagospodarowanie. Większość tych terenów jest
obecnie niezagospodarowana. Poprzemysłowe hałdy przekształcone mają być w wielofunkcyjne
centra handlowe z usługami towarzyszącymi lub osiedla mieszkalne. Potencjalnie na terenach
poprzemysłowych lokowane mogą być też placówki usługowe, rzemiosło lub mniej uciążliwa
produkcja, w zależności od stopnia ich zanieczyszczenia, zapisów w MPZP i wizji przyszłego inwestora.
2.2.2 Analiza możliwości przekształceń i zagospodarowania terenów poprzemysłowych i
zdegradowanych
Tereny i obiekty poprzemysłowe poddane zostały analizie sprawdzającej ich stopień podatności na
przekształcenia (tzw. czynniki wewnętrzne) oraz szanse pozwalające na zagospodarowanie ich do
nowych funkcji (czynniki zewnętrzne). Analizę przeprowadzono z uwzględnieniem podziału
przestrzennego miasta na dzielnice. W każdej z czterech dzielnic analizowano miejskie tereny
zdegradowane, tereny poprzemysłowe oraz te, które zostały dotknięte skutkami działania
zlokalizowanych w mieście zakładów przemysłowych.
W grupie czynników pozwalających na określenie podatności na przekształcenia ujęto:
1) Ilość i powierzchnię terenów zdegradowanych podaną w ha, przyjmując, że im większa ich liczba i
powierzchnia tym trudniej będzie osiągnąć znaczącą poprawę,
2) Rozkład przestrzenny tych terenów w dzielnicy - im większe rozproszenie tym gorzej,
![Page 19: Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 rmiasto3.com/uploads/docs/Program_Rewitalizacji_Chorzowa...blokowiska, tereny zieleni. Obszary te wymagają interwencji, z uwagi na dekapitalizację](https://reader034.fdocuments.net/reader034/viewer/2022052611/5c787e8c09d3f200208b643e/html5/thumbnails/19.jpg)
Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 roku
Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych 17
3) Rodzaj i charakter zabudowy lub zagospodarowania - im bardziej nasycony obiektami lub ich
pozostałościami oraz i nieczynną /zdewastowaną/ infrastrukturą teren tym trudniejsze jest jego
ponowne zagospodarowanie,
4) Stopień i rodzaj zanieczyszczeń, możliwość wystąpienia ryzyka środowiskowego - występowanie
zanieczyszczeń (np. metale ciężkie, wwa itp.) stanowi jeden czynników ograniczających lub
wykluczających ponowne zagospodarowanie danego terenu z uwagi na możliwość wystąpienia
ryzyka środowiskowego,
5) Zjawiska/ procesy środowiskowe (erozja, sedymentacja) - występowanie lub nasilenie
negatywnych zjawisk i procesów środowiskowych jest czynnikiem obniżającym podatność terenu
na przekształcenia,
6) Negatywne postawy społeczne dewastacja, wandalizm, kradzieże - zjawiska patologii społecznej
często występują na terenach zdegradowanych i poprzemysłowych. Sprzyja temu brak dozoru
nad tymi terenami i mieszczącymi się na nich obiektami oraz ich opuszczenie przez
dotychczasowych zarządzających lub właścicieli.
Natomiast czynniki zewnętrzne określające szansę na nowe zagospodarowanie to:
1) Lokalizacja względem centrum miasta - lokalizacja w pobliżu działających obiektów usługowych
oraz przestrzeni publicznych zwiększa szanse na ponowne zagospodarowanie danego terenu,
2) Dostępność komunikacyjna - to jeden z najważniejszych czynników decydujący o szansach
wprowadzenia nowych funkcji,
3) Infrastruktura techniczna (zewnętrzna) - możliwość podłączenia do istniejącej infrastruktury
technicznej jest ważna, przy badaniu tego elementu ważna jest również sprawność istniejącego
systemu infrastruktury,
4) Działanie prawa w zakresie kształtowania przestrzeni, ochrony środowiska, zachowania
dziedzictwa i dóbr kulturowych - zapisy prawa wpierające procesy rewitalizacyjne wzmacniają
również szanse na nowe zagospodarowanie terenu,
5) Formy własności, stopień rozdrobnienia - do oceny szans danego terenu brane są również formy
własności i stopień rozdrobnienia własności - im więcej właścicieli terenu i bardziej zróżnicowane
formy jego własności tym trudniej stworzyć optymalne warunki jego rewitalizacji,
6) Skuteczność prawa własności i obrót nieruchomościami - zdolność lokalnego rynku do
przyjmowania do obrotu nieruchomości terenów i obiektów poprzemysłowych wyrażona ilością
tego typu ofert oraz zainteresowaniem lokalnych biur i agencji nieruchomości,
7) Wzorce, świadomość społeczna i tożsamość na tle miasta - świadomość oraz oczekiwania
społeczne względem działań rewitalizacyjnych są znaczącym wsparciem takiego procesu, równie
ważne jest poczucie tożsamości lokalnej, na bazie tych czynników można budować mocna
osnowę społeczną LPR,
8) Możliwość zastosowania specjalnych zachęt - stworzenie zachęt dla inwestorów, właścicieli
nieruchomości - wspólnot, spółdzielni mieszkaniowych oraz organizacji społecznych
i animatorów działań rewitalizacyjnych stanowi silny czynnik wzmacniający.
Zestawienie zbioru czynników wewnętrznych - określających podatność na przekształcenia oraz
zbioru czynników zewnętrznych stanowiących szanse przekształceń pozwala na zdefiniowanie
możliwości przekształcenia terenu do nowych funkcji i ponownego zagospodarowania. Poniżej
przeprowadzono analizę podatności i szans, jej wynikiem jest wskazanie możliwości przekształceń i
nowego zagospodarowania terenów zdegradowanych i obiektów postindustrialnych zlokalizowanych
w poszczególnych dzielnicach miasta. Obraz ten jest częścią informacji należących do komponentu
![Page 20: Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 rmiasto3.com/uploads/docs/Program_Rewitalizacji_Chorzowa...blokowiska, tereny zieleni. Obszary te wymagają interwencji, z uwagi na dekapitalizację](https://reader034.fdocuments.net/reader034/viewer/2022052611/5c787e8c09d3f200208b643e/html5/thumbnails/20.jpg)
Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 roku
Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych 18
przestrzenno- środowiskowego LPR, pozwalających na wskazanie najbardziej kryzysowych obszarów.
Drugą część tego komponentu stanowi typologia miejskich obszarów zdegradowanych,
uwzględniająca tereny zajęte przez zabudowę mieszkaniową i tereny oraz obiekty usług.
![Page 21: Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 rmiasto3.com/uploads/docs/Program_Rewitalizacji_Chorzowa...blokowiska, tereny zieleni. Obszary te wymagają interwencji, z uwagi na dekapitalizację](https://reader034.fdocuments.net/reader034/viewer/2022052611/5c787e8c09d3f200208b643e/html5/thumbnails/21.jpg)
Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 roku
Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych 19
Tabela 4. Analiza możliwości przekształceń i zagospodarowania terenów poprzemysłowych i zdegradowanych w dzielnicy Centrum
Występowanie czynnika Potencjał (czynnik wewnętrzny) Występowanie czynnika Szansa (czynnik zewnętrzny)
1.Ilość i powierzchnia terenów zdegradowanych (w ha)
niewielka liczba zinwentaryzowanych terenów poprzemysłowych (3) o łącznej powierzchni około 20,2 ha
1.Lokalizacja względem centrum miasta
Tereny Huty Kościuszko zlokalizowane w bezpośrednim sąsiedztwie obszaru śródmiejskiego, pozostałe tereny w odległości kilku kilometrów do Centrum
2. Rozkład przestrzenny w dzielnicy
Rozproszone i niewielkie tereny poprzemysłowe w południowej części dzielnicy oraz na jej północno – wschodnim krańcu (Huta Kościuszko)
2.Dostępność komunikacyjna Dobra dostępność komunikacyjna
3. Rodzaj i charakter zabudowy lub zagospodarowania
Tereny pogórnicze (ul. Odległa- Bałtycka) – nieczynny szyb KWK Polska, Wirek), tereny pohutnicze (dawna Odmętarnia Huty Batory oraz tereny po Hucie Kościuszko
3. Infrastruktura techniczna (zewnętrzna)
Tereny z możliwością podłączenia do zewnętrznej infrastruktury technicznej
4.Stopień i rodzaj zanieczyszczeń, możliwość wystąpienia ryzyka środowiskowego
Tereny z częściowo zbadanym stopniem zanieczyszczenia (Odmętarnia - metale ciężkie ). Tereny Huty Kościuszko zanieczyszczenia po produkcji hutniczej
4. Działanie prawa w zakresie kształtowania przestrzeni, ochrony środowiska, zachowania dziedzictwa i dóbr kulturowych,
Tereny wpisane do bazy terenów poprzemysłowych i zdegradowanych
5.Zjawiska/ procesy środowiskowe (erozja, sedymentacja )
Na terenie odmętarni zbiornik wodny z wyraźną sedymentacją
5. Formy własności, stopień rozdrobnienia
Własność mieszana UM Chorzów, Skarb Państwa, właściciele prywatni
6. Sposób użytkowania terenów otaczających, występowanie konfliktów przestrzennych
Tereny zlokalizowane w obszarze miejskim otoczone zróżnicowanymi funkcjami (zabudowa, układ komunikacyjny, tereny produkcyjne i poprodukcyjne)
6. Skuteczność prawa własności i obrót nieruchomościami
Część terenów w ofercie miasta (jako tereny niezagospodarowane)
7. Negatywne postawy społeczne dewastacja, wandalizm, kradzieże,
Tereny ogrodzone z utrudnionym dostępem dla osób trzecich
7. Wzorce, świadomość społeczna i tożsamość na tle miasta
Część terenów w ofercie miasta (jako tereny niezagospodarowane)
![Page 22: Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 rmiasto3.com/uploads/docs/Program_Rewitalizacji_Chorzowa...blokowiska, tereny zieleni. Obszary te wymagają interwencji, z uwagi na dekapitalizację](https://reader034.fdocuments.net/reader034/viewer/2022052611/5c787e8c09d3f200208b643e/html5/thumbnails/22.jpg)
Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 roku
Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych 20
Tabela 5. Analiza możliwości przekształceń i zagospodarowania terenów poprzemysłowych i zdegradowanych w dzielnicy Chorzów II
Występowanie czynnika Potencjał (czynnik wewnętrzny) Występowanie czynnika Szansa (czynnik zewnętrzny)
1. Ilość i powierzchnia terenów zdegradowanych (w ha)
Znaczna ilość terenów poprzemysłowych i zdegradowanych o sumarycznej powierzchni prawie 160 (ha)
1.Lokalizacja względem centrum miasta
Bliska Centrum miasta lokalizacja (tereny Huty Kościuszko, rzeźni, tereny pokolejowe)
2. Rozkład przestrzenny w dzielnicy
Tereny rozproszone w przestrzeni całej dzielnicy 2.Dostępność komunikacyjna Dobra dostępność komunikacyjna
3. Rodzaj i charakter zabudowy lub zagospodarowania
Tereny prezentują zróżnicowany sposób zagospodarowania, są wśród nich tereny z istniejącymi budynkami w tym mającymi wartość zabytkową, infrastruktura kolejowa, zbiorniki wodne (staw Herman) składowiska odpadów pogórniczych i pokopalnianych, tereny powojskowe i pokolejowe, baza transportowa, tereny pohutnicze (Huta Kościuszko)
3. Infrastruktura techniczna (zewnętrzna)
Tereny z możliwością podłączenia do zewnętrznej infrastruktury technicznej. Uzbrojenie terenów jest zróżnicowane pod względem stanu technicznego infrastruktury
4.Stopień i rodzaj zanieczyszczeń, możliwość wystąpienia ryzyka środowiskowego
Z uwagi na zróżnicowany charakter działalności znajdują się wśród nich tereny zanieczyszczone metalami ciężkimi (pohutnicze) związkami organicznymi (baza paliw)
4. Działanie prawa w zakresie kształtowania przestrzeni, ochrony środowiska, zachowania dziedzictwa i dóbr kulturowych,
Część z terenów z ze wskazanymi w MPZP funkcjami (np. teren po Hucie Kościuszko z przeznaczeniem na wielofunkcyjne centrum handlowe z usługami towarzyszącymi) opracowany mini program rewitalizacji dla dzielnicy
5.Zjawiska/ procesy środowiskowe (erozja, sedymentacja)
Występują procesy sedymentacji, zbiornik Herman, widoczna sukcesja roślinna
5.Formy własności, stopień rozdrobnienia
Własność mieszana UM Chorzów, Skarb Państwa, właściciele prywatni
6. Sposób użytkowania terenów otaczających, występowanie konfliktów przestrzennych
Zróżnicowany sposób użytkowania terenów i obiektów sąsiadujących
6. Skuteczność prawa własności i obrót nieruchomościami
Część terenów w ofercie miasta (jako tereny niezagospodarowane)
7. Negatywne postawy społeczne dewastacja, wandalizm, kradzieże,
Niektóre z terenów z widocznym niszczeniem i dewastacją budynków (zespół rzeźni miejskich) i brakiem działań zabezpieczających
7. Wzorce, świadomość społeczna i tożsamość na tle miasta,
Bardzo silna identyfikacja z dzielnicą, podkreślana tożsamość lokalna
![Page 23: Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 rmiasto3.com/uploads/docs/Program_Rewitalizacji_Chorzowa...blokowiska, tereny zieleni. Obszary te wymagają interwencji, z uwagi na dekapitalizację](https://reader034.fdocuments.net/reader034/viewer/2022052611/5c787e8c09d3f200208b643e/html5/thumbnails/23.jpg)
Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 roku
Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych 21
Tabela 6. Analiza możliwości przekształceń i zagospodarowania terenów poprzemysłowych i zdegradowanych w dzielnicy Chorzów Stary
Występowanie czynnika Potencjał (czynnik wewnętrzny) Występowanie czynnika Szansa (czynnik zewnętrzny)
1. Ilość i powierzchnia terenów zdegradowanych (w ha)
W dzielnicy znajduje się największa ilość terenów poprzemysłowych i zdegradowanych (ok. 30). Ich sumaryczna powierzchnia wynosi ponad 100 ha (103,082)
1.Lokalizacja względem centrum miasta
Większość terenów zlokalizowana peryferyjnie względem centrum miasta.
2. Rozkład przestrzenny w dzielnicy
Tereny są rozproszone w całej dzielnicy i mają różną wielkość
2.Dostępność komunikacyjna Dostępność głównie z dróg lokalnych
3.Rodzaj i charakter zabudowy lub zagospodarowania
Bardzo zróżnicowany charakter ich zagospodarowania, tereny zdegradowane poprzemysłowe z istniejącymi obiektami, tereny z widoczną sukcesją naturalną
3. Infrastruktura techniczna (zewnętrzna)
Większość terenów z możliwością podłączenia do zewnętrznej infrastruktury technicznej
4.Stopień i rodzaj zanieczyszczeń, możliwość wystąpienia ryzyka środowiskowego
Bardzo zróżnicowany charakter zanieczyszczeń, wskazana ocena jednostkowa dla każdego terenu przewidzianego do ponownego zagospodarowania
4. Działanie prawa w zakresie kształtowania przestrzeni, ochrony środowiska, zachowania dziedzictwa i dóbr kulturowych,
Chronione tereny poeksploatacyjne, zalewiska znajdujące się w północno-zachodniej części dzielnicy uzyskały w 1997 status zespołu przyrodniczo- krajobrazowego „ Żabie Doły”
5.Zjawiska/ procesy środowiskowe (erozja, sedymentacja)
Tereny „Doliny Górnika” i „Żabie Doły” wyraźna sukcesja naturalna, w części zbiorników wodnych sedymentacja.
5.Formy własności, stopień rozdrobnienia
Własność mieszana Miasto Chorzów, Skarb Państwa, właściciele prywatni
6. Sposób użytkowania terenów otaczających, występowanie konfliktów przestrzennych
Tereny poprzemysłowe i zdegradowane w większości nie sąsiadują z terenami mieszkaniowymi i usługowymi
6. Skuteczność prawa własności i obrót nieruchomościami
Część terenów w ofercie miasta (jako tereny niezagospodarowane
7. Negatywne postawy społeczne dewastacja, wandalizm, kradzieże,
Niektóre z terenów z widoczną dewastacją brakiem działań zabezpieczających inne objęte ochroną i zabezpieczone
7. Wzorce, świadomość społeczna i tożsamość na tle miasta,
Silna identyfikacja mieszkańców dzielnicy, wzrost świadomości mieszkańców pozostałych dzielnic co do znaczenia unikatowych terenów przyrodniczych
![Page 24: Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 rmiasto3.com/uploads/docs/Program_Rewitalizacji_Chorzowa...blokowiska, tereny zieleni. Obszary te wymagają interwencji, z uwagi na dekapitalizację](https://reader034.fdocuments.net/reader034/viewer/2022052611/5c787e8c09d3f200208b643e/html5/thumbnails/24.jpg)
Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 roku
Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych 22
Tabela 7. Analiza możliwości przekształceń i zagospodarowania terenów poprzemysłowych i zdegradowanych w dzielnicy Chorzów Batory
Występowanie czynnika Potencjał (czynnik wewnętrzny) Występowanie czynnika Szansa (czynnik zewnętrzny)
1.Ilość i powierzchnia terenów zdegradowanych (w ha)
Brak jednoznacznie zidentyfikowanych terenów poprzemysłowych - znaczna ilość czynnych terenów produkcyjnych oraz terenów magazynowo- składowych, a także nieużytków
1.Lokalizacja względem centrum miasta Blisko względem Centrum miasta, dobra lokalizacja względem miast sąsiednich ( Katowice, Świętochłowice, Ruda Śląska)
2. Rozkład przestrzenny w dzielnicy
Tereny skupione wokół dużych czynnych terenów produkcyjnych ( np. Huta Batory)
2.Dostępność komunikacyjna Dobra dostępność komunikacyjna( DTŚ) i drogi lokalne, przez dzielnicę przebiega autostrada A4
3.Rodzaj i charakter zabudowy lub zagospodarowania
Zabudowa przemysłowa i tereny składowe znajdują się w bezpośrednim sąsiedztwie terenów mieszkaniowych i usług.
3. Infrastruktura techniczna (zewnętrzna), Dzielnica silnie nasycona infrastruktura techniczną (drogi, kolej)
4.Stopień i rodzaj zanieczyszczeń, możliwość wystąpienia ryzyka środowiskowego
Znaczny z uwagi na czynne tereny produkcyjne( wymagana każdorazowo ocena do zagospodarowania takich terenów pod nowe funkcje)
4. Działanie prawa w zakresie kształtowania przestrzeni, ochrony środowiska, zachowania dziedzictwa i dóbr kulturowych,
Plany miejscowe, leśny obszar chroniony „ Uroczysko Buczyna „ uchwała RM z 2001 r.
5.Zjawiska/ procesy środowiskowe (erozja, sedymentacja )
Widoczna sukcesja naturalna 5.Formy własności, stopień rozdrobnienia, Własność mieszana głównie Skarb Państwa, właściciele prywatni
6. Sposób użytkowania terenów otaczających, występowanie konfliktów przestrzennych,
Bezpośrednie sąsiedztwo terenów o konfliktowym względem siebie użytkowaniu
6. Skuteczność prawa własności i obrót nieruchomościami
W ofercie miasta tereny niezagospodarowane, sąsiadujące z istniejącymi terenami składowymi
7. Negatywne postawy społeczne dewastacja, wandalizm, kradzieże,
Dewastacje występujące w niektórych częściach dzielnicy, w innych tereny zabezpieczone.
7. Wzorce, świadomość społeczna i tożsamość na tle miasta,
Identyfikacja lokalna z dzielnicą silne grupy subkultury (kibice RUCH-u Chorzów)
![Page 25: Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 rmiasto3.com/uploads/docs/Program_Rewitalizacji_Chorzowa...blokowiska, tereny zieleni. Obszary te wymagają interwencji, z uwagi na dekapitalizację](https://reader034.fdocuments.net/reader034/viewer/2022052611/5c787e8c09d3f200208b643e/html5/thumbnails/25.jpg)
Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 roku
Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych 23
2.2.3 Typologia miejskich obszarów zdegradowanych w Chorzowie
Przyjęto zasady kwalifikacji obszarów pod kątem działań zmierzających do ochrony lokalnych
walorów krajobrazu miejskiego (kulturowych i środowiskowych) oraz obszarów przekształceń i
rewitalizacji, prowadzących do wskazania terenów priorytetowych do objęcia działaniami
rewitalizacyjnymi.
Kryteria określania obszarów:
charakter zabudowy (zwarta, kwartałowa, blokowa, rozproszona),
intensywność zabudowy - funkcje obecne (charakter zainwestowania),
nasycenie obiektami wartości historycznej (ilość i charakter),
obecny sposób zagospodarowania( stopień uporządkowania przestrzeni),
układ zabudowy (kompozycja urbanistyczna),
stan techniczny zespołów i obiektów (wiek, stopień zużycia).
1) Wykształcone obszary śródmiejskie z cechami degradacji zabudowy
Obszary z wyraźnie wykształconą siatką ulic, placami i przestrzeniami publicznymi. Najczęściej zajęte
przez zabudowę kwartałową z funkcjami mieszkalnymi oraz usługami miejskimi oraz przez zespoły lub
pojedyncze obiekty użyteczności publicznej o charakterze reprezentacyjnym, często o walorach
historycznych i kulturowych. Z uwagi na charakter tych obszarów oraz ich centro twórcze znaczenie w
skali całego miasta pojawiające się cechy degradacji są sygnałem do niezwłocznego podjęcia działań
naprawczych i rewitalizacyjnych. Do analiz przyjęto tylko te obszary, które charakteryzują się cechami
typowymi dla rozwiniętej tkanki miejskiej.
2) Obszary zabudowy mieszkaniowej z cechami degradacji
Obszary zajęte przez zabudowę z dominującą funkcją mieszkaniową, wymagające poprawy
warunków życia i stanu bezpieczeństwa. Z uwagi na charakter zabudowy dzielą się na:
a) Obszary zabudowy kwartałowej
b) Osiedla i kolonie zakładowe
c) Osiedla tzw. „zabudowy blokowej”.
3) Obszary przemysłowe i poprzemysłowe
Tereny zagospodarowane pod funkcje przemysłowe i towarzyszące funkcjonowaniu zakładów
przemysłowych oraz tereny dotknięte skutkami działania przemysłu. Stanowią je czynne tereny
produkcyjne (zakłady produkcyjne, elektrownie, elektrociepłownie i inne) oraz tereny
poprzemysłowe pozostałe po likwidowanych i upadających zakładach. Do tych terenów należą
również obszary zdegradowane działalnością przemysłową (hałdy pogórnicze i pohutnicze, zbiorniki
powstałe na skutek szkód górniczych). Do analiz przyjęto podział tych terenów pod kątem lokalizacji,
natomiast szczegółowa ich analiza znajduje się w części 2.1.2.
d) Zlokalizowane wewnątrz lub w bezpośrednim sąsiedztwie obszarów śródmiejskich
e) Tereny peryferyjne, poprzemysłowe, hałdy, zbiorniki zalewowe, etc.
![Page 26: Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 rmiasto3.com/uploads/docs/Program_Rewitalizacji_Chorzowa...blokowiska, tereny zieleni. Obszary te wymagają interwencji, z uwagi na dekapitalizację](https://reader034.fdocuments.net/reader034/viewer/2022052611/5c787e8c09d3f200208b643e/html5/thumbnails/26.jpg)
Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 roku
Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych 24
4) Obszary nieładu przestrzennego
Obejmujące duże powierzchnie położone peryferyjnie do centrum miasta oraz tereny niewielkie
powierzchniowo położone w obrębie centrum lub bezpośrednim jego sąsiedztwie, zainwestowane
intensywnie różnymi (mieszanymi) typami zabudowy – z zabudową mieszkaniową wielorodzinną z
usługami, usługami publicznymi na wydzielonych działkach, zabudową magazynowo–składową, a
także ekstensywną zabudową jednorodzinną, przemieszaną z „drobnymi” usługami komercyjnymi (w
tym rzemiosło, handel). Tereny te charakteryzuje brak dostosowania skalą i architekturą do wymagań
otoczenia i terenu, niedbałość i brak czytelnej kompozycji urbanistycznej, dysharmonia z krajobrazem
miejskim oraz zagospodarowanie powodujące zanik więzi społecznych sprzyjające powstawaniu
patologii społecznych. Do takich terenów należą również obszary położone w centrum miasta bądź
dzielnicy wskazane z uwagi na rażący kontrast z wartościową zabudową lub cennymi zasobami
przyrodniczymi.
W poszczególnych dzielnicach wyodrębniono obszary mieszczące się w powyższej typologii i
spełniające wskazane kryteria.
Granice obszarów określono:
według ulic (prawa, lewa strona),
linii kolejowych, linii tramwajowych
granic terenów zainwestowanych,
granic miasta/dzielnic.
Centrum
Do analiz przyjęto tylko te obszary, które charakteryzują się cechami typowymi dla rozwiniętej tkanki
miejskiej. Wyodrębnionym w tej dzielnicy obszarem typu (1) o wykształconych cechach śródmiejskich
z śladami degradacji zabudowy jest obszar ścisłego centrum miasta, a w szczególności przestrzeń w
otulinie Rynku. Obszar ten określa przebieg linii tramwajowej biegnącej ulicami Katowicką (na
odcinku od ulicy L. Szabatowskiego do ul. St. Moniuszki), Wolności i Powstańców - wraz z obustronną
zabudową ulic oraz tory kolejowe stanowiące równocześnie granicę dzielnicy. Obszar ten jest
rzeczywistym sercem miasta, posiada wykrystalizowaną siatkę ulic, czytelną zabudowę kwartałową -
mieszczącą głównie funkcje mieszkaniowe i usługowe, zlokalizowaną wzdłuż ulic Wolności i
Powstańców. Architektura budynków jest zróżnicowana, nawiązuje głównie do okresu historyzmu
(style neo). Wysokość zabudowy kształtuje się między 2-5 kondygnacji, występuje jeden obiekt
wyższy tzw. drapacz chmur (modernizm) - ul. Wolności i Zjednoczenia. Za fasadami dobrze
utrzymanych kamienic i budynków użyteczności publicznej stanowiących podstawową linię zabudowy
znajdują się często oficyny i zaniedbane podwórka wymagające rewitalizacji. Również sam Rynek,
przykryty częściowo estakadą wymaga rozwiązania, które uczyni z niego fragment miasta o walorach
pełnowartościowej przestrzeni miejskiej.
Obszarami w Centrum, które wymagają działań rewitalizacyjnych są również obszary mieszczące się
w grupie (2) – zabudowa mieszkaniowa z cechami degradacji. Należy do nich zabudowa kwartałowa
miedzy ul. Hajducką a ul. Cmentarną, fragmenty zabudowy mieszkaniowej przy ul. B. Bogedaina, L.
Szabłowskiego i Karpińskiego oraz zabudowa wzdłuż ulicy Władysława Truchana, a w szczególności
tzw. druga linia zabudowy czyli oficyny i podwórka.
Obszary przemysłowe i poprzemysłowe (3) w tej dzielnicy to obszar terenu Huty Kościuszko, które
zajmują teren miedzy torami kolejowymi (granica północna), a ulicami T. Kościuszki i Krakowską. Do
![Page 27: Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 rmiasto3.com/uploads/docs/Program_Rewitalizacji_Chorzowa...blokowiska, tereny zieleni. Obszary te wymagają interwencji, z uwagi na dekapitalizację](https://reader034.fdocuments.net/reader034/viewer/2022052611/5c787e8c09d3f200208b643e/html5/thumbnails/27.jpg)
Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 roku
Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych 25
takich obszarów należą również tereny znajdujące się na tzw. „marginesie„ śladu Drogowej Trasy
Średnicowej, szczególnie tereny na granicy z Świętochłowicami - ul. Odległa i Bałtycka. W dzielnicy
znajdują się jeszcze punktowe tereny poprzemysłowe, ale ich wielkość, charakter i znaczne
rozproszenie nie kwalifikują ich do głównej grupy terenów poprzemysłowych. Ostatnią grupę
terenów w dzielnicy Centrum stanowią obszary nieładu przestrzennego (4). To wszystkie te miejsca
przypadkowej zabudowy, tymczasowych obiektów lub przestrzeni doraźnie zagospodarowanych np.
pod dzikie parkingi, etc.
Rycina 1. Układ urbanistyczny fragmentu dzielnicy Centrum
Chorzów II
W tej dzielnicy obszarem łączącym typ (1) i (2) jest fragment miasta na zachód ulicy Katowickiej, a od
południa ograniczony ul. R. Traugutta/Św. Piotra. Do obszaru od południa przylega plac Adama
Mickiewicza, który jest zrewitalizowaną przestrzenią publiczną, mimo otaczającej go znacznie
zdegradowanej zabudowy, szczególnie przy ulicach Św. Piotra, J. Słowackiego czy 11 Listopada. Od
północy obszar zamyka ulica Krzyżowa z zabudowanymi budynkami mieszkalnymi kwartałami
sięgającymi ulicy Polnej.
Większość zabudowy w ww. obszarze stanowią domy mieszkalne z miejscem na usługi w parterach
(spora część lokali jest opuszczona lub nieczynna). W dzielnicy znajdują się obiekty użyteczności
publicznej (szkoły, kościół pw. Św. Józefa, szpital (przy ul. Miarki). Z uwagi na przeważającą zabudowę
mieszkalną, która jest w złym stanie technicznym oraz na znaczną liczbę zaniedbanych lub
![Page 28: Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 rmiasto3.com/uploads/docs/Program_Rewitalizacji_Chorzowa...blokowiska, tereny zieleni. Obszary te wymagają interwencji, z uwagi na dekapitalizację](https://reader034.fdocuments.net/reader034/viewer/2022052611/5c787e8c09d3f200208b643e/html5/thumbnails/28.jpg)
Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 roku
Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych 26
niewykorzystanych lokali użytkowych głównie w parterach budynków, a także ze względu na
zaniedbane przestrzenie między budynkami - podwórka, nieużytki zielone, obszar ten wskazany jest
do objęcia działaniami rewitalizacyjnymi. Podobnego typu obszarem jest ulica 3 Maja z zabudową
kamienicami 2-4 piętrowymi na przebiegu od skrzyżowania z ulicą Katowicką do ul W. Janasa.
Rycina 2. Układ urbanistyczny fragmentu dzielnicy Chorzów II
W Chorzowie II jest najwięcej obszarów przemysłowych i poprzemysłowych. Ten typ (3)
zagospodarowania terenów wiąże się głównie z obecnością huty Kościuszko, która zajmuje
praktycznie całą wschodnią część dzielnicy i sięgają do ulicy Stacyjnej, przy której znajduje się również
teren poprzemysłowy wraz ze zbiornikiem wodnym (staw Herman). Na terenach Huty Kościuszko
znajdują się zarówno czynne obiekty produkcyjne jak i tereny wymagające kompleksowej rewitalizacji
technicznej lub wyburzenia obiektów i reliktów poprzemysłowych i ponownego zagospodarowania.
Kolejnym obszarem tej kategorii są tereny ciągnące się między ulicami Mariańską, Łagiewnicką i
Niedurnego, obszar przy ulicach Żołnierzy Września i Strzelców Bytomskich będący terenem po byłej
bazie transportowej. Wymagającym działań rewitalizacyjnych jest obszar zlokalizowany na granicy z
obszarem śródmiejskim, ograniczony ulicami Katowicką, Krakusa i Floriańską, a w szczególności teren
dawnych rzeźni miejskich popadający w ruinę.
Obszary nieładu przestrzennego (4) to towarzyszące terenom poprzemysłowym i składowym
fragmenty chaotycznego i często tymczasowego zagospodarowania. Znajdują się przy wymienionych
wyżej terenach przemysłowych i poprzemysłowych. Do takich obszarów należy również teren
![Page 29: Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 rmiasto3.com/uploads/docs/Program_Rewitalizacji_Chorzowa...blokowiska, tereny zieleni. Obszary te wymagają interwencji, z uwagi na dekapitalizację](https://reader034.fdocuments.net/reader034/viewer/2022052611/5c787e8c09d3f200208b643e/html5/thumbnails/29.jpg)
Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 roku
Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych 27
dawnych rzeźni miejskich, który z uwagi na swoją wartość zabytkową jak i ze względu na stan
techniczny powinien być objęty działaniami ochronnymi.
Chorzów Stary
Pierwszy typ obszarów (1) tj. o wykształconych cechach śródmiejskich praktycznie nie występuje w
tej dzielnicy, nie jest w pełni wykształcona również zabudowa kwartałowa. Zabudowa mieszkaniowa
(2) kształtuje się wzdłuż ulic (ul. Bożogrobców, Siemianowickiej, Mazurskiej i placu św. Jana).
Występują enklawy zakładowej zabudowy mieszkaniowej (np. ul. Rozbarska, Główna) oraz zabudowa
blokowa (np. przy ul. Rycerskiej, Słowiańskiej, Henryka Majętnego), ale stan techniczny domów nie
wskazuje na konieczność objęcia ich rewitalizacją. W Chorzowie Starym znajduje się wiele czynnych
terenów produkcyjnych oraz terenów zdegradowanych i poprzemysłowych (3).
Rycina 3. Układy urbanistyczne fragmentów dzielnicy Chorzów Stary
Najważniejszymi obszarami, które z uwagi na poziom degradacji środowiskowo - przestrzennej
kwalifikują się do objęcia działaniami rewitalizacyjnymi jest „Dolina Górnika” (ul. Wiejska i Główna)
oraz „Żabie Doły” zajmujące północno-zachodnią część dzielnicy. W obu terenach występują zbiorniki
wodne, przy czym „Żabie Doły” to objęty ochroną3 obszar stawów i terenów nieużytków w znacznej
części objętych sukcesją przyrodniczą. Teren ten zajmują też grunty rolne.
Tereny nieładu przestrzennego (4) występują w dzielnicy na obrzeżach czynnych terenów
przemysłowych oraz w sąsiedztwie terenów poprzemysłowych. Są to głównie tereny składowo-
magazynowe sąsiadujące z nieużytkami (np. przy ul. Wiejskiej, Rębaczy, Torowej). Ten typ terenów
stanowi również sąsiedztwo Elektrociepłowni Elcho i Elektrowni Chorzów oraz Zakładów Azotowych.
3 Obszar Żabich Dołów został objęty ochroną na mocy Rozporządzenia Nr 49/2002 Wojewody Śląskiego z dnia 28
października 2002r. w sprawie uznania za zespół przyrodniczo-krajobrazowy nieużytków, stawów oraz gruntów rolnych w
gminie Bytom i Chorzów
![Page 30: Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 rmiasto3.com/uploads/docs/Program_Rewitalizacji_Chorzowa...blokowiska, tereny zieleni. Obszary te wymagają interwencji, z uwagi na dekapitalizację](https://reader034.fdocuments.net/reader034/viewer/2022052611/5c787e8c09d3f200208b643e/html5/thumbnails/30.jpg)
Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 roku
Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych 28
Chorzów Batory
Dzielnica jest przecięta układem torów kolejowych, po północnej stronie znajduje się obszar z
cechami miejskiej zabudowy mieszkaniowej (2). Wyznacza go oś ulicy Armii Krajowej wraz
z marginesem tkanki miejskiej zbudowanej głównie z budynków mieszkalnych z usługami w
parterach, część budynków wymaga remontów i modernizacji. W tym obszarze znajduje się również
obiekt dawnego ratusza dzielnicy Hajduki Wielkie. Budynek jest nieużytkowany i stopniowo niszczeje.
Rycina 4. Układ urbanistyczny fragmentu dzielnicy Chorzów Batory
Po drugiej stronie torów w południowej części dzielnicy znajduje się niewielki fragment zabudowy
kwartałowej (ulice 16 Lipca, Stefana Batorego, Wrocławska), który sąsiaduje z zakładami
produkcyjnymi. Osiedlowa zabudowa zajmuje zachodnią część dzielnicy i nie wymaga rewitalizacji
technicznej. Obszarem najpilniejszych potrzeb rewitalizacyjnych jest teren starej zabudowy
mieszkaniowej (Biadacz) znajdujący się bezpośrednio w środku terenów poprzemysłowych i
sąsiadujący z czynnymi terenami produkcyjnymi. Teren ten jest ograniczony ulicami Leśną i Piekarską
i posiada cechy nieładu przestrzennego charakterystyczne dla terenów zdefiniowanych w typie (4).
W dzielnicy jest znaczna ilość dużych terenów produkcyjnych i poprodukcyjnych (3), których
przestrzenna lokalizacja, również w sąsiedztwie zabudowy mieszkaniowej stwarza wrażenie braku
ładu przestrzennego. Wrażenie to potęguje ilość barier przestrzennych (torów kolejowych,
autostrady A4), które wyraźnie dzielą przestrzeń Chorzowa Batorego.
![Page 31: Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 rmiasto3.com/uploads/docs/Program_Rewitalizacji_Chorzowa...blokowiska, tereny zieleni. Obszary te wymagają interwencji, z uwagi na dekapitalizację](https://reader034.fdocuments.net/reader034/viewer/2022052611/5c787e8c09d3f200208b643e/html5/thumbnails/31.jpg)
Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 roku
Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych 29
2.3 Moduł społeczno-gospodarczy
2.3.1 Analiza dynamiki zmian oraz przestrzennych zróżnicowań najważniejszych
negatywnych czynników społeczno- gospodarczych .
Procesy depopulacyjne
W Chorzowie systematycznie spada liczba mieszkańców. Według danych za 2010 rok, w
analizowanych dzielnicach4, było 107 998 mieszkańców, w 2011 roku było ich 107 249, rok później
tysiąc mniej, a w 2013 roku już tylko 104 809. W opisywanym okresie nastąpił więc spadek populacji
miasta o 3189 osób. Najgęściej zaludnione są dzielnice: Chorzów II (373 osoby na ulice), Centrum
(308 osób na ulicę) oraz Chorzów Batory (307 osób na ulicę). Generalnie te trzy, porównywalne pod
względem liczby mieszkańców, dzielnice grupują 92 procent ludności Chorzowa, czwartą Chorzów
Stary zamieszkuje ponad 7 procent mieszkańców miasta.5 (por. ryc. 5 i 6).
Rycina 5. Zmiany w zakresie liczby mieszkańców Chorzowa za lata 2010-2013
Opracowanie własne na podstawie: Atlas bezrobocia w Chorzowie oraz materiałów UM Chorzów
Rycina 6. „Gęstość zaludnienia” dzielnic Chorzowa za 2013 r.
Opracowanie własne na podstawie: Atlas bezrobocia w Chorzowie oraz materiałów UM Chorzów
4 bez WPKiW
5 W dzielnicy WPKiW w 2013 roku mieszkało łącznie 470 osób.
![Page 32: Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 rmiasto3.com/uploads/docs/Program_Rewitalizacji_Chorzowa...blokowiska, tereny zieleni. Obszary te wymagają interwencji, z uwagi na dekapitalizację](https://reader034.fdocuments.net/reader034/viewer/2022052611/5c787e8c09d3f200208b643e/html5/thumbnails/32.jpg)
Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 roku
Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych 30
Najwięcej mieszkańców mieszka przy ul. 3 Maja (3295 osób), Katowickiej (2694 mieszkańców)
(Chorzów II) oraz przy ul. Ks. Jana Gałeczki (2562 mieszkańców) i Księcia Władysława Opolskiego
(2379 osób) (Chorzów Centrum). Piąta najludniejsza ulica miasta tj. Brzozowa z liczbą mieszkańców
2192 (według danych za 2013 r.) położona jest w Chorzowie Batorym. Jeżeli do wymienionych
dodamy populacje następnych w kolejności najbardziej zaludnionych ulic: Wolności (Centrum), Armii
Krajowej (Chorzów Batory), Gwarecka (Chorzów II), Powstańców (Centrum) okaże się, że wzdłuż 9 ulic
zlokalizowane są domostwa 20 procent populacji Chorzowa. Najludniejszą ulicą Chorzowa Starego
jest Siemianowicka (644 mieszkańców), a dzielnicy WPKiW ul. Węzłowiec (305 osób).
W Chorzowie II w 2013 roku zamieszkiwało 33 909 osób (w stosunku do 2010 roku mieszkańców było
mniej o 654 osoby). Najgęściej zaludnione są obszary wzdłuż ulic: Gwarecka (396 osób na każde 100
m długości ulicy), Beskidzka (352 osób na każde 100 m długości ulicy), Szybowa (334 osoby na każde
100 m długości ulicy), ks. Antoniego Stabika (314 osób na każde 100 m długości ulicy), Lipińska (303
osób na każde 100 m długości ulicy), Boczna (290 osób na każde 100 m długości ulicy) oraz Józefa
Rymera (289 osób na każde 100 m długości ulicy) – tak liczona gęstość zamieszkiwania w skali
Chorzowa jest skrajnie wysoka6. Ulice takie jak: 11 Listopada, Juliusza Słowackiego, Pawła Stalmacha,
Miechowicka, Władysława Stanisława Reymonta, 3 Maja, Wandy oraz Karola Miarki – cechują się
wysoką gęstością zamieszkiwania7. W Chorzowie II w okresie 2011-2013 średnio rzecz biorąc ubywało
5 osób na każde 100 m długości ulicy. Największy (skrajnie wysoki) spadek miał miejsce przy ulicy
Świętej Kingi (558 osób, tj. 160 osób na każde 100 m długości ulicy), placu Adama Mickiewicza (328
osób, 79 osób na każde 100 m długości pierzei) oraz przy ul. Węglowej (280 osób, tj. 146 osób na
każde 100 m długości ulicy). Najwyższy wzrost liczby mieszkańców w tej części Chorzowa zanotowano
przy ul. św. Józefa (o 196 osób, tj. 20 osób na każde 100 m długości ulicy). (por. tab. 8).
W dzielnicy centralnej w 2013 roku zamieszkiwało 33 878 osób (w stosunku do 2010 roku
mieszkańców było mniej o 1059 osób). Ulice: Księcia Władysława Opolskiego (446 osób na każde 100
m długości ulicy), Różana (417 osób na każde 100 m długości ulicy), Józefa Ryszki (228 osób na każde
100 m długości ulicy) – Księcia Władysława Opolskiego (446 osób na każde 100 m długości ulicy),
Różana (417 osób na każde 100 m długości ulicy), Józefa Ryszki (228 osób na każde 100 m długości
ulicy) mają skrajnie wysoką gęstość zamieszkiwania. Ulice takie jak: Wiosenna, św Barbary,
Władysława Truchana, Krzywa, Kazimierza Wielkiego, Młodzieżowa, ks. Augustyna Kordeckiego, ks.
bpa Ignacego Krasickiego oraz Powstańców – cechują się natomiast wysoką gęstością
zamieszkiwania.
W Centrum w okresie 2011-2013 średnio rzecz biorąc ubywały 2 osoby na każde 100 m długości ulicy.
Największy (skrajnie wysoki) spadek miał miejsce przy ulicy Ludwika Szabatowskiego (274 osoby, tj.
137 osób na każde 100 m długości ulicy) oraz przy ul. Wita Hankego (154 osoby, tj. 73 osoby na każde
100 m długości ulicy). Najwyższy wzrost liczby mieszkańców zanotowano przy ul. Św. Barbary (o 306
mieszkańców, tj. 73 osoby na każde 100 m długości ulicy) (por. tab. 8).
Tabela 8. Spadek gęstości populacji dla wybranych ulic (w osobach na 100 m długości ulicy) za lata 2011-2013
6 Tzn. przekracza wartość krytyczną, którą wyliczono jako suma średniej i dwukrotności odchylenia
standardowego dla całości Chorzowa według danych za 2013 r.
7 Tzn. przekracza wartość standardową, którą wyliczono jako suma średniej i odchylenia standardowego dla
całości Chorzowa według danych za 2013 r.
![Page 33: Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 rmiasto3.com/uploads/docs/Program_Rewitalizacji_Chorzowa...blokowiska, tereny zieleni. Obszary te wymagają interwencji, z uwagi na dekapitalizację](https://reader034.fdocuments.net/reader034/viewer/2022052611/5c787e8c09d3f200208b643e/html5/thumbnails/33.jpg)
Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 roku
Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych 31
Dzielnica Ulica Wartość
wskaźnika Rodzaj zmiany
Chorzów II Świętej Kingi -160,34 skrajnie wysoki odpływ mieszkańców
Chorzów II Węglowa -145,83 skrajnie wysoki odpływ mieszkańców
Centrum Ludwika Szabatowskiego -137,00 skrajnie wysoki odpływ mieszkańców
Chorzów II pl. Adama Mickiewicza -78,85 skrajnie wysoki odpływ mieszkańców
Centrum Wita Hankego -72,99 skrajnie wysoki odpływ mieszkańców
Chorzów Batory pl. Olimpijczyka Henryka Nowary -39,68 wysoki odpływ mieszkańców
Chorzów Batory Długa -33,63 wysoki odpływ mieszkańców
Chorzów Batory Piekarska -27,77 wysoki odpływ mieszkańców
Chorzów Stary Jana Kasprowicza -8,76 umiarkowany odpływ mieszkańców
WPKiW Zielony Zaułek -0,60 umiarkowany8 odpływ mieszkańców
Opracowanie własne na podstawie: Atlas bezrobocia w Chorzowie oraz materiałów UM Chorzów
W Chorzowie Batorym w 2013 roku zamieszkiwało 29 181 osób (w stosunku do 2010 roku
mieszkańców było ich mniej o 1162 osób). Skrajnie wysoką gęstość zamieszkiwania zanotowano przy
ulicach: Ludwika Solskiego (467 osób na każde 100 m długości ulicy), Brzozowa (340 osób na każde
100 m długości ulicy), Jurija Gagarina (259 osób na każde 100 m długości ulicy), ks. Józefa Czempiela
(230 osób na każde 100 m długości ulicy), Juliana Ursyna Niemcewicza (221 osób na każde 100 m
długości ulicy) oraz Trzyniecka (218 osób na każde 100 m długości ulicy). Wysoka gęstość
zamieszkiwania cechowała okolice ulic: Zawiszy Czarnego, Stefanii Sempołowskiej, Kochłowicką, pl.
Osiedlowy, Aleksandra Fredry, Adama Asnyka, Jubileuszową, Elizy Orzeszkowej, Sawickiej, Jakuba
Jasińskiego, Mieczysława Karłowicza, Karpacką oraz Szczepańska. W dzielnicy, w okresie 2011-2013
średnio rzecz biorąc ubywały 2 osoby na każde 100 m długości ulicy. Największy (wysoki) spadek
gęstości zamieszkiwania miał miejsce przy pl. Olimpijczyka Henryka Nowary (o 25 osób z 25
zamieszkałych, tj. 40 osób na każde 100 m długości ulicy) oraz przy ul. Długiej (340 osób, 34 osób na
każde 100 m długości ulicy), Piekarskiej (odpowiednio: 148 osoby, 28 osób na każde 100 m długości
ulicy), znaczny spadek, w liczbach bezwzględnych, odnotowała także jedna z najważniejszych ulic
dzielnicy, tj. ul. Armii Krajowej (101 osób). Najwyższy wzrost liczby mieszkańców zanotowano przy ul.
Ludwika Solskiego (o 280 mieszkańców, tj. 341 osób na każde 100 m długości ulicy). (por. tab 8)
W 2013 roku w Chorzowie Starym zamieszkiwało 7841 mieszkańców (w stosunku do roku 2010
zanotowano spadek o 314 mieszkańców). Wysoka gęstość zamieszkiwania cechowała okolice ulice:
Henryka Majętnego (203 osób na każde 100 m długości ulicy) oraz Karolinki (165 osób na każde 100
m długości ulicy). W dzielnicy, w okresie 2011-2013 średnio rzecz biorąc ubywało 5 osób na każde
100 m długości ulicy. Największy (ale w skali Chorzowa wcale nie wysoki) spadek gęstości
zamieszkiwania miał miejsce przy ul. Jana Kasprowicza (o 46 osób, 9 osób na każde 100 m długości
ulicy) oraz Karolinki (o 11 osób, 6 osób na każde 100 m długości ulicy). Widoczny spadek zanotował
także pl. św. Jana (o 47 osób, 5 osób na każde 100 m długości ulicy). Najwyższy wzrost gęstości
mieszkańców zanotowano przy ul. Emilii Plater (o 6 osób na każde 100 m długości ulicy), zaś
największy wzrost ogółem przy ul. Świerkowej (o 11 osób, 2 osoby na każde 100 m długości ulicy)
por. tab. 8).
8 Tzn. mieści się w granicach sumy średniej i odchylenia standardowego dla całości Chorzowa według danych za 2013 r.
![Page 34: Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 rmiasto3.com/uploads/docs/Program_Rewitalizacji_Chorzowa...blokowiska, tereny zieleni. Obszary te wymagają interwencji, z uwagi na dekapitalizację](https://reader034.fdocuments.net/reader034/viewer/2022052611/5c787e8c09d3f200208b643e/html5/thumbnails/34.jpg)
Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 roku
Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych 32
Bezrobocie - przestrzenne zróżnicowanie zjawiska
Od 2011 roku w Chorzowie notuje się systematyczny przyrost liczby bezrobotnych. Według danych za
2010 rok w, w analizowanych dzielnicach, było 4863 bezrobotnych, w 2011 roku było ich 4548, rok
później 4746, a w 2013 roku już 4946. W okresie 2011-2013 nastąpił wzrost liczby bezrobotnych o
398 osób. Najwięcej pozostających bez pracy było w dzielnicy: Chorzów II (21 osoby na ulice).
Centrum i Chorzów Batory było po 13 bezrobotnych na ulicę w Chorzowie Starym 8 osób na ulicę.
(por. ryc. 7 i 8).
Rycina 7. Zmiany w zakresie liczby bezrobotnych na terenie Chorzowa za lata 2010-2013
Opracowanie własne na podstawie: Atlas bezrobocia w Chorzowie oraz materiałów UM Chorzów
Rycina 8. „Gęstość bezrobotnych” według dzielnic Chorzowa za 2013 r.
Opracowanie własne na podstawie: Atlas bezrobocia w Chorzowie oraz materiałów UM Chorzów
Najwięcej osób bez pracy mieszka przy ul. 3 Maja (244 osoby), Katowickiej (212 mieszkańców), 11
Listopada (148 bezrobotnych) (Chorzów II). W Chorzowie Batorym najwięcej bezrobotnych ogółem
mieszka przy ul. Armii Krajowej (148 osób). Kolejne najliczniejsze ulice pod względem liczby osób
bezrobotnych to ulica: Wolności (139 osób), Władysława Truchana (120 osób), Hajducka (117
mieszkańców jest bez pracy) i Powstańców (99 bezrobotnych). Przy wymienionych ulicach w 2013
roku mieszkała 1/4 bezrobotnej populacji Chorzowa. Najwięcej bezrobotnych w dzielnicy Chorzów
Stary w swej strukturze demograficznej miała ulica Siemianowicka (52 osoby posiadały ten atrybut).
W Chorzowie II w 2013 roku było 1902 osoby bez pracy (w stosunku do 2011 roku przybyło 71 osób).
Skrajnie zagrożone bezrobociem są obszary wzdłuż ulic: św. Piotra (20 osób na każde 100 m długości
![Page 35: Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 rmiasto3.com/uploads/docs/Program_Rewitalizacji_Chorzowa...blokowiska, tereny zieleni. Obszary te wymagają interwencji, z uwagi na dekapitalizację](https://reader034.fdocuments.net/reader034/viewer/2022052611/5c787e8c09d3f200208b643e/html5/thumbnails/35.jpg)
Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 roku
Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych 33
ulicy), Juliusza Słowackiego i 11 Listopada (16 osób na każde 100 m długości ulicy), Beskidzka (15
osób na każde 100 m długości ulicy), Augustyna Świdra i Gwareckiej (14 osób na każde 100 m
długości ulicy), ks. Jana Ficka (13 osób na każde 100 m długości ulicy), Pawła Stalmacha, Szybowej i
Poleskiej (po 12 osób na każde 100 m długości ulicy), 3 Maja, Józefa Rymera i Miechowickiej (na
każde 100 m długości ulicy). W tej dzielnicy zagrożone bezrobociem są także ul. Lipińska, 23 Czerwca,
Pudlerska, dr Wincentego Styczyńskiego, Wileńska, Krzyżowa, Wandy, św. Pawła, Władysława
Stanisława Reymonta, Karola Miarki, Boczna oraz Polna. W Chorzowie II w okresie 2011-2013 średnio
rzecz biorąc przybywało jednego bezrobotnego na każde 300 m długości ulicy. Największy (skrajnie
wysoki) wzrost miał miejsce przy ulicy Katowickiej (55 osoby), 3 Maja (35 osób), dr Ignacego Nowaka
(25 osób), św. Józefa oraz św. Piotra (21 osób). Ta ostatnia ulica zanotowała skrajnie wysoką liczbę
bezrobotnych na 100 m ulicy, tj. 7 osób. Pozostałe mają przyrost nie przekraczający 2 bezrobotnych
na 100 m ulicy. (por. tab. 9)
W Centrum w 2013 roku bezrobotnych było 1458 mieszkańców tej dzielnicy (w stosunku do 2011
roku więcej o 116 osób). Skrajnie wysoki odsetek bezrobotnych w przeliczeniu na 100 m długości był
na ulicy: Władysława Truchana (120 bezrobotnych, 18 na każde 100 m długości ulicy) oraz Księcia
Władysława Opolskiego (68, 13 na każde 100 m długości ulicy). Poza wymienionymi w Centrum
najbardziej zagrożone bezrobociem są ul.: Wolności (139 bezrobotnych, 7 osób na każde 100 m
długości ulicy), Hajducka (117 osób, 6 osób na każde 100 m długości ulicy), Powstańców (99
bezrobotnych, 8 na każde 100 m długości ulicy). Ulicami o względnie wysokim poziomie bezrobocia
są ponadto: Karpińskiego (10 bezrobotnych na każde 100 m długości ulicy), Kazimierza Wielkiego (9
bezrobotnych), Cmentarna, Żeromskiego, Faski (po 8 pozostających bez pracy na każde 100 m
długości ulicy).
Tabela 9. Poziom bezrobocia w osobach na 100 m długości wybranych ulic
Dzielnica Ulica Wartość
wskaźnika Rodzaj zmiany
Chorzów Batory Ludwika Solskiego 32,93 skrajnie wysokie bezrobocie
Chorzów II św. Piotra 19,94 skrajnie wysokie bezrobocie
Chorzów Batory Zawiszy Czarnego 18,57 skrajnie wysokie bezrobocie
Centrum Władysława Truchana 18,46 skrajnie wysokie bezrobocie
Chorzów II Juliusza Słowackiego 16,11 skrajnie wysokie bezrobocie
Chorzów II 11 Listopada 16,03 skrajnie wysokie bezrobocie
Chorzów Batory Jakuba Jasińskiego 15,17 skrajnie wysokie bezrobocie
Chorzów II Beskidzka 14,52 skrajnie wysokie bezrobocie
Chorzów II Augustyna Świdra 13,99 skrajnie wysokie bezrobocie
Chorzów II Gwarecka 13,64 skrajnie wysokie bezrobocie
Centrum Księcia Władysława Opolskiego 12,73 skrajnie9 wysokie bezrobocie
Opracowanie własne na podstawie: Atlas bezrobocia w Chorzowie oraz materiałów UM Chorzów
W Chorzowie Batorym w 2013 roku było 1199 bezrobotnych (w stosunku do 2010 roku przybyło ich
59). Skrajnie wysoką gęstość bezrobocia zanotowano przy ulicach: Ludwika Solskiego (33 osoby na
9 Tzn. przekracza wartość krytyczną, którą wyliczono jako suma średniej i dwukrotności odchylenia standardowego dla
całości Chorzowa według danych za 2013 r.
![Page 36: Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 rmiasto3.com/uploads/docs/Program_Rewitalizacji_Chorzowa...blokowiska, tereny zieleni. Obszary te wymagają interwencji, z uwagi na dekapitalizację](https://reader034.fdocuments.net/reader034/viewer/2022052611/5c787e8c09d3f200208b643e/html5/thumbnails/36.jpg)
Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 roku
Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych 34
każde 100 m długości ulicy), Zawiszy Czarnego (19 osób na każde na 100 m długości ulicy), Jakuba
Jasińskiego (15 osób na 100 m długości ulicy) oraz Olzy (12 osób na 100 m długości ulicy). Wysoka
koncentracja bezrobocia cechowała okolice ulic: Brzozowa, ks. Hugona Kołłątaja, Juliana Ursyna
Niemcewicza, Hutnicza, Farna, Jurija Gagarina, ks. bpa Arkadiusza Lisieckiego, Armii Krajowej,
Aleksandra Fredry oraz Orląt. Największy (skrajnie wysoki) wzrost gęstości bezrobocia miał miejsce
przy ulicy Ludwika Solskiego (29 osób na 100 m długości ulicy - o 24 bezrobotnych) oraz przy ul. Olzy
(10 osób na 100 m długości ulicy – 4 osoby bezrobotne). Znaczny wzrost, w liczbach bezwzględnych,
odnotowała także jedna z najważniejszych ulic dzielnicy, tj. ul. Armii Krajowej (17 osób). Najwyższy
spadek liczby bezrobotnych zanotowano przy ul. Piekarskiej (o 14 osób, tj. 3 osoby na każde 100 m
długości ulicy). (por. tab. 9)
W 2013 roku w Chorzowie Starym mieszkało 387 bezrobotnych (w stosunku do roku 2010
zanotowano wzrost o 22 mieszkańców o takim statusie). Wysoka gęstość bezrobocia cechowała
okolice ulic: Mazurskiej i Marii Rodziewiczówny (6 osób na każde 100 m długości ulicy) oraz Emilii
Plater i Jana Kasprowicza (5 bezrobotnych na każde 100 m długości ulicy). W dzielnicy, w okresie
2011-2013 średnio rzecz biorąc przybywało 3 bezrobotnych na każde 100 m długości ulicy.
Największy (w skali Chorzowa wysoki) wzrost gęstości zamieszkiwania miał miejsce przy ul. Emilii
Plater (3 osoby na każdy 1000 mieszkańców). Najwyższy spadek gęstości mieszkańców bez pracy
zanotowano przy ul. Tadeusza Rejtana (o 6 osób na każde 100 m długości ulicy). Największy spadek
liczby bezrobotnych ogółem miał miejsce przy pl. św. Jana (12 osób, 2 osoby na każde 100 m długości
ulicy) (por. tab. 9).
Zagrożenie przestępczością
Od 2010 roku w Chorzowie notuje się systematyczny spadek popełnianych przestępstw. Według
danych za 2010 rok, w analizowanych dzielnicach, popełniono 4040 przestępstw, w 2011 roku było
ich 4026. W roku 2012 nastąpiła zmiana metodologii prezentacji danych – wykazywano tylko te ulice,
na których popełniono więcej niż 5 przestępstw w ciągu roku. W 2012 roku wykazano 2988
przestępstw, a w 2013 roku 1035. Opisywana pozytywna zmiana może być następstwem zmiany
metodologii prezentacji danych (według nowej metodologii w 2011 roku zanotowano 3615
przestępstw, a więc o 411 mniej niż według podejścia starszego), odwrócenia trendu koncentrowania
się zjawiska na kilkunastu ulicach Chorzowa lub pozytywnych efektów prewencji. Najwięcej
przestępstw w 2013 roku popełniano w dzielnicy: Centrum (4 przestępstwa na każdą ulicę). W
Chorzowie II i Chorzowie Batorym dopuszczano się po 3 przestępstwa na każdą ulicę, a w Chorzowie
Starym jednego. (por. ryc. 9 i 10).
Rycina 9. Zmiany w zakresie liczby przestępstw na terenie Chorzowa za lata 2010-2013
![Page 37: Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 rmiasto3.com/uploads/docs/Program_Rewitalizacji_Chorzowa...blokowiska, tereny zieleni. Obszary te wymagają interwencji, z uwagi na dekapitalizację](https://reader034.fdocuments.net/reader034/viewer/2022052611/5c787e8c09d3f200208b643e/html5/thumbnails/37.jpg)
Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 roku
Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych 35
Opracowanie własne na podstawie: Atlas bezrobocia w Chorzowie oraz materiałów UM Chorzów
Rycina 10. „Gęstość popełnianych przestępstw” według dzielnic Chorzowa za 2013 r.
Opracowanie własne na podstawie: Atlas bezrobocia w Chorzowie oraz materiałów UM Chorzów
W 2013 roku najwięcej przestępstw popełniono przy: ul. 3 Maja (80 przestępstw - Chorzów II), Armii
Krajowej (58 przestępstw - Chorzów Batory), Wolności (56 przestępstw – Centrum) oraz Katowickiej
(56 przestępstw – Chorzów II). Przy wymienionych ulicach w 2013 roku popełniono 25 procent
wszystkich przestępstw w Chorzowie. Jeżeli doliczyć do tego ul. ks. Jana Gałeczki (38 przestępstw)
oraz Stefana Batorego w Chorzowie Batorym uzyskalibyśmy 33 procent wszystkich popełnionych
przestępstw na terenie miasta. Najwięcej przestępstw w dzielnicy Chorzów Stary popełniono przy ul.
Legnickiej (30 przestępstw).
W 2013 roku w dzielnicy centralnej Chorzowa popełniono 411 przestępstw10 (w stosunku do 2011
roku mniej o 884). Skrajnie wysoki odsetek przestępstw w przeliczeniu na 100 m długości ulicy był na:
ul. Dworcowej (10 przestępstw na każde 100 m długości ulicy), Cichej i Władysława Truchana (po 4
przestępstwa na każde 100 m długości ulicy), Józefa Ryszki, Ludwika Urbanowicza i Księcia
Władysława Opolskiego (po 3 przestępstwa na każde 100 m długości ulicy). Ulicami o względnie
wysokim poziomie zagrożenia przestępczością są ponadto: ul. Strzelców Bytomskich, Wolności,
Cmentarna, Powstańców, Marii Konopnickiej, ks. Jana Gałeczki oraz ks. bpa Bernarda Bogedaina. W
10 przy założeniu, że liczymy tylko te, których na ulicę było 5 i więcej (ta uwaga odnosi się także do opisu wszystkich
aspektów analizy stanu przestępczości w Chorzowie)
![Page 38: Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 rmiasto3.com/uploads/docs/Program_Rewitalizacji_Chorzowa...blokowiska, tereny zieleni. Obszary te wymagają interwencji, z uwagi na dekapitalizację](https://reader034.fdocuments.net/reader034/viewer/2022052611/5c787e8c09d3f200208b643e/html5/thumbnails/38.jpg)
Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 roku
Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych 36
centrum występują tylko dwie ulice które w przeliczeniu na 100 m długości ulicy wykazywały wzrost
liczby popełnionych przestępstw. Są to ul. Cicha oraz Wita Hankego. Największa poprawa w
analizowanym okresie nastąpiła przy ul. Rynek i Różanej (por. tab. 10)
W Chorzowie II w 2013 roku doszło do 309 przestępstw (w stosunku do 2011 roku ubyło ich 921).
Skrajnie zagrożone przestępczością są obszary wzdłuż ulic: św. Piotra, ks. Jana Ficka, Beskidzka,
Gwarecka, 3 Maja (po 4 przestępstwa na każde 100 m długości ulicy) oraz św. Pawła i 11 listopada
(po 3 przestępstwa na każde 100 m długości ulicy). Wysokie zagrożenie przestępczością występuje
przy ulicy: 23 Czerwca, Krzyżowej, dr Wincentego Styczyńskiego, Karola Miarki, Wandy, Piotra
Niedurnego. Jedyny wzrost przestępczości w tej dzielnicy zanotowano przy ulicy Piotra Niedurnego,
największy spadek tego zjawiska przy ulicach: Barska, Zabrska, Boczna. (por. tab. 10)
Tabela 10. Liczba przestępstw popełnianych w 2013 roku na każde 100 m długości ulicy
Dzielnica Ulica Wartość
wskaźnika Rodzaj zmiany
Centrum Dworcowa 10,20 bardzo wysoka przestępczość11
Chorzów II św. Piotra 4,43 bardzo wysoka przestępczość
Centrum Cicha 4,09 bardzo wysoka przestępczość
Chorzów II ks. Jana Ficka 4,07 bardzo wysoka przestępczość
Centrum Władysława Truchana 4,00 bardzo wysoka przestępczość
Chorzów II Beskidzka 3,96 bardzo wysoka przestępczość
Chorzów II Gwarecka 3,95 bardzo wysoka przestępczość
Chorzów Batory Kochłowicka 3,83 bardzo wysoka przestępczość
Chorzów II 3 Maja 3,73 bardzo wysoka przestępczość
Centrum Józefa Ryszki 3,32 bardzo wysoka przestępczość
Chorzów II św. Pawła 3,31 bardzo wysoka przestępczość
Chorzów Batory Niedźwiedziniec 3,30 bardzo wysoka przestępczość
Centrum Ludwika Urbanowicza 3,21 bardzo wysoka przestępczość
Chorzów Stary Bytkowska 3,14 bardzo wysoka przestępczość
Centrum Księcia Władysława Opolskiego 3,00 bardzo wysoka przestępczość
Chorzów Batory Armii Krajowej 2,90 bardzo wysoka przestępczość
Chorzów II 11 Listopada 2,82 bardzo wysoka przestępczość
Opracowanie własne na podstawie: Atlas bezrobocia w Chorzowie oraz materiałów UM Chorzów
W Chorzowie Batorym w 2013 roku popełniono 241 przestępstw (w stosunku do 2011 roku liczba ta
zmalała o 602). Skrajnie wysoką gęstość (w odniesieniu do Chorzowa jako całości) popełnianych
przestępstw zanotowano wzdłuż ulic: Kochłowickiej (4 przestępstwa na 100 m długości ulicy),
Niedźwiedziniec oraz Armii Krajowej (po 3 przestępstwa na 100 m długości ulicy). Wysoką
(przekraczającą 2 przestępstwa na 100 m ulicy) zanotowano przy ulicy: ks. Józefa Czempiela, Długiej,
Brzozowej oraz 16 Lipca. Jedyny wzrost przestępczości w tej dzielnicy zanotowano przy ulicy
Kochłowickiej (o 4 przestępstwa na każde 100 m długości ulicy), największy spadek tego zjawiska przy
11 Tzn. przekracza wartość krytyczną, którą wyliczono jako suma średniej i dwukrotności odchylenia standardowego dla
całości Chorzowa według danych za 2013 r.
![Page 39: Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 rmiasto3.com/uploads/docs/Program_Rewitalizacji_Chorzowa...blokowiska, tereny zieleni. Obszary te wymagają interwencji, z uwagi na dekapitalizację](https://reader034.fdocuments.net/reader034/viewer/2022052611/5c787e8c09d3f200208b643e/html5/thumbnails/39.jpg)
Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 roku
Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych 37
ulicach: Zawiszy Czarnego i Jakuba Jasińskiego (każdorazowo o 9 przestępstw na każde 100 m
długości ulicy). (por. tab. 10)
W 2013 roku w Chorzowie Starym zanotowano 52 przestępstwa (w stosunku do 2011 roku ich liczba
zmalała o 195) Skrajnie wysoka gęstość bezrobocia cechowała okolice ulic Bytkowskiej (3
przestępstwa na każde 100 m długości ulicy), wysokie ulica Legnicka (2 przestępstwa na każde 100 m
długości ulicy). Problemy z przestępczością występują także na ul. Bożogrobców. Dodatkowo
zarówno na ulicy Bytkowskiej jak i Legnickiej notuje się wzrost wskaźnika gęstości (względem danych
za 2011 rok). Największą poprawę bezpieczeństwa mieszkańców zanotowano przy ul. Rozbarskiej
(spadek o 5 przestępstw na każde 100 m długości ulicy) oraz przy ul. Mazurskiej i 17 Sierpnia (spadek
o 4przestępstwa na każde 100 m długości ulicy).
Przestrzenne zróżnicowanie świadczeń pomocy społecznej
Według danych za 2013 rok w analizowanych dzielnicach, pomocą społeczną objęto 7327 osób.
Najwięcej korzystających z pomocy społecznej było w Chorzowie II (40,6 procent korzystających w
mieście - 33 osób na ulicę). W dzielnicy Centrum było ich 28,7 procent (19 osób na ulicę), w
Chorzowie Batorym 23,5 procent (18 osób na ulicę), a w Chorzowie Starym 7,1 (11 osób na ulicę).
(por. ryc. 11 i 12).
Rycina 11. Osoby korzystające z pomocy społecznej na terenie Chorzowa. Dane za rok 2013
Opracowanie własne na podstawie: Atlas bezrobocia w Chorzowie za 2013 r. oraz materiałów UM Chorzów
Rycina 12. „Gęstość klientów opieki społecznej” według dzielnic Chorzowa za 2013 r.
Opracowanie własne na podstawie: Atlas bezrobocia w Chorzowie za 2013 r. oraz materiałów UM Chorzów
![Page 40: Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 rmiasto3.com/uploads/docs/Program_Rewitalizacji_Chorzowa...blokowiska, tereny zieleni. Obszary te wymagają interwencji, z uwagi na dekapitalizację](https://reader034.fdocuments.net/reader034/viewer/2022052611/5c787e8c09d3f200208b643e/html5/thumbnails/40.jpg)
Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 roku
Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych 38
W 2013 roku najwięcej korzystających z analizowanych świadczeń zamieszkiwało przy ulicy: 3 Maja
(415 osób - Chorzów II), Katowickiej (370 osób - Chorzów II), Armii Krajowej (272 osoby - Chorzów
Batory), 11 Listopada (268 - Chorzów II), Wolności i Władysława Truchana w Centrum (odpowiednio
267 i 256 osób). Przy tych ulicach zamieszkiwała 1/4 osób objętych świadczeniami w mieście ogółem.
Nieco mniej takich osób mieszka przy ulicy: Powstańców (211 osoby – Centrum), dr Wincentego
Styczyńskiego (172 osoby - Chorzów II), Hajducka (140 osoby – Centrum) oraz św. Piotra (117 osoby
Chorzów II). Przy wszystkich wymienionych ulic zamieszkuje 1/3 osób korzystających z pomocy
społecznej w mieście.
W Chorzowie II w 2013 roku było 2973 osób korzystających z pomocy. Skrajnie duża koncentracja
korzystających z tych świadczeń miała miejsce przy ul. Juliusza Słowackiego (40 osób na każde 100 m
długości ulicy), św. Piotra (38 osób na każde 100 m długości ulicy), 11 Listopada (29 osób na każde
100 m długości ulicy), Poleska (29 osób na każde 100 m długości ulicy), Wileńska (22 osób na każde
100 m długości ulicy), 23 Czerwca (21 osób na każde 100 m długości ulicy), Krzyżowa i ks. Jana Ficka,
Pudlerska, (po 20 osób na każde 100 m długości ulicy), Augustyna Świdra, 3 Maja, Pawła Stalmacha
(po 19 osób na każde 100 m długości ulicy), dr Wincentego Styczyńskiego (18 osób na każde 100 m
długości ulicy) oraz Wandy (17 osób na każde 100 m długości ulicy). Duża koncentracja klientów
pomocy społecznej występowała przy ulicy: Miechowickiej, Lipińskiej, Romualda Traugutta,
Gwareckiej, Małej, Zabrskiej. W 2013 roku w dzielnicy Centrum zamieszkiwało 2104 korzystających z
pomocy społecznej. Skrajnie wysoki odsetek korzystających ze świadczeń społecznych był na ulicy:
Władysława Truchana (39 osób w przeliczeniu na 100 m jej długości), Karpińskiego (28 osób w
przeliczeniu na 100 m jej długości), Kazimierza Wielkiego (19 osób w przeliczeniu na 100 m jej
długości) oraz Powstańców (18 osób w przeliczeniu na 100 m długości ulicy). Wysoką koncentrację
nieradzących sobie osób mają również ulice: Stefana Żeromskiego, Cmentarna, Jana Faski, Wolności,
Ludwika Urbanowicza, ks. Augustyna Kordeckiego, Jana Sobieskiego.
Tabela 11. Liczebność klientów OPS w osobach na 100 m długości wybranych ulic
Dzielnica Ulica Wartość
wskaźnika Rodzaj zmiany
Centrum Władysława Truchana 39,38 bardzo 12
wysokie uzależnienie od OPS
Chorzów II Juliusza Słowackiego 38,93 bardzo wysokie uzależnienie od OPS
Chorzów Batory Zawiszy Czarnego 37,14 bardzo wysokie uzależnienie od OPS
Chorzów II św. Piotra 37,03 bardzo wysokie uzależnienie od OPS
Chorzów Batory Ludwika Solskiego 34,15 bardzo wysokie uzależnienie od OPS
Chorzów II 11 Listopada 29,04 bardzo wysokie uzależnienie od OPS
Chorzów II Poleska 29,00 bardzo wysokie uzależnienie od OPS
Centrum Karpińskiego 27,94 bardzo wysokie uzależnienie od OPS
Chorzów Batory ks. Hugona Kołłątaja 27,86 bardzo wysokie uzależnienie od OPS
Chorzów Batory Jakuba Jasińskiego 22,76 bardzo wysokie uzależnienie od OPS
Chorzów II Wileńska 21,82 bardzo wysokie uzależnienie od OPS
Chorzów Batory Elizy Orzeszkowej 21,18 bardzo wysokie uzależnienie od OPS
12 Tzn. przekracza wartość krytyczną, którą wyliczono jako suma średniej i dwukrotności odchylenia standardowego dla
całości Chorzowa według danych za 2013 r.
![Page 41: Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 rmiasto3.com/uploads/docs/Program_Rewitalizacji_Chorzowa...blokowiska, tereny zieleni. Obszary te wymagają interwencji, z uwagi na dekapitalizację](https://reader034.fdocuments.net/reader034/viewer/2022052611/5c787e8c09d3f200208b643e/html5/thumbnails/41.jpg)
Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 roku
Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych 39
Dzielnica Ulica Wartość
wskaźnika Rodzaj zmiany
Chorzów II 23 Czerwca 21,15 bardzo wysokie uzależnienie od OPS
Chorzów II Krzyżowa 20,23 bardzo wysokie uzależnienie od OPS
Chorzów II ks. Jana Ficka 19,92 bardzo wysokie uzależnienie od OPS
Chorzów II Pudlerska 19,77 bardzo wysokie uzależnienie od OPS
Chorzów II Augustyna Świdra 19,45 bardzo wysokie uzależnienie od OPS
Chorzów II 3 Maja 19,36 bardzo wysokie uzależnienie od OPS
Opracowanie własne na podstawie: Atlas bezrobocia w Chorzowie oraz materiałów UM Chorzów
W Chorzowie Batorym w 2013 roku z pomocy społecznej skorzystały 1722 osoby. Skrajnie wysoką
gęstość (w odniesieniu do Chorzowa jako całości) klientów Ośrodka Pomocy Społecznej zanotowano
wzdłuż ulic: Zawiszy Czarnego (37 osób na 100 m długości ulicy), Ludwika Solskiego (34 osób na 100
m długości ulicy), ks. Hugona Kołłątaja (28 osób na 100 m długości ulicy), Jakuba Jasińskiego (23 osób
na 100 m długości ulicy), Elizy Orzeszkowej (21 osób na 100 m długości ulicy) oraz Stanisława
Wyspiańskiego (18 osób na 100 m długości ulicy). Wysoką koncentrację zanotowano przy ulicy:
Aleksandra Fredry, Ludwika Zamenhofa, Hutnicza, Juliana Ursyna Niemcewicza, Armii Krajowej oraz
Kazimierza Tetmajera.
W 2013 roku w Chorzowie Starym zanotowano 519 osób klientów OPS. Na terenie dzielnicy nie
zanotowano skrajnie wysokiej koncentracji osób korzystających ze świadczeń społecznych. Wysoka
koncentracja występuje przy ulicy Emilii Plater i Mazurskiej (po 12 osób na 100 m długości ulicy).
Kolejne trzy ulice to: Jana Kasprowicza, Marii Rodziewiczówny, pl. św. Jana.
2.3.2 Związki przyczynowo skutkowe występowania zjawisk kryzysowych
Według danych GUS na 2013 rok w Chorzowie zarejestrowanych było 11219 podmiotów
gospodarczych (osiągając poziom porównywalny do roku 2009) w tym 537 publicznych oraz 10685
prywatnych. Należy zaznaczyć, że udział przedsiębiorstw sektora publicznego w strukturze REGON
nieznacznie, ale systematycznie maleje. W 2013 roku najsilniej reprezentowanymi sekcjami PKD były:
sekcja G skupiająca handel hurtowy i detaliczny, naprawę pojazdów samochodowych z włączeniem
motocykli (nieco ponad 29 procent zarejestrowanych przedsiębiorstw, sekcja ta jednak notuje
systematyczny spadek ilości rejestrowanych firm) oraz sekcja F skupiająca przedsiębiorstwa
zajmujące się budownictwem (nieco poniżej 11 procent, jest to sekcja, która notuje wzrost ilościowy
rejestrowanych przedsiębiorstw). Udział procentowy sekcji G w Chorzowie jest wyższy niż w
województwie śląskim (prawie 29 procent) oraz w skali kraju (ponad 26 procent), zaś sekcji F
nieznacznie niższy niż w województwie śląskim (ponad 11 procent) oraz w skali kraju (niespełna 12
procent). Najbardziej rozwojową branżą (mierzoną przyrostem rejestrowanych przedsiębiorstw) jest
edukacja (sekcja P), na rynku nadal brakuje przedsiębiorstw świadczących tego typu usługi (choć
wskaźnik dla województwa śląskiego oraz kraju są porównywalne do Chorzowa (na poziomie 3
procent przedsiębiorstw), to jednak w opisywanym mieście jest on nadal niższy).
W strukturze podmiotów prywatnych dominują osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą
(w 2013 roku było ich 8107, co stanowiło 76,5 procent firm sektora prywatnego). Drugą liczącą się
grupą przedsiębiorstw są spółki prawa handlowego (w 2013 roku było ich 1133, co stanowiło 10
procent wszystkich firm tego sektora). Na uwagę zasługuje trend systematycznego spadku udziału
osób fizycznych w ogólnej strukturze przedsiębiorstw (o nieco ponad 3 procent w okresie 2009-2013)
oraz wzrost udziału spółek prawa handlowego (o nieco ponad 2 procent w opisywanym okresie).
![Page 42: Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 rmiasto3.com/uploads/docs/Program_Rewitalizacji_Chorzowa...blokowiska, tereny zieleni. Obszary te wymagają interwencji, z uwagi na dekapitalizację](https://reader034.fdocuments.net/reader034/viewer/2022052611/5c787e8c09d3f200208b643e/html5/thumbnails/42.jpg)
Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 roku
Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych 40
Nieznaczny wzrost (o 0,2 procent) notują także spółki z udziałem kapitału zagranicznego (z 146 w
2009 do 170 w 2013 roku).
Współczynnik przedsiębiorczości, wyznaczany jako liczba przedsiębiorstw wpisanych do rejestru
REGON na 10 tys. mieszkańców, który w 2013 roku był na poziomie 1013, był wyższy niż analogiczny
wskaźnik wyliczony dla województwa śląskiego (1001), ale niższy niż obliczony dla typowej polskiej
gminy (1057). W 2013 roku jednostki nowo zarejestrowane w systemie REGON na 10 tys.
mieszkańców były na poziomie 78 przedsiębiorstw (była to najniższa wartość wskaźnika od 2008
roku, oraz niższa niż wartość liczonej dla woj. śląskiego: 81 przedsiębiorstw oraz kraju: 95
przedsiębiorstw). Inaczej kształtuje się wartość wskaźnika pokazującego wykreślenia z systemu
REGON. W Chorzowie w 2013 roku wykreślono 75 jednostek w przeliczeniu na 10 tys. mieszkańców
(o 10 więcej niż w typowej gminie województwa śląskiego oraz o 5 więcej niż w typowej polskiej
gminie).
Uwzględniając zarówno wielkość miasta, jak i jego potencjał gospodarczy należy uznać, że ilość
podmiotów wpierających rozwój przedsiębiorczości oraz stanowiących otoczenie dla funkcjonowania
biznesu jest niewystarczająca. Wśród nielicznych podmiotów działających na tym polu wymienić
należy:
Śląskie Centrum Targowe oferujące tereny wystawiennicze, centrum konferencyjne oraz
wynajem powierzchni biurowych,
Centrum Przedsiębiorczości sp. z o.o. mające swą siedzibę na terenie Śląskiego Centrum
Targowego, prowadzące m.in. Inkubator Przedsiębiorczości oraz realizujące unijne programy
pomocowe związane np. ze wspieraniem i promocją samozatrudnienia,
Centrum Rzemieślników, Handlowców i Przedsiębiorców, Stowarzyszenie Przedsiębiorców
Miasta Chorzowa oraz Regionalna Izba Gospodarcza – celem tych organizacji jest integracja
środowiska gospodarczego miasta.
W związku z powyższym należy większe wysiłki skoncentrować na wsparciu poprzez istniejące i
nowoutworzone instytucje biznesu działalności innowacyjnych, wykorzystujących potencjał
endogeniczny, w postaci doświadczenia zawodowego często o profilu technicznym, jak również
nowych kompetencji i umiejętności kształtowanych na poziomie szkolnictwa ponad gimnazjalnego.
Przyszłość gospodarki Chorzowa upatruje się w innowacyjnym rozwoju mikroprzedsiębiorstw oraz
małych i średnich firm jak również zwiększonym potencjale produkcyjno-rynkowym dużych
przedsiębiorstw. Wzrost gospodarczy ma być tworzony w środowisku, w którym występuje
współpraca pomiędzy podmiotami sfery gospodarczej oraz wysokie standardy i jakość świadczonych
usług przez strefę otoczenia biznesu.13 Ma to znacznie ograniczyć obecnie występujące problemy, w
tym trudności z zagospodarowaniem dużych terenów poprzemysłowych będących w posiadaniu
przedsiębiorstw głównie z uwagi na niewystarczające środki finansowe na rewitalizację obszarów
poprzemysłowych oraz zbyt małą liczbę projektów dotyczących rewitalizacji14.
Od początku lat 90-tych ubiegłego wieku w Chorzowie, jak i innych miastach Aglomeracji
Górnośląskiej (Katowickiej) zachodzi proces głębokiej restrukturyzacji gospodarczej skutkującej w
dużej mierze ograniczeniem produkcji lub likwidacją przedsiębiorstw działających w sektorze
13 Por. Strategia Rozwoju Chorzowa do 2030 r., Urząd Miasta Chorzów 2014, s. 63
14 Por. tamże s. 54
![Page 43: Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 rmiasto3.com/uploads/docs/Program_Rewitalizacji_Chorzowa...blokowiska, tereny zieleni. Obszary te wymagają interwencji, z uwagi na dekapitalizację](https://reader034.fdocuments.net/reader034/viewer/2022052611/5c787e8c09d3f200208b643e/html5/thumbnails/43.jpg)
Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 roku
Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych 41
przemysłu. Zmiany dotyczyły m.in. Huty Batory oraz Huty Kościuszko, na bazie której działa obecnie
zakład Huta Królewska ArcelorMittal Poland. Z kolei na terenie zlikwidowanych Zakładów
Chemicznych Hajduki, firma Investment Park Hajduki S.A. realizuje projekt parku przemysłowo-
technologicznego. Natomiast firma Konstal została przejęta przez koncern Alstom. Pomimo
restrukturyzacji baza ekonomiczna miasta nie została w pełni odtworzona, co skutkuje przede
wszystkim ograniczeniem liczby miejsc pracy i wystąpieniem zarówno zjawiska bezrobocia, jak i
migracji zewnętrznych o charakterze zarobkowym. Skutkiem transformacji gospodarczej jest też
pauperyzacja części społeczności miasta. W poszczególnych dzielnicach można wyróżnić miejsca
(ulice, kwartały ulic), gdzie koncentracja negatywnych zjawisk społecznych mierzonych poziomem
ubóstwa, bezrobocia oraz bezpieczeństwa publicznego jest bardzo wysoka. Tego typu segregacja
mieszkańców ze względu na warunki i jakość życia, sprzyja pogłębianiu się zjawiska wykluczenia
społecznego oraz dziedziczenia ubóstwa, czy też postaw, które do niego prowadzą.
Wypadkową zmian gospodarczych są nie tylko skutki społeczne, ale również techniczne
i infrastrukturalne. Ograniczone możliwości finansowe właścicieli nieruchomości prowadzą do
długotrwałych zaniedbań remontowych i modernizacyjnych, których skutkiem jest pogorszenie stanu
technicznego oraz obniżenie standardu zasobów, w szczególności tkanki mieszkaniowej. Dodatkowo
przekształceniom własnościowym (prywatyzacja zasobów) bardzo często towarzyszy
nieuregulowanie w pełni kwestii zasad użytkowania oraz odpowiedzialności za najbliższe otoczenie
(przestrzeń osiedlowa, podwórka), co skutkuje występowaniem konfliktów, pogorszeniem estetyki
i brakiem ładu przestrzennego. Istotnym elementem mającym swe źródło w przekształceniach
gospodarczych, jak również zmianie zachowań społecznych jest utrata dotychczasowych funkcji
realizowanych w obiektach użyteczności publicznej oraz towarzyszącej im infrastrukturze.
W szczególności dotyczy to dworców kolejowych, szkół, obiektów administracji publicznej itp.
W Chorzowie proces przejścia od miasta przemysłowego do miasta poprzemysłowego wiąże się
z restrukturyzacją gospodarczą wywołującą presje społeczne, te z kolei przyczyniają się do
postępującej degradacji technicznej zasobów. Powyższej sekwencji zjawisk towarzyszą negatywne
efekty sąsiedztwa mogące przyczynić się do obniżenia atrakcyjności poszczególnych terenów
miejskich zarówno z punktu widzenia inwestorów, jak i mieszkańców. W związku z powyższym
planowane działania rewitalizacyjne powinny mieć charakter kompleksowych przedsięwzięć
generujących pozytywne rezultaty zarówno w sferze społeczno-gospodarczej, jak również techniczno-
środowiskowej.
Rycina 13. Związki przyczynowo skutkowe występowania zjawisk kryzysowych w Chorzowie
![Page 44: Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 rmiasto3.com/uploads/docs/Program_Rewitalizacji_Chorzowa...blokowiska, tereny zieleni. Obszary te wymagają interwencji, z uwagi na dekapitalizację](https://reader034.fdocuments.net/reader034/viewer/2022052611/5c787e8c09d3f200208b643e/html5/thumbnails/44.jpg)
Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 roku
Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych 42
Opracowanie własne
2.3.3 Analiza problemów i potencjałów rozwojowych dla obszarów kryzysowych
Analiza problemów i potencjałów rozwojowych dla obszarów kryzysowych została wykonana zgodnie
z wynikami sondażu przeprowadzonego drogą internetową w okresie od 15 maja do 15 lipca 2014
roku na stronie internetowej www.miasto3.com, w celu poznania opinii klientów miasta Chorzowa
na temat jego problemów i możliwych do wykorzystania potencjałów rozwojowych. Ogółem w
sondażu uczestniczyła dwudziestosześcioosobowa grupa badanych, charakteryzująca się typowym
dla wszystkich mieszkańców Chorzowa zróżnicowaniem pod względem wieku, płci oraz dzielnicy i
grupy którą reprezentowała (w badaniu uczestniczyły także osoby mieszkające poza Chorzowem).
Generalnie jako najbardziej wymagające rewitalizacji respondenci (w pytaniu otwartym) wskazali
następujące miejsca: Rynek i jego otoczenie (92 procent wskazujących), tzw. Cwajka w Chorzowie II
(85 procent respondentów), tzw. Biadacz w Chorzowie Batorym (60 procent badanych). Jako co
najmniej ciekawe można zinterpretować następujące fakty: (a) najliczniejsze odpowiedzi zanotowane
dla Chorzowa Starego można określić jako „nie wiem” - odpowiedziało tak 54 procent zapytanych,
świadczy to o nikłej świadomości mieszkańców na temat problemów, z jakimi boryka się ta
historyczna dzielnica Chorzowa (wśród odpowiedzi, które wskazywały określony obszar, najliczniej
reprezentowana była Dolina Górnika – 15 procent), (b) tereny po byłej Hucie Kościuszko zdaniem
mieszkańców i odwiedzających miasto zlokalizowane są w dzielnicy Centrum (na potrzebę
rewitalizacji tego terenu wskazało 27 procent mieszkańców), Chorzowie II (4 procent wskazań –
mimo, że omawiany obszar administracyjnie przynależy do tej dzielnicy) oraz Chorzowie Starym (4
procent odpowiedzi).
Wśród obiektów wymagających rewitalizacji ankietowani wskazywali głównie na niszczejący
(prywatny) budynek Starej Rzeźni - łącznie wskazało na niego 47 procent respondentów -
umiejscawiając go w dzielnicy Centrum (35 procent pytanych) lub w Chorzowie II (12 procent
odpowiedzi). Nieco mniej wskazań miały: dawny budynek Ratusza Miejskiego w Chorzowie Batorym
(27 procent odpowiedzi), budynek dawnej palarni kawy w Chorzowie II (15 procent) oraz budynki
dworców PKP Chorzów Miasto i Chorzów Batory (łącznie 15 procent odpowiedzi). W Chorzowie
•zmiany włanościowe (prywatyzacja)
•zmiany profilu działalności gospodarczej
•likwidacja działalności gospodarczych
restrukturyzacja gospodarcza
•bezrobocie •migracje zewnętrzne i proces
depopulacji •pauperyzacja społeczności loklanej
oraz zjawisko wykluczenia
presje społeczne •niezagospoarowane terenów
poprzemysłowych
•substandardowa zabudowa mieszkaniowa
•zaniedbane infrastruktura komunlana oraz miejskie
przestrzenie publiczne
degradacja techniczna i środowiskowa
![Page 45: Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 rmiasto3.com/uploads/docs/Program_Rewitalizacji_Chorzowa...blokowiska, tereny zieleni. Obszary te wymagają interwencji, z uwagi na dekapitalizację](https://reader034.fdocuments.net/reader034/viewer/2022052611/5c787e8c09d3f200208b643e/html5/thumbnails/45.jpg)
Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 roku
Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych 43
Starym najwięcej odpowiedziało „nie wiem” – 62 procent odpowiedzi. W dzielnicy tej wskazania
dotyczyły: Placu św. Jana oraz ul. Kasprowicza (po 8 procent). Zgodnie z wynikami sondażu wskazano,
że w dzielnicy Centrum najbardziej istotne problemy dotyczą braku perspektyw dla młodych ludzi (35
procent odpowiedzi), starzenia i wyludniania się (31 procent odpowiedzi) oraz dużej ilości
niebezpiecznych miejsc (23 procent odpowiedzi). W dzielnicy tej najbardziej widoczne są jednak
problemy średnio istotne, w szczególności zły stan mieszkań oraz duża ilość niebezpiecznych miejsc
(po 46 procent odpowiedzi). Nieco mniej osób wskazało na problem niskiej jakości przestrzeni
publicznych (35 procent respondentów).
Zdaniem respondentów w dzielnicy Centrum problemem nie jest niezadowalająca oferta w zakresie
kultury, sportu i rekreacji (por. ryc. 14).
Rycina 14. Problemy rozwojowe dla obszarów kryzysowych zlokalizowanych w Centrum Chorzowa
Opracowanie własne na podstawie przeprowadzonych badań ankietowych
Zdaniem respondentów obszary kryzysowe w dzielnicy Centrum powinny być przebudowywane w
oparciu o wykorzystanie stosunkowo dobrych możliwości komunikacyjnych zarówno w układzie
wewnętrznym jak i zewnętrznym (sądzi tak 58 procent badanych). Mniejsze znaczenie (zdaniem 38
procent respondentów) mają pozytywne skojarzenia z miejscami cennymi ze względu na ładunek
dziedzictwa kulturowego, przemysłowego oraz przyrodniczego w nich zawarty. Jeszcze mniejszym
potencjałem rozwojowym jest lokalna przedsiębiorczość (35 procent badanych) oraz działalność
instytucji i miejsc, które integrują życie społeczne dzielnicy (31 procent). Zdaniem respondentów
potencjału rozwojowego w tej dzielnicy nie należy raczej poszukiwać w samoorganizacji mieszkańców
oraz ich poczuciu tożsamości lokalnej (por. ryc. 15).
Rycina 15. Potencjalne obszary poszukiwania potencjałów rozwojowych dla obszarów kryzysowych w Centrum Chorzowa
![Page 46: Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 rmiasto3.com/uploads/docs/Program_Rewitalizacji_Chorzowa...blokowiska, tereny zieleni. Obszary te wymagają interwencji, z uwagi na dekapitalizację](https://reader034.fdocuments.net/reader034/viewer/2022052611/5c787e8c09d3f200208b643e/html5/thumbnails/46.jpg)
Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 roku
Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych 44
Opracowanie własne na podstawie przeprowadzonych badań ankietowych
Podczas analizy odpowiedzi na temat Chorzowa II uderza niespotykana w innych dzielnicach
zgodność respondentów co do istotności występowania problemów (wszystkie z wymienionych w
kwestionariuszu uzyskały powyżej 50 procent odpowiedzi oznaczonych jako „bardzo istotne”).
Największym problemem w tej dzielnicy są jednak (zdaniem odpowiadających) warunki
zamieszkiwania (92 procent) oraz warunki bezpieczeństwa (88 procent). Na niską jakość przestrzeni
publicznych wskazało 69 procent odpowiadających. Najmniej ważnym problemem w dzielnicy jest
niezadowalająca oferta kultury, sportu i rekreacji (8 procent wskazań), ale i ona jest zaliczana do
problemów bardzo istotnych (58 procent odpowiedzi) (por. ryc. 16).
Rycina 16. Problemy rozwojowe dla obszarów kryzysowych zlokalizowanych w Chorzowie II
Opracowanie własne na podstawie przeprowadzonych badań ankietowych
Rewitalizację Chorzowa II zdaniem respondentów powinno się budować na poczuciu tożsamości i
przywiązaniu mieszkańców do swojej dzielnicy (sądzi tak 62 procent badanych). Obszary kryzysowe
powinny być przebudowywane w oparciu o wykorzystanie dobrego skomunikowania wewnętrznego
oraz powiązań zewnętrznych miasta (sądzi tak 54 procent badanych). Mniejsze znaczenie (zdaniem
42 procent respondentów) mają cenne miejsca oraz wartości kulturowe, jakie z sobą niosą.
Względnie mało osób (19 procent) pokłada nadzieję w kompleksowej odbudowie obszarów
kryzysowych z wykorzystaniem przedsiębiorczości mieszkańców, przy współudziale instytucji
publicznych organizujących życie dzielnicy (również 19 procent). Zdaniem respondentów potencjału
rozwojowego w tej dzielnicy nie należy raczej poszukiwać w samoorganizacji mieszkańców. (por. ryc.
17)
Rycina 17. Potencjalne obszary poszukiwania potencjałów rozwojowych dla obszarów kryzysowych w Chorzowie II
![Page 47: Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 rmiasto3.com/uploads/docs/Program_Rewitalizacji_Chorzowa...blokowiska, tereny zieleni. Obszary te wymagają interwencji, z uwagi na dekapitalizację](https://reader034.fdocuments.net/reader034/viewer/2022052611/5c787e8c09d3f200208b643e/html5/thumbnails/47.jpg)
Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 roku
Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych 45
Opracowanie własne na podstawie przeprowadzonych badań ankietowych
W Chorzowie Batorym najbardziej widocznym problemem jest brak perspektyw dla młodych ludzi (46
procent odpowiedzi) oraz zły stan mieszkań oraz duża ilość niebezpiecznych miejsc (po 31 procent
wskazań). Jako problemy o średnim poziomie istotności wskazano dużą ilość niebezpiecznych miejsc
(46 procent odpowiedzi) oraz wyludnianie i starzenie się społeczności dzielnicy (35 procent wskazań).
Podobnie jak w innych dzielnicach jako kluczowy problem nie zostały uznane braki w zakresie oferty
kulturalnej, sportu, rekreacji oraz innych form spędzania czasu wolnego (23 wskazania klasyfikujące
problem jako nie dotyczący oraz 35 wskazań określających go jako mało istotny) (por. ryc. 18).
Rycina 18. Problemy rozwojowe dla obszarów kryzysowych zlokalizowanych w Chorzowie Batorym
Opracowanie własne na podstawie przeprowadzonych badań ankietowych
Rewitalizację obszarów kryzysowych zlokalizowanych w Chorzowie Batorym zdaniem pytanych
powinno się budować na poczuciu tożsamości i przywiązaniu mieszkańców do swojej dzielnicy (uważa
tak 50 procent respondentów). Obszary kryzysowe powinny być także przebudowywane przy
wykorzystaniu przedsiębiorczości lokalnej, dobrego skomunikowania oraz istnieniu wartości
kulturowych, przemysłowych oraz przyrodniczych (odpowiedzi te zyskały akceptację każdorazowo 38
procent badanych). Mniejsze znaczenie (zdaniem 31 procent respondentów) mają instytucje i miejsca
organizujące życie społeczne dzielnicy. Zdaniem respondentów w tej dzielnicy nie należy szukać
źródeł rozwiązania problemów w samoorganizacji mieszkańców. (por. ryc. 19).
Rycina 19. Potencjalne obszary poszukiwania potencjałów rozwojowych dla obszarów kryzysowych w Chorzowie Batorym
![Page 48: Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 rmiasto3.com/uploads/docs/Program_Rewitalizacji_Chorzowa...blokowiska, tereny zieleni. Obszary te wymagają interwencji, z uwagi na dekapitalizację](https://reader034.fdocuments.net/reader034/viewer/2022052611/5c787e8c09d3f200208b643e/html5/thumbnails/48.jpg)
Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 roku
Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych 46
Opracowanie własne na podstawie przeprowadzonych badań ankietowych
W Chorzowie Starym największe problemy dotyczą: złego stanu mieszkań oraz braku perspektyw dla
ludzi młodych (odpowiedziało tak po 73 procent zapytanych), problemem jest także wyludnianie i
starzenie się mieszkańców (65 procent wskazań). Najmniejsze problemy zdaniem respondentów
dotyczą w tej dzielnicy dużej ilości niebezpiecznych miejsc (15 procent nie widzi go wcale, 15 procent
uznało za mało istotny) oraz niezadowalającej oferty w zakresie kultury, sportu i rekreacji oraz innych
form spędzania czasu wolnego (odpowiednio 15 i 12 procent odpowiedzi) (por. ryc. 20).
Rycina 20. Problemy rozwojowe dla obszarów kryzysowych zlokalizowanych w Chorzowie Starym
Opracowanie własne na podstawie przeprowadzonych badań ankietowych
Obszary kryzysowe Chorzowa Starego powinny być rewitalizowane z wykorzystaniem specyficznych
cech i funkcji, jakie niosą z sobą miejsca cenne kulturowo, przemysłowo lub przyrodniczo (uważa tak
50 procent badanych). Obszary te powinny być przebudowywane w oparciu o wykorzystanie
poczucia tożsamości mieszkańców oraz ich przywiązania do miejsca zamieszkiwania (zdaniem 46
procent badanych). Mniejsze znaczenie (zdaniem 38 procent respondentów) ma dobre
skomunikowanie dzielnicy oraz samoorganizacja mieszkańców i inicjatywy obywatelskie, jakie są
generowane w społecznościach lokalnych (31 procent respondentów). Należy jednak zauważyć, że
zdaniem 27 procent samoorganizacji mieszkańców nie można wykorzystać w procesach
rewitalizacyjnych (por. ryc. 21).
Rycina 21. Potencjalne obszary poszukiwania potencjałów rozwojowych dla obszarów kryzysowych w Chorzowie Starym
![Page 49: Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 rmiasto3.com/uploads/docs/Program_Rewitalizacji_Chorzowa...blokowiska, tereny zieleni. Obszary te wymagają interwencji, z uwagi na dekapitalizację](https://reader034.fdocuments.net/reader034/viewer/2022052611/5c787e8c09d3f200208b643e/html5/thumbnails/49.jpg)
Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 roku
Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych 47
Opracowanie własne na podstawie przeprowadzonych badań ankietowych
Reasumując można powiedzieć, że mieszkańcy Chorzowa oraz jego pozostali użytkownicy widzą
głównie problemy społeczne i ekonomiczne miasta (brak perspektyw dla ludzi młodych, wyludnianie i
starzenie się mieszkańców oraz kłopoty z zagwarantowaniem bezpieczeństwa). Widoczny jest także
zły stan tkanki mieszkaniowej (szczególnie w Chorzowie II) oraz niska jakość przestrzeni publicznych
(szczególne w Centrum). Równocześnie można stwierdzić, że procesy rewitalizacyjne w Chorzowie
powinny być prowadzone głównie z wykorzystaniem potencjału tkwiącego w tożsamości lokalnej i ich
przywiązaniu do dzielnicy (po stronie społecznej) oraz rencie15 wynikającej z dobrego
skomunikowania miasta (po stronie ekonomicznej). Zróżnicowane podejście do traktowania
poszczególnych obszarów kryzysowych powinno być wykorzystane w celu akcentowania ich walorów
– cennych ze względu na lokalną kulturę, dziedzictwo przemysłowe oraz biologiczną
bioróżnorodność.
15 Renta to jedna z kategorii ekonomicznych wynikająca z różnicy pomiędzy kosztami ponoszonymi w konkretnej lokalizacji a
dochodami z niej płynącymi
![Page 50: Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 rmiasto3.com/uploads/docs/Program_Rewitalizacji_Chorzowa...blokowiska, tereny zieleni. Obszary te wymagają interwencji, z uwagi na dekapitalizację](https://reader034.fdocuments.net/reader034/viewer/2022052611/5c787e8c09d3f200208b643e/html5/thumbnails/50.jpg)
Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 roku
Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych 48
3 Delimitacja obszarów rewitalizacji wraz z ustaleniem ich profilu i
wskazaniem specyfiki rewitalizacyjnej
Delimitację obszarów problemowych (kryzysowych) przeprowadzono w systemie eksperckim, ujęto
obszary wyodrębnione poprzez analizy wykonane w obu modułach programowych: „klasycznym” -
przestrzenno-środowiskowym oraz społeczno-ekonomicznym. Na podstawie tych analiz
uporządkowano typy obszarów wskazanych do rewitalizacji i wyodrębniono trzy typy :
A) obszar wynikowy delimitacji w ramach modułu przestrzenno-środowiskowego i społeczno-
ekonomicznego łączący problemy degradacji przestrzennej z problemami społeczno-
ekonomicznymi.
B) Obszar degradacji środowiskowo- przestrzennej
C) Obszar kryzysowy ze względu na problemy i zagrożenia społeczno- ekonomiczne
Tabela 12. Delimitacja obszarów kryzysowych, opracowanych dla modułu przestrzenno- środowiskowego oraz społeczno- ekonomicznego– zestawienie obszarów
Lp. Dzielnica Charakter Obszaru Obszar [ha] Typ
obszaru
1 Centrum Śródmieście z Rynkiem i otuliną kwartałów ulic. Obszar wynikowy delimitacji w ramach modułu przestrzenno-środowiskowego i społeczno- ekonomicznego
66,44 A1
Razem Centrum 66,44 A1
2 Chorzów II Obszar zabudowy mieszkaniowej ograniczony ulicami Katowicką, Krzyżową, Mariańską oraz wzdłuż ulicy 3- Maja (sięgające do Pl. Powstańców Śląskich)
82,604 A2
3 Chorzów II Teren zdegradowany wokół stawu Herman 2,9 B1
4 Chorzów II Tereny po wyburzonej stalowni Huty Kościuszko 25,052 B2
5 Chorzów II Tereny pokolejowe wzdłuż ul. Katowickiej, graniczące od południa z torami kolejowymi
2,9 B3
6 Chorzów II Zabudowa dawnej rzeźni miejskiej 2,77 B4
7 Chorzów II Tereny zdegradowane ul. Łagiewnicka, Janasa do Składowej
58,99 B5
8 Chorzów II Tereny występowania negatywnych zjawisk społecznych (ul. Św. Kingi, Węglowa)
20,53 C1
Razem Chorzów II 195,746 A, B, C
9 Chorzów Stary Dolina Górnika 19,58 B6
10 Chorzów Stary „Żabie Doły” 16,45 B7
11 Chorzów Stary Ciąg zabudowy ul. Bożogrobców, Mazurska, Pl. Św. Jana
7,27 C2
12 Chorzów Stary ul. Michałowicka- dawne składowisko odpadów 9,77 B8
Razem Chorzów Stary 53,07 B, C
13 Chorzów Batory Otulina ulicy Armii Krajowej oraz „ Biadacz” Obszar zabudowy mieszkaniowej z cechami degradacji i występującymi problemami społecznymi. Obszar wynikowy obu delimitacji.
30,55 A3
![Page 51: Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 rmiasto3.com/uploads/docs/Program_Rewitalizacji_Chorzowa...blokowiska, tereny zieleni. Obszary te wymagają interwencji, z uwagi na dekapitalizację](https://reader034.fdocuments.net/reader034/viewer/2022052611/5c787e8c09d3f200208b643e/html5/thumbnails/51.jpg)
Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 roku
Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych 49
Lp. Dzielnica Charakter Obszaru Obszar [ha] Typ
obszaru
14 Chorzów Batory Tereny występowania negatywnych zjawisk społecznych (ul. Kochłowicka )
13,97 C3
15 Chorzów Batory Tereny występowania negatywnych zjawisk społecznych (ul. Brzozowa )
9,5 C4
Razem Chorzów Batory 54,22 A, C
Razem całe miasto 369,276 A, B, C
Wskazane obszary problemowe zajmują w mieście powierzchnię 369,276 ha co stanowi 11%
powierzchni miasta. Należy mieć na uwadze fakt, że wskazane w delimitacji tereny problemowe nie
obejmują np. czynnych terenów produkcyjnych oraz rozproszonych na terenie całego miasta terenów
zdegradowanych o małej powierzchni
Analizując delimitację obszarów kryzysowych dla poszczególnych dzielnic Chorzowa i ich typologię,
możemy wskazać Chorzów II jako dzielnicę, w której znajduje się najwięcej terenów wymagających
działań rewitalizacyjnych. Co więcej reprezentują one wszystkie trzy typy obszarów kryzysowych czyli
obszar wynikowy łączący problemy degradacji przestrzennej z problemami społeczno-
ekonomicznymi, obszary degradacji środowiskowo- przestrzennej oraz obszary kryzysowe
z występującymi problemami i zagrożeniami społeczno- ekonomicznymi. Rozkład przestrzenny tych
terenów w dzielnicy Chorzów II przedstawia rycina (22).
Diagnoza wskazująca na największe obciążenie dzielnicy Chorzów II obszarami problemowymi
potwierdzają zapisy Mini Programu Rewitalizacji Chorzowa II opracowanego w roku 2012. Zostały
one ujęte w syntetycznej części diagnostycznej, w której przeanalizowano dzielnicę w wymiarze
społecznym gospodarczym i przestrzennym.
Lp. Dzielnica Chorzów II Obszar [ha] Typ
obszaru
1 Obszar zabudowy mieszkaniowej ograniczony ulicami Katowicką, Krzyżową, Mariańską oraz wzdłuż ulicy 3- Maja (sięgające do Pl. Powstańców Śląskich)
82,604 A2
2 Teren zdegradowany wokół stawu Herman 2,9 B1
3 Tereny po wyburzonej stalowni Huty Kościuszko 25,052 B2
4 Tereny pokolejowe wzdłuż ul. Katowickiej, graniczące od południa z torami kolejowymi
2,9 B3
5 Zabudowa dawnej rzeźni miejskiej 2,77 B4
6 Tereny zdegradowane ul. Łagiewnicka, Janasa do Składowej 58,99 B5
7 Tereny występowania negatywnych zjawisk społecznych (ul. Św. Kingi, Węglowa)
20,53 C1
Razem Chorzów II 195,746 A, B, C
Chorzów Centrum- Z uwagi na śródmiejski charakter i znaczenie dla całego miasta, dzielnica stanowi
przestrzeń skupiającą szczególną uwagę nie tylko mieszkańców , ale również odwiedzających. W tym
obszarze delimitacja objęła obszar kryzysowy znajdujący się w samym sercu miasta (rycina 23). Jest
on obszarem, który styka się bezpośrednio z obszarami problemowymi wskazanymi w Chorzowie II, i
podejmowane działania rewitalizacyjne w tej przestrzeni, będą mogły w przyszłości stanowić
naturalną kontynuację działań prowadzonych w obszarach Chorzowa II.
![Page 52: Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 rmiasto3.com/uploads/docs/Program_Rewitalizacji_Chorzowa...blokowiska, tereny zieleni. Obszary te wymagają interwencji, z uwagi na dekapitalizację](https://reader034.fdocuments.net/reader034/viewer/2022052611/5c787e8c09d3f200208b643e/html5/thumbnails/52.jpg)
Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 roku
Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych 50
Lp. Dzielnica Centrum Obszar [ha] Typ
obszaru
1 Śródmieście z Rynkiem i otuliną kwartałów ulic. Obszar wynikowy delimitacji w ramach modułu przestrzenno-środowiskowego i społeczno- ekonomicznego
66,44 A1
Pozostałe dwie dzielnice- Chorzów Stary i Chorzów Batory posiadają podobny powierzchniowo
obszar zajęty przez tereny problemowe. Różni je tylko charakter tych terenów, gdyż w Chorzowie
Starym występują tereny poprzemysłowe i zdegradowane środowiskowo oraz teren kryzysowy ze
zdiagnozowanymi problemami społeczno- ekonomicznymi (rycina 24), natomiast w Chorzowie
Batorym występuje wynikowy obszar kryzysowy A3 oraz obszary ze zdiagnozowanymi problemami
społeczno- ekonomicznymi. (rycina 25). Należy mieć na uwadze, że problemy degradacji
środowiskowo- przestrzennej w Chorzowie Batorym są również obecne i być może będą się nasilać,
gdyż jest to dzielnica z czynnie działającymi zakładami produkcyjnymi, które sąsiadują często z
zabudowa mieszkaniowa i usługową.
Lp. Dzielnica Chorzów Stary Obszar [ha] Typ
obszaru
1 Dolina Górnika 19,58 B6
2 „Żabie Doły” 16,45 B7
3 Ciąg zabudowy ul. Bożogrobców, Mazurska, Pl. Św. Jana 7,27 C2
4 ul. Michałowicka- dawne składowisko odpadów 9,77 B8
Razem Chorzów Stary 53,07 B,C
Lp. Dzielnica Chorzów Batory Obszar [ha] Typ
obszaru
1 Otulina ulicy Armii Krajowej oraz „ Biadacz” Obszar zabudowy mieszkaniowej z cechami degradacji i występującymi problemami społecznymi. Obszar wynikowy obu delimitacji.
30,55 A3
2 Tereny występowania negatywnych zjawisk społecznych (ul. Kochłowicka )
13,97 C3
3 Tereny występowania negatywnych zjawisk społecznych (ul. Brzozowa ) 9,5 C4
Razem Chorzów Batory 54,22 A, C
![Page 53: Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 rmiasto3.com/uploads/docs/Program_Rewitalizacji_Chorzowa...blokowiska, tereny zieleni. Obszary te wymagają interwencji, z uwagi na dekapitalizację](https://reader034.fdocuments.net/reader034/viewer/2022052611/5c787e8c09d3f200208b643e/html5/thumbnails/53.jpg)
Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 roku
Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych 51
Rycina 22. Obszary kryzysowe w dzielnicy Chorzów II
![Page 54: Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 rmiasto3.com/uploads/docs/Program_Rewitalizacji_Chorzowa...blokowiska, tereny zieleni. Obszary te wymagają interwencji, z uwagi na dekapitalizację](https://reader034.fdocuments.net/reader034/viewer/2022052611/5c787e8c09d3f200208b643e/html5/thumbnails/54.jpg)
Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 roku
Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych 52
Rycina 23. Obszary kryzysowe w dzielnicy Chorzów Centrum
![Page 55: Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 rmiasto3.com/uploads/docs/Program_Rewitalizacji_Chorzowa...blokowiska, tereny zieleni. Obszary te wymagają interwencji, z uwagi na dekapitalizację](https://reader034.fdocuments.net/reader034/viewer/2022052611/5c787e8c09d3f200208b643e/html5/thumbnails/55.jpg)
Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 roku
Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych 53
Rycina 24. Obszary kryzysowe w dzielnicy Chorzów Stary
![Page 56: Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 rmiasto3.com/uploads/docs/Program_Rewitalizacji_Chorzowa...blokowiska, tereny zieleni. Obszary te wymagają interwencji, z uwagi na dekapitalizację](https://reader034.fdocuments.net/reader034/viewer/2022052611/5c787e8c09d3f200208b643e/html5/thumbnails/56.jpg)
Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 roku
Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych 54
Rycina 25. Obszary kryzysowe w dzielnicy Chorzów Batory
![Page 57: Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 rmiasto3.com/uploads/docs/Program_Rewitalizacji_Chorzowa...blokowiska, tereny zieleni. Obszary te wymagają interwencji, z uwagi na dekapitalizację](https://reader034.fdocuments.net/reader034/viewer/2022052611/5c787e8c09d3f200208b643e/html5/thumbnails/57.jpg)
Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 roku
Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych 55
Rycina 26. Trójwymiarowa wizualizacja zabudowy obszaru kryzysowego A1
![Page 58: Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 rmiasto3.com/uploads/docs/Program_Rewitalizacji_Chorzowa...blokowiska, tereny zieleni. Obszary te wymagają interwencji, z uwagi na dekapitalizację](https://reader034.fdocuments.net/reader034/viewer/2022052611/5c787e8c09d3f200208b643e/html5/thumbnails/58.jpg)
Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 roku
Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych 56
Rycina 27. Trójwymiarowa wizualizacja zabudowy obszaru kryzysowego A2
![Page 59: Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 rmiasto3.com/uploads/docs/Program_Rewitalizacji_Chorzowa...blokowiska, tereny zieleni. Obszary te wymagają interwencji, z uwagi na dekapitalizację](https://reader034.fdocuments.net/reader034/viewer/2022052611/5c787e8c09d3f200208b643e/html5/thumbnails/59.jpg)
Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 roku
Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych 57
Rycina 28. Trójwymiarowa wizualizacja zabudowy obszaru kryzysowego A3
![Page 60: Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 rmiasto3.com/uploads/docs/Program_Rewitalizacji_Chorzowa...blokowiska, tereny zieleni. Obszary te wymagają interwencji, z uwagi na dekapitalizację](https://reader034.fdocuments.net/reader034/viewer/2022052611/5c787e8c09d3f200208b643e/html5/thumbnails/60.jpg)
Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 roku
Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych 58
4 Priorytety i cele rewitalizacji
4.1 Analiza SWOT
Wynikiem badań ilościowych i jakościowych jest rozpoznanie na ich podstawie wewnętrznych
i zewnętrznych uwarunkowań realizacji działań rewitalizacyjnych w Chorzowie przy uwzględnieniu
specyfiki poszczególnych dzielnic. Przyjęto, że czynniki wewnętrzne to takie, które pozostają pod
bezpośrednim wpływem potencjalnych interesariuszy procesów rewitalizacyjnych Chorzowa, tzn.
mogą być one przez nich kreowane lub zmieniane. Natomiast czynniki zewnętrzne to takie, na które
potencjalni interesariusze procesów rewitalizacyjnych w Chorzowie nie mają bezpośredniego
wpływu, tzn. mogą na nie jedynie reagować (wykorzystywać je lub unikać), natomiast nie mogą ich
tworzyć lub zmieniać. Interesariuszami są w tym przypadku władze lokalne, właściciele
nieruchomości, instytucje publiczne oraz przedstawiciele sektora obywatelskiego, którzy
indywidualnie lub w partnerstwie decydują się realizować projekty rewitalizacji.
Analizę przeprowadzono dla czterech dzielnic: Centrum, Chorzów II, Chorzów Batory i Chorzów Stary.
W Tabelach 13,15,17,19 zestawiono silne i słabe strony oraz szanse i zagrożenia związane z realizacją
działań rewitalizacyjnych w Chorzowie. Lista czynników sytuacyjnych powstała na podstawie danych
ilościowych dotyczących zarówno uwarunkowań przestrzenno-środowiskowych (tzw. moduł
klasyczny), jak również społeczno-ekonomicznych. Ponadto uwzględniono wskazania uczestników
warsztatu strategicznego oraz wyniki badań ankietowych. Kolejną czynnością było rozpoznanie sieci
powiązań pomiędzy poszczególnymi czynnikami, poprzez odpowiedzi na następujące pytania:
W jakim stopniu posłużenie się siłą pozwala na wykorzystanie szansy? (S-O)
W jakim stopniu posłużenie się siłą pozwala na przeciwstawienie się skutkom zagrożeń? (S-T)
W jakim stopniu słabość utrudnia wykorzystanie szansy? (W-O)
W jaki stopniu słabość potęguje skutki zagrożenia? (W-T)
W Tabelach 14,16,18,20 zaprezentowano w ujęciu macierzowym siły oddziaływania pomiędzy
poszczególnymi czynnikami, przyjmując następujące kryteria oceny siły wpływu:
0 – brak oddziaływania
1 – oddziaływanie słabe
2 – oddziaływanie średnie
3 – oddziaływanie silne.
Tabela 13. Lista czynników sytuacyjnych związanych z realizacją działań rewitalizacyjnych w Chorzowie Centrum
Centrum
Silne strony Słabe strony Szanse Zagrożenia
S1. Możliwość wykorzystania obiektów posiadających walory dziedzictwa kulturowego (np. gmach Ratusza, budynek Poczty, kościoły)
S2. Istnienie przestrzeni publicznych poddanych wcześniej modernizacji (ul. Wolności)
W1. Zły stan techniczny starej zabudowy mieszkaniowej (głównie druga linia zabudowy – oficyny, zaniedbane podwórka)
W2. Przestrzenny chaos informacyjny (banery, bilbordy, tablice, etc.)
W3. Niewystarczająca
O1. Dobre skomunikowanie z innymi dzielnicami i miastami aglomeracji
O2. Wdrożenie Krajowej Polityki Miejskiej i Narodowego Programu Rewitalizacji
O3. Możliwość montażu finansowego – różne
T1. Ograniczone możliwości kreowania reprezentacyjnej przestrzeni publicznej w obrębie Rynku ze względu na uwarunkowania komunikacyjne (estakada)
T2. Ograniczone możliwości prawno-administracyjne
![Page 61: Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 rmiasto3.com/uploads/docs/Program_Rewitalizacji_Chorzowa...blokowiska, tereny zieleni. Obszary te wymagają interwencji, z uwagi na dekapitalizację](https://reader034.fdocuments.net/reader034/viewer/2022052611/5c787e8c09d3f200208b643e/html5/thumbnails/61.jpg)
Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 roku
Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych 59
Centrum
Silne strony Słabe strony Szanse Zagrożenia
S3. Różnorodność funkcji usługowych
S4. Możliwość realizacji przedsięwzięć w oparciu o istniejące tereny zielone i parkowe
ilość miejsc parkingowych
W4. Niewielka aktywność mieszkańców w zakresie samoorganizacji i podejmowania inicjatyw obywatelskich
W5. Brak skutecznej polityki w zakresie wynajmu lokali użytkowych
W6. Brak stałego zespołu analityków miejskich identyfikujących problemy i wyzwania rozwojowe na poziomie dzielnicy
zewnętrzne źródła finansowania
O4. Możliwość korzystania z preferencyjnych środków zwrotnych (np. JESSICA) – presja na dochodowość i trwałość projektów rewitalizacji
O5. Możliwość realizacji wspólnych projektów zintegrowanych w ramach obszaru funkcjonalnego – Chorzów, Ruda Śląska, Świętochłowice
wpływania na właścicieli obiektów zdegradowanych
T3. Zbyt restrykcyjne wymogi techniczno-sanitarne związane z tworzeniem żłobków, przedszkoli i domów opieki społecznej
T4. Bezpośrednie sąsiedztwo z terenami produkcyjnymi i poprzemysłowymi (Huta Kościuszko)
Opracowanie własne
Tabela 14. Macierz SWOT – Chorzów Centrum
O1 O2 O3 O4 O5 T1 T2 T3 T4
S1 2 1 2 2 1 8 1 2 0 1 4
S2 3 1 1 1 2 8 3 2 0 2 7
S3 3 0 1 3 2 9 2 2 0 1 5
S4 3 2 1 1 2 9 2 2 0 1 5
11 4 5 7 7 34 8 8 0 5 21
W1 1 0 2 2 1 6 0 2 2 2 6
W2 1 0 1 1 1 4 1 3 0 2 6
W3 3 0 0 0 1 4 2 1 1 1 5
W4 1 2 3 2 2 10 1 1 1 1 4
W5 2 1 2 2 1 8 0 2 2 0 4
W6 0 3 1 1 3 8 1 2 1 1 5
8 6 9 8 9 40 5 11 7 7 30
Opracowanie własne
W centrum Chorzowa istnieje konieczność wykreowania ponadlokalnych (aglomeracyjnych) funkcji
centrotwórczych w oparciu o istniejące przestrzenie i obiekty, a także instytucje. Obszar ten ma
integrować społeczność całego miasta oraz dawać możliwość korzystania z reprezentacyjnych
przestrzeni publicznych również przez mieszkańców spoza Chorzowa. Skoncentrowaniu się na
kreowaniu funkcji centrotwórczych sprzyjają z jednej strony atuty w postaci wartościowych miejsc i
obiektów, a z drugiej strony szansa, jaką jest dobre skomunikowanie z innymi dzielnicami oraz
miastami aglomeracji górnośląskiej. Należy też podjąć wysiłki zmierzające do ograniczenia skutków
istotnej słabości, jaką jest niewielka aktywność mieszkańców w zakresie inicjatyw obywatelskich.
Z kolei największym zagrożeniem mogącym istotnie hamować proces rewitalizacji są postawy
prywatnych właścicieli nieruchomości. Władze lokalne mają ograniczone możliwości prawno-
administracyjne wpływania na właścicieli nieruchomości zdegradowanych, dlatego zachodzi pilna
konieczność wypracowania rozwiązań pozwalających w sposób koncyliacyjny w oparciu o zasady
partnerstwa i partycypacji włączyć w działania rewitalizacyjne wszystkich potencjalnych
![Page 62: Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 rmiasto3.com/uploads/docs/Program_Rewitalizacji_Chorzowa...blokowiska, tereny zieleni. Obszary te wymagają interwencji, z uwagi na dekapitalizację](https://reader034.fdocuments.net/reader034/viewer/2022052611/5c787e8c09d3f200208b643e/html5/thumbnails/62.jpg)
Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 roku
Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych 60
beneficjentów ograniczając zagrożenie związane z pasywnością poszczególnych właścicieli
nieruchomości. Ponadto należy skoncentrować się na wykorzystaniu dwóch szans, związanych z
jednej strony z realizacją zintegrowanych i kompleksowych projektów w partnerstwie z innymi
miastami oraz wzrastającą w takich przypadkach szansą na pozyskanie zewnętrznych źródeł
finansowania.
Tabela 15. Lista czynników sytuacyjnych związanych z realizacją działań rewitalizacyjnych w Chorzowie II
Chorzów II
Silne strony Słabe strony Szanse Zagrożenia
S1. Możliwość realizacji przedsięwzięć społecznych („miękkich projektów”) w oparciu o miejsca i obiekty poddane modernizacji (Amelung, Plac Mickiewicza)
S2. Wykorzystanie potencjału lokalnych instytucji (np. Śląskiego Międzyuczelnianego Centrum Edukacji i Badań Interdyscyplinarnych)
S3. Silne poczucie tożsamości mieszkańców i ich przywiązanie do dzielnicy
S4. Wykorzystanie Mini Programu Rewitalizacji dla Chorzowa II – podstawa uszczegółowienia działań
W1. Zły stan techniczny starej zabudowy mieszkaniowej, zaniedbane i opuszczone lokale w parterach,
W2. Znaczna liczba zdegradowanych i opuszczonych terenów i obiektów poprzemysłowych
W3. Zaniedbane i popadające w ruinę obiekty dziedzictwa historycznego (zespół Rzeźni),
W4. Niski poziom bezpieczeństwa publicznego
W5. Brak perspektyw rozwojowych dla ludzi młodych
W6. Koncentracja miejsc z dużą liczbą osób korzystających z pomocy społecznej
W7. Koncentracja miejsc z dużą liczbą osób pozostających bez pracy
W8. Niski poziom przedsiębiorczości wśród mieszkańców
W9. Brak stałego zespołu analityków miejskich identyfikujących problemy i wyzwania rozwojowe na poziomie dzielnicy
O1. Zwiększenie atrakcyjności inwestycyjnej miasta np. poprzez włączenie terenów do KSSE
O2. Wdrożenie Krajowej Polityki Miejskiej i Narodowego Programu Rewitalizacji
O3. Możliwość montażu finansowego – różne zewnętrzne źródła finansowania
O4. Możliwość korzystania z preferencyjnych środków zwrotnych (np. JESSICA) – presja na dochodowość i trwałość projektów rewitalizacji
O5. Możliwość realizacji wspólnych projektów zintegrowanych w ramach obszaru funkcjonalnego – Chorzów, Ruda Śląska, Świętochłowice
T1. Ograniczone możliwości prawno-administracyjne wpływania na właścicieli obiektów zdegradowanych
T2. Zbyt restrykcyjne wymogi techniczno-sanitarne związane z tworzeniem żłobków, przedszkoli i domów opieki społecznej
Opracowanie własne
![Page 63: Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 rmiasto3.com/uploads/docs/Program_Rewitalizacji_Chorzowa...blokowiska, tereny zieleni. Obszary te wymagają interwencji, z uwagi na dekapitalizację](https://reader034.fdocuments.net/reader034/viewer/2022052611/5c787e8c09d3f200208b643e/html5/thumbnails/63.jpg)
Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 roku
Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych 61
Tabela 16. Macierz SWOT – Chorzów II
O1 O2 O3 O4 O5 T1 T2
S1 0 2 2 2 1 7 2 2 6
S2 1 1 2 2 2 8 1 1 3
S3 0 2 2 2 1 7 2 0 2
S4 1 2 1 1 1 6 1 0 3
2 7 7 7 5 28 6 3 14
W1 2 1 2 2 1 8 3 2 5
W2 3 1 2 2 2 10 3 1 4
W3 2 1 3 2 2 10 3 1 4
W4 2 0 1 1 2 6 2 2 4
W5 1 0 1 1 1 4 0 1 1
W6 2 1 1 1 1 6 0 0 0
W7 2 1 1 1 1 6 1 0 1
W8 3 1 2 2 1 9 1 1 2
W9 0 2 1 1 2 6 1 1 2
17 8 14 13 13 65 14 9 23
Opracowanie własne
W Chorzowie II zidentyfikowano wiele czynników będących słabymi stronami, które w znacznym
stopniu mogą ograniczyć wykorzystanie szans płynących z zewnątrz. W przypadku tej dzielnicy należy
skoncentrować wysiłki na ograniczeniu negatywnych skutków społecznych, których przejawem jest
koncentracja osób pozostających bez pracy i korzystających z pomocy społecznej. Próba zwiększenia
atrakcyjności inwestycyjnej obszaru poprzez aktywizację terenów poprzemysłowych zarówno w
zakresie rozwoju funkcji produkcyjnych, jak i usługowych (w tym kultura i rekreacja) powinno być
skorelowane z intensywnymi działaniami zmierzającymi do likwidacji wykluczenia społecznego oraz
wpierania lokalnej przedsiębiorczości. Podobnie jak w przypadku centrum miasta, największym
zagrożeniem mocno skorelowanym ze słabościami obszaru jest możliwy brak współpracy z
prywatnymi właścicielami nieruchomości mogących odgrywać kluczową rolę w rewitalizacji obszaru.
W związku z tym zachodzi pilna konieczność wypracowania rozwiązań pozwalających w sposób
koncyliacyjny w oparciu o zasady partnerstwa i partycypacji włączyć w działania rewitalizacyjne
wszystkich potencjalnych beneficjentów. Ponadto powinno się dążyć do wykreowania centrum
lokalnego, wykorzystując przede wszystkim istniejący układ urbanistyczny, miejsca publiczne oraz
obiekty o walorach kulturowych. Miejsca te powinny umożliwiać realizację zintegrowanych
projektów społecznych przyczyniających się do ograniczania najistotniejszych słabych strony dzielnic
(ubóstwo, wykluczenie, niski poziom przedsiębiorczości lokalnej).
Tabela 17. Lista czynników sytuacyjnych związanych z realizacją działań rewitalizacyjnych w Chorzowie Batorym
Chorzów Batory
Silne strony Słabe strony Szanse Zagrożenia
S1. Remont i modernizacja
układu drogowego (ul.
Armii Krajowej
S2. Cenne historyczne
obiekty – budynek
W1. Zły stan techniczny
starej zabudowy
mieszkaniowej,
W2. Czynne tereny
produkcyjne w
O1. Dobre połączenie
komunikacyjne z
sąsiednimi miastami
O2. Wdrożenie Krajowej
Polityki Miejskiej i
T1. Presja inwestycyjna na
cenne przyrodniczo
niezagospodarowane
tereny
T2. Ograniczone
![Page 64: Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 rmiasto3.com/uploads/docs/Program_Rewitalizacji_Chorzowa...blokowiska, tereny zieleni. Obszary te wymagają interwencji, z uwagi na dekapitalizację](https://reader034.fdocuments.net/reader034/viewer/2022052611/5c787e8c09d3f200208b643e/html5/thumbnails/64.jpg)
Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 roku
Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych 62
Chorzów Batory
Silne strony Słabe strony Szanse Zagrożenia
Dyrekcji Huty Batory,
S3. Cenne przyrodniczo
tereny” Buczyna”
S4. Poczucie tożsamości
mieszkańców i ich
przywiązanie do dzielnicy
bezpośrednim sąsiedztwie
zabudowy mieszkaniowej
W3. Zaniedbane i
popadające w ruinę cenne
obiekty o walorach
historycznych (Ratusz w
Hajdukach Wielkich)
W4. Problem niskiej emisji
na obszarach osiedli
mieszkaniowych
W5. Brak stałego zespołu
analityków miejskich
identyfikujących problemy
i wyzwania rozwojowe na
poziomie dzielnicy
Narodowego Programu
Rewitalizacji
O3. Możliwość montażu
finansowego – różne
zewnętrzne źródła
finansowania
O4. Możliwość korzystania
z preferencyjnych środków
zwrotnych (np. JESSICA) –
presja na dochodowość i
trwałość projektów
rewitalizacji
O5. Możliwość realizacji
wspólnych projektów
zintegrowanych w ramach
obszaru funkcjonalnego –
Chorzów, Ruda Śląska,
Świętochłowice
możliwości prawno-
administracyjne wpływania
na właścicieli obiektów
zdegradowanych
T3. Zbyt restrykcyjne
wymogi techniczno-
sanitarne związane z
tworzeniem żłobków,
przedszkoli i domów opieki
społecznej
Opracowanie własne
Tabela 18. Macierz SWOT – Chorzów Batory
O1 O2 O3 O4 O5 T1 T2 T3
S1 2 0 0 0 1 3 0 0 0 0
S2 3 1 2 2 2 10 1 3 1 5
S3 2 1 1 1 2 7 3 2 0 5
S4 1 2 1 1 1 6 1 0 0 1
8 4 4 4 6 26 5 5 1 11
W1 1 2 2 2 1 8 2 2 2 6
W2 2 1 2 2 2 9 2 1 2 5
W3 2 1 2 2 2 9 1 3 2 6
W4 1 1 1 1 2 6 3 2 1 6
W5 0 2 1 1 2 6 1 1 0 2
6 7 8 8 9 38 9 9 7 25
Opracowanie własne
W Chorzowie Batorym największym wyzwaniem jest sprawne połączenie rewitalizacji w aspektach
techniczno-środowiskowym oraz społeczno-gospodarczym. Dużymi słabościami, które należy
próbować ograniczać, są niskiej jakości substancja mieszkaniowa w połączeniu z niedogodnościami
spowodowanymi sąsiedztwem terenów czynnych produkcyjnie. Powinno się dążyć do wykreowania
lokalnego, wykorzystując przede wszystkim istniejący układ urbanistyczny, miejsca publiczne oraz
obiekty o walorach kulturowych, w przypadku Chorzowa Batorego szczególny nacisk powinno
położyć się na wykorzystanie obiektów dziedzictwa przemysłowego, a także budynków pełniących
funkcje użyteczności publicznej (opuszczony gmach ratusza, dworzec kolejowy). Należy
skoncentrować się na wykorzystaniu dwóch szans, związanych z jednej strony z realizacją
![Page 65: Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 rmiasto3.com/uploads/docs/Program_Rewitalizacji_Chorzowa...blokowiska, tereny zieleni. Obszary te wymagają interwencji, z uwagi na dekapitalizację](https://reader034.fdocuments.net/reader034/viewer/2022052611/5c787e8c09d3f200208b643e/html5/thumbnails/65.jpg)
Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 roku
Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych 63
zintegrowanych i kompleksowych projektów w partnerstwie z innymi miastami oraz wzrastającą w
takich przypadkach szansą na pozyskanie zewnętrznych źródeł finansowania.
Tabela 19. Lista czynników sytuacyjnych związanych z realizacją działań rewitalizacyjnych w Chorzowie Starym
Chorzów Stary
Silne strony Słabe strony Szanse Zagrożenia
S1. Możliwość realizacji przedsięwzięć społecznych („miękkich projektów”) w oparciu o miejsca i obiekty poddane modernizacji – Szyb Prezydent)
S2. Znaczna powierzchnia terenów zielonych (w tym cennych przyrodniczo- krajobrazowych)
W1. Chaotyczna zabudowa, słabo wykształcona tkanka miejska,
W2. Czynne i uciążliwe tereny produkcyjne w bezpośrednim sąsiedztwie zabudowy mieszkaniowej
W3. Znaczna liczba poprzemysłowych, zdegradowanych terenów
W4. Zły stan techniczny zasobów mieszkaniowych
W5. Brak perspektyw rozwojowych dla ludzi młodych
W6. Niski poziom przedsiębiorczości wśród mieszkańców
W7. Odór pochodzący z linii segregacji odpadów w Maciejkowicach
W8. Problem niskiej emisji na obszarach osiedli mieszkaniowych
W9. Brak stałego zespołu analityków miejskich identyfikujących problemy i wyzwania rozwojowe na poziomie dzielnicy
O1. Wdrożenie Krajowej Polityki Miejskiej i Narodowego Programu Rewitalizacji
O2. Możliwość montażu finansowego – różne zewnętrzne źródła finansowania
O3. Możliwość korzystania z preferencyjnych środków zwrotnych (np. JESSICA) – presja na dochodowość i trwałość projektów rewitalizacji
O4. Możliwość realizacji wspólnych projektów zintegrowanych w ramach obszaru funkcjonalnego – Chorzów, Ruda Śląska, Świętochłowice
T1. Presja inwestycyjna na cenne przyrodniczo niezagospodarowane tereny
T2. Ograniczone możliwości prawno-administracyjne wpływania na właścicieli obiektów zdegradowanych
Opracowanie własne
![Page 66: Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 rmiasto3.com/uploads/docs/Program_Rewitalizacji_Chorzowa...blokowiska, tereny zieleni. Obszary te wymagają interwencji, z uwagi na dekapitalizację](https://reader034.fdocuments.net/reader034/viewer/2022052611/5c787e8c09d3f200208b643e/html5/thumbnails/66.jpg)
Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 roku
Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych 64
Tabela 20. Macierz SWOT – Chorzów Stary
O1 O2 O3 O4 T1 T2
S1 2 2 2 2 8 1 2 3
S2 1 1 1 2 5 3 2 5
3 3 3 4 13 4 4 8
W1 2 2 2 2 8 2 2 4
W2 1 2 2 2 7 3 2 5
W3 1 2 2 2 7 3 2 5
W4 1 1 1 1 4 2 2 4
W5 0 1 1 2 4 0 1 1
W6 1 1 1 2 5 1 1 2
W7 0 0 0 2 2 3 2 5
W8 0 1 1 2 4 3 2 5
W9 2 1 1 2 6 0 1 1
8 11 11 17 47 17 15 32
Opracowanie własne
Na tle innych dzielnic Chorzów Stary charakteryzuje się największą ilością słabych stron w stosunku
do możliwych szans i zagrożeń. Obszar charakteryzuje niewielki potencjał społeczno-kulturowy, a
jednocześnie duża presja związana z obecnością terenów poprzemysłowych i uciążliwych zakładów
produkcyjnych. W związku z powyższym należy skoncentrować się na ograniczeniu negatywnych
czynników wewnętrznych poprzez uporządkowanie terenów, przygotowanie ich do nowych funkcji
oraz podniesienie skuteczności działań związanych z aktywnym marketingiem terenów
inwestycyjnych. Podobnie, jak w przypadku wszystkich pozostałych dzielnic nie stanowiących
administracyjnego centrum miasta, należy dążyć do wykreowania centrum lokalnego, które w
oparciu o funkcjonalne przestrzenie publiczne oraz instytucje społeczne pełniłoby funkcję integrującą
społeczność lokalną.
4.2 Cele operacyjne i działania
Potrzeba odnowy miejskiej, a w szczególności rewitalizacja obszarów problemowych (kryzysowych)
jest jedną z głównych przesłanek kształtujących nowoczesne miasta. Rewitalizacja miejska zajmuje
szczególne miejsce w kreowaniu polityki miejskiej w miastach postindustrialnych. Miasta te będące
historycznymi lokalizacjami rozwoju przemysłu ciężkiego dźwigają obecnie ciężar skutków
wieloletniej obecności i funkcjonowania zakładów przemysłowych. Chorzów jest takim miastem,
związanym historycznie z przemysłem wydobywczym węgla kamiennego oraz hutnictwem żelaza i
stali. Dzisiaj miasto boryka się z problemami i pozostałościami tamtej epoki i równocześnie musi
sprostać typowym wyzwaniom miejskim takim jak degradacja substancji mieszkaniowej, bezrobocie,
przestępczość, tworzenie się obszarów patologii społecznej. Lokalny Program Rewitalizacji jest
dokumentem, który ma za zadanie uporządkowanie ww. problemów i zaproponowanie kierunków
ich rozwiązywania, tak aby było możliwe prowadzenie kompleksowej i spójnej polityki miejskiej.
Mając na uwadze powyższe przesłanki nadrzędnym celem LPR dla miasta Chorzowa jest:
Podniesienie jakości środowiska i przestrzeni miasta oraz dostosowanie ich do oczekiwań
i potrzeb mieszkańców wraz ze wzmocnieniem jakości kapitału ludzkiego i społecznego
![Page 67: Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 rmiasto3.com/uploads/docs/Program_Rewitalizacji_Chorzowa...blokowiska, tereny zieleni. Obszary te wymagają interwencji, z uwagi na dekapitalizację](https://reader034.fdocuments.net/reader034/viewer/2022052611/5c787e8c09d3f200208b643e/html5/thumbnails/67.jpg)
Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 roku
Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych 65
Priorytet przestrzenno- środowiskowy
Zatrzymanie procesu degradacji we wskazanych do rewitalizacji obszarach poprzez ich
uporządkowanie przestrzenne i ochronę walorów przyrodniczo- krajobrazowych
Odnowa miasta rozumiana jako kompleksowy proces mający na celu poprawę stanu środowiska
miejskiego wymaga wprowadzenia ładu przestrzennego i zatrzymania procesów degradacji. Dotyczy
to zarówno terenów śródmiejskich - kwartałów zabudowy mieszczących funkcje mieszkalne i
usługowe, jak i terenów, które były zajęte przez zakłady produkcyjne, a także terenów narażonych na
negatywne skutki prowadzenia działalności produkcyjnej. Spektrum działań mieszczących się w
odnowie miejskiej narzuca konieczność uwzględnienia typologii i specyfiki terenów wskazanych do
objęcia działaniami rewitalizacyjnymi. Kompleksowa rewitalizacja przestrzeni i środowiska miejskiego
zawiera w sobie zarówno działania związane z procesami modernizacji budynków lub adaptacją ich
do nowych funkcji jak również rekultywacją, zagospodarowaniem terenów poprzemysłowych i
zdegradowanych i wprowadzeniem nowego programu funkcjonalnego: produkcyjnego, usługowego
lub przyrodniczo- rekreacyjnego. Niezwykle ważnym elementem rewitalizacji miasta jest utrzymanie
jego tożsamości i walorów kulturowych. Znaczącą rolę w tym aspekcie ma utrzymanie i rozwój
istniejących oraz kreacja nowych przestrzeni publicznych, gdyż to one właśnie spajają wszystkie
elementy struktury miasta oraz wzmacniają więzi społeczne między jego mieszkańcami.
C1. Zagospodarowanie terenów poprzemysłowych do nowych funkcji gospodarczych oraz
adaptacja obiektów poprzemysłowych na cele usługowe
Uzasadnienie: Uporządkowanie, usunięcie zanieczyszczeń (jeżeli teren jest obciążony skutkami
uprzedniej produkcji przemysłowej) oraz dobranie nowych funkcji zgodnych z możliwościami
przekształceń i oczekiwaniami społecznymi nada nowy wymiar niemałej powierzchni terenów
poprodukcyjnych i zdegradowanych. Zagospodarowanie terenów poprzemysłowych oraz adaptacja
poprzemysłowych obiektów do nowych funkcji pozwoli na zwiększenie możliwości inwestycyjnych w
mieście poprzez podniesienie atrakcyjności terenów pozostających do tej pory poza rynkiem
nieruchomości.
C2. Renowacja, modernizacja oraz poprawa stanu technicznego budynków mieszkalnych i
obiektów usługowych
Uzasadnienie: Podejmowanie robót remontowych i modernizacji przez właścicieli nieruchomości
będzie miało znaczący wpływ na poprawę warunków zamieszkania w obszarach rewitalizowanych, a
tym samym wpłynie na wzrost ich atrakcyjności i możliwości lokalizacji nowych usług. Realizacja
projektów mieszczących się w ww. celu przyczyni się również do podniesienia walorów estetycznych
całego miasta oraz poprawę jakości życia dla jego mieszkańców.
C3. Rewitalizacja oraz zagospodarowanie terenów zdegradowanych w kierunku przyrodniczym i
rekreacyjnym
Uzasadnienie: Komplementarny wobec celu C2 cel zapewni zachowanie walorów przyrodniczych
poprzez ochronę obszarów objętych sukcesją naturalną, zagospodarowanie nieużytków i terenów
zdegradowanych w kierunku przyrodniczo- rekreacyjnym, obejmujące w koniecznych przypadkach
rekultywację i inne zabiegi techniczne. Kierunek ten wpisuje się również w działania związane z
adaptacja obszarów miejskich do zmian klimatu poprzez wzrost zrewitalizowanych powierzchni
biologicznie czynnych.
![Page 68: Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 rmiasto3.com/uploads/docs/Program_Rewitalizacji_Chorzowa...blokowiska, tereny zieleni. Obszary te wymagają interwencji, z uwagi na dekapitalizację](https://reader034.fdocuments.net/reader034/viewer/2022052611/5c787e8c09d3f200208b643e/html5/thumbnails/68.jpg)
Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 roku
Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych 66
C4. Wzrost dostępności, uporządkowanie, rozwój istniejących oraz tworzenie nowych przestrzeni
publicznych
Uzasadnienie:. Atrakcyjne przestrzenie publiczne to najsilniej działający czynnik wzmacniający
spójność przestrzenną w rewitalizowanym obszarze. Jego zadaniem jest uruchomienie procesu
przyciągania inwestorów i kierowanie ich uwagi na miejsca i obiekty będące wyróżnikiem
przestrzennym. Cel ten zwiększa atrakcyjność wizualną i architektoniczną rewitalizowanych obszarów
miasta. Pozwala na tworzenie materialnych i instytucjonalnych warunków zachowania dziedzictwa
kulturowego oraz wzmacnia poczucie tożsamości lokalnej.
Priorytet społeczno- ekonomiczny
Zwiększenie aktywności mieszkańców oraz spójności społecznej poprzez wzrost lokalnej
przedsiębiorczości
Wzrost lokalnej przedsiębiorczości przejawiający się m.in. wzrostem postaw innowacyjnych w
środowisku lokalnych pracodawców (nowe: produkty, usługi, sposoby produkcji) i pracobiorców
(nowe: aktywności, umiejętności, formy świadczenia prac), a skutkujący rozwojem ilościowym i
jakościowym rynku pracy jest kluczowym czynnikiem stabilizującym postawy prospołeczne
mieszkańców miasta. Skutkiem zwiększonego zaangażowania mieszkańców w kreowanie przyszłości
miejsca, w którym żyją, jest wzajemne zrozumienie, przyrost kapitału zaufania oraz rozwój kanałów
komunikacji międzyludzkiej. Tak rozumiana poprawa warunków tworzenia społeczności lokalnych
przejawia się w zwiększeniu poziomu tożsamości lokalnej oraz przewadze procesów inkluzyjnych nad
procesami marginalizacji jednostek i grup. W konsekwencji prowadzi to do osiągania pożądanego
stanu spójności społecznej (optymalnego dla kształtowania procesu rozwoju lokalnego zrównania
procesów międzyludzkiej i międzypodmiotowej współpracy oraz konfliktu, jaki istnieje pomiędzy jej
uczestnikami).
C5. Pobudzenie inicjatyw oddolnych, samoorganizacji mieszkańców oraz kreatywności instytucji
organizujących lokalne życie społeczne, kulturalne i gospodarcze
Uzasadnienie: Pobudzenie aktywności mieszkańców jest jednym z kluczowych czynników
warunkujących sukces procesu rewitalizacji, rozwój wewnętrznych powiązań warunkujących proces
współpracy oraz rozwój lokalnych grup i sieci stymulowanych przez lokalne instytucje będzie
skutkował pobudzeniem kapitału społecznego oraz ukierunkowaniem rozwoju społeczności lokalnych
na poprawę ich warunków życia. Ponadto proces aktywizacji mieszkańców będzie legitymizacją
działań rewitalizacyjnych, identyfikowaniem się z nimi oraz uznaniem ich wartości.
C6. Stworzenie warunków dla prężnie działających mikroprzedsiębiorstw oraz sektora
przedsiębiorstw społecznych
Uzasadnienie: Wsparcie dla niewielkich, innowacyjnych działalności podejmowanych w celach
wypracowywania zysku przez mikroprzedsiębiorców lub spełniania ważnej społecznie misji (również
w celach niezarobkowych) przez przedsiębiorstwa społeczne będzie skutkowało rozwojem lokalnego
rynku pracy oraz bezpośrednio przełoży się na gwarantujący bezpieczeństwo bytowe wzrost dochodu
mieszkańców (płace), stabilność finansów miasta (dochody budżetowe) oraz animowanie działalności
inwestycyjnej i okołobiznesowej (rozwój rynków lokalnych).
C7. Aktywne zapobieganie procesom depopulacyjnym, patologiom i wykluczeniu społecznemu
Uzasadnienie: Przeciwdziałanie negatywnym skutkom procesów społecznych związanych ze
starzeniem się społeczeństwa z jednej strony, prowadzeniem aktywnej polityki prorodzinnej z
![Page 69: Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 rmiasto3.com/uploads/docs/Program_Rewitalizacji_Chorzowa...blokowiska, tereny zieleni. Obszary te wymagają interwencji, z uwagi na dekapitalizację](https://reader034.fdocuments.net/reader034/viewer/2022052611/5c787e8c09d3f200208b643e/html5/thumbnails/69.jpg)
Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 roku
Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych 67
drugiej, gwarantuje utrzymanie ciągłości międzypokoleniowej, co w powiązaniu z aktywnymi formami
przeciwdziałania patologiom i wykluczeniu społecznemu (oraz niwelacją powielania się tych wzorców
zachowania) doprowadzi do podniesienia jakości i standardu życia mieszkańców miasta a w
szczególności rewitalizowanych obszarów.
C8. Znaczące podnoszenie walorów rynkowych lokalnych zasobów pracy
Uzasadnienie: Ciągłe dostosowywanie lokalnych zasobów rynku pracy do gwałtowanie zmieniających
się uwarunkowań gospodarczych oraz ustawiczne podnoszenie ich konkurencyjności na globalnym
rynku pracy będzie skutkowało ograniczeniem negatywnych skutków pozostawania bez pracy (w
szczególności długoterminowego) oraz zaspokojeniem popytu na pracę zgłaszanego przez
miejscowych pracodawców. Realizacja celu ma także bezpośrednie przełożenie na ograniczenie
zjawisk patologicznych (w tym tzw. dziedziczenie ubóstwa) oraz przeciwdziałanie wykluczeniu
społecznemu i cywilizacyjnemu.
![Page 70: Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 rmiasto3.com/uploads/docs/Program_Rewitalizacji_Chorzowa...blokowiska, tereny zieleni. Obszary te wymagają interwencji, z uwagi na dekapitalizację](https://reader034.fdocuments.net/reader034/viewer/2022052611/5c787e8c09d3f200208b643e/html5/thumbnails/70.jpg)
Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 roku
Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych 68
4.3 Mapa celów Lokalnego Programu Rewitalizacji Chorzowa
Cel Nadrzędny
Priorytet przestrzenno-środowiskowy Priorytet społeczno -ekonomiczny
Cele operacyjne
Zatrzymanie procesu degradacji we wskazanych do rewitalizacji obszarach poprzez ich uporządkowanie przestrzenne i ochronę walorów przyrodniczo- krajobrazowych
Zwiększenie aktywności mieszkańców oraz spójności społecznej poprzez wzrost lokalnej przedsiębiorczości
Podniesienie jakości środowiska i przestrzeni miasta oraz dostosowanie ich do oczekiwań i potrzeb mieszkańców wraz ze wzmocnieniem jakości kapitału ludzkiego i społecznego
c5. Pobudzenie inicjatyw oddolnych, samoorganizacji mieszkańców oraz kreatywności instytucji organizujących lokalne życie społeczne, kulturalne i gospodarcze
c6. Stworzenie warunków dla prężnie działających mikroprzedsiębiorstw oraz sektora przedsiębiorstw społecznych
c7. Aktywne zapobieganie procesom depopulacyjnym, patologiom i wykluczeniu społecznemu
c1. Zagospodarowanie terenów poprzemysłowych do nowych funkcji gospodarczych oraz adaptacja obiektów poprzemysłowych na cele usługowe
c2. Renowacja, modernizacja oraz poprawa stanu technicznego budynków mieszkalnych i obiektów usługowych
c3. Rewitalizacja oraz rekultywacja ?,zagospodarowanie terenów zdegradowanych w kierunku przyrodniczym i rekreacyjnym
c4. Wzrost dostępności, uporządkowanie, rozwój istniejących oraz tworzenie nowych przestrzeni publicznych
c8. Znaczące podnoszenie walorów rynkowych lokalnych zasobów pracy gospodarcze
![Page 71: Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 rmiasto3.com/uploads/docs/Program_Rewitalizacji_Chorzowa...blokowiska, tereny zieleni. Obszary te wymagają interwencji, z uwagi na dekapitalizację](https://reader034.fdocuments.net/reader034/viewer/2022052611/5c787e8c09d3f200208b643e/html5/thumbnails/71.jpg)
Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 roku
Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych 69
5 Przygotowanie projektów
5.1 Projekty wypełniające poszczególne cele
Zdefiniowanie celu nadrzędnego LPR oraz ustalenie priorytetów w obu komponentach: przestrzenno-
środowiskowym i społeczno- ekonomicznym, a szczególności określenie celów operacyjnych
pozwoliło na zebranie i uporządkowanie różnych projektów mieszczących się w ramach działań
rewitalizacyjnych. Źródłami projektów były listy projektów Zintegrowanych Inwestycji Terytorialnych
(ZIT), przygotowane przez Urząd Miasta Chorzowa, projekty zawarte w Wieloletniej prognozie
finansowej Miasta oraz projekty zaproponowane przez uczestników warsztatów programowych
zorganizowanych w ramach prac nad lokalnym Programem Rewitalizacji Chorzowa. Projekty te są
powiązane z celami operacyjnymi Dokument LPR jest z natury dokumentem dynamicznym, a to
oznacza, że listy projektów przyporządkowane poszczególnym celom operacyjnym nie są listami
zamkniętymi. W procesie wdrażania niniejszego programu przewidziano możliwość zgłaszania
nowych projektów zgodnych z celami Programu i mieszczących się w zdelimitowanych obszarach
kryzysowych LPR. Warunkiem podstawowym kwalifikującym projekt do umieszczenia w LPR jest jego
zgodność z celami Programu oraz lokalizacja przestrzenna w jednym z wskazanych obszarów
kryzysowych. Decyzje, co do realizacji proponowanych zadań, jak i ich kolejności, będą uzależnione
m.in. od sytuacji finansowej miasta, stopnia przygotowania przedsięwzięcia, uregulowania stosunków
własnościowych, jak również od możliwości pozyskania dodatkowych, zewnętrznych źródeł
finansowania. Przy kwalifikacji projektów proponowane jest przyjęcie następujących zasad:
Integracji celów w poszczególnych obszarach: zarówno terytorialnych jak i problemowych przy
zachowaniu dyspozycji przestrzennych ujętych w planach miejscowych.
Koordynacji działań w czasie i przestrzeni mając na uwadze zapobieganie konfliktom, przypadkowym
„akcjom” oraz rozproszeniu sił i środków.
Koncentracji środków poprzez adresowanie różnych form i sposobów finansowania do różnych
inwestorów
Ciągłości i elastyczności programowania poprzez stosowanie metody stałego monitoringu i
weryfikacji przyjętych założeń i sposobów realizacji.
Równoważenia nakładów i efektów: finansowanie zadań w takiej kolejności, aby przynosiły możliwie
szybki bezpośredni lub pośredni zwrot, który pozwoli na użycie uzyskanych środków do dalszych
działań rewitalizacyjnych. Kryterium uzupełniającym wybór projektów powinna być możliwość
uzyskania widocznego i znaczącego efektu w stosunkowo krótkim czasie
W tabelach poniżej przedstawiono listy projektów, które stanowią odpowiedź na postawione w
Programie cele. Są to:
- projekty z grupy Zintegrowanych Inwestycji Terytorialnych (ZIT),
- projekty proponowane podczas spotkania warsztatowego interesariuszy,
- projekty znajdujące się w Wieloletniej prognozie finansowej Miasta.
Tabele zawierają pełną charakterystykę projektów, które zostały przyporządkowane poszczególnym
celom.
![Page 72: Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 rmiasto3.com/uploads/docs/Program_Rewitalizacji_Chorzowa...blokowiska, tereny zieleni. Obszary te wymagają interwencji, z uwagi na dekapitalizację](https://reader034.fdocuments.net/reader034/viewer/2022052611/5c787e8c09d3f200208b643e/html5/thumbnails/72.jpg)
Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 roku
Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych 70
Tabela 21. Planowane działania w zakresie Priorytetu: Zatrzymanie procesu degradacji we wskazanych do rewitalizacji obszarach poprzez ich uporządkowanie przestrzenne i ochronę walorów przyrodniczo- krajobrazowych – cel C1
Cel : C1. Zagospodarowanie terenów poprzemysłowych do nowych funkcji gospodarczych oraz adaptacja obiektów poprzemysłowych na cele usługowe
Lp. Działania / Projekty Zakres 1. wskaźnik produktu, 2. wskaźnik rezultatu, 3. wskaźnik oddziaływania
Termin Koszt Planowany [zł]/
Realizator Źródło Finansowania
1.1 Rewitalizacja terenów i obiektów zdegradowanych dla zapewnienia im odpowiednich walorów gospodarczych m.in. tereny przy ul. Metalowców, ul. Łagiewnickiej, ul. Michałkowickiej oraz tereny po infrastrukturze pokolejowej,
Działania rekultywacyjne oraz kompleksowe uzbrojenie terenów pod inwestycje - ZIT
1. Liczba projektów z zakresu rewitalizacji obszarów zdegradowanych 2.Powierzchnia wspartych (przygotowanych) terenów inwestycyjnych [ha] 3. Wzrost ilości nowych inwestycji w mieście
2014- 2020 12.876.471 UM Chorzów EFRR
1.2 Rewitalizacja terenów poprzemysłowych: zwłaszcza w kierunku nadania funkcji gospodarczych z uwzględnieniem miejsc wymagających rewitalizacji przyrodniczej (hałda ul. Łagiewnicka – Chorzów II, nieużytki ul. 3 Maja pon. Składowej – Chorzów II, ul. Janasa – Chorzów II, hałda pohutnicza ul. Legnicka – Stacyjna – Chorzów II
Działania rekultywacyjne oraz kompleksowe uzbrojenie terenów pod inwestycje – z warsztatów
1. Liczba projektów z zakresu rewitalizacji obszarów zdegradowanych 2.Powierzchnia wspartych (przygotowanych) terenów inwestycyjnych [ha] 3. Wzrost ilości nowych inwestycji w mieście
2014- 2020 UM Chorzów EFRR
1.3 Rewitalizacja terenów po Hucie Kościuszko
Kompleksowy projekt zagospodarowania terenu i wybranych obiektów( Muzeum Hutnictwa).
Przygotowanie terenu pod inwestycje i realizacja projektu wybranego w drodze konkursu ( z warsztatów)
1. Liczba projektów z zakresu rewitalizacji obszarów zdegradowanych 2.Powierzchnia wspartych (przygotowanych) terenów inwestycyjnych [ha] 3. Wzrost ilości nowych inwestycji w mieście
2015-2020 3.682 882 UM Chorzów (teren Stalowni), inni właściciele pozostałych terenów
EFRR
![Page 73: Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 rmiasto3.com/uploads/docs/Program_Rewitalizacji_Chorzowa...blokowiska, tereny zieleni. Obszary te wymagają interwencji, z uwagi na dekapitalizację](https://reader034.fdocuments.net/reader034/viewer/2022052611/5c787e8c09d3f200208b643e/html5/thumbnails/73.jpg)
Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 roku
Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych 71
Tabela 22. Planowane działania w zakresie Priorytetu: Zatrzymanie procesu degradacji we wskazanych do rewitalizacji obszarach poprzez ich uporządkowanie przestrzenne i ochronę walorów przyrodniczo- krajobrazowych – cel C2
Cel : C2. Renowacja, modernizacja oraz poprawa stanu technicznego budynków mieszkalnych i obiektów usługowych
Lp. Działania / Projekty Zakres 1. wskaźnik produktu, 2. wskaźnik rezultatu, 3. wskaźnik oddziaływania
Termin Koszt Planowany [zł]/
Realizator Źródło Finansowania
2.1
2.2
Przebudowa budynków mieszkalnych przy ul. Truchana 64-66 i ul. Brzezińskiej w celu adaptacji na mieszkania socjalne – I i II etap
W ramach projektu zakłada się uzyskanie lokali socjalnych, obecnie na wskazanie takiego lokalu w Chorzowie oczekuje 340 rodzin - ZIT
1. liczba przebudowanych i doposażonych lokali socjalnych, 2. powierzchnia wyremontowanych i nowych lokali socjalnych, 3. podniesienie jakości warunków zamieszkania
2014-2020
2.917.330 – I etap
3.365.669 – II etap
UM Chorzów
EFRR
2.3 Przebudowa i rozbudowa infrastruktury wychowania przedszkolnego w zdegradowanym budynku Przedszkola nr 9 przy ul. Omańkowskiej w Chorzowie wraz z niezbędnym jego wyposażeniem
Wyrównywanie szans edukacyjnych, objęcie wysokiej jakości usługami edukacyjnymi, wzrost dostępności do wysokiej jakości oferty kształcenia poprzez stworzenie dodatkowych 150 miejsc przedszkolnych w Chorzowie - ZIT
1. Liczba projektów dotyczących adaptacji budynków na cele edukacyjne 2. Liczba użytkowników infrastruktury opieki nad dziećmi lub edukacyjnej wspartej w programie 3. Poprawa warunków realizacji edukacji
2014-2015 3.825.155
UM Chorzów EFRR
![Page 74: Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 rmiasto3.com/uploads/docs/Program_Rewitalizacji_Chorzowa...blokowiska, tereny zieleni. Obszary te wymagają interwencji, z uwagi na dekapitalizację](https://reader034.fdocuments.net/reader034/viewer/2022052611/5c787e8c09d3f200208b643e/html5/thumbnails/74.jpg)
Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 roku
Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych 72
Cel : C2. Renowacja, modernizacja oraz poprawa stanu technicznego budynków mieszkalnych i obiektów usługowych
Lp. Działania / Projekty Zakres 1. wskaźnik produktu, 2. wskaźnik rezultatu, 3. wskaźnik oddziaływania
Termin Koszt Planowany [zł]/
Realizator Źródło Finansowania
2.4 Przebudowa i wyposażenie sali dydaktycznej dla potrzeb praktycznej nauki zawodu technika usług kosmetycznych w Zespole Szkół Technicznych i Ogólnokształcących nr 4 w Chorzowie
Przekształcenie sali dydaktycznej do praktycznej nauki zawodu oraz wyposażenie jej w niezbędny sprzęt - ZIT
1. Liczba projektów dotyczących adaptacji budynków na cele edukacyjne 2.liczba placówek ponadgimnazjalnych i szkół zawodowych doposażonych w sprzęt i materiały dydaktyczne niezbędne do realizacji kształcenia zawodowego 3. Poprawa warunków realizacji edukacji
II kw. 2014 58.823
UM Chorzów EFRR
2.5 Przebudowa poddasza budynku Zespołu Szkół Specjalnych nr 3 w Chorzowie, celem zapewnienia sal dla praktycznej nauki zawodu (ślusarz, sprzedawca, kucharz) wraz z przystosowaniem obiektu dla potrzeb osób niepełnosprawnych
Zmiana sposobu użytkowania poddasza nieużytkowanego na pomieszczenia lekcyjne, sale do praktycznej nauki zawodu (ślusarz, kucharz, sprzedawca), dostosowanie wejścia i toalety dla potrzeb osób niepełnosprawnych - ZIT
1. Liczba projektów dotyczących adaptacji budynków na cele edukacyjne 2.liczba placówek ponadgimnazjalnych i szkół zawodowych doposażonych w sprzęt i materiały dydaktyczne niezbędne do realizacji kształcenia zawodowego 3. Poprawa warunków realizacji edukacji
2015-2016 1.599.000 UM Chorzów EFRR
2.6 Waloryzacja i nadanie odpowiednich funkcji rzeźni miejskiej
Renowacja budynków i nadanie im nowych funkcji - z warsztatów
1. Liczba budynków poddanych renowacji 2.Powierzchnia zrewitalizowanego obszaru 3. Wzrost ilości nowych inwestycji w mieście
2015-2020 ok.4.000 000 Właściciel prywatny
EFRR działanie 10.3 w RPO WSL
![Page 75: Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 rmiasto3.com/uploads/docs/Program_Rewitalizacji_Chorzowa...blokowiska, tereny zieleni. Obszary te wymagają interwencji, z uwagi na dekapitalizację](https://reader034.fdocuments.net/reader034/viewer/2022052611/5c787e8c09d3f200208b643e/html5/thumbnails/75.jpg)
Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 roku
Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych 73
Cel : C2. Renowacja, modernizacja oraz poprawa stanu technicznego budynków mieszkalnych i obiektów usługowych
Lp. Działania / Projekty Zakres 1. wskaźnik produktu, 2. wskaźnik rezultatu, 3. wskaźnik oddziaływania
Termin Koszt Planowany [zł]/
Realizator Źródło Finansowania
2.7 Waloryzacja i nadanie odpowiednich funkcji budynkowi Ratusza w Chorzowie Batorym
Działania remontowo-modernizacyjne realizowane w budynku i najbliższym otoczeniu. Przygotowanie obiektu do pełnienia różnych funkcji, zarówno biznesowych i usługowych, jak również prospołecznych mających na celu integrację mieszkańców dzielnicy.
1. Liczba budynków poddanych renowacji 2.Powierzchnia zrewitalizowanego obszaru 3. Wzrost ilości nowych inwestycji w mieście
2015-2020 5.000.000 Właściciel prywatny
EFRR działanie 10.3 w RPO WSL
2.8 Odnowa starych dworców kolejowych, wzbogacenie funkcji
Remont budynków, ochrona elementów posiadających duże walory architektoniczne i kulturowe. Stworzenie miejsc do realizacji nowych komplementarnych funkcji handlowych, usługowych i kulturalnych.
1. Liczba budynków poddanych renowacji 2.Powierzchnia zrewitalizowanego obszaru 3. Wzrost ilości nowych inwestycji w mieście
2015-2020 1.500.000 Właściciel prywatny, PKP
EFRR działanie 10.2 w RPO WSL
![Page 76: Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 rmiasto3.com/uploads/docs/Program_Rewitalizacji_Chorzowa...blokowiska, tereny zieleni. Obszary te wymagają interwencji, z uwagi na dekapitalizację](https://reader034.fdocuments.net/reader034/viewer/2022052611/5c787e8c09d3f200208b643e/html5/thumbnails/76.jpg)
Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 roku
Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych 74
Tabela 23. Planowane działania w zakresie Priorytetu: Zatrzymanie procesu degradacji we wskazanych do rewitalizacji obszarach poprzez ich uporządkowanie przestrzenne i ochronę walorów przyrodniczo- krajobrazowych – cel C3
Cel : C3. Rewitalizacja oraz zagospodarowanie terenów zdegradowanych w kierunku przyrodniczym i rekreacyjnym
Lp. Działania / Projekty Zakres 1. wskaźnik produktu, 2. wskaźnik rezultatu, 3. wskaźnik oddziaływania
Termin Koszt Planowany [zł]/
Realizator Źródło Finansowania
3.1 Budowa i modernizacja niezbędnej infrastruktury związanej z ochroną, przywróceniem właściwego stanu siedlisk przyrodniczych i gatunków (również na terenach chronionych wraz z prowadzeniem kampanii informacyjno-edukacyjnych. Rewitalizacja zdegradowanego obszaru stawu Herman wraz z kampanią informacyjno-edukacyjną
Projekt obejmuje zdegradowany obszar o pow. około 3,8 ha będący nieużytkiem z obszarem wód stojących wraz z tendencją do zalewisk (łęgi). Zakłada się oczyszczenie wód akwenu, uszczelnienie jego dna, usunięcie „dzikich„ odprowadzeń ścieków, ukształtowanie terenu w sposób poprawiający walory przyrodniczo –krajobrazowe obszaru oraz warunki siedliskowe fauny i flory charakterystycznej dla tego obszaru. Dodatkowo przewiduje się wykonanie strefy wypoczynkowo-rekreacyjnej dla społeczności lokalnej - ZIT
1. Liczba projektów z zakresu rewitalizacji obszarów zdegradowanych 2.Powierzchnia zrewitalizowanego obszaru 3. Wzrost walorów estetycznych miasta
2015-2020 2.500.000 UM Chorzów EFRR
3.2 Rewitalizacja Doliny Górnika + otoczenia terenu – byłego boiska i basenu
Działania w zakresie poprawy stanu przyrody oraz podniesienia walorów rekreacyjnych, w szczególności na terenie boiska i basenu.
1. Liczba projektów z zakresu rewitalizacji obszarów zdegradowanych 2.Powierzchnia zrewitalizowanego obszaru 3. Wzrost walorów estetycznych miasta
2014-2020 ok.500 000 UM Chorzów EFRR działanie 10.3 w RPO WSL
![Page 77: Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 rmiasto3.com/uploads/docs/Program_Rewitalizacji_Chorzowa...blokowiska, tereny zieleni. Obszary te wymagają interwencji, z uwagi na dekapitalizację](https://reader034.fdocuments.net/reader034/viewer/2022052611/5c787e8c09d3f200208b643e/html5/thumbnails/77.jpg)
Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 roku
Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych 75
Cel : C3. Rewitalizacja oraz zagospodarowanie terenów zdegradowanych w kierunku przyrodniczym i rekreacyjnym
Lp. Działania / Projekty Zakres 1. wskaźnik produktu, 2. wskaźnik rezultatu, 3. wskaźnik oddziaływania
Termin Koszt Planowany [zł]/
Realizator Źródło Finansowania
3.3 Rewaloryzacja Parku Hutników
Poprawa stanu przyrodniczo-estetycznego istniejącego parku.
1. Liczba projektów z zakresu rewitalizacji obszarów zdegradowanych 2.Powierzchnia zrewitalizowanego obszaru 3. Wzrost walorów estetycznych miasta
2013-2014 1.315.000 UM Chorzów Wieloletnia prognoza finansowa UM Chorzów
3.4 Kompleksowe zagospodarowanie i kontynuacja działań ochronnych w obszarze „Żabich Dołów”
Dalsze prace w zakresie poprawy warunków przyrodniczych terenu o wysokich walorach ekologicznych.
1. Liczba projektów z zakresu rewitalizacji obszarów zdegradowanych 2.Powierzchnia zrewitalizowanego obszaru 3. Wzrost walorów estetycznych miasta
2015-2020 900 000 UM Chorzów EFRR działanie 10.3 w RPO WSL
![Page 78: Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 rmiasto3.com/uploads/docs/Program_Rewitalizacji_Chorzowa...blokowiska, tereny zieleni. Obszary te wymagają interwencji, z uwagi na dekapitalizację](https://reader034.fdocuments.net/reader034/viewer/2022052611/5c787e8c09d3f200208b643e/html5/thumbnails/78.jpg)
Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 roku
Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych 76
Tabela 24. Planowane działania w zakresie Priorytetu: Zatrzymanie procesu degradacji we wskazanych do rewitalizacji obszarach poprzez ich uporządkowanie przestrzenne i ochronę walorów przyrodniczo- krajobrazowych – cel C4
Cel : C4. Wzrost dostępności, uporządkowanie, rozwój istniejących oraz tworzenie nowych przestrzeni publicznych
Lp. Działania / Projekty Zakres 1. wskaźnik produktu, 2. wskaźnik rezultatu, 3. wskaźnik oddziaływania
Termin Koszt Planowany [zł]/
Realizator Źródło Finansowania
4.1
4.2
Rewitalizacja chorzowskiego rynku i innych obszarów wymagających interwencji np. "Cwajka" I i II etap
Uporządkowanie zdegradowanej struktury przestrzennej rynku wraz z otoczeniem poprzez przywrócenie jej ładu przestrzennego i przywrócenie lub nadanie jej funkcji głównie gospodarczych, kulturalnych i społecznych - ZIT
1. Liczba projektów z zakresu rewitalizacji obszarów zdegradowanych 2.Powierzchnia zrewitalizowanego obszaru 3. Wzrost ilości nowych inwestycji w mieście 3. wzrost walorów estetycznych miasta
2014-2020
7.524.268 – I etap
5.735.963,53 – II etap
UM Chorzów
EFRR
4.3 Rewitalizacja Placu Hutników i innych przestrzeni publicznych (Plac Powstańców Śląskich, Plac Mickiewicza, Plac Matejki)
Uporządkowanie struktury przestrzennej placów miejskich. Poprawa funkcjonalności i estetyki. Połączenie z innymi miejskich przestrzeniami publicznymi ciągami pieszymi i rowerowymi.
1. Liczba projektów z zakresu rewitalizacji obszarów zdegradowanych 2.powierzchnia zagospodarowanej przestrzeni publicznej 3. Wzrost walorów estetycznych miasta
2014-2019 5.000.000 UM Chorzów EFRR
![Page 79: Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 rmiasto3.com/uploads/docs/Program_Rewitalizacji_Chorzowa...blokowiska, tereny zieleni. Obszary te wymagają interwencji, z uwagi na dekapitalizację](https://reader034.fdocuments.net/reader034/viewer/2022052611/5c787e8c09d3f200208b643e/html5/thumbnails/79.jpg)
Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 roku
Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych 77
Tabela 25. Planowane działania w zakresie Priorytetu: Zwiększenie aktywności mieszkańców oraz spójności społecznej poprzez wzrost lokalnej przedsiębiorczości. – cel C5
Cel : C5. Pobudzenie inicjatyw oddolnych, samoorganizacji mieszkańców oraz kreatywności instytucji organizujących lokalne życie społeczne, kulturalne i gospodarcze
Lp. Działania / Projekty Zakres 1. wskaźnik produktu, 2. wskaźnik rezultatu, 3. wskaźnik oddziaływania
Termin Koszt Planowany [zł]/
Realizator Źródło Finansowania
5.1 Rewitalizacja społeczna Chorzowa II
Chorzów II jest dzielnicą o stosunkowo ograniczonej aktywności przedsiębiorczej i niejednoznacznie ocenianej atrakcyjności inwestycyjnej. Konieczna jest rewitalizacja fizyczna, gospodarcza i społeczna tej dzielnicy. Projekt zakłada realizację działań ujętych w mini programie rewitalizacji obejmujących między innymi: aktywizację osób wymagających wsparcia poprzez dostosowanie budynków do pełnienia funkcji centrów usług dla społeczności, które będą miejscem spotkań, zdobywania wiedzy i aktywizacji społecznej, zaspakajając potrzeby społeczności lokalnej. Zapewnia dostęp do usług społecznych - ZIT
1.Liczba projektów społeczno-edukacyjnych 2. liczba dzieci objętych programami edukacyjnymi lub/i społecznymi 2.Liczba osób, które uzyskały kwalifikacje po opuszczeniu programu 2. Liczba osób zatrudnionych po zakończeniu programu 2. liczba osób korzystających ze zrewitalizowanej infrastruktury społecznej 3. Zmniejszenie udziału ludności korzystającej z pomocy społecznej
2014-2020 6.469.992
(5.499.493)
UM Chorzów EFS
5.2 Rewitalizacja społeczna Chorzowa II – II etap
j.w. j.w. 2014-2020 6.167.650
(5.242.503)
UM Chorzów EFS
![Page 80: Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 rmiasto3.com/uploads/docs/Program_Rewitalizacji_Chorzowa...blokowiska, tereny zieleni. Obszary te wymagają interwencji, z uwagi na dekapitalizację](https://reader034.fdocuments.net/reader034/viewer/2022052611/5c787e8c09d3f200208b643e/html5/thumbnails/80.jpg)
Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 roku
Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych 78
Cel : C5. Pobudzenie inicjatyw oddolnych, samoorganizacji mieszkańców oraz kreatywności instytucji organizujących lokalne życie społeczne, kulturalne i gospodarcze
Lp. Działania / Projekty Zakres 1. wskaźnik produktu, 2. wskaźnik rezultatu, 3. wskaźnik oddziaływania
Termin Koszt Planowany [zł]/
Realizator Źródło Finansowania
5.3 Wsparcie organizacji usług na poziomie lokalnym poprzez tworzenie centrów usług społecznościowych na obszarach zrewitalizowanych
Celem projektu jest aktywizacja i integracja społeczności lokalnych, zamieszkujących obszar rewitalizowany (os. i grupy zagrożone wykluczeniem społ., os. zatrudnione i niezatrudnione, będące w wieku aktywności zawodowej, w tym klienci pomocy społ.) poprzez organizowanie grup wsparcia i edukacyjnych, wzmocnienie kompetencji społ. i zawodowych niezbędnych na rynku pracy (szkolenia /kursy/warsztaty), lokalne przedsięwzięcia integracyjne aktywizujące lokalną społ., działania profilaktyczne, alternatywne sposoby spędzania czasu wolnego itp. - ZIT
1.Liczba projektów społeczno-edukacyjnych 2.Liczba osób zagrożonych wykluczeniem społecznym objętych wsparciem w programie 2.Liczba osób, które uzyskały kwalifikacje po opuszczeniu programu 3.Wzrost zatrudnienia na terenie miasta 3.Wzrost zatrudnienia młodzieży
2014-2020 2.362.357
(2.008.003)
UM Chorzów EFS
5.4 Uruchomienie prac interwencyjnych (użytecznych społecznie)
Aktywizacja na rynku pracy (w różnych aspektach) /z warsztatów/
1.Liczba projektów społeczno-edukacyjnych 2. liczba uczestników inicjatyw lokalnych 3.Zmniejszenie udziału ludności korzystającej z pomocy społecznej
2015-2020 1.000.000 Wykorzystanie i wsparcie lokalnych przedsiębiorców
EFS Poddziałanie 7.1.3
![Page 81: Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 rmiasto3.com/uploads/docs/Program_Rewitalizacji_Chorzowa...blokowiska, tereny zieleni. Obszary te wymagają interwencji, z uwagi na dekapitalizację](https://reader034.fdocuments.net/reader034/viewer/2022052611/5c787e8c09d3f200208b643e/html5/thumbnails/81.jpg)
Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 roku
Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych 79
Cel : C5. Pobudzenie inicjatyw oddolnych, samoorganizacji mieszkańców oraz kreatywności instytucji organizujących lokalne życie społeczne, kulturalne i gospodarcze
Lp. Działania / Projekty Zakres 1. wskaźnik produktu, 2. wskaźnik rezultatu, 3. wskaźnik oddziaływania
Termin Koszt Planowany [zł]/
Realizator Źródło Finansowania
5.5 Program integrujący społeczności lokalne zamieszkujące obszary rewitalizowane
Zestaw kompleksowych działań realizowanych w partnerstwie instytucji publicznych i sektora obywatelskiego, których celem jest wzmacnianie tożsamości mieszkańców dzielnicy, kreowanie lokalnych usług i produktów oraz wypracowanie zasad partycypacyjnego współzarządzania miejscem.
1.Liczba projektów społeczno-edukacyjnych 2. liczba uczestników inicjatyw lokalnych 3. Zmniejszenie udziału ludności korzystającej z pomocy społecznej
2015-2017 1.500.000 EFS Poddziałanie 9.1.4
Budżet obywatelski
EFS Poddziałanie 9.1.4
![Page 82: Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 rmiasto3.com/uploads/docs/Program_Rewitalizacji_Chorzowa...blokowiska, tereny zieleni. Obszary te wymagają interwencji, z uwagi na dekapitalizację](https://reader034.fdocuments.net/reader034/viewer/2022052611/5c787e8c09d3f200208b643e/html5/thumbnails/82.jpg)
Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 roku
Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych 80
Tabela 26. Planowane działania w zakresie Priorytetu: Zwiększenie aktywności mieszkańców oraz spójności społecznej poprzez wzrost lokalnej przedsiębiorczości. – cel C6
Cel : C6. Stworzenie warunków dla prężnie działających mikroprzedsiębiorstw oraz sektora przedsiębiorstw społecznych
Lp. Działania / Projekty Zakres 1. wskaźnik produktu, 2. wskaźnik rezultatu, 3. wskaźnik oddziaływania
Termin Koszt Planowany [zł]/
Realizator Źródło Finansowania
6.1 Wsparcie pracodawców planujących stworzenie dodatkowych miejsc pracy
Przyznanie zwrotnych środków finansowych na rozwój firmy pod warunkiem zatrudnienia osób poszukujących pracy - ZIT
1.Liczba pracodawców biorących udział w programie aktywizacji na rynku pracy 2. Liczba osób, które uzyskały kwalifikacje po opuszczeniu programu 3.Wzrost zatrudnienia na terenie miasta 3.Wzrost zatrudnienia młodzieży
2015-2017 200.000 Miasto Chorzów/
Centrum Przedsiębiorczości/Powiatowy Urząd Pracy
EFS
6.2 Promocja samozatrudnienia poprzez wsparcie dla osób zamierzających rozpocząć prowadzenie działalności gospodarczej w Chorzowie
Przyznanie zwrotnych środków finansowych na rozwój firmy zaraz po jej uruchomieniu w wysokości 20 tys. zł wyłącznie dla osób, które rozpoczęły działalność w ramach projektu - ZIT
1.Liczba projektów społeczno-edukacyjnych 2.Liczba osób, które otrzymały środki na podjęcie działalności gospodarczej 3. Rozwój przedsiębiorczości
2015-2020 1.176.470
(1.000.000)
Miasto Chorzów. Centrum Przedsiębiorczości, Powiatowy Urząd Pracy
EFS
6.3 Promocja samozatrudnienia oparta o kompleksowe doradztwo strategiczne dla firm i przedsiębiorstw chorzowskich
Przewiduje się poradnictwo i promocję w zakresie prowadzenia działalności gospodarczej (m.in. porady prawne, podatkowe, marketingowe) - pakiet o wartości do 3-5 tys. zł (średnio). Projekt jest częścią wiązki działań o charakterze rewitalizacyjnym - ZIT
1.Liczba projektów społeczno-edukacyjnych 2.Liczba osób zatrudnionych po zakończeniu programu 3. Wzrost zatrudnienia na terenie miasta 3.Wzrost zatrudnienia młodzieży
2015-2020 293.394
(249.385)
Miasto Chorzów. Centrum Przedsiębiorczości, Powiatowy Urząd Pracy
EFS
![Page 83: Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 rmiasto3.com/uploads/docs/Program_Rewitalizacji_Chorzowa...blokowiska, tereny zieleni. Obszary te wymagają interwencji, z uwagi na dekapitalizację](https://reader034.fdocuments.net/reader034/viewer/2022052611/5c787e8c09d3f200208b643e/html5/thumbnails/83.jpg)
Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 roku
Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych 81
Cel : C6. Stworzenie warunków dla prężnie działających mikroprzedsiębiorstw oraz sektora przedsiębiorstw społecznych
Lp. Działania / Projekty Zakres 1. wskaźnik produktu, 2. wskaźnik rezultatu, 3. wskaźnik oddziaływania
Termin Koszt Planowany [zł]/
Realizator Źródło Finansowania
6.4.1 Organizacja kampanii promocyjnych i akcji informacyjnych połączonych z działaniami brokerskimi/animacyjnymi zachęcającymi pracodawców do zatrudniania osób z grup znajdujących się w szczególnej sytuacji na rynku pracy
Działania mające na celu poprzez kampanie promocyjne i akcje informacyjne zachęcanie pracodawców do zatrudniania osób z grup znajdujących się w szczególnej sytuacji na rynku pracy. Podnoszenie świadomości oraz mobilizacja partnerów gospodarczych i społecznych do rozwiązywania problemu segregacji płciowej - ZIT
1.Liczba projektów promocyjno-informacyjnych 2.Liczba osób, które uzyskały kwalifikacje po opuszczeniu programu opiekujących się osobami zależnymi objętych wsparciem w programie 2.liczba osób, które uzyskały kwalifikacje po opuszczeniu programu 3. Zmniejszenie udziału ludności korzystającej z pomocy społecznej
2014-2020 1.325.205
(326.424)
Miasto Chorzów, Centrum Przedsiębiorczości, Powiatowy Urząd Pracy
EFS
6.4.2 Kampanie informacyjne i narzędzia do realizacji konkretnego wsparcia dla miejsca pracy
Możliwość zatrudnienia i przekwalifikowania osób w wieku 50+ /z warsztatów/
1.Liczba projektów promocyjno-informacyjnych 2. Liczba osób w wieku 50 lat i więcej objętych wsparciem w programie, liczba osób, które uzyskały kwalifikacje w programie 3.Zmniejszenie udziału ludności korzystającej z pomocy społecznej
2015-2017 Instytucje rynku pracy
EFS Poddziałanie 7.1.3
6.5 Wsparcie doradcze na rzecz zapobiegania sytuacjom kryzysowym przedsiębiorstw, które odczuwają negatywne skutki zmiany gospodarczej
Przygotowanie pracowników do w miarę elastycznego przechodzenia zmian związanych z kryzysem gospodarczym - ZIT
1.Liczba pracodawców biorących udział w programie aktywizacji na rynku pracy 2. Liczba osób, które uzyskały kwalifikacje po opuszczeniu programu 3. Rozwój przedsiębiorczości
2015 (200.000) Miasto Chorzów/
Centrum Przedsiębiorczości
EFS
![Page 84: Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 rmiasto3.com/uploads/docs/Program_Rewitalizacji_Chorzowa...blokowiska, tereny zieleni. Obszary te wymagają interwencji, z uwagi na dekapitalizację](https://reader034.fdocuments.net/reader034/viewer/2022052611/5c787e8c09d3f200208b643e/html5/thumbnails/84.jpg)
Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 roku
Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych 82
Cel : C6. Stworzenie warunków dla prężnie działających mikroprzedsiębiorstw oraz sektora przedsiębiorstw społecznych
Lp. Działania / Projekty Zakres 1. wskaźnik produktu, 2. wskaźnik rezultatu, 3. wskaźnik oddziaływania
Termin Koszt Planowany [zł]/
Realizator Źródło Finansowania
6.6 Wsparcie doradcze dla przedsiębiorców, którzy znaleźli się w sytuacji kryzysowej w zakresie opracowania i wdrożenia planu rozwoju działalności lub restrukturyzacji
Przygotowanie pracodawców do w miarę elastycznego przechodzenia zmian związanych z kryzysem gospodarczym - ZIT
1.Liczba pracodawców biorących udział w programie aktywizacji na rynku pracy 2. Liczba osób, które uzyskały kwalifikacje po opuszczeniu programu 3. Rozwój przedsiębiorczości
2015-2017 (280.641) Miasto Chorzów/
Centrum Przedsiębiorczości
EFS
![Page 85: Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 rmiasto3.com/uploads/docs/Program_Rewitalizacji_Chorzowa...blokowiska, tereny zieleni. Obszary te wymagają interwencji, z uwagi na dekapitalizację](https://reader034.fdocuments.net/reader034/viewer/2022052611/5c787e8c09d3f200208b643e/html5/thumbnails/85.jpg)
Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 roku
Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych 83
Tabela 27. Planowane działania w zakresie Priorytetu: Zwiększenie aktywności mieszkańców oraz spójności społecznej poprzez wzrost lokalnej przedsiębiorczości. – cel C7
Cel : C7. Aktywne zapobieganie procesom depopulacyjnym, patologiom i wykluczeniu społecznemu
Lp. Działania / Projekty Zakres 1. wskaźnik produktu, 2. wskaźnik rezultatu, 3. wskaźnik oddziaływania
Termin Koszt Planowany [zł]/
Realizator Źródło Finansowania
7.1.1 Usługi opiekuńcze nad dziećmi oraz innymi osobami zależnymi osobom zatrudnionym
Wspieranie usług opieki nad dziećmi do 3 roku życia, osobami zależnymi oraz poprawa dostępu do usług opiekuńczych w wymiarze, jakościowym i ilościowym - ZIT
1.Liczba projektów społeczno-edukacyjnych 2.liczba użytkowników infrastruktury opieki nad dziećmi lub edukacyjnej wspartej w programie 3. Wzrost zatrudnienia na terenie miasta
2015-2017 800.000 Miasto Chorzów/Centrum Przedsiębiorczości /Powiatowy Urząd Pracy/ Regionalna Fundacja Pomocy Osobom Niewidomym /Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna
EFS
7.1.2 Budowa nowego obiektu dla placówki - Poprawa warunków wychowania przedszkolnego poprzez modernizację, budowę i rozbudowę bazy przedszkolnej,
/z WPF/ 1.Liczba projektów dotyczących adaptacji budynków na cele edukacyjne 2.Liczba miejsc wychowania przedszkolnego dofinansowanych w programie 3. Poprawa warunków realizacji edukacji
2013-2015 3.500.000 UM Chorzów EFS
7.1.3 Zwiększenie ilości żłobków i przedszkoli
Adaptacja istniejących obiektów będących własnością miasta na cele edukacyjne oraz wsparcie dla osób tworzących prywatne placówki.
1. Liczba projektów dotyczących adaptacji budynków na cele edukacyjne 2. Liczba miejsc wychowania przedszkolnego dofinansowanych w programie 3. Wzrost zatrudnienia na terenie miasta
2015-2020 1.000.000 UM Chorzów, inwestorzy prywatni
EFS Poddziałanie 11.1.3
![Page 86: Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 rmiasto3.com/uploads/docs/Program_Rewitalizacji_Chorzowa...blokowiska, tereny zieleni. Obszary te wymagają interwencji, z uwagi na dekapitalizację](https://reader034.fdocuments.net/reader034/viewer/2022052611/5c787e8c09d3f200208b643e/html5/thumbnails/86.jpg)
Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 roku
Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych 84
Cel : C7. Aktywne zapobieganie procesom depopulacyjnym, patologiom i wykluczeniu społecznemu
Lp. Działania / Projekty Zakres 1. wskaźnik produktu, 2. wskaźnik rezultatu, 3. wskaźnik oddziaływania
Termin Koszt Planowany [zł]/
Realizator Źródło Finansowania
7.1.4 Zwiększenie ilości domów opieki dla osób starszych
Adaptacja istniejących obiektów będących własnością miasta na cele opiekuńcze oraz wsparcie dla osób tworzących prywatne placówki.
1. Liczba projektów dotyczących adaptacji budynków na cele społeczne 2. Liczba osób starszych objętych opieką w domach opieki 3. Poprawa jakości życia osób starszych
2015-2020 1.000.000 UM Chorzów, inwestorzy prywatni
EFS Poddziałanie 9.2.3
7.2 Wsparcie dla osób przewidzianych do zwolnienia lub zagrożonych zwolnieniem z pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy realizowane w formie wsparcia outplacementowego
Przygotowanie pracowników do w miarę elastycznego przechodzenia zmian związanych z kryzysem gospodarczym - ZIT
1.Liczba projektów społeczno-edukacyjnych 2.Liczba osób, które uzyskały kwalifikacje po opuszczeniu programu 3. Wzrost zatrudnienia na terenie miasta 3.Zmniejszenie przestępczości
2014-2020 1.153.695
(500.000)
Miasto Chorzów/
Centrum Przedsiębiorczości/Powiatowy Urząd Pracy
EFS
7.3 Programy dla osób wykluczonych i środowisk stanowiących zagrożenie
Przeciwdziałanie zjawiskom dziedziczenia bezrobocia i patologii postaw społecznych – zgodność z rewitalizacją społeczną Chorzowa II /z warsztatów/
1.Liczba projektów społeczno-edukacyjnych 2. Liczba osób zagrożonych wykluczeniem społecznym objętych wsparciem w programie 2. Liczba osób, które uzyskały kwalifikacje po opuszczeniu programu 3. Wzrost zatrudnienia na terenie miasta 3.Zmniejszenie przestępczości
2014-2020 3.000.000 Współpraca PUP, OPS + organizacje pozarządowe, osoby wymagające wsparcia wraz z rodzinami
EFS Poddziałanie 7.1.3
11.4.2
![Page 87: Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 rmiasto3.com/uploads/docs/Program_Rewitalizacji_Chorzowa...blokowiska, tereny zieleni. Obszary te wymagają interwencji, z uwagi na dekapitalizację](https://reader034.fdocuments.net/reader034/viewer/2022052611/5c787e8c09d3f200208b643e/html5/thumbnails/87.jpg)
Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 roku
Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych 85
Tabela 28. Planowane działania w zakresie Priorytetu: Zwiększenie aktywności mieszkańców oraz spójności społecznej poprzez wzrost lokalnej przedsiębiorczości. – cel C8
Cel : C8. Znaczące podnoszenie walorów rynkowych lokalnych zasobów pracy
Lp. Działania / Projekty Zakres 1. wskaźnik produktu, 2. wskaźnik rezultatu, 3. wskaźnik oddziaływania
Termin Koszt Planowany [zł]/
Realizator Źródło Finansowania
8.1 Budowa i doposażenie warsztatów do praktycznej nauki zawodu w Zespole Szkół Budowlanych w Chorzowie - etap I
Zespół Szkół Budowlanych nie posiada własnych warsztatów do praktycznej nauki zawodu, wynajmuje pomieszczenia warsztatowe na terenie byłego „Budusu” w Katowicach. Koszt wynajmu, wraz z mediami wynosi 2 tys. zł miesięcznie. Ponadto młodzież musi dojeżdżać na zajęcia. Istnieje też konieczność zakupu wyposażenia stanowisk w urządzenia, maszyny, aparaty, elektronarzędzia, aparaturę kontrolno-pomiarową i narzędzia, zgodnie ze standardami wyposażenia stanowisk egzaminacyjnych z OKE - ZIT
1.Liczba projektów dotyczących adaptacji budynków na cele edukacyjne 2.Liczba placówek ponadgimnazjalnych i szkół zawodowych doposażonych w sprzęt i materiały dydaktyczne niezbędne do realizacji kształcenia zawodowego 3. Poprawa warunków realizacji edukacji
2015-2018 1.790.799
(1.622.179)
UM Chorzów EFRR
8.2 Budowa i doposażenie warsztatów do praktycznej nauki zawodu w Zespole Szkół Budowlanych w Chorzowie - etap II
j.w. j.w. 2015-2018 1.767.820
(1.502.647)
UM Chorzów EFRR
![Page 88: Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 rmiasto3.com/uploads/docs/Program_Rewitalizacji_Chorzowa...blokowiska, tereny zieleni. Obszary te wymagają interwencji, z uwagi na dekapitalizację](https://reader034.fdocuments.net/reader034/viewer/2022052611/5c787e8c09d3f200208b643e/html5/thumbnails/88.jpg)
Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 roku
Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych 86
Cel : C8. Znaczące podnoszenie walorów rynkowych lokalnych zasobów pracy
Lp. Działania / Projekty Zakres 1. wskaźnik produktu, 2. wskaźnik rezultatu, 3. wskaźnik oddziaływania
Termin Koszt Planowany [zł]/
Realizator Źródło Finansowania
8.3 Wykorzystanie na nową funkcję budynku opuszczonego (Chorzów II) Zakładu Energetycznego
wykorzystanie na Centrum Praktyk w celu przywrócenia praktyk zawodowych w mieście (z warsztatów)
1.Liczba projektów dotyczących adaptacji budynków na cele edukacyjne 2. Liczba użytkowników infrastruktury opieki nad dziećmi lub edukacyjnej wspartej w programie 3. Poprawa warunków realizacji edukacji
2015-2017 Centrum Przedsiębiorczości / po uzgodnieniu z właścicielem – Skarbem Państwa/
EFS Poddziałanie 7.1.3
8.4.1 Kompleksowe programy aktywizacji zawodowej dla mieszkańców Chorzowa poszukujących pracy
Wsparcie osób młodych z Chorzowa, celem zatrudnienia poprzez kompleksowa ścieżkę wsparcia dla osób młodych, uwzględniającą ich potrzeby - pomoc w określeniu własnych potencjałów i określenie ścieżki rozwoju zawodowego - ZIT
1.Liczba projektów społeczno-edukacyjnych 2. Liczba osób zagrożonych wykluczeniem społecznym objętych wsparciem w programie 2. Liczba osób, które uzyskały kwalifikacje po opuszczeniu programu 3. Wzrost zatrudnienia na terenie miasta 3.Zmniejszenie przestępczości
2014-2020 717.434
(309.819)
Miasto Chorzów/
Centrum Przedsiębiorczości/Powiatowy Urząd Pracy
EFS
8.4.2 Kompleksowe programy aktywizacji zawodowej dla Chorzowian poszukujących pracy
Wsparcie w zakresie podniesienia aktywności poszukiwania pracy oraz pomoc w nabywaniu kompetencji kluczowych (warsztaty, szkolenia); możliwość nabycia koniecznego doświadczenia zawodowego, a także obycia w środowisku – staże (minimum 6 miesięcy) - ZIT
1.Liczba projektów społeczno-edukacyjnych 2. Liczba osób zagrożonych wykluczeniem społecznym objętych wsparciem w programie 2. Liczba osób, które uzyskały kwalifikacje po opuszczeniu programu 3. Wzrost zatrudnienia na terenie miasta 3.Zmniejszenie przestępczości
2015-2017 100.000 Miasto Chorzów/
Centrum Przedsiębiorczości/Powiatowy Urząd Pracy
EFS
![Page 89: Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 rmiasto3.com/uploads/docs/Program_Rewitalizacji_Chorzowa...blokowiska, tereny zieleni. Obszary te wymagają interwencji, z uwagi na dekapitalizację](https://reader034.fdocuments.net/reader034/viewer/2022052611/5c787e8c09d3f200208b643e/html5/thumbnails/89.jpg)
Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 roku
Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych 87
Cel : C8. Znaczące podnoszenie walorów rynkowych lokalnych zasobów pracy
Lp. Działania / Projekty Zakres 1. wskaźnik produktu, 2. wskaźnik rezultatu, 3. wskaźnik oddziaływania
Termin Koszt Planowany [zł]/
Realizator Źródło Finansowania
8.5 Zapobieganie wczesnemu przechodzeniu na emeryturę, obejmujące przekwalifikowanie pracowników
W ramach projektu planuje się m.in. przeprowadzenie różnego typu szkoleń, warsztatów, konsultacji z doradcą zawodowym, które zmotywują uczestników projektu do działania, stworzą możliwości poznania rynku pracy, wyposażą w nowe kwalifikacje zawodowe oraz umiejętności niezbędne do poszukiwania pracy: autoprezentacji i sporządzania dokumentów aplikacyjnych. Planuje się zorganizowanie i przeprowadzenie kampanii promocyjnej projektu na obszarze Miasta Chorzów - ZIT
1.Liczba projektów społeczno-edukacyjnych 2.Liczba osób w wieku 50 lat i więcej objętych wsparciem w programie, liczba osób, które uzyskały kwalifikacje w programie 3. Wzrost zatrudnienia na terenie miasta 3. Zmniejszenie udziału ludności korzystającej z pomocy społecznej
2014-2020 521.355
(443.152)
Miasto Chorzów/
Centrum Przedsiębiorczości /Powiatowy Urząd Pracy
EFS
![Page 90: Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 rmiasto3.com/uploads/docs/Program_Rewitalizacji_Chorzowa...blokowiska, tereny zieleni. Obszary te wymagają interwencji, z uwagi na dekapitalizację](https://reader034.fdocuments.net/reader034/viewer/2022052611/5c787e8c09d3f200208b643e/html5/thumbnails/90.jpg)
Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 roku
Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych 88
Cel : C8. Znaczące podnoszenie walorów rynkowych lokalnych zasobów pracy
Lp. Działania / Projekty Zakres 1. wskaźnik produktu, 2. wskaźnik rezultatu, 3. wskaźnik oddziaływania
Termin Koszt Planowany [zł]/
Realizator Źródło Finansowania
8.6 Programy rozwojowe szkolnictwa zawodowego - Realizacja programów wsparcia dla szkół i/lub placówek oświatowych prowadzących kształcenie zawodowe w powiązaniu z praktyczną nauką zawodu.
Projekt skierowany jest do uczniów szkół zawodowych lub ośrodków prowadzących szkolnictwo zawodowe. Uczestnicząc w nim, uczniowie będą mieli możliwość zdobyć dodatkowe kwalifikacje i umiejętności wymagane przez pracodawców. Udział w praktykach u pracodawców pozwoli im na lepsze poznanie przyszłego miejsca pracy, a wykonywane tam czynności podniosą ich umiejętności zawodowe - ZIT
1. Liczba projektów społecznych 2.Liczba placówek i ponadgimnazjalnych szkół zawodowych doposażonych w sprzęt i materiały dydaktyczne. 2.Liczba osób, które uzyskały kwalifikacje po opuszczeniu programu. 3. Wzrost zatrudnienia młodzieży
2014-2020 6.743.073
(5.731.612)
UM Chorzów EFS
![Page 91: Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 rmiasto3.com/uploads/docs/Program_Rewitalizacji_Chorzowa...blokowiska, tereny zieleni. Obszary te wymagają interwencji, z uwagi na dekapitalizację](https://reader034.fdocuments.net/reader034/viewer/2022052611/5c787e8c09d3f200208b643e/html5/thumbnails/91.jpg)
Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 roku
Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych 89
5.2 Projekty dla poszczególnych obszarów kryzysowych
Powiązane z poszczególnymi celami operacyjnymi projekty zostały przypisane wyznaczonym przez
delimitację obszarom kryzysowym. Zasadą, którą przyjęto do uporządkowania projektów w
obszarach kryzysowych, były przesłanki lokalizacyjne (głównie w odniesieniu do projektów
związanych z komponentem przestrzenno-środowiskowym) oraz przystawalność projektów do skali
problemów społeczno-ekonomicznych w kontekście zagadnień rewitalizacyjnych. Zgodnie z
delimitacją obszarów kryzysowych (problemowych) w mieście wyznaczone zostały trzy typy takich
obszarów, z czego priorytetowe są obszary kryzysowe łączące szereg cech degradacji przestrzenno-
środowiskowej z występowaniem zjawisk kryzysowych o charakterze społeczno-ekonomicznym.
Obszarami tymi są:
A1) W dzielnicy Centrum: śródmieście z Rynkiem i otuliną kwartałów ulic.
A2) W dzielnicy Chorzów: II obszar zabudowy mieszkaniowej ograniczony ulicami Katowicką,
Krzyżową, Mariańską, z cechami degradacji i występującymi problemami społecznymi.
A3) W Chorzowie Batorym: otulina ulicy Armii Krajowej oraz „Biadacz”. Obszar zabudowy
mieszkaniowej z cechami degradacji i występującymi problemami społecznymi.
Pozostałymi obszarami wskazanymi do objęcia działaniami rewitalizacyjnymi są obszary problemowe
wyznaczone w komponencie przestrzenno-środowiskowym (B) oraz obszary kryzysowe wskazane do
rewitalizacji ze względu na występujące tam negatywne zjawiska społeczno-ekonomiczne (C).
Obszary degradacji przestrzenno-środowiskowej w dzielnicy Chorzów II:
B1) Teren zdegradowany wokół stawu Herman
B2) Tereny po wyburzonej stalowni Huty Kościuszko
B3) Tereny pokolejowe wzdłuż ul. Katowickiej, ograniczone linią kolejową od południa
B4) Tereny zabudowy dawnej rzeźni miejskiej
B5) Tereny zdegradowane ul. Łagiewnickiej, Mariańskiej, Janasa i Składowej.
Obszary degradacji przestrzenno-środowiskowej w dzielnicy Chorzów Stary
B6) „Dolina Górnika”
B7) „Żabie Doły”
B8) teren przy ul. Michałkowickiej - teren dawnego składowiska zakładów azotowych
Obszar kryzysowy ze względu na problemy i zagrożenia społeczno- ekonomiczne
C1) W dzielnicy Chorzów II tereny występowania negatywnych zjawisk społecznych (ul. Św. Kingi,
Węglowa)
C2) W dzielnicy Chorzów Stary ciąg zabudowy (ul. Bożogrobców, Mazurska, Pl. Św. Jana)
C3) W Chorzowie Batorym tereny występowania negatywnych zjawisk społecznych (ul. Kochłowicka)
C4) W Chorzowie Batorym tereny negatywnych zjawisk społecznych (ul. Brzozowa).
W poniższej tabeli przedstawiono projekty w poszczególnych obszarach kryzysowych. Numeracja
projektów pochodzi z ich przyporządkowania celom LPR (rozdział 4).
![Page 92: Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 rmiasto3.com/uploads/docs/Program_Rewitalizacji_Chorzowa...blokowiska, tereny zieleni. Obszary te wymagają interwencji, z uwagi na dekapitalizację](https://reader034.fdocuments.net/reader034/viewer/2022052611/5c787e8c09d3f200208b643e/html5/thumbnails/92.jpg)
Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 roku
Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych 90
Tabela 29. Lista projektów dla obszaru kryzysowego A1
Lp. Działania / Projekty
2.1 2.2
Przebudowa budynków mieszkalnych przy ul. Truchana 64-66 i ul. Brzezińskiej w celu adaptacji na mieszkania socjalne I i II etap
2.3 Przebudowa i rozbudowa infrastruktury wychowania przedszkolnego w zdegradowanym budynku Przedszkola nr 9 przy ul. Omańkowskiej w Chorzowie wraz z niezbędnym jego wyposażeniem
2.8 Odnowa starych dworców kolejowych, wzbogacenie funkcji
3.3 Rewaloryzacja Parku Hutników
4.1 Rewitalizacja chorzowskiego rynku i innych obszarów wymagających interwencji np. "Cwajka"
4.3 Rewitalizacja Placu Hutników i innych przestrzeni publicznych (Plac Powstańców Śląskich, Plac Mickiewicza, Plac Matejki)
5.3 Wsparcie organizacji usług na poziomie lokalnym poprzez tworzenie centrów usług społecznościowych na obszarach zrewitalizowanych
6.1 Wsparcie pracodawców planujących stworzenie dodatkowych miejsc pracy
Tabela 30. Lista projektów dla obszaru kryzysowego A2
Lp. Działania / Projekty
1.1 Rewitalizacja terenów i obiektów zdegradowanych dla zapewnienia im odpowiednich walorów gospodarczych m.in. tereny przy ul. Metalowców, ul. Łagiewnickiej, ul. Michałkowickiej oraz tereny po infrastrukturze pokolejowej
2.4 Przebudowa i wyposażenie sali dydaktycznej dla potrzeb praktycznej nauki zawodu technika usług kosmetycznych w Zespole Szkół Technicznych i Ogólnokształcących nr 4 w Chorzowie
2.5 Przebudowa poddasza budynku Zespołu Szkół Specjalnych nr 3 w Chorzowie, celem zapewnienia sal dla praktycznej nauki zawodu (ślusarz, sprzedawca, kucharz) wraz z przystosowaniem obiektu dla potrzeb osób niepełnosprawnych
4.1 Rewitalizacja chorzowskiego rynku i innych obszarów wymagających interwencji np. "Cwajka"
5.1 Rewitalizacja społeczna Chorzowa II
5.3 Wsparcie organizacji usług na poziomie lokalnym poprzez tworzenie centrów usług społecznościowych na obszarach zrewitalizowanych
6.1 Wsparcie pracodawców planujących stworzenie dodatkowych miejsc pracy
6.5 Wsparcie doradcze na rzecz zapobiegania sytuacjom kryzysowym przedsiębiorstw, które odczuwają negatywne skutki zmiany gospodarczej
7.3 Programy dla osób wykluczonych i środowisk stanowiących zagrożenie
8.6 Programy rozwojowe szkolnictwa zawodowego - Realizacja programów wsparcia dla szkół i/lub placówek oświatowych prowadzących kształcenie zawodowe w powiązaniu z praktyczną nauką zawodu.
![Page 93: Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 rmiasto3.com/uploads/docs/Program_Rewitalizacji_Chorzowa...blokowiska, tereny zieleni. Obszary te wymagają interwencji, z uwagi na dekapitalizację](https://reader034.fdocuments.net/reader034/viewer/2022052611/5c787e8c09d3f200208b643e/html5/thumbnails/93.jpg)
Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 roku
Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych 91
Tabela 31. Lista projektów dla obszaru kryzysowego A3
Lp. Działania / Projekty
2.7 Waloryzacja i nadanie odpowiednich funkcji budynkowi Ratusza w Chorzowie Batorym
2.8 Odnowa starych dworców kolejowych, wzbogacenie funkcji
5.5 Program integrujący społeczności lokalne zamieszkujące obszary rewitalizowane
8.4.1 Kompleksowe programy aktywizacji zawodowej dla mieszkańców Chorzowa poszukujących pracy
Tabela 32. Lista projektów dla obszarów kryzysowych typu B
Lp. Działania / Projekty
B1 3.1 Budowa i modernizacja niezbędnej infrastruktury związanej z ochroną, przywróceniem właściwego stanu siedlisk przyrodniczych i gatunków (również na terenach chronionych wraz z prowadzeniem kampanii informacyjno-edukacyjnych. Rewitalizacja zdegradowanego obszaru stawu Herman wraz z kampanią informacyjno-edukacyjną
B2 1.1 Rewitalizacja terenów i obiektów zdegradowanych dla zapewnienia im odpowiednich walorów gospodarczych m.in. tereny przy ul. Metalowców, ul. Łagiewnickiej, ul. Michałkowickiej oraz tereny po infrastrukturze pokolejowej
B2 4.3 Rewitalizacja Placu Hutników i innych przestrzeni publicznych (Plac Powstańców Śląskich, Plac Mickiewicza, Plac Matejki)
B2. 1.3
Rewitalizacja terenów po Hucie Kościuszko( projekt Muzeum Hutnictwa)
B3 1.1 Rewitalizacja terenów i obiektów zdegradowanych dla zapewnienia im odpowiednich walorów gospodarczych m.in. tereny przy ul. Metalowców, ul. Łagiewnickiej, ul. Michałkowickiej oraz tereny po infrastrukturze pokolejowej
B3 2.8 Odnowa starych dworców kolejowych, wzbogacenie funkcji
B4 2.6 Waloryzacja i nadanie odpowiednich funkcji rzeźni miejskiej
B4 4.3 Rewitalizacja Placu Hutników i innych przestrzeni publicznych (Plac Powstańców Śląskich, Plac Mickiewicza, Plac Matejki)
B5 1.1.
Rewitalizacja terenów i obiektów zdegradowanych dla zapewnienia im odpowiednich walorów gospodarczych m.in. tereny przy ul. Metalowców, ul. Łagiewnickiej, ul. Michałkowickiej oraz tereny po infrastrukturze pokolejowej
B5 8.3 Wykorzystanie na nową funkcję budynku opuszczonego (Chorzów II) Zakładu Energetycznego
B6 3.2 Rewitalizacja Doliny Górnika + otoczenia terenu – byłego boiska i basenu
B7 3.4 Kompleksowe zagospodarowanie i kontynuacja działań ochronnych w obszarze „ Żabich Dołów”
B.8 1.1
Rewitalizacja terenów i obiektów zdegradowanych dla zapewnienia im odpowiednich walorów gospodarczych m.in. tereny przy ul. Metalowców, ul. Łagiewnickiej, ul. Michałkowickiej oraz tereny po infrastrukturze pokolejowej
![Page 94: Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 rmiasto3.com/uploads/docs/Program_Rewitalizacji_Chorzowa...blokowiska, tereny zieleni. Obszary te wymagają interwencji, z uwagi na dekapitalizację](https://reader034.fdocuments.net/reader034/viewer/2022052611/5c787e8c09d3f200208b643e/html5/thumbnails/94.jpg)
Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 roku
Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych 92
Tabela 33. Lista projektów dla obszaru kryzysowego C1
Lp. Działania / Projekty
5.1 5.2
Rewitalizacja społeczna Chorzowa II - I i II etap
5.3 Wsparcie organizacji usług na poziomie lokalnym poprzez tworzenie centrów usług społecznościowych na obszarach zrewitalizowanych
5.4 Uruchomienie prac interwencyjnych (użytecznych społecznie)
5.5 Program integrujący społeczności lokalne zamieszkujące obszary rewitalizowane
6.1 Wsparcie pracodawców planujących stworzenie dodatkowych miejsc pracy
6.2 Promocja samozatrudnienia poprzez wsparcie dla osób zamierzających rozpocząć prowadzenie działalności gospodarczej w Chorzowie
6.3 Promocja samozatrudnienia oparta o kompleksowe doradztwo strategiczne dla firm i przedsiębiorstw chorzowskich
6.4.1 Organizacja kampanii promocyjnych i akcji informacyjnych połączonych z działaniami brokerskimi/animacyjnymi zachęcającymi pracodawców do zatrudniania osób z grup znajdujących się w szczególnej sytuacji na rynku pracy
6.4.2 Kampanie informacyjne i narzędzia do realizacji konkretnego wsparcia dla miejsca pracy
6.5 Wsparcie doradcze na rzecz zapobiegania sytuacjom kryzysowym przedsiębiorstw, które odczuwają negatywne skutki zmiany gospodarczej
6.6 Wsparcie doradcze dla przedsiębiorców, którzy znaleźli się w sytuacji kryzysowej w zakresie opracowania i wdrożenia planu rozwoju działalności lub restrukturyzacji
7.1.1 Usługi opiekuńcze nad dziećmi oraz innymi osobami zależnymi osobom zatrudnionym
7.1.2 Budowa nowego obiektu dla placówki - Poprawa warunków wychowania przedszkolnego poprzez modernizację, budowę i rozbudowę bazy przedszkolnej,
7.1.3 Zwiększenie ilości żłobków i przedszkoli
7.1.4 Zwiększenie ilości domów opieki dla osób starszych
7.2 Wsparcie dla osób przewidzianych do zwolnienia lub zagrożonych zwolnieniem z pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy realizowane w formie wsparcia outplacementowego
7.3 Programy dla osób wykluczonych i środowisk stanowiących zagrożenie
8.1 8.2
Budowa i doposażenie warsztatów do praktycznej nauki zawodu w Zespole Szkół Budowlanych w Chorzowie – I i II etap
8.3 Wykorzystanie na nową funkcję budynku opuszczonego (Chorzów II) Zakładu Energetycznego
8.4.1 Kompleksowe programy aktywizacji zawodowej dla mieszkańców Chorzowa poszukujących pracy
![Page 95: Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 rmiasto3.com/uploads/docs/Program_Rewitalizacji_Chorzowa...blokowiska, tereny zieleni. Obszary te wymagają interwencji, z uwagi na dekapitalizację](https://reader034.fdocuments.net/reader034/viewer/2022052611/5c787e8c09d3f200208b643e/html5/thumbnails/95.jpg)
Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 roku
Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych 93
Lp. Działania / Projekty
8.4.2 Kompleksowe programy aktywizacji zawodowej dla Chorzowian poszukujących pracy
8.5 Zapobieganie wczesnemu przechodzeniu na emeryturę, obejmujące przekwalifikowanie pracowników
Tabela 34. Lista projektów dla obszarów kryzysowych C2, C3 oraz C 4
Lp. Działania / Projekty
5.3 Wsparcie organizacji usług na poziomie lokalnym poprzez tworzenie centrów usług społecznościowych na obszarach zrewitalizowanych
5.4 Uruchomienie prac interwencyjnych (użytecznych społecznie)
5.5 Program integrujący społeczności lokalne zamieszkujące obszary rewitalizowane
6.1 Wsparcie pracodawców planujących stworzenie dodatkowych miejsc pracy
6.2 Promocja samozatrudnienia poprzez wsparcie dla osób zamierzających rozpocząć prowadzenie działalności gospodarczej w Chorzowie
6.3 Promocja samozatrudnienia oparta o kompleksowe doradztwo strategiczne dla firm i przedsiębiorstw chorzowskich
6.4.1 Organizacja kampanii promocyjnych i akcji informacyjnych połączonych z działaniami brokerskimi/animacyjnymi zachęcającymi pracodawców do zatrudniania osób z grup znajdujących się w szczególnej sytuacji na rynku pracy
6.4.2 Kampanie informacyjne i narzędzia do realizacji konkretnego wsparcia dla miejsca pracy
6.5 Wsparcie doradcze na rzecz zapobiegania sytuacjom kryzysowym przedsiębiorstw, które odczuwają negatywne skutki zmiany gospodarczej
6.6 Wsparcie doradcze dla przedsiębiorców, którzy znaleźli się w sytuacji kryzysowej w zakresie opracowania i wdrożenia planu rozwoju działalności lub restrukturyzacji
7.1.1 Usługi opiekuńcze nad dziećmi oraz innymi osobami zależnymi osobom zatrudnionym
7.1.2 Budowa nowego obiektu dla placówki - Poprawa warunków wychowania przedszkolnego poprzez modernizację, budowę i rozbudowę bazy przedszkolnej,
7.1.3 Zwiększenie ilości żłobków i przedszkoli
7.1.4 Zwiększenie ilości domów opieki dla osób starszych
7.2 Wsparcie dla osób przewidzianych do zwolnienia lub zagrożonych zwolnieniem z pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy realizowane w formie wsparcia outplacementowego
7.3 Programy dla osób wykluczonych i środowisk stanowiących zagrożenie
8.4.1 Kompleksowe programy aktywizacji zawodowej dla mieszkańców Chorzowa poszukujących pracy
![Page 96: Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 rmiasto3.com/uploads/docs/Program_Rewitalizacji_Chorzowa...blokowiska, tereny zieleni. Obszary te wymagają interwencji, z uwagi na dekapitalizację](https://reader034.fdocuments.net/reader034/viewer/2022052611/5c787e8c09d3f200208b643e/html5/thumbnails/96.jpg)
Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 roku
Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych 94
Lp. Działania / Projekty
8.4.2 Kompleksowe programy aktywizacji zawodowej dla Chorzowian poszukujących pracy
8.5 Zapobieganie wczesnemu przechodzeniu na emeryturę, obejmujące przekwalifikowanie pracowników
8.6 Programy rozwojowe szkolnictwa zawodowego - Realizacja programów wsparcia dla szkół i/lub placówek oświatowych prowadzących kształcenie zawodowe w powiązaniu z praktyczną nauką zawodu.
5.3 Hierarchia działań - powiązania między projektami - wiązki i pakiety
projektowe
Przyjęto dwa podstawowe kierunki realizacji działań i projektów w ramach opracowanego LPR:
1) projekty i koncepcje projektowe łączące się poprzez lokalizację w wyznaczonym obszarze oraz
wykazujące działania komplementarne. Układ tych powiązań łączy ze sobą zarówno projekty w
obrębie jednego komponentu ( przestrzenno- środowiskowego lub społeczno- ekonomicznego)
jak również skupia projekty z różnych komponentów i różnych celów operacyjnych
2) działania i projekty obejmujące swym zasięgiem obszar całego miasta. Projekty te nie mają
charakteru przestrzennego, gdyż potencjalnie ich beneficjentami mogą być mieszkańcy miasta
lub podmioty gospodarcze bez względu na lokalizację. Do tej grupy projektów należą przede
wszystkim programy i inicjatywy mające na celu wsparcie i wzmocnienie potencjału
endogenicznego miasta.
Uwzględniając pierwsze z wyżej wymienionych kryteriów należy wyodrębnić następujące pakiety
i wiązki projektowe w poszczególnych obszarach:
Rycina 29. Wiązki i pakiety projektowe dla obszaru kryzysowego A1
![Page 97: Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 rmiasto3.com/uploads/docs/Program_Rewitalizacji_Chorzowa...blokowiska, tereny zieleni. Obszary te wymagają interwencji, z uwagi na dekapitalizację](https://reader034.fdocuments.net/reader034/viewer/2022052611/5c787e8c09d3f200208b643e/html5/thumbnails/97.jpg)
Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 roku
Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych 95
W obszarze A1 obejmującym w szczególności centrum Chorzowa istnieją dwa kluczowe pakiety
projektów. Pierwszy dotyczy rewitalizacji centralnych przestrzeni publicznych Chorzowa. W tym
przypadku nacisk powinien zostać położony na wykreowanie przestrzeni wielofunkcyjnych, mających
charakter centrotwórczy i rangę aglomeracyjną. Konieczna jest realizacja spójnej koncepcji łączącej
obszar Rynku, Placu Hutników, Parku Hutników, a także miejsc publicznych będących na styku
obszaru centralnego. Drugi pakiet projektów dotyczy rewitalizacji tkanki mieszkaniowej wraz z
podniesieniem jakości funkcji towarzyszących. Projekty tworzące ten zestaw powinny koncentrować
się na poprawie jakości życia, poprzez pobudzanie lokalnego potencjału przedsiębiorczego,
ograniczaniu zjawiska wykluczenia społecznego oraz wzmacnianie inicjatyw obywatelskich
przyczyniających się do partycypacyjnego współzarządzania obszarem.
W obszarze A2 obejmującym swym zasięgiem fragmenty dzielnicy Chorzów II wyróżniono trzy
pakiety projektów rewitalizacyjnych. Pierwszy skupia projekty związane z odnową centrum lokalnego
przy próbie wykorzystania lokalnego potencjału. Pakiet ten łączy projekty mające na celu odnowę
przestrzeni wspólnych przy jednoczesnej poprawie sytuacji ekonomicznej mieszkańców dzielnicy.
Drugi zestaw dotyczy rewitalizacji obiektów w których realizowane są funkcje edukacyjne. Poprawa
standardu obiektów jest połączona z projektami społecznymi mającymi w szczególności przyczynić się
do praktycznych umiejętności i kompetencji. Trzeci pakiet projektów koncentruje się na poprawie
sytuacji gospodarczej, w szczególności próbie odbudowy bazy ekonomicznej miasta przy
wykorzystaniu poprzemysłowych terenów zdegradowanych.
Rycina 30. Wiązki i pakiety projektowe dla obszaru kryzysowego A2
A1
rewitalizacja centralnych przestrzeni publiczbych
4.1 Rewitalizacja chorzowskiego rynku
5.3.Wsparcie organizacji usług na poziomie lokalnym poprzez tworzenie centrów usług
społecznościowych na obszarach zrewitalizowanych
4.3. Plac Hutników i inne przestrzenie publiczne
5.3.Wsparcie organizacji usług na poziomie lokalnym poprzez tworzenie centrów usług
społecznościowych na obszarach zrewitalizowanych
3.3. Rewaloryzacja Parku Hutników
5.3.Wsparcie organizacji usług na poziomie lokalnym poprzez tworzenie centrów usług
społecznościowych na obszarach zrewitalizowanych
rewitalizacji tkanki mieszkaniowej wraz z
funkcjami towarzyszącymi
2.1. Przebudowa budynków mieszkalnych przy ul. Truchana 64-66 i w celu adaptacji na mieszkania
socjalne
5.3.Wsparcie organizacji usług na poziomie lokalnym poprzez tworzenie centrów usług
społecznościowych na obszarach zrewitalizowanych
2.2. Przebudowa budynków mieszkalnych przy ul. Truchana 64-66 i w celu adaptacji na mieszkania
socjalne( II etap)
5.3.Wsparcie organizacji usług na poziomie lokalnym poprzez tworzenie centrów usług
społecznościowych na obszarach zrewitalizowanych
2.3. Przebudowa i rozbudowa infrastruktury wychowania przedszkolnego w zdegradowanym
budynku Przedszkola nr 9 przy ul. Omańkowskiej w Chorzowie wraz z niezbędnym jego wyposażeniem
6.1.Wsparcie pracodawców planujących stworzenie dodatkowych miejsc pracy
5.3.Wsparcie organizacji usług na poziomie lokalnym poprzez tworzenie centrów usług
społecznościowych na obszarach zrewitalizowanych
![Page 98: Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 rmiasto3.com/uploads/docs/Program_Rewitalizacji_Chorzowa...blokowiska, tereny zieleni. Obszary te wymagają interwencji, z uwagi na dekapitalizację](https://reader034.fdocuments.net/reader034/viewer/2022052611/5c787e8c09d3f200208b643e/html5/thumbnails/98.jpg)
Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 roku
Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych 96
W obszarze A3 obejmującym swym zasięgiem fragmenty dzielnicy Chorzów Batory projekty
zgrupowano w jeden pakiet, którego kluczowym elementem jest rewitalizacja miejsc i obiektów,
które powinny pełnić funkcje centrum lokalnego (dzielnicowego). Warunkiem koniecznym jest
powiązanie ze sobą projektów technicznych i społecznych. W tym przypadku rewitalizacja
koncentruje się na dwóch istotnych obiektach tj. budynku dawnego ratusza oraz dworcu kolejowym,
które ze względu na sąsiedztwo powinny zostać w silniejszy niż dotychczas sposób połączone
funkcjonalnie przestrzenią publiczną zlokalizowaną pomiędzy nimi. Odnowie technicznej muszą
towarzyszyć działania mające na celu wzmocnienie instytucjonalne pozwalające na wykorzystanie
obiektów w celach społecznych i gospodarczych.
Obszary kategorii B, z uwagi na zagospodarowanie wynikające z wcześniejszej specyfiki
poprzemysłowej trudno łączyć w wiązki. Szczególnym przypadkiem jest obszar poprzemysłowy Huty
Kościuszko sąsiadujący z terenami śródmiejskimi (obszarem A1) i (obszarem A2). W tym obszarze i
jego sąsiedztwie planowane są działania rewitalizacyjne związane z adaptacją obiektów
poprzemysłowych na Muzeum Hutnictwa oraz towarzyszące temu pomysłowi koncepcje
zagospodarowania przestrzeni Placu Powstańców Śląskich. Należy również zwrócić uwagę na pilną
potrzebę rewitalizacji pozostałości budynków rzeźni miejskiej. Pozwoli to w przyszłości na
zbudowanie wielowątkowej wiązki projektów łączących nie tylko różne cele i priorytety ale
spinających przestrzennie sąsiadujące obszary problemowe.
Rycina 31. Wiązki i pakiety projektowe dla obszaru kryzysowego A3
A2
rewitalizacja centrum loklanego (dzielnicowego)
4.1.Rewitalizacja obszarów wymagających interwencji np. "Cwajka"
5.3.Wsparcie organizacji usług na poziomie lokalnym poprzez tworzenie centrów usług społecznościowych na
obszarach zrewitalizowanych
7.3.Programy dla osób wykluczonych i środowisk stanowiących zagrożenie
5.1. Rewitalizacja społeczna Chorzowa II 5.3.Wsparcie organizacji usług na poziomie lokalnym
poprzez tworzenie centrów usług społecznościowych na obszarach zrewitalizowanych
rewitalizacja obiektów edukacji wraz ze wzmocnieniem potencjału
zawodowego
2.4. Przebudowa i wyposażenie sali dydaktycznej dla potrzeb praktycznej nauki zawodu technika usług kosmetycznych w Zespole
Szkół Technicznych i Ogólnokształcących nr 4
8.6.Programy rozwojowe szkolnictwa zawodowego - Realizacja programów wsparcia dla szkół i/lub
placówek oświatowych prowadzących kształcenie zawodowe w powiązaniu z praktyczną nauką zawodu.
7.3.Programy dla osób wykluczonych i środowisk stanowiących zagrożenie
6.1.Wsparcie pracodawców planujących stworzenie dodatkowych miejsc pracy
2.5Przebudowa poddasza budynku Zespołu Szkół Specjalnych nr 3 w Chorzowie, celem zapewnienia sal dla praktycznej nauki zawodu
rewitalizacja gospodarcza wraz ze wzmocnieniem potencjalu zadowego
1.1 Rewitalizacja terenów i obiektów zdegradowanych dla zapewnienia im odpowiednich walorów gospodarczych
6.1.Wsparcie pracodawców planujących stworzenie dodatkowych miejsc pracy
![Page 99: Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 rmiasto3.com/uploads/docs/Program_Rewitalizacji_Chorzowa...blokowiska, tereny zieleni. Obszary te wymagają interwencji, z uwagi na dekapitalizację](https://reader034.fdocuments.net/reader034/viewer/2022052611/5c787e8c09d3f200208b643e/html5/thumbnails/99.jpg)
Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 roku
Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych 97
Najbardziej rozbudowane wiązki projektów występują w obszarach kryzysowych wyodrębnionych ze
względu na koncentrację negatywnych zjawisk społecznych. Terenem wymagającym największego
wsparcia jest obszar C1 zlokalizowany w dzielnicy Chorzów II. Pozostałe obszary zlokalizowane są w
Chorzowie Starym (obszar C2) oraz Chorzowie Batorym (obszary C3 i C4). We wszystkich wyżej
wymienionych miejscach projekty zostały pogrupowane w trzy podstawowe kategorie. Pierwsza
dotyczy aktywizacji lokalnych społeczności i skupia projekty, których głównym celem jest
wzmocnienie kapitału społecznego, podniesienie świadomości obywatelskiej oraz zawiązanie
współpracy pomiędzy poszczególnymi interesariuszami w celu poprawy sytuacji w dzielnicy. Druga
kategoria projektów wychodzi naprzeciw wyzwaniu związanemu z ograniczeniem poziomu
bezrobocia oraz przeciwdziałaniu jego negatywnym skutkom. Projekty związane z aktywizacją
mieszkańców na rynku pracy powinny być ściśle powiązane z działaniami podejmowanymi w
obszarach typu B zlokalizowanymi w Chorzowie II. Trzecia kategoria projektów dotyczy zapobiegania
problemom społecznym, a w szczególności ograniczaniu zjawiska wykluczenia społecznego. W tej
grupie projekty będą skierowane do bardzo dokładnie wyselekcjonowanych osób wymagających
wsparcia. W szczególności część projektów będzie dedykowano dzieciom i osobom starszym.
Rycina 32. Wiązki i pakiety projektowe dla obszaru kryzysowego C1
A3 rewitalizacja centrum
loklanego (dzielnicowego)
2.7.Waloryzacja i nadanie odpowiednich funkcji budynkowi Ratusza w Chorzowie Batorym
8.3.Kompleksowe programy aktywizacji zawodowej dla mieszkańców Chorzowa
poszukujących pracy
5.5.Program integrujący społeczności lokalne zamieszkujące obszary rewitalizowane
2.8.Odnowa starych dworców kolejowych, wzbogacenie funkcji
5.5.Program integrujący społeczności lokalne zamieszkujące obszary rewitalizowane
![Page 100: Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 rmiasto3.com/uploads/docs/Program_Rewitalizacji_Chorzowa...blokowiska, tereny zieleni. Obszary te wymagają interwencji, z uwagi na dekapitalizację](https://reader034.fdocuments.net/reader034/viewer/2022052611/5c787e8c09d3f200208b643e/html5/thumbnails/100.jpg)
Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 roku
Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych 98
Rycina 33. Wiązki i pakiety projektowe dla obszarów kryzysowych C2, C3 oraz C4
C1
aktywicacja społeczności
lokalnych
5.3.Wsparcie organizacji usług na poziomie lokalnym poprzez tworzenie centrów usług społecznościowych na obszarach
zrewitalizowanych
5. 4. Uruchomienie prac interwencyjnych (użytecznych społecznie)
5.5. Program integrujący społeczności lokalne zamieszkujące obszary rewitalizowane
Rewitalizacja społeczna Chorzowa
II
5.1. Rewitalizacja społeczna Chorzowa II
5.2. Rewitalizacja społeczna Chorzowa II. Etap II
aktywizacja rynku pracy
aktywizacja zasobów pracy
8.4. Kompleksowe programy aktywizacji zawodowej dla mieszkańców Chorzowa poszukujących pracy
8.5. Kompleksowe programy aktywizacji zawodowej dla Chorzowian poszukujących pracy
8.6. Zapobieganie wczesnemu przechodzeniu na emeryturę, obejmujące przekwalifikowanie pracowników
8.6. Programy rozwojowe szkolnictwa zawodowego - Realizacja programów wsparcia dla szkół i/lub placówek
oświatowych prowadzących kształcenie zawodowe w powiązaniu z praktyczną nauką zawodu.
prakyczna nauka zawodu
8.1. Budowa i doposażenie warsztatów do praktycznej nauki zawodu w Zespole Szkół Budowlanych w
Chorzowie - etap I
8.2. Budowa i doposażenie warsztatów do praktycznej nauki zawodu w Zespole Szkół Budowlanych w
Chorzowie - etap II
8.6. rogramy rozwojowe szkolnictwa zawodowego - Realizacja programów wsparcia dla szkół i/lub
placówek oświatowych prowadzących kształcenie zawodowe w powiązaniu z praktyczną nauką zawodu.
tworzenie miejsc pracy
6.1.Wsparcie pracodawców planujących stworzenie dodatkowych miejsc pracy
6.2. Promocja samozatrudnienia poprzez wsparcie dla osób zamierzających rozpocząć prowadzenie działalności gospodarczej w Chorzowie
6.3. Promocja samozatrudnienia oparta o kompleksowe doradztwo strategiczne dla firm i przedsiębiorstw chorzowskich
oganizacja kampanii promocyjnych i akcji
informacyjnych
6.4.1. Organizacja kampanii promocyjnych i akcji informacyjnych połączonych z działaniami brokerskimi/animacyjnymi zachęcającymi pracodawców do
zatrudniania osób z grup znajdujących się w szczególnej sytuacji na rynku pracy
6.4.2. Kampanie informacyjne i narzędzia do realizacji konkretnego wsparcia dla miejsca pracy
ochrona istniejących miejsc pracy
6.5. Wsparcie doradcze na rzecz zapobiegania sytuacjom kryzysowym
przedsiębiorstw, które odczuwają negatywne skutki zmiany gospodarczej
6.6. Wsparcie doradcze dla przedsiębiorców, którzy znaleźli się w sytuacji kryzysowej w zakresie opracowania i wdrożenia planu rozwoju działalności lub restrukturyzacji
zapobieganie problemom społecznym
wsparcie dla rodziny
opieka nad osobami starszymi 7.1.4. Zwiększenie ilości domów opieki dla osób starszych
opieka nad dziećmi
7.1.1. Usługi opiekuńcze nad dziećmi oraz innymi osobami zależnymi osobom zatrudnionym
7.1.2. Budowa nowego obiektu dla placówki - Poprawa warunków wychowania przedszkolnego poprzez
modernizację, budowę i rozbudowę bazy przedszkolnej
7.1.3. Zwiększenie ilości żłobków i przedszkoli
zapobieganie wykluczeniom
7.2. Wsparcie dla osób przewidzianych do zwolnienia lub zagrożonych zwolnieniem z pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy realizowane w formie wsparcia
outplacementowego
7.3. Programy dla osób wykluczonych i środowisk stanowiących zagrożenie
C8.5. Wykorzystanie na nową funkcję
budynku opuszczonego
(Chorzów II) Zakładu Energetycznego
![Page 101: Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 rmiasto3.com/uploads/docs/Program_Rewitalizacji_Chorzowa...blokowiska, tereny zieleni. Obszary te wymagają interwencji, z uwagi na dekapitalizację](https://reader034.fdocuments.net/reader034/viewer/2022052611/5c787e8c09d3f200208b643e/html5/thumbnails/101.jpg)
Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 roku
Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych 99
C2, C3, C4
aktywicacja społeczności
lokalnych
5.3.Wsparcie organizacji usług na poziomie lokalnym poprzez tworzenie centrów usług społecznościowych na obszarach
zrewitalizowanych
5. 4. Uruchomienie prac interwencyjnych (użytecznych społecznie)
5.5. Program integrujący społeczności lokalne zamieszkujące obszary rewitalizowane
aktywizacja rynku pracy
aktywizacja zasobów pracy
8.4. Kompleksowe programy aktywizacji zawodowej dla mieszkańców Chorzowa poszukujących pracy
8.5. Kompleksowe programy aktywizacji zawodowej dla Chorzowian poszukujących pracy
8.6. Zapobieganie wczesnemu przechodzeniu na emeryturę, obejmujące przekwalifikowanie pracowników
8.6. rogramy rozwojowe szkolnictwa zawodowego - Realizacja programów wsparcia dla szkół i/lub placówek
oświatowych prowadzących kształcenie zawdowe w powiązaniu z praktyczną nauką zawodu.
tworzenie miejsc pracy
6.1.Wsparcie pracodawców planujących stworzenie dodatkowych miejsc pracy
6.2. Promocja samozatrudnienia poprzez wsparcie dla osób zamierzających rozpocząć prowadzenie działalności gospodarczej w Chorzowie
6.3. Promocja samozatrudnienia oparta o kompleksowe doradztwo strategiczne dla firm i przedsiębiorstw chorzowskich
oganizacja kampanii promocyjnych i akcji
informacyjnych
6.4.1. Organizacja kampanii promocyjnych i akcji informacyjnych połączonych z działaniami brokerskimi/animacyjnymi zachęcającymi pracodawców do
zatrudniania osób z grup znajdujących się w szczególnej sytuacji na rynku pracy
6.4.2. Kampanie informacyjne i narzędzia do realizacji konkretnego wsparcia dla miejsca pracy
ochrona istniejących miejsc pracy
6.5. Wsparcie doradcze na rzecz zapobiegania sytuacjom kryzysowym
przedsiębiorstw, które odczuwają negatywne skutki zmiany gospodarczej
6.6. Wsparcie doradcze dla przedsiębiorców, którzy znaleźli się w sytuacji kryzysowej w zakresie opracowania i wdrożenia planu rozwoju działalności lub restrukturyzacji
zapobieganie problemom społecznym
wsparcie dla rodziny
opieka nad osobami starszymi 7.1.4. Zwiększenie ilości domów opieki dla osób starszych
opieka nad dziećmi
7.1.1. Usługi opiekuńcze nad dziećmi oraz innymi osobami zależnymi osobom zatrudnionym
7.1.2. Budowa nowego obiektu dla placówki - Poprawa warunków wychowania przedszkolnego poprzez
modernizację, budowę i rozbudowę bazy przedszkolnej
7.1.3. Zwiększenie ilości żłobków i przedszkoli
zapobieganie wykluczeniom
7.2. Wsparcie dla osób przewidzianych do zwolnienia lub zagrożonych zwolnieniem z pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy realizowane w formie wsparcia
outplacementowego
7.3. Programy dla osób wykluczonych i środowisk stanowiących zagrożenie
![Page 102: Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 rmiasto3.com/uploads/docs/Program_Rewitalizacji_Chorzowa...blokowiska, tereny zieleni. Obszary te wymagają interwencji, z uwagi na dekapitalizację](https://reader034.fdocuments.net/reader034/viewer/2022052611/5c787e8c09d3f200208b643e/html5/thumbnails/102.jpg)
Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 roku
Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych 100
6 Model finansowania programu rewitalizacji
Model finansowania Lokalnego Programu Rewitalizacji Chorzowa do 2030 r. (LPR) obejmuje
propozycję źródeł finansowania wybraną na podstawie oceny dostępności i możliwości
wykorzystania tych źródeł oraz charakteru projektów składających się na Program. Na kolejność
realizacji wskazanych w LPR przedsięwzięć będą mieć również wpływ terminy aplikowania i
rozstrzygnięć konkursów w ramach programów operacyjnych i innych konkursów, czy też możliwości
pozyskania inwestorów prywatnych. Nowe możliwości realizacji przedsięwzięć inwestycyjnych
stwarza partnerstwo publiczno-prywatne, które może być zawarte, o ile korzyści dla interesu
publicznego są przeważające w stosunku do korzyści wynikających z innych sposobów realizacji
danego przedsięwzięcia. W takich przypadkach konieczne będzie przeprowadzenie szczegółowej
analizy efektywności oraz zagrożeń związanych z wyborem takiego sposobu realizacji przedsięwzięć.
Wpisane do LPR projekty i przedsięwzięcia prywatne lub innych instytucji i podmiotów nie będą miały
zapewnionego finansowania z budżetu miasta. Będą mogły natomiast ubiegać się o dofinansowanie
ze źródeł zewnętrznych na podstawie ww. wpisu.
Źródła finansowania LPR Chorzowa to:
- budżet Miasta (Wieloletnia Prognoza Finansowa UM Chorzów, wkład własny do projektów
Zintegrowanych Inwestycji Terytorialnych - ZIT, wkład własny do projektów LPR pilotowanych przez
UM Chorzów),
- Środki unijne – RPO WSL 2014 – 2020 (zgodnie z priorytetami RPO w podziale na dwa fundusze:
Europejski Fundusz Społeczny (EFS) i Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego (EFRR),
- środki prywatne (wkład własny przedsiębiorców w przypadku aplikowania o środki na projekty w
ramach LPR).
- środki budżetu państwa (w systemie realizacji RPO przewiduje się wprowadzenie warunków dla
dodatkowego wsparcia finansowego projektów z zakresu rewitalizacji. Wsparcie dotyczy projektów
rewitalizacyjnych w sposób szczególny ukierunkowanych na aspekt mieszkaniowy rewitalizacji i
będzie polegać na dodatkowym wsparciu finansowym ze środków budżetu państwa. O możliwości i
zakresie wsparcia będą decydować uzgodnienia pomiędzy stroną rządową i samorządową w ramach
kontraktów terytorialnych),
- preferencje dla rewitalizacji w krajowych programach operacyjnych (por. tab. 35)
Tabela 35. Krajowe priorytety inwestycyjne o kluczowym znaczeniu dla rewitalizacji
program operacyjny
priorytety inwestycyjne o kluczowym znaczeniu dla rewitalizacji
Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko 2014-2020
4.3 Wspieranie efektywności energetycznej, inteligentnego zarządzania energią i wykorzystywania odnawialnych źródeł energii w budynkach publicznych i w sektorze mieszkaniowym
4.5 Promowanie strategii niskoemisyjnych dla wszystkich rodzajów terytoriów, w szczególności dla obszarów miejskich, w tym wspieranie zrównoważonej multimodalnej mobilności miejskiej i działań adaptacyjnych mających oddziaływanie łagodzące na zmiany klimatu
6.3 Zachowanie, ochrona, promowanie i rozwój dziedzictwa naturalnego i kulturowego
6.5 Podejmowanie przedsięwzięć mających na celu poprawę stanu jakości środowiska miejskiego, rewitalizację miast, rekultywację i dekontaminację terenów
![Page 103: Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 rmiasto3.com/uploads/docs/Program_Rewitalizacji_Chorzowa...blokowiska, tereny zieleni. Obszary te wymagają interwencji, z uwagi na dekapitalizację](https://reader034.fdocuments.net/reader034/viewer/2022052611/5c787e8c09d3f200208b643e/html5/thumbnails/103.jpg)
Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 roku
Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych 101
program operacyjny
priorytety inwestycyjne o kluczowym znaczeniu dla rewitalizacji
poprzemysłowych (w tym terenów powojskowych), zmniejszenie zanieczyszczenia powietrza oraz propagowania działań służących zmniejszaniu hałasu
9.1 Inwestycje w infrastrukturę zdrowotną i społeczną, które przyczyniają się do rozwoju krajowego, regionalnego i lokalnego, zmniejszania nierówności w zakresie stanu zdrowia, promowanie włączenia społecznego poprzez lepszy dostęp do usług społecznych, kulturalnych i rekreacyjnych oraz przejścia z usług instytucjonalnych do usług na poziomie społeczności lokalnych
Program Operacyjny Wiedza Edukacja Rozwój
8.6 Trwała integracja na rynku pracy ludzi młodych, w szczególności tych, którzy nie pracują, nie kształcą się ani nie szkolą, w tym ludzi młodych zagrożonych wykluczeniem społecznym i ludzi młodych wywodzących się ze środowisk marginalizowanych, także poprzez wdrażanie gwarancji dla młodzieży
Program Operacyjny Polska Wschodnia
3.1 Promowanie przedsiębiorczości, w szczególności poprzez ułatwianie gospodarczego wykorzystywania nowych pomysłów oraz sprzyjanie tworzeniu nowych firm, w tym również poprzez inkubatory przedsiębiorczości
4.5 Promowanie strategii niskoemisyjnych dla wszystkich rodzajów terytoriów, w szczególności dla obszarów miejskich, w tym wspieranie zrównoważonej multimodalnej mobilności miejskiej i działań adaptacyjnych mających oddziaływanie łagodzące na zmiany klimatu
Program Operacyjny Inteligentny Rozwój
3.1 Promowanie przedsiębiorczości, w szczególności poprzez ułatwianie gospodarczego wykorzystywania nowych pomysłów oraz sprzyjanie tworzeniu nowych firm, w tym również poprzez inkubatory przedsiębiorczości
6.1 Budżet Miasta
Środki z budżetu Miasta przewidziane są na realizację projektów zawartych w Wieloletniej Prognozie
Finansowej. Projekty odnoszące się do problematyki rewitalizacji zostały włączone do listy projektów
w LPR ze wskazaniem budżetu Miasta jako źródła finansowania. Ponadto Miasto posiada
przygotowany wniosek dotyczący finansowania Zintegrowanych Inwestycji Terytorialnych (ZIT), dla
których środki na wkład własny będą pochodzić również z budżetu Miasta. Lista projektów ZIT
dotyczących rewitalizacji środowiskowo-przestrzennej i społeczno-gospodarczej została również
włączona do listy projektów w ramach LPR.
Wdrażanie Lokalnego Programu Rewitalizacji przewiduje dalsze dołączanie projektów, które spełniają
kryteria zapewniające, że projekty te będą się składały na realizację celów Programu. Należy
przewidywać zaangażowanie środków budżetu Miasta jako wkładu własnego dla współfinansowania
tych projektów, zgodnie z decyzją gremium zarządzającego wdrażaniem LPR.
6.2 Środki unijne – RPO WSL 2014 – 2020
Możliwości finansowania działań zawartych w Lokalnym Programie Rewitalizacji Chorzowa ze
środków RPO WSL 2014-2020 należy pokazać w kontekście priorytetów i zasad przedstawionych w
podstawowych dokumentach odnoszących się do nowego okresu finansowania przedsięwzięć w
ramach Regionalnego Programu Operacyjnego województwa śląskiego.
Nowe zasady finansowania przewidują kompleksowe ujęcie polegające na powiązaniu wsparcia
finansowego projektów z EFS i EFRR. Szczegółowe opisy tych zasad zawarte są w priorytetach RPO w
podziale na dwa fundusze: EFS i EFRR.
![Page 104: Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 rmiasto3.com/uploads/docs/Program_Rewitalizacji_Chorzowa...blokowiska, tereny zieleni. Obszary te wymagają interwencji, z uwagi na dekapitalizację](https://reader034.fdocuments.net/reader034/viewer/2022052611/5c787e8c09d3f200208b643e/html5/thumbnails/104.jpg)
Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 roku
Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych 102
Należy podkreślić powiązanie finansowania projektów rewitalizacyjnych z obu tych funduszy.
Realizacja projektów finansowanych w ramach EFRR (projekty rewitalizacyjne „twarde o charakterze
technicznym) jest uzależniona od realizacji projektu z zakresu usług społecznych, finansowanych w
ramach EFS, a dotyczących określonej grupy społecznej, dotkniętej dysfunkcją lub wykluczeniem.
Wsparcie inwestycyjne projektów z EFRR ma charakter uzupełniający (dodatkowy) i możliwe jest
wyłącznie w powiązaniu z działaniami realizowanymi z EFS, które pełnią rolę wiodącą względem
EFRR. Tak więc projekty muszą wykazywać charakter przedsięwzięć kompleksowych, koordynujących
interwencję infrastrukturalną z wsparciem realizowanym w ramach EFS.
Osie priorytetowe RPO WSL w ramach EFS
Działania dotyczące rewitalizacji obejmują w głównej mierze zdegradowane obszary miejskie,
zmierzające do wyrównywania społecznych różnic. W ramach działania 9.1, 9.2 wsparcie otrzymają
projekty ujęte w Planie Działania każdego ZIT. Jednocześnie projekty rewitalizacyjne muszą wynikać z
przyjętych przez każdą z gmin Lokalnych Programów Rewitalizacji (LPR). Zapewnienie zgodności i
komplementarności pomiędzy strategią ZIT a wszystkimi LPR-ami jest zadaniem gmin biorących
udział w ZIT i będzie jednym z elementów szeroko zakrojonych konsultacji ZIT.
Zgodnie z wytycznymi dotyczącymi wnioskowania o Zintegrowane Inwestycje Terytorialne zakłada się
w ramach ZIT realizację wyłącznie kompleksowej rewitalizacji wspieranej z EFS i EFRR zaplanowanej
w ramach Lokalnych Programów Rewitalizacji, przy czym użycie EFRR uzasadnione będzie tylko jako
środek wspomagający rozwiązywanie problemów społeczności lokalnych (infrastrukturalnych,
społecznych, gospodarczych, środowiskowych). Funduszem wiodącym, określającym podstawowe
cele i rezultaty w obszarze rewitalizacji jest EFS.
EFS: Programy integrujące społeczności lokalne, realizowane za pomocą różnych metod pracy ze
społecznościami, zawierające m.in.:
wsparcie dla liderów i animatorów lokalnych,
lokalne działania społeczno-edukacyjne promujące organizowanie społeczności (elementy
edukacji obywatelskiej),
organizowanie grup samopomocowych, grup wsparcia i grup edukacyjnych,
wzmacnianie kompetencji społecznych i zawodowych (staże, praktyki, szkolenia zawodowe),
wsparcie inicjatyw partnerskich oraz tworzenie nowych i wzmacnianie funkcjonujących
partnerstw lokalnych,
promocja wolontariatu (np. poprzez przygotowanie lokalnych organizacji i instytucji oraz
mieszkańców do korzystania z pomocy wolontariuszy, inicjowanie działań
woluntarystycznych, takich jak centra lub biura wolontariatu oraz kluby i koła wolontariusza,
lokalne przedsięwzięcia o charakterze integracyjnym aktywizujące lokalną społeczność (o ile
są niezbędne do realizacji celów projektu, wyłącznie o charakterze wspomagającym i
towarzyszącym).
EFRR: W ramach wsparcia uzupełniającego z EFRR na działania takie jak:
przebudowa i remont obiektów poprzemysłowych/powojskowych/ popegeerowskich/
pokolejowych wraz z zagospodarowaniem przyległego otoczenia, przyczyniające się do
likwidacji istotnych problemów gospodarczych lub społecznych na obszarze rewitalizowanym
wynikającym z Lokalnego Programu Rewitalizacji,
zagospodarowywanie przestrzeni miejskich, w tym przebudowa i remont obiektów wraz z
zagospodarowaniem przyległego otoczenia, przyczyniające się do likwidacji istotnych
![Page 105: Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 rmiasto3.com/uploads/docs/Program_Rewitalizacji_Chorzowa...blokowiska, tereny zieleni. Obszary te wymagają interwencji, z uwagi na dekapitalizację](https://reader034.fdocuments.net/reader034/viewer/2022052611/5c787e8c09d3f200208b643e/html5/thumbnails/105.jpg)
Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 roku
Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych 103
problemów gospodarczych lub społecznych na obszarze rewitalizowanym wynikającym z
Lokalnego Programu Rewitalizacji,
remont zdegradowanych budynków wraz z zagospodarowaniem przyległego otoczenia,
przyczyniające się do likwidacji istotnych problemów gospodarczych lub społecznych na
obszarze rewitalizowanym wynikającym z Lokalnego Programu Rewitalizacji,
zakup wyposażenia niezbędnego do prawidłowego funkcjonowania Centrów Usług
Społecznych.
Powiązanie osi priorytetowych Europejskiego Funduszu Społecznego i Europejskiego Funduszu
Rozwoju Regionalnego w RPO WSL wraz ze wskazaniem priorytetów inwestycyjnych (PI)
Rewitalizacja w działaniach w EFS (Oś Priorytetowa IX Włączenie społeczne) podstawą jest
Poddziałanie 9.1.3 (PI 9.4) Wzmacnianie potencjału społeczności lokalnych na obszarach
rewitalizowanych oraz uzupełniająco:
Poddziałanie 7.1.3 (PI 8.5) Poprawa zdolności do zatrudnienia osób poszukujących pracy i
pozostających bez pracy na obszarach rewitalizowanych
Poddziałanie 7.2.2 (PI 8.7) Promocja samozatrudnienia na obszarach rewitalizowanych
Poddziałanie 8.3.2 (PI 8.8) Zapewnienie dostępu do usług opiekuńczych nad dziećmi do 3 lat
w kontekście Lokalnych Planów Rewitalizacji
Poddziałanie 8.4.3 (PI 9.7) Realizowanie aktywizacji zawodowej poprzez zapewnienie
właściwej opieki zdrowotnej w kontekście Lokalnych Planów Rewitalizacji
Poddziałanie 9.2.2 (PI 9.7) Rozwój usług społecznych na obszarach rewitalizowanych
Poddziałanie 11.4.2 (PI 10.3) Kształcenie ustawiczne na obszarach rewitalizowanych
Edukacja (PI 10.1 i 10.3) (Oś Priorytetowa XI Wzmocnienie potencjału edukacyjnego) – EFS
Finansowanie działań rewitalizacyjnych w ramach ZIT/RIT – EFS+EFRR
Infrastruktura społeczna
EFS wiodący (PI 9.7) (Oś priorytetowa IX Włączenie społeczne) Poddziałanie 9.1.3 Wzmacnianie
potencjału społeczności lokalnych na obszarach rewitalizowanych – projekty w ramach
Zintegrowanych/Regionalnych Inwestycji Terytorialnych → EFRR – Uzupełniający (PI 9.1) (Oś
priorytetowa X Rewitalizacja)
Kompleksowa rewitalizacja (LPR)
EFS wiodący (PI 8.5, 8.7, 8.8, 9.4, 9.7, 10.3) (Szeroki katalog działań w ramach osi priorytetowych
VII, VIII, IX, XI) → EFRR – Uzupełniający (PI 9.2) (Oś priorytetowa X Rewitalizacja)
Edukacja – przedszkola i szkolnictwo zawodowe
EFS wiodący (PI 10.1 i 10.3) (Oś priorytetowa XI Wzmocnienie potencjału edukacyjnego)
Poddziałanie 11.1.3 Wzrost upowszechnienia wysokiej jakości edukacji przedszkolnej na
obszarach rewitalizowanych → EFRR – Uzupełniający (Oś priorytetowa XII Infrastruktura
edukacyjna).
Zgodnie z Wytycznymi w zakresie rewitalizacji w programach operacyjnych (dokument MIiR z
14.08.2014 r.) wsparcie projektów rewitalizacyjnych ze środków finansowych w RPO stosuje się w
szczególności do wydatków z następujących, kluczowych i uzupełniających priorytetów
inwestycyjnych wskazanych w tabeli poniżej.
![Page 106: Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 rmiasto3.com/uploads/docs/Program_Rewitalizacji_Chorzowa...blokowiska, tereny zieleni. Obszary te wymagają interwencji, z uwagi na dekapitalizację](https://reader034.fdocuments.net/reader034/viewer/2022052611/5c787e8c09d3f200208b643e/html5/thumbnails/106.jpg)
Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 roku
Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych 104
Tabela 36. Priorytety inwestycyjne wspierające programy rewitalizacji (PI)
Priorytet inwestycyjny
znaczenie dla rewitalizacji
kluczowe uzupełniaj
ące
Cel Tematyczny 3 Wzmacnianie konkurencyjności MŚP
3.1 Promowanie przedsiębiorczości, w szczególności poprzez ułatwianie gospodarczego wykorzystywania nowych pomysłów oraz sprzyjanie tworzeniu nowych firm, w tym również poprzez inkubatory przedsiębiorczości
x
3.3 Wspieranie tworzenia i poszerzania zaawansowanych zdolności w zakresie rozwoju produktów i usług
x
3.4 Wspieranie zdolności MŚP do wzrostu na rynkach regionalnych, krajowych i międzynarodowych oraz do angażowania się w procesy innowacji
x
Cel tematyczny 4 Wspieranie przejścia na gospodarkę niskoemisyjną we wszystkich sektorach
4.2 Promowanie efektywności energetycznej i korzystania z odnawialnych źródeł energii w przedsiębiorstwach
x
4.3 Wspieranie efektywności energetycznej, inteligentnego zarządzania energią i wykorzystywania odnawialnych źródeł energii w budynkach publicznych i w sektorze mieszkaniowym
x
4.5 Promowanie strategii niskoemisyjnych dla wszystkich rodzajów terytoriów, w szczególności dla obszarów miejskich, w tym wspieranie zrównoważonej multimodalnej mobilności miejskiej i działań adaptacyjnych mających oddziaływanie łagodzące na zmiany klimatu
x
Cel tematyczny 6 Zachowanie i ochrona środowiska naturalnego oraz wspieranie efektywnego gospodarowania zasobami
6.3 Zachowanie, ochrona, promowanie i rozwój dziedzictwa naturalnego i kulturowego
x
6.5 Podejmowanie przedsięwzięć mających na celu poprawę stanu jakości środowiska miejskiego, rewitalizację miast, rekultywację i dekontaminację terenów poprzemysłowych (w tym terenów powojskowych), zmniejszenie zanieczyszczenia powietrza oraz propagowania działań służących zmniejszaniu hałasu
x
Cel tematyczny 7 Promowanie zrównoważonego transportu i usuwanie niedoborów przepustowości w działaniu najważniejszej infrastruktury sieciowej
7.2 Zwiększanie mobilności regionalnej poprzez łączenie węzłów drugorzędnych i trzeciorzędnych z infrastrukturą TEN-T, w tym węzłami multimodalnymi
x
7.4 Rozwój i rehabilitacja kompleksowych, wysokiej jakości i interopracyjnych systemów transportu kolejowego oraz propagowanie działań służących zmniejszaniu hałasu
x
Cel tematyczny 8 Promowanie trwałego i wysokiej jakości zatrudnienia oraz wsparcie mobilności pracowników
![Page 107: Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 rmiasto3.com/uploads/docs/Program_Rewitalizacji_Chorzowa...blokowiska, tereny zieleni. Obszary te wymagają interwencji, z uwagi na dekapitalizację](https://reader034.fdocuments.net/reader034/viewer/2022052611/5c787e8c09d3f200208b643e/html5/thumbnails/107.jpg)
Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 roku
Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych 105
Priorytet inwestycyjny
znaczenie dla rewitalizacji
kluczowe uzupełniaj
ące
8.2 wspieranie rozwoju przyjaznego dla zatrudnienia poprzez rozwój potencjałów endogenicznych jako elementu strategii terytorialnej dla obszarów ze specyficznymi potrzebami, łącznie z przekształceniem upadających regionów przemysłowych oraz działaniami na rzecz zwiększenia dostępności i rozwoju zasobów naturalnych i kulturowych
x
8.5 zapewnianie dostępu do zatrudnienia osobom poszukującym pracy i nieaktywnym zawodowo, w tym podejmowanie lokalnych inicjatyw na rzecz zatrudnienia oraz wspieranie mobilności pracowników
x
8.7 samozatrudnienie, przedsiębiorczość oraz tworzenie nowych miejsc pracy x
8.8 równouprawnienie płci oraz godzenie życia zawodowego i prywatnego x
Cel tematyczny 9 Wspieranie włączenia społecznego i walka z ubóstwem
9.1 inwestycje w infrastrukturę zdrowotną i społeczną, które przyczyniają się do rozwoju krajowego, regionalnego i lokalnego, zmniejszania nierówności w zakresie stanu zdrowia, promowanie włączenia społecznego poprzez lepszy dostęp do usług społecznych, kulturalnych i rekreacyjnych oraz przejścia z usług instytucjonalnych do usług na poziomie społeczności lokalnych
x
9.2 wspieranie rewitalizacji fizycznej, gospodarczej i społecznej ubogich społeczności i obszarów miejskich i wiejskich
x
9.4 aktywna integracja, w szczególności w celu poprawy zatrudnialności x
9.7 ułatwianie dostępu do niedrogich, trwałych oraz wysokiej jakości usług, w tym opieki zdrowotnej i usług społecznych świadczonych w interesie ogólnym
x
9.8 wspieranie gospodarki społecznej i przedsiębiorstw społecznych x
Cel tematyczny 10 Inwestowanie w edukację, umiejętności i uczenie się przez całe życie
10.1 ograniczenie przedwczesnego kończenia nauki szkolnej oraz zapewnienie równego dostępu do dobrej jakości edukacji elementarnej, kształcenia podstawowego i ponadpodstawowego
x
10.3. poprawa dostępności i wspieranie uczenia się przez całe życie, podniesienie umiejętności i kwalifikacji pracowników i osób poszukujących pracy, zwiększenie dopasowania systemów kształcenia i szkolenia do potrzeb rynku pracy m.in. przez poprawę jakości kształcenia i szkolenia zawodowego oraz utworzenia i rozwijanie systemów uczenia się poprzez praktyczną naukę zawodu realizowaną w ścisłej współpracy z pracodawcami
x
10.3 bis. lepsze dostosowanie systemów kształcenia i szkolenia do potrzeb rynku pracy, ułatwianie przechodzenia z etapu kształcenia do etapu zatrudnienia oraz wzmacnianie systemów kształcenia i szkolenia zawodowego i ich jakości, w tym poprzez mechanizmy prognozowania umiejętności, dostosowania programów nauczania oraz tworzenia i rozwoju systemów uczenia się poprzez praktyczną naukę zawodu realizowaną w ścisłej współpracy z pracodawcami
x
![Page 108: Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 rmiasto3.com/uploads/docs/Program_Rewitalizacji_Chorzowa...blokowiska, tereny zieleni. Obszary te wymagają interwencji, z uwagi na dekapitalizację](https://reader034.fdocuments.net/reader034/viewer/2022052611/5c787e8c09d3f200208b643e/html5/thumbnails/108.jpg)
Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 roku
Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych 106
Osie priorytetowe RPO WSL w ramach EFRR
Dokument pt. Szczegółowy Opis Priorytetów RPO WSL na lata 2014-2020 w zakresie Europejskiego
Funduszu Rozwoju Regionalnego zawiera listę priorytetów dla poszczególnych osi priorytetowych.
Rewitalizacja oraz infrastruktura społeczna i zdrowotna jest oddzielną osią priorytetową X. Obejmuje
następujące działania odnoszące się wprost do rewitalizacji obszarów zdegradowanych i miejskich:
10.3: Rewitalizacja obszarów zdegradowanych
10.4: Poprawa stanu środowiska miejskiego
Działanie 10.3
Celem działania jest rozwój i wzmocnienie spójności lokalnej poprzez rewitalizację fizyczną,
gospodarczą i społeczną terytoriów marginalizowanych.
Uzasadnieniem podjętego działania są zjawiska wykluczenia społecznego oraz zagrożenia
marginalizacją, potrzeba podnoszenia jakości i dostępności podstawowych usług publicznych.
Przykładowe rodzaje projektów
1. Przebudowa i remont obiektów poprzemysłowych/ powojskowych/ popegeerowskich/
pokolejowych wraz z zagospodarowaniem przyległego otoczenia, przyczyniające się do likwidacji
istotnych problemów gospodarczych lub społecznych na obszarze rewitalizowanym wynikającym z
Lokalnego Programu Rewitalizacji
2. Zagospodarowywanie przestrzeni miejskich, w tym przebudowa i remont obiektów wraz z
zagospodarowaniem przyległego otoczenia, przyczyniające się do likwidacji istotnych problemów
gospodarczych lub społecznych na obszarze rewitalizowanym wynikającym z Lokalnego Programu
Rewitalizacji
3. Remont zdegradowanych budynków wraz z zagospodarowaniem przyległego otoczenia,
przyczyniające się do likwidacji istotnych problemów gospodarczych lub społecznych na obszarze
rewitalizowanym wynikającym z Lokalnego Programu Rewitalizacji.
W ramach działania 10.3 nie ma możliwości budowy nowych budynków.
Inwestycje wspierane z EFRR w ramach działania 10.3 będą dofinansowane w ramach instrumentów
Zintegrowane Inwestycje Terytorialne oraz Regionalne Inwestycje Terytorialne. W ramach działania
10.3 wsparcie otrzymają projekty ujęte w Planie Działania każdego ZIT.
Remont zdegradowanych budynków wraz z zagospodarowaniem przyległego otoczenia,
przyczyniające się do likwidacji istotnych problemów gospodarczych lub społecznych na obszarze
rewitalizowanym wynikającym z Lokalnego Programu Rewitalizacji – w ramach tego typu projektów
dopuszcza się remont części wspólnych wielorodzinnych budynków mieszkalnych tylko jako część
większego projektu mającego na celu rewitalizację zubożonych obszarów publicznych.
Działania w ramach priorytetu 10.3 będą finansowane z EFS w ramach priorytetu inwestycyjnego 9.2.
(PI 9.2) - wspieranie rewitalizacji fizycznej, gospodarczej i społecznej ubogich społeczności i obszarów
miejskich i wiejskich. Projekty wspierane w ramach PI 9.2 będą komponentem operacji wspieranej z
dwóch funduszy : Europejskiego Funduszu Społecznego w ramach priorytetu IX oraz Europejskiego
Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Priorytetu X Rewitalizacja. Działanie przewiduje do
realizacji projekty w ramach Zintegrowanych Inwestycji Terytorialnych.
![Page 109: Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 rmiasto3.com/uploads/docs/Program_Rewitalizacji_Chorzowa...blokowiska, tereny zieleni. Obszary te wymagają interwencji, z uwagi na dekapitalizację](https://reader034.fdocuments.net/reader034/viewer/2022052611/5c787e8c09d3f200208b643e/html5/thumbnails/109.jpg)
Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 roku
Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych 107
Działanie 10.4
Celem działania jest stworzenie atrakcyjnej przestrzeni miejskiej.
Przykładowe rodzaje projektów
1. Zagospodarowanie przestrzeni miejskich przyczyniające się do likwidacji istotnych problemów
gospodarczych lub społecznych na obszarach miejskich.
2. Przebudowa oraz remont obiektów poprzemysłowych, powojskowych i popegeerowskich
przyczyniające się do likwidacji istotnych problemów gospodarczych lub społecznych na obszarach
miejskich.
3. Przebudowa lub remont zdegradowanych budynków przyczyniające się do likwidacji istotnych
problemów gospodarczych lub społecznych na obszarach miejskich.
Każdy z projektów realizowany w ramach ww. typów projektów powinien likwidować istotne
problemy społeczno-gospodarcze na obszarach zdegradowanych poprzez m.in.: wzmocnienie
prorozwojowych funkcji terenów powojskowych i poprzemysłowych, rewitalizację zdewastowanych
centrów miast oraz odnowę zdekapitalizowanej infrastruktury miejskiej. Projekty dotyczące wsparcia
zagospodarowania przestrzeni miejskich powinny wynikać z Lokalnych Programów Rewitalizacji.
7 System wdrażania programu –zarządzanie procesem rewitalizacji
7.1 Zasady realizacji programu
Program jest podstawowym elementem procesu rewitalizacji. Stanowi on złożoną odpowiedź i
reakcję na występujące w obszarze zjawiska kryzysowe. Program ma tym samym dwoistą naturę. Jest
zarazem produktem (wynikiem analiz, prac o charakterze koncepcyjnym) oraz kluczowym
instrumentem pozwalającym na ich wdrożenie. Za wdrażanie LPR Chorzowa odpowiadać będzie
przede wszystkim samorząd miasta. Skuteczne wdrażanie programu rewitalizacji wymagać będzie
zaprojektowania struktury i systemu organizacyjnego.
1. Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 r. przyjmowany jest i aktualizowany uchwałą
Rady Miasta Chorzowa. W treści uchwały należy przyjąć konieczność zapewnienia ciągłości procesów
rewitalizacyjnych obejmujących znaczny horyzont czasowy oraz konieczność stałej aktualizacji
programowych zapisów i ustaleń oraz ich konieczne modyfikacje, a co za tym idzie konieczność
zapewnienia wymaganych na ten cel środków. Ciągłość procesów rewitalizacyjnych rozumiana jest
również jako kontynuacja realizacji projektów zawartych w Lokalnym Programie Rewitalizacji na lata
2008-2013 (Chorzów, 2009).
2. W celu wdrażania i monitorowania Programu Prezydent Miasta Chorzowa w drodze zarządzenia
powoła Zespół Rewitalizacji Miasta w Wydziale Rozwoju Urzędu Miasta Chorzowa.
3. W pracach Zespołu Rewitalizacji Miasta mogą brać udział eksperci w dziedzinie rewitalizacji.
4. Funkcję Koordynatora ds. Rewitalizacji pełni Zespół Rewitalizacji Miasta w Wydziale Rozwoju
Urzędu Miasta Chorzowa.
5. Do zadań Koordynatora ds. Rewitalizacji należy:
przyjmowanie wniosków o wpisanie projektu do LPR
przygotowywanie projektów aktualizacji LPR
![Page 110: Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 rmiasto3.com/uploads/docs/Program_Rewitalizacji_Chorzowa...blokowiska, tereny zieleni. Obszary te wymagają interwencji, z uwagi na dekapitalizację](https://reader034.fdocuments.net/reader034/viewer/2022052611/5c787e8c09d3f200208b643e/html5/thumbnails/110.jpg)
Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 roku
Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych 108
opracowywanie polityki rewitalizacji Miasta
wyznaczanie potencjalnych obszarów rewitalizacji
koordynacja Programu Rewitalizacji na obszarze Chorzowa
inicjowanie i organizowanie przedsięwzięć informacyjnych i promocyjnych dotyczących
zamierzeń rewitalizacyjnych
monitorowanie przebiegu oraz ocena efektywności i skuteczności realizacji Programu
Rewitalizacji
sporządzanie raportów okresowych oraz raportu końcowego z realizacji Programu
Rewitalizacji
współpraca z realizatorami projektów rewitalizacyjnych
tworzenie Lokalnego Partnerstwa na Rzecz Rewitalizacji pomiędzy partnerami rewitalizacji to
jest: władzami gminy, sektorem biznesu, sektorem społecznym i mieszkańcami obszarów
współpraca z administracją rządową oraz samorządową w zakresie wykorzystania funduszy
strukturalnych na projekty rewitalizacyjne
inicjowanie i koordynacja wniosków o dofinansowanie przedsięwzięć rewitalizacyjnych ze
środków zewnętrznych, w szczególności z funduszy strukturalnych Unii Europejskiej
aktualizacja kierunków działań operacyjnych zgodnie z bieżącymi uwarunkowaniami
społeczno — ekonomicznymi, (w tym :modyfikacja działań już zapisanych i inicjowanie
nowych, nie zawartych w programach operacyjnych rewitalizacji a mających istotny wpływ na
jej powodzenie.
6. Realizatorami projektów zapisanych w Programie, wykonywanych ze środków Budżetu Miasta
Chorzowa będą:
komórki organizacyjne Urzędu Miasta Chorzowa
jednostki organizacyjne Miasta Chorzowa.
7. Realizatorami projektów zapisanych w Programie, realizowanych ze środków funduszy
strukturalnych Unii Europejskiej będą, zgodnie z zapisami Listy priorytetów do RPO WSL dla EFS i
EFRR:
jednostki samorządu terytorialnego, ich związki i stowarzyszenia,
jednostki organizacyjne jednostek samorządu terytorialnego posiadające osobowość prawną,
instytucje kultury,
szkoły wyższe,
organizacje pozarządowe,
kościoły i związki wyznaniowe oraz osoby prawne kościołów i związków wyznaniowych,
spółdzielnie i wspólnoty mieszkaniowe, TBS,
jednostki sektora finansów publicznych posiadające osobowość prawną,
przedsiębiorcy działający w partnerstwie publiczno-prywatnym.
W celu oceny postępu realizacji i efektywności wdrażania poszczególnych projektów i zadań
inwestycyjnych w ramach Programu Rewitalizacji prowadzony będzie monitoring finansowo–
rzeczowy w postaci raportów okresowych.
Raporty okresowe będą przygotowywane przez Koordynatora ds. Rewitalizacji w oparciu o raporty
cząstkowe przedkładane przez podmioty odpowiedzialne za realizację poszczególnych projektów.
![Page 111: Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 rmiasto3.com/uploads/docs/Program_Rewitalizacji_Chorzowa...blokowiska, tereny zieleni. Obszary te wymagają interwencji, z uwagi na dekapitalizację](https://reader034.fdocuments.net/reader034/viewer/2022052611/5c787e8c09d3f200208b643e/html5/thumbnails/111.jpg)
Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 roku
Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych 109
7.2 Schemat postępowania i hierarchizacji projektów
Ustala się następującą procedurę zgłaszania propozycji działań do Lokalnego Programu Rewitalizacji
Chorzowa do 2030r.:
1. Podmioty działające na obszarach wskazanych do rewitalizacji w ramach niniejszego
Lokalnego Programu Rewitalizacji Chorzowa do 2030 r., lub zainteresowane podjęciem takiej
działalności, w zakresie przyczyniającym się do realizacji celu rewitalizacji, zgłaszają swoje
propozycje do Koordynatora ds. Rewitalizacji.
2. Koordynator ds. Rewitalizacji, po konsultacjach z właściwymi Wydziałami Urzędu Miasta i
Lokalnymi Partnerami na rzecz Rewitalizacji, dokonuje weryfikacji zgłoszonych propozycji i
wydaje opinię odnośnie włączenia lub odmowy włączenia zgłoszonego działania/projektu do
Lokalnego Programu Rewitalizacji Chorzowa.
3. Pełnomocnik zwołuje posiedzenie Komisji do spraw Rewitalizacji i przedkłada zgłoszoną
propozycję działania wraz z opinią pod obrady Komisji do spraw Rewitalizacji Chorzowa.
4. Komisja do spraw Rewitalizacji Chorzowa podejmuje decyzję o włączeniu lub odrzuceniu
zgłoszonej propozycji zwykłą większością głosów.
5. W przypadku braku decyzji Komisji, ostateczną decyzję podejmuje Prezydent Miasta.
6. Jeżeli włączenie danego projektu wymaga objęcia Programem nowych obszarów, modyfikacji
założonych celów bądź też wyznaczonych priorytetów warunkujących powodzenie
rewitalizacji, Prezydent Miasta podejmuje decyzję o przystąpieniu do aktualizacji Lokalnego
Programu Rewitalizacji, na wniosek Koordynatora ds. Rewitalizacji.
Rycina 34. Wzór wniosku do Lokalnego Programu Rewitalizacji
Tytuł projektu
Miejsce realizacji
Cel16
Opis stanu istniejącego
Zakres rzeczowy projektu
Stan zaawansowania prac
17
Uzasadnienie dla wyboru projektu
18
Termin realizacji
Nazwa i adres wnioskodawcy
16 Cel projektu winien nawiązywać do sprecyzowanych celów LPR
17 Np. kompletna i aktualna dokumentacja projektowa i kosztorysowa, pozwolenie na budowę (zgłoszenie budowy),
dokumentacja projektowa i kosztorysowa w trakcie opracowywania, opracowane studium wykonalności
18 Uzasadnienie musi wynikać z rzeczywistych potrzeb i pokazywać realizację celów: ogólnego i szczegółowych LPR
![Page 112: Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 rmiasto3.com/uploads/docs/Program_Rewitalizacji_Chorzowa...blokowiska, tereny zieleni. Obszary te wymagają interwencji, z uwagi na dekapitalizację](https://reader034.fdocuments.net/reader034/viewer/2022052611/5c787e8c09d3f200208b643e/html5/thumbnails/112.jpg)
Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 roku
Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych 110
Telefon kontaktowy
Adres do korespondencji
Planowane źródła finansowania w złotych w rozbiciu na lata realizacji
Źródła finansowania Lata realizacji
2015 2016 2017 2018 2019 2020
Budżet Miasta
Środki unijne
Środki własne
Zwrotne środki zewnętrzne
Inne
Ogółem
Łączna szacunkowa wartość projektu:
Projekty komplementarne
19
Kryteria oceny projektu
Formalne:
- Poprawność złożenia wniosku
- Wniosek złożony przez uprawnionego beneficjenta
- Poprawność sporządzenia wniosku
- Kompletność wniosku
- Formalna dopuszczalność projektu
- We wniosku zapewniono minimalny wkład własny beneficjenta na wymaganym poziomie
- Wysokość kwoty dofinansowania
- Lokalizacja projektu zgodna z wyznaczonym obszarem kryzysowym w LPR
- Typ projektu zgodny z RPO WSL
Kryteria merytoryczne
I. Merytoryczno-techniczne
- Czy projekt spełnia cele RPO
19 Przy projektach z zakresu infrastruktury mieszkaniowej obligatoryjnie należy wskazać projekty
komplementarne
![Page 113: Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 rmiasto3.com/uploads/docs/Program_Rewitalizacji_Chorzowa...blokowiska, tereny zieleni. Obszary te wymagają interwencji, z uwagi na dekapitalizację](https://reader034.fdocuments.net/reader034/viewer/2022052611/5c787e8c09d3f200208b643e/html5/thumbnails/113.jpg)
Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 roku
Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych 111
- Wykonalność techniczna projektu
- Kwalifikowalność wydatków
II. Zasadnicze merytoryczne
- W jakim stopniu oczekiwane rezultaty projektu spełniają realizacje celów RPO WSL
- W jakim stopniu oczekiwane rezultaty projektu niwelują problemy w obszarach kryzysowych
- Kompleksowość i intensywność oddziaływania projektu
- Oddziaływanie projektu na wizerunek miasta
- Wpływ projektu na polityki wspólnotowe
- Innowacyjność zastosowanych w projekcie rozwiązań
- Gotowość techniczna projektu do realizacji
- Trwałość projektu
- Promocja projektu.
7.3 Monitoring i ewaluacja programu
Lokalny Program Rewitalizacji stanowi dokument otwarty. Poddawany będzie
systematycznej, okresowej analizie i ocenie. W związku z tym, w razie zaistnienia potrzeby
zmian, przeprowadzona zostanie aktualizacja, celem dostosowania do nowych uwarunkowań.
Analiza, ocena i aktualizacja programu odbywać się będzie w oparciu o zasadę współpracy z
zainteresowanymi partnerami.
Ewaluacja Lokalnego Programu Rewitalizacji będzie się odbywać na dwóch poziomach:
projektów,
LPR – osiągania celów i wskaźników.
7.4 Lista wskaźników LPR
Realizacja projektów wpisanych do Programu Rewitalizacji będzie monitorowana na poziomie
następujących wskaźników: produktu, rezultatu i oddziaływania.
Tabela 37. Charakterystyka wskaźników produktu, rezultatu i oddziaływania
Lp. Nazwa wskaźnika Jed. miary
Wskaźniki produktu (działania)
1. Liczba projektów z zakresu rewitalizacji obszarów zdegradowanych szt.
2. Liczba projektów dotyczących adaptacji budynków na cele społeczne szt.
3. Liczba projektów dotyczących adaptacji budynków na cele edukacyjne szt.
4. Liczba budynków poddanych renowacji szt.
5. liczba przebudowanych i doposażonych lokali socjalnych szt.
![Page 114: Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 rmiasto3.com/uploads/docs/Program_Rewitalizacji_Chorzowa...blokowiska, tereny zieleni. Obszary te wymagają interwencji, z uwagi na dekapitalizację](https://reader034.fdocuments.net/reader034/viewer/2022052611/5c787e8c09d3f200208b643e/html5/thumbnails/114.jpg)
Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 roku
Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych 112
Lp. Nazwa wskaźnika Jed. miary
6. liczba przebudowanych i doposażonych lokali socjalnych szt.
7. Liczba projektów promocyjno-informacyjnych szt.
8. Liczba projektów społeczno-edukacyjnych szt.
9. Liczba pracodawców biorących udział w programie aktywizacji na rynku pracy szt.
Wskaźniki rezultatu (efektu)
1. Powierzchnia wspartych (przygotowanych) terenów inwestycyjnych ha
2. Powierzchnia zrewitalizowanego/zrekultywowanego obszaru ha
3. Powierzchnia zagospodarowanej przestrzeni publicznej m2
4. Powierzchnia wyremontowanych i nowych lokali socjalnych m2
5. Liczba użytkowników infrastruktury opieki nad dziećmi lub edukacyjnej wspartej w programie
osoby
6. Liczba osób, które uzyskały kwalifikacje po opuszczeniu programu osoby
7. Liczba osób, które uzyskały kwalifikacje po opuszczeniu programu: opiekujących się osobami zależnymi objętych wsparciem w programie
osoby
8. Liczba osób w wieku 50 lat i więcej objętych wsparciem w programie, liczba osób, które uzyskały kwalifikacje w programie
osoby
9. Liczba osób zatrudnionych po zakończeniu programu osoby
10. Liczba osób, które otrzymały środki na podjęcie działalności gospodarczej osoby
11. Liczba miejsc wychowania przedszkolnego dofinansowanych w programie szt.
12. Liczba osób korzystających ze zrewitalizowanej infrastruktury społecznej osoby
13. Liczba osób zagrożonych wykluczeniem społecznym objętych wsparciem w programie osoby
14. Liczba osób starszych objętych opieką w domach opieki osoby
15. Liczba uczestników inicjatyw lokalnych osoby
16. Liczba dzieci objętych programami edukacyjnymi lub/i społecznymi osoby
17. Liczba placówek i ponadgimnazjalnych szkół zawodowych doposażonych w sprzęt i materiały dydaktyczne
szt.
Wskaźniki oddziaływania
1. Wzrost zatrudnienia na terenie miasta osoby
2. Zmniejszenie udziału ludności korzystającej z pomocy społecznej osoby
3. Rozwój przedsiębiorczości (wzrost liczby przedsiębiorstw) szt.
4. Wzrost zatrudnienia młodzieży osoby
5. Wzrost ilości nowych inwestycji w mieście szt.
![Page 115: Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 rmiasto3.com/uploads/docs/Program_Rewitalizacji_Chorzowa...blokowiska, tereny zieleni. Obszary te wymagają interwencji, z uwagi na dekapitalizację](https://reader034.fdocuments.net/reader034/viewer/2022052611/5c787e8c09d3f200208b643e/html5/thumbnails/115.jpg)
Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 roku
Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych 113
Lp. Nazwa wskaźnika Jed. miary
6. Zmniejszenie przestępczości szt.
7. Podniesienie jakości warunków zamieszkania osoby
8. Poprawa warunków realizacji edukacji osoby
9. Poprawa jakości życia osób starszych osoby
10. Wzrost walorów estetycznych miasta osoby
11. Wzrost liczby przeszkolonych bezrobotnych osoby
Przez powyższe wskaźniki rozumie się:
1. Produkt – bezpośredni, materialny efekt realizacji przedsięwzięcia mierzony konkretnymi
wielkościami (liczba projektów rewitalizacyjnych, liczba odnowionych budynków itp.)
2. Rezultat – bezpośredni wpływ zrealizowanego produktu na otoczenie społeczno – ekonomiczne
uzyskany natychmiast po zakończeniu projektu (powierzchnia obszarów zrewitalizowanych, liczba
osób korzystających z realizacji projektów społecznych, stworzenie nowych miejsc pracy itp.)
3. Oddziaływanie – długookresowy wynik realizacji programu (poprawa sytuacji w mieście w zakresie
zjawisk zidentyfikowanych jako kryzysowe).
7.5 Instrumenty informacji, komunikacji i promocji programu
Istotnym elementem w trakcie wdrażania założeń LPR, jest komunikacja społeczna, pozwalająca na
uzyskanie zaangażowania społeczności lokalnej w proces rewitalizacji, jej aktywny udział w
programowanie i podejmowanie decyzji. Komunikacja społeczna ma zapewnić partnerom programu:
dostęp do informacji na temat celów i problemów rewitalizacji,
pobudzić ich do wyrażania własnych opinii,
nawiązać porozumienie pomiędzy partnerami procesu.
Podstawą partycypacji jest informacja w procesie komunikacji społecznej, zorganizowanej w sprawny
system. Informowanie w procesie komunikacji społecznej ma wyjaśnić mieszkańcom korzyści płynące
z procesu rewitalizacji, w zamian za tymczasowe zakłócenie normalnego rytmu życia i określony
wysiłek, także finansowy.
Na system komunikacji społecznej składa się:
1. Podmiot inicjujący proces komunikowania się:
Koordynator ds. Rewitalizacji
2. Podmiot odbierający informacje:
Partnerzy
3. Określone informacje:
wyjaśniające zagadnienie rewitalizacji i potrzebę realizacji programu,
wiadomości z bieżącej realizacji programu,
wnioski z monitorowania, oceny i aktualizacji
4. Określony sposób komunikowania się:
![Page 116: Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 rmiasto3.com/uploads/docs/Program_Rewitalizacji_Chorzowa...blokowiska, tereny zieleni. Obszary te wymagają interwencji, z uwagi na dekapitalizację](https://reader034.fdocuments.net/reader034/viewer/2022052611/5c787e8c09d3f200208b643e/html5/thumbnails/116.jpg)
Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 roku
Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych 114
środki komunikacji społecznej bezpośredniej:
spotkania mieszkańców z urzędnikami podczas załatwiania spraw,
przesyłki pocztowe,
poczta elektroniczna,
rozmowy telefoniczne.
środki komunikacji społecznej pośredniej:
relacje z dziennikarzami prasy, radia, telewizji, (informacja prasowa, konferencja,
wywiady),
ulotki, biuletyny, informatory,
wydawnictwa (stałe, cykliczne i okazjonalne),
strona internetowa.
System wykorzystywać będzie:
dokumentację (uchwały Rady, zarządzenia i decyzje Prezydenta, ustalenia Koordynatora ds.
Rewitalizacji),
wywiad (bieżące informacje o sytuacji),
badania sondażowe (określenie grupy badawczej, jej liczebności i struktury; wybranie osób
do przeprowadzenia badania; wybranie metody badania; samo poinformowanie
mieszkańców o zamiarze badania, aby znali potrzebę i celowość badania):
wywiad kwestionariuszowy,
wywiad telefoniczny,
ankieta wypełniana przez respondenta.
Podjęto już pierwsze działania w kierunku nawiązania współpracy z potencjalnymi partnerami w
czasie przygotowywania LPR. Zorganizowano spotkanie warsztatowe poświęcone wypracowaniu
założeń i projektów do LPR. Uczestnikami tych warsztatów byli przedstawiciele różnych wydziałów
Urzędu Miejskiego, ale także reprezentanci innych instytucji, stowarzyszeń i osoby prywatne.
Ponadto przygotowano ankiety skierowane do mieszkańców, celem zebrania opinii na temat
głównych: miejsc i obiektów które wymagają rewitalizacji a także problemów i potencjałów
rozwojowych na które należy zwracać uwagę podejmując się kształtowania procesu rewitalizacji
(wyniki badania zawiera punkt 2.2.3)
Pozyskaniu partnerów dla realizacji Programu będzie służyć jego promocja w mieście. Planuje się
również zwiększenie zaangażowania organizacji pozarządowych w budowanie aktywnych postaw
społecznych. Działania te przyczynią się do pogłębienia identyfikacji mieszkańców z miastem. Lokalny
Program Rewitalizacji będzie udostępniony wszystkim zainteresowanym w formie elektronicznej na
stronie Biuletynu Informacji Publicznej.
![Page 117: Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 rmiasto3.com/uploads/docs/Program_Rewitalizacji_Chorzowa...blokowiska, tereny zieleni. Obszary te wymagają interwencji, z uwagi na dekapitalizację](https://reader034.fdocuments.net/reader034/viewer/2022052611/5c787e8c09d3f200208b643e/html5/thumbnails/117.jpg)
Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 roku
Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych 115
8 Wnioski i rekomendacje
Chorzów posiada znaczną liczbę terenów oraz obiektów wymagających złożonych procesów
rewitalizacyjnych. Należą do nich zdegradowane fragmenty tkanki miejskiej, które często
zawierają w sobie obiekty i tereny poprzemysłowe. Z tego względu proces rewitalizacji
przestrzennej wymaga dodatkowych instrumentów i działań pozwalających na usunięcie skutków
degradacji wynikających z przemysłowej przeszłości miasta, przy równoczesnym zachowaniu
ważnych dla jego historii i tożsamości miejsc i obiektów.
Całość prac rewitalizacyjnych powinna być prowadzona z uwzględnieniem zapisów dokumentu
Krajowej Polityki Miejskiej, która zawiera również wskazania dotyczące procesów rewitalizacji.
Proces rewitalizacji powinien przebiegać także z uwzględnieniem wytycznych i wskazań
zawartych w innych dokumentach dostępnych na szczeblu krajowym i regionalnym.
Ważne miejsce w pracach rewitalizacyjnych zajmować powinny projekty ukierunkowane na
wzmocnienie potencjału środowiskowego miasta, w szczególności takie, które pozwolą na
wykorzystanie walorów krajobrazowo-przyrodniczych do celów rekreacji i wypoczynku
mieszkańców miasta.
Chorzów to miasto z problemami społecznymi. Największe ich nasilenie występuje w Chorzowie II
(od lat koncentrują się tu największe problemy z zakresu depopulacji, niedospawania ludności do
rynku pracy i wynikających m.in. z tego tendencjom ubożenia oraz wzrostu przestępczości. Nieco
lepsza sytuacja występuje w Centrum i w Chorzowie Batorym, ale i mieszkańcy tych dzielnic
wymagają silnego wsparcia w procesach rewitalizacyjnych. Relatywnie najlepsza sytuacja panuje
w Chorzowie Starym, choć i tu występują enklawy, które powinny być poddane procesowi
rewitalizacji.
Użytkownicy Chorzowa są świadomi głównych problemów miasta w jego aspekcie społecznym
(głownie zwracając uwagę na perspektywy ludzi młodych, procesy depopulacyjne oraz stan
bezpieczeństwa) jak i materialno technicznym (zły stan tkanki mieszkaniowej oraz niską jakość
przestrzeni publicznych). Jednocześnie jednak widzą potencjały, które tkwią w dzielnicowych
społecznościach lokalnych. Głównym zadaniem władz oraz instytucji kształtujących życie
społeczne, kulturowe oraz gospodarcze, będzie pobudzenie tych potencjałów tak by lokalne
społeczności mogły zidentyfikować się z czynionymi zmianami i były w stanie je podtrzymywać.
Cele operacyjne zostały dookreślone w kontekście celu generalnego oraz priorytetów. Ich zakres
merytoryczny jest więc szerszy niż wynikałoby to (tylko) z listy zgłoszonych do programu
projektów. Takie rozwiązanie stwarza możliwości zgłoszenia projektu w trakcie trwania procesu
wdrażania planu rewitalizacji. Zyskuje się elastyczne narzędzie ciągłego (bądź okresowego)
dostosowywania brzmienie planu do gwałtownie zmieniających się uwarunkowań zewnętrznych i
wewnętrznych procesu rewitalizacji oraz potrzeb mieszkańców i innych użytkowników miasta.
Skonstruowanie celów operacyjnych na zasadzie komplementarności (głownie) powoduje, że
wdrażane projekty powinny być realizowane wieloaspektowo, rewitalizacja techniczna
i społeczna (w szczególności obszarów A) winna przebiegać niemal równocześnie, w przeciwnym
wypadku nie możliwe będzie osiągnięcie efektu synergii, niższa niż potencjalna identyfikacja
mieszkańców z przeprowadzanymi zmianami jest zjawiskiem niepożądanym.
![Page 118: Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 rmiasto3.com/uploads/docs/Program_Rewitalizacji_Chorzowa...blokowiska, tereny zieleni. Obszary te wymagają interwencji, z uwagi na dekapitalizację](https://reader034.fdocuments.net/reader034/viewer/2022052611/5c787e8c09d3f200208b643e/html5/thumbnails/118.jpg)
Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 roku
Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych 116
Procesy rewitalizacyjne w sferze społecznej nie będą przynosić pozytywnych efektów bez
zaangażowania odpowiednich instytucji publicznych, kluczem do sukcesu jest jednak pobudzenie
sektora społecznego i organizacji non-profit do czynnego włączenia się w kreowanie procesu
zmian społeczności lokalnych, w tym tworzenia miejsc pracy (w przedsiębiorstwach społecznych)
oraz zapobiegania patologiom oraz procesom wykluczenia.
Znaczącą rolę w procesach rewitalizacyjnych mają także mikroprzedsiębiorstwa (jako miejsca
pracy oraz generatory dochodów lokalnych), należy zwracać szczególną uwagę, by stworzyć im
warunki do kontynuowania i rozwijania działalności, w tym włączyć je w proces odnowy miasta
poprzez takie zapisy zamówień publicznych, które promują lokalna przedsiębiorczość i jakość
wykonania.
Dla procesu rewitalizacji bardzo ważne jest dopasowanie podaży i popytu na rynku pracy,
głównym wyzwaniem tego obszaru jest nabycie, przez przyszłych i obecnych pracowników,
nawyku ciągłego uczenia się oraz podążania za (lub kreowania nowych) trendów w zakresie
kształtowania i pozyskiwania umiejętności i wiedzy (w tym ukrytej).
Źródła
Atlas bezrobocia w Chorzowie za 2011
Atlas bezrobocia w Chorzowie za 2012
Atlas bezrobocia w Chorzowie za 2013
http://www.stat.gov.pl/cps/rde/xbcr/katow/ASSETS_BS_Ikw2013.pdf
Koncepcja Przestrzennego Zagospodarowania Kraju
Krajowa Polityka Miejska
Plan zagospodarowania przestrzennego województwa śląskiego
Polityka Ekologiczna Państwa w latach 2009-2012 z perspektywą do roku 2016
Program Ochrony Środowiska dla Województwa Śląskiego do roku 2013
Program Ograniczenia Niskiej Emisji na terenie Miasta Chorzów
Rozporządzenie Nr 49/2002 Wojewody Śląskiego z dnia 28 października 2002r. w sprawie
uznania za zespół przyrodniczo-krajobrazowy nieużytków, stawów oraz gruntów rolnych w
gminie Bytom i Chorzów.
Strategia rozwoju Chorzowa do roku 2030
Strategia Rozwoju Województwa Śląskiego na lata 2000-2020 - Śląskie 2020
Lokalny Program Rewitalizacji na lata 2008-2013. Chorzów 2009.
Mini Program Rewitalizacji Chorzowa II. Chorzów, listopad 2012.
![Page 119: Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 rmiasto3.com/uploads/docs/Program_Rewitalizacji_Chorzowa...blokowiska, tereny zieleni. Obszary te wymagają interwencji, z uwagi na dekapitalizację](https://reader034.fdocuments.net/reader034/viewer/2022052611/5c787e8c09d3f200208b643e/html5/thumbnails/119.jpg)
Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 roku
Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych 117
Mapa 1. Tereny zabudowane i tereny poprzemysłowe
![Page 120: Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 rmiasto3.com/uploads/docs/Program_Rewitalizacji_Chorzowa...blokowiska, tereny zieleni. Obszary te wymagają interwencji, z uwagi na dekapitalizację](https://reader034.fdocuments.net/reader034/viewer/2022052611/5c787e8c09d3f200208b643e/html5/thumbnails/120.jpg)
Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 roku
Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych 118
Mapa 2. Konflikty przestrzenne
![Page 121: Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 rmiasto3.com/uploads/docs/Program_Rewitalizacji_Chorzowa...blokowiska, tereny zieleni. Obszary te wymagają interwencji, z uwagi na dekapitalizację](https://reader034.fdocuments.net/reader034/viewer/2022052611/5c787e8c09d3f200208b643e/html5/thumbnails/121.jpg)
Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 roku
Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych 119
Mapa 3. Problemy społeczno-ekonomiczne
![Page 122: Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 rmiasto3.com/uploads/docs/Program_Rewitalizacji_Chorzowa...blokowiska, tereny zieleni. Obszary te wymagają interwencji, z uwagi na dekapitalizację](https://reader034.fdocuments.net/reader034/viewer/2022052611/5c787e8c09d3f200208b643e/html5/thumbnails/122.jpg)
Lokalny Program Rewitalizacji Chorzowa do 2030 roku
Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych 120
Mapa 4. Delimitacja obszarów problemowych / kryzysowych