‡OCUKLARDA YAS VE KR°Z TEPK°LER°

download ‡OCUKLARDA YAS VE KR°Z TEPK°LER°

of 35

  • date post

    09-Jan-2016
  • Category

    Documents

  • view

    45
  • download

    4

Embed Size (px)

description

ÇOCUKLARDA YAS VE KRİZ TEPKİLERİ. Hatice Köroğlu 06010656. Farklı Yaşlardaki Çocukların Ölüm Hakkındaki Değerlendirmeleri. Çocukların ölümü anlamaları onların bilişsel olgunlaşma düzeylerine bağlı olarak değişir ve gelişir. - PowerPoint PPT Presentation

Transcript of ‡OCUKLARDA YAS VE KR°Z TEPK°LER°

  • OCUKLARDA YAS VE KRZ TEPKLERHatice Krolu06010656

  • Farkl Yalardaki ocuklarn lm Hakkndaki Deerlendirmeleri ocuklarn lm anlamalar onlarn bilisel olgunlama dzeylerine bal olarak deiir ve geliir. Tam olarak anlalmas ocuktan ocua deimekle birlikte lm kavramnn geliiminde izlenen sra ayndr.

  • Be yandan kk olanlarda Be yandan kk ocuklar lmn bir son olduunu anlamazlar ve bunu lm hakkndaki konumalarnda aka ortaya koyarlar.Mezarndan kalkmas iin ona yardm edemez miyiz?

    Onlara gre lm geri dn olan bir olaydr, yaamn tm ilevlerinin durduunu kavrayamazlar.Dedemin mezarna biraz limonata gtremez miyiz?

    Kk ocuklarn Nasl besleniyorlar, snyorlar m? eklindeki sorular, lm kiinin fiziksel salyla ilgilendiklerini gstermektedir. Bu yalardaki bir ocuk, lmn herkesin bana gelebilecek evrensel bir olay olarak kavrayamaz.Bebeklerde lr m?

  • Kk ocuklar lm szcnn anlamn tam olarak bilmeden kullanrlar. Bu dnemde ocuk lme ilikin soyut aklamalar anlamakta glk eker. Cennete giden otobse nereden binebiliriz?ocuklar bu yalarda ok somut dzeyde dnrler. Bu nedenle soyut aklamalar yapmaktan ya da olay sylendii gibi alglayaca iin, l kiinin uyuduu ya da uzun bir yolculua kt eklinde mistik ve st rtk szler sylemekten kanmak daha iyi olur. Kk ocuklarda zaman kavram yeterince gelimediinden ksa ayrlklar bile kalc kayplar olarak yaanabilir.Kk ocuklarda lm kavram tam olarak gelimi olmasa da bu yata sevdikleri birini kaybetmeye ar tepki gstermelerini beklemek doaldr.

  • ok kk ocuklar mantk ncesi dnme srecine bal olarak lme neyin yol at konusunda yanl akl yrtrler.Klinie gitmeseydin bebek lmeyecekti.

    ocuklar kendilerini her eyin merkezinde olarak alglarlar. Kendi duygu ve dncelerinde olaanst sihirli bir g olduuna inanrlar. Kendilerinin ve bakalarnn bana gelen olaylara kendi dncelerinin, duygularnn, isteklerinin ve eylemlerinin yol atna inanabilirler. Bu dnce biimi lm olayndan kendini sorumlu tutmasna neden olabilir.

  • Kk ocuklar lmn ciddi sonularn anlamada yetersizdirler. Bu nedenle tepkileri hafif olabilir.ocuklar, tandklar birinin ani lmn rendiklerinde Artk dar kp oynayabilir miyim? diye sorup gnn sonunda, len kiinin ne zaman geleceini sorabilmektedirler.Okul ncesi yataki ocuklar duygularn yaa byk ocuklar kadar iyi ayrt edememektedirler. ok ok ok zgn olduklarn sk kullandklar ok kelimesi, youn keder duygusunu betimlemek iin kullanlmaktadr.

  • Be Yandan On Yana Kadar Bu yataki ocuklar, zamanla lmn geri dnlmez oluunu ve tm yaam ilevlerinin durduunu anlamaya balarlar.Yedi ya civarnda, lmn engellenemez ve evrensel bir olgu olduunu kavramaya balarlar. Ancak, bunun kendileri iin de geerli olabileceini dnmeye kar hala direnlidirler.Yas olgusunu anlamalar iin somut ifadelere gereksinim duyarlar. lmn, hem kazalar ve iddet gibi dsal nedenlerden kaynaklandn hem de hastalk ve yallk gibi isel srelerin bir sonucu olduunu anlayabilirler. lgileri; lm sreci, bedenin rmesi ve lm nedeni zerinde toplanmaya balar. llerin yaayanlar grdn ya da iittiini varsayarlar ve bunu sonucu olarak leni memnun etmek iin urarlar.

  • Bu ya dnemindeki ocuklarn bakalarnn bak asn anlayabilme yetileri artar. Bu nedenle anne-babalarn veya kardelerini kaybeden arkadalarna daha fazla merhamet duyarlar.Olanlara ilikin hakllk ve hakszlk konularyla daha fazla ilgilenerek dncelerini Bu olayn onun bana gelmesi hakszlk; her zaman yle iyiydi ki ifadesiyle yanstrlar. ocuklara olayn farkl ynleri hakknda ayrntl bilgi verildiinde olayla daha iyi baa karlar. Okul ana yeni girmi ocuklar duygularn ifade etmede isteksizleebilirler. Anne-babalar ise ocuklarnn yaslarn kendilerine sakladklarn ve olay hakknda konumaya istekli olmadklar izlenimini edinebilirler.

  • On Yandan Ergenliin Sonuna Kadar On yandan sonra ocuun lm kavram giderek daha soyut hale gelir ve bir kayp olgusunun uzun vadeli sonularn daha iyi grebilir.Bu yalarda ortaya kan hzl ve youn biyolojik, psikolojik ve sosyal deiimlerin yan sra lmler de olduka iddetli tepkilere yol aar. Bunun evrensel ve kanlmaz olduunu algladklar iin kendilerinin bana gelebileceini kavrarlar. Bu nedenle lm dncesini belli bir mesafede tutmaya gereksinim duyarlar.ocuklarn lm anlama yetilerinin geliimi genel bilisel geliimlerine bal olmakla birlikte ayn zamanda lm olayyla ilgili yaantlarn yanstr. Eer ocuk lm yakndan yaamsa ve kendisine olayla ilgili uygun ve yeterli aklamalar yaplmsa, yaamn bu gereini dier ocuklara kyasla daha kolay kavrayabilir.

  • ocuklarn Kayplar Karsndaki lk Yas Tepkileri Bir lm olay beklendiinde, ocuklarn gsterdikleri tepkiler, yaklamakta olan lm hakknda nasl bilgilendirildiklerine bal olarak deiir. Zihinsel olarak hazrlkl olma ve vedalama frsat, onlar yas yaantsna hazrlar ve bylece ani bir lmden sonra ortaya kabilecek ok tepkisi yerini daha hafif bir tepkiye brakr. Ancak; ou lm olay zihinsel hazrlk iin zaman ayrlm olsa bile, ocukta yas tepkilerinin aa kmasna neden olacaktr.

  • lk anda gsterilen en yaygn tepkiler :

    ok ve inanmama Korku ve itiraz Hissizlik ve donup kalma Her zamanki etkinliklere devam etme

  • ok ve nanmama ocuklar Bu doru olamaz. Yanlyorsun, sana inanmyorum. gibi szler sylediklerinde yaadklar ok ve inanmama hali aktr. Yaa daha byk ocuklar zellikle bu ekilde tepki gsterirler ve olaydan sonra donup kalrlar. lm kabullenmeyi reddedebilirler ve ac veren gerei belli bir mesafede tutabilmek iin bu davran srarla srdrebilirler.Olay adm adm kabul edilecek ve bylece bu mekanizma ocuun duygusal olarak ar etkilenmesini nlemede yararl olacaktr. Bu sre, ar durumlarla baa kmamz kolaylatrmada yararl ve gerekli bir koruyucu mekanizmadr.

  • Korku ve tirazBaz ocuklar hemen korku ve itirazda bulunarak tepki gsterirler ve yattrlmalar pek kolay olmaz.

    Dier TepkilerBaz ocuklar sanki duygular donmu gibi hissizleebilirler. Bazlar sanki hibir ey olmam gibi, sanki devreye otomatik-pilot girmi gibi yaantlarna devam ederler. Bu durum ocuklar iin, dnya karmakark ve gvensiz bir hal aldnda, farkl tepki bekleyen yetikinleri kzdrr. Ama bu allan ve iyi bilinen etkinlikleri srdrme olana salad iin daha gven vericidir.

  • ocuklarda Sk Rastlanan Yas Tepkileri Kayg Canl anlar Uykuya dalmada glk znt ve zlem fke ve da vurma davranlar Sululuk, kendini knama ve utan Okul sorunlar Fiziksel ikayetler

  • Kayg ocuklar kendilerine yakn biri ldnde, temel gve duygular sarslr. ocuklarn duyduu kayg byk lde, anne-babalarnn da bana bir ey gelebilecei korkusunda odaklar. Ergenlik dneminde ise kendi lmllkleriyle ilgili dnceleri daha youn hale gelir. Kk ocuklar daha srarc ve talepkar hale gelirler. Anne-babalarnn srekli yanlarnda olmasn isterler ve ayrlmalarna kar ar tepki gsterirler. Syledikleri szler ve sorduklar sorularla anne-babalarnn veya sa kalan ebeveynin bana bir ey gelebilecei konusunda duyduklar endieyi gsterir. Yaa byk ocuklar ise bu korkuyu daha ileri dzeyde dile getirirler. Bir ey olursa bana kim bakacak, Babam bu kadar uzun sre hasta yatarsa maan alabilecek mi?

  • Anne-babadan biri hastalandnda ve zellikle daha nce len ebeveynin veya baka bir kiinin lmeden nceki belirtilerine benzer belirtiler gsterdiinde, ocuklarn sa kalan ebeveyn iin duyduklar korku daha da artar.ocuklarn korkusu ou kez yatma saatinde ortaya kar ve yataa gitmeyi belirgin bir ekilde geciktirirler. Yalnz uyumaktan korkabilir, anne-babalaryla uyumay isterler, n ya da kapnn ak kalmasn isterler, evde tek balarna kalmaya direnebilirler.lm olay ani ve arpc bir biimde gerekletiinde yaygn olarak huzursuzluk hali grlr ve kaybn kendisinden ok yaanan travmadan kaynaklanr. ocuk tehlikeye kar giderek artan bir hazrlk iine girerler ve her an yeni eyler olacakm gibi bir beklentiyle tetikte olurlar.

  • Tehlikeye hazrlkl olma hali uzun sre devam ederse ba arlarna, kaslarda gerilmeye ve kas arlarna yol aabilir. Dikkati toplamada glklere ve bellek sorunlarna neden olabilir.Baz ocuklar birinin lmnde sonra, zellikle olaya tank olmu ya da kiiyi l bulmularsa, korku ve kayg davranlar gsterebilirler. Olay hatrlatan eylerin tetikleyebilecei gl duygulardan uzaklamaya alrlar. Bu davranlar, Eer olup biten hakknda konuursak, bir kez daha meydana gelebilir. eklindeki batl inanlarn yanstmaktadr.

  • Canl Anlar lmle ilgili tm grntler gl anlar oluturur. ocuklar tesadfen bir lme tank olmularsa ya da len birinin cansz bedeniyle karlamlarsa, bir isel video filmi gibi birbirine balanr. Bu grntler daha sonra, tekrar tekrar, rahatsz edici biimde gz nne gelebilir. Grsel izlenimlere ek olarak ayrntl iitsel, tatsal ve temas izlenimleri de rahatsz edici bir hal alabilir.Bu canl anla bazen hayal gcyle retilir ve sonra yeniden zihinde canlandrlrlar. Zihinde canlanan anlar genellikle geceleri ok glenir ve uykuya dalmada sorun yaratr. ocuklar istenmeyen tekrarlayc dnce ve grntlerden kanmak iin genellikle farkl etkinliklere bavurur. Huzursuzluk ve tedirginlik, istenmeyen anlar kontrol etmeye almann dorudan bir sonucu olarak deerlendirilmelidir.

  • Uykuya Dalmada Glk Hem uykuya dalma hem de uykunun kesintiye uramas eklinde gzlenen uyku sorunlar yas tutan ocuklarda yaygndr. Eer uyku szc lm anlatmada kullanldysa, ocuklar uyumaktan korkabilir ve anne-babalar uyurken tetikte olurlar. lme ilikin gl anlar varsa, bunlar, ocuun baka eyleri dnmedii akam saatlerinde daha ok aklna gelme eilimindedir.ocuklar tekrarlayan ryalardan korkmaya balayabilir ve bu nedenle uyumaya diren gsterebilirler. Geirdikleri bir travmay anlayabilmeleri ve zmseyebilmeleri iin gndz saatlerinde frsat tannmayan ya da olanlar hakk