zobacz cz. 8

Click here to load reader

  • date post

    11-Jan-2017
  • Category

    Documents

  • view

    226
  • download

    3

Embed Size (px)

Transcript of zobacz cz. 8

  • 1590 ________________________________________________________________________________________

    OCHRONA

    RODOWISKA I EKOLOGIA

  • 1591 ________________________________________________________________________________________

    Pawe WINIEWSKI Uniwersytet Gdaski

    ZINTEGROWANE PLANOWANIE GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ W GMINACH

    Wstp Polska, realizujc ambitne cele polityki klimatycznej Unii Europejskiej, chcc

    sprosta nowym wyzwaniom, musi by przygotowana na konieczno przejcia na gospodark niskoemisyjn (niskowglow). Rozwj takiej gospodarki wymaga integracji jej wszystkich aspektw wok niskoemisyjnych technologii i praktyk, wydajnych rozwiza energetycznych, czystej i odnawialnej energii oraz proekologicznych innowacji technologicznych. W gospodarce niskoemisyjnej w sposb efektywny zuywa si lub wytwarza energi i materiay, a take usuwa lub odzyskuje odpady metodami minimalizujcymi emisj gazw cieplarnianych.1 Gospodarka niskoemisyjna oznacza zatem tak dziaalno czowieka, ktra przynosi zysk inwestorom i wzrost gospodarczy krajowi przy jednoczesnej minimalizacji negatywnego oddziaywania na rodowisko naturalne.2

    Chcc transformowa gospodark, naley planowa odpowiednie dziaania na poziomie lokalnym. To gminy odgrywaj kluczow rol w osigniciu podanych zmian w poszczeglnych sektorach gospodarki. Nie tylko peni funkcje inicjatorw, planistw, inwestorw, producentw i uytkownikw kocowych, ale rwnie powinny stanowi przykad do naladowania dla lokalnych przedsibiorstw i obywateli.3 Przejcie do gospodarki niskoemisyjnej jest z perspektywy gminnej wielkim wyzwaniem, wymagajcym starannego planowania w celu wykorzystania dostpnych synergii.4 Powinno by to planowanie zintegrowane, cige i systematyczne, obejmujce dziedziny adw spoecznego, instytucjonalno-politycznego, ekonomicznego, rodowiskowego i przestrzennego, integrujce rne osoby, rodowiska i instytucje oraz jednostki samorzdu terytorialnego wszystkich szczebli.

    W pracy podjto prb wskazania optymalnego i skutecznego modelu zintegrowanego planowania gospodarki niskoemisyjnej na poziomie gminy, w oparciu o obowizujce uwarunkowania prawne. Powinien on opiera si na powizanych ze sob, moliwych do praktycznego zastosowania planach gospodarki niskoemisyjnej oraz dokumentach planistycznych i programowych z zakresu planowania energetycznego, programowania ochrony rodowiska oraz planowania i zagospodarowania przestrzennego.

    1 Budowa gospodarki niskoemisyjnej. Podrcznik dla regionw europejskich, D. Almassy, E. Baltzar,

    Z. Keri, J. McGuinn, V. Varbova (red.). Szentendre 2011, s. 7 2 Nowa misja nisza emisja. Gospodarka niskoemisyjna w gminach, D. Chmiel, M. Hyska,

    M. Kraszewska, E. Winkowska (red.). Warszawa 2014, s. 5 3 Gospodarka niskoemisyjna zaczyna si w gminie. Podrcznik dla polskich samorzdw, A. Wglarz,

    E. Winkowska, W. Wjcik. Berlin 2015, s. 6 4 Ibidem

  • 1592 ________________________________________________________________________________________

    Planowanie energetyczne Zgodnie z art. 18 ust. 1 znowelizowanej ustawy Prawo energetyczne,5

    do zada wasnych gminy w zakresie zaopatrzenia w energi elektryczn, ciepo i paliwa gazowe naley:

    planowanie i organizacja zaopatrzenia w ciepo, energi elektryczn i paliwa gazowe na obszarze gminy,

    planowanie owietlenia znajdujcych si na terenie gminy: - miejsc publicznych, - drg gminnych, powiatowych i wojewdzkich, - drg krajowych innych ni autostrady i drogi ekspresowe,

    przebiegajcych w granicach terenu zabudowy, - czci drg krajowych, innych ni autostrady i drogi ekspresowe,

    wymagajcych odrbnego owietlenia: przeznaczonych do ruchu pieszych lub rowerw, stanowicych dodatkowe jezdnie obsugujce ruch z terenw przylegych do pasa drogowego drogi krajowej,

    finansowanie owietlenia znajdujcych si na terenie gminy: - ulic, - placw, - drg gminnych, powiatowych i wojewdzkich, - drg krajowych innych ni autostrady i drogi ekspresowe,

    przebiegajcych w granicach terenu zabudowy, - czci drg krajowych, innych ni autostrady i drogi ekspresowe,

    wymagajcych odrbnego owietlenia: przeznaczonych do ruchu pieszych lub rowerw, stanowicych dodatkowe jezdnie obsugujce ruch z terenw przylegych do pasa drogowego drogi krajowej,

    planowanie i organizacja dziaa majcych na celu racjonalizacj zuycia energii i promocj rozwiza zmniejszajcych zuycie energii na obszarze gminy.

    Powysze zadania gmina zobowizana jest realizowa zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku jego braku z kierunkami rozwoju gminy zawartymi w studium uwarunkowa i kierunkw zagospodarowania przestrzennego, a take zgodnie z odpowiednim programem ochrony powietrza, przyjtym na podstawie art. 91 ustawy Prawo ochrony rodowiska.6

    Art. 19 ust. 1 ustawy Prawo energetyczne7 nakada na wjta, burmistrza lub prezydenta miasta obowizek opracowania projektu zaoe do planu zaopatrzenia w ciepo, energi elektryczn i paliwa gazowe (zwanego dalej projektem zaoe). Projekt zaoe sporzdza si dla obszaru gminy co najmniej na okres 15 lat i aktualizuje co najmniej raz na 3 lata. Powinien on okrela:

    ocen stanu aktualnego i przewidywanych zmian zapotrzebowania na ciepo, energi elektryczn i paliwa gazowe,

    przedsiwzicia racjonalizujce uytkowanie ciepa, energii elektrycznej i paliw gazowych,

    5 Ustawa z 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne, tj. Dz. U. 2012 poz. 1059 z pn. zm. 6 Ustawa z 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony rodowiska, tj. Dz. U. 2013 poz. 1232 z pn. zm. 7 Ustawa z 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne, tj. Dz. U. 2012 poz. 1059 z pn. zm.

  • 1593 ________________________________________________________________________________________

    moliwoci wykorzystania istniejcych nadwyek i lokalnych zasobw paliw i energii, z uwzgldnieniem energii elektrycznej i ciepa wytwarzanych w instalacjach OZE, energii elektrycznej i ciepa uytkowego wytwarzanych w kogeneracji oraz zagospodarowania ciepa odpadowego z instalacji przemysowych,

    moliwoci stosowania rodkw poprawy efektywnoci energetycznej, zakres wsppracy z innymi gminami. Projekt zaoe podlega zaopiniowaniu przez samorzd wojewdztwa

    w zakresie koordynacji wsppracy z innymi gminami oraz w zakresie zgodnoci z polityk energetyczn pastwa. Na etapie sporzdzania projektu zaoe zapewniony jest udzia spoeczestwa. Dokument powinno wyoy si do publicznego wgldu, powiadamiajc o tym w sposb przyjty zwyczajowo w danej miejscowoci. Osoby i jednostki zainteresowane zaopatrzeniem w ciepo, energi elektryczn i paliwa gazowe na obszarze gminy mog skada wnioski, zastrzeenia i uwagi do projektu zaoe.

    Uchwalone przez rad gminy zaoenia do planu zaopatrzenia w ciepo, energi elektryczn i paliwa gazowe, powinny stanowi podstawowy dokument z zakresu planowania energetycznego na poziomie lokalnym. Nie wszystkie samorzdy wywizay si jednak z ustawowego obowizku ich sporzdzenia. Jak wynika z bada przeprowadzonych przez Instytut Agroenergetyki, w 2012 roku zaledwie 15% gmin posiadao tego typu dokument, a tam gdzie zosta on opracowany, czsto nie znalaz praktycznego zastosowania.8

    W przypadku, gdy plany rozwoju w zakresie zaspokojenia obecnego i przyszego zapotrzebowania na paliwa gazowe lub energi, sporzdzane dla obszaru swojego dziaania przez przedsibiorstwa energetyczne i nastpnie udostpniane nieodpatnie wjtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta, nie zapewniaj realizacji uchwalonych przez rad gminy zaoe, organ wykonawczy gminy opracowuje projekt planu zaopatrzenia w ciepo, energi elektryczn i paliwa gazowe dla obszaru caej gminy lub jej czci (zwanego dalej planem zaopatrzenia). Projekt planu opracowywany jest na podstawie uchwalonych przez rad tej gminy zaoe i winien by z nim zgodny.9 Projekt planu zaopatrzenia w ciepo, energi elektryczn i paliwa gazowe powinien zawiera:

    propozycje w zakresie rozwoju i modernizacji poszczeglnych systemw zaopatrzenia w ciepo, energi elektryczn i paliwa gazowe, wraz z uzasadnieniem ekonomicznym,

    propozycje w zakresie wykorzystania OZE i wysokosprawnej kogeneracji, propozycje stosowania rodkw poprawy efektywnoci energetycznej, harmonogram realizacji zada, przewidywane koszty realizacji proponowanych przedsiwzi oraz rdo

    ich finansowania. Plan zaopatrzenia uchwalany jest przez rad gminy. W celu jego realizacji

    gmina moe zawiera umowy z przedsibiorstwami energetycznymi. W przypadku, gdy nie jest moliwa realizacja planu na podstawie umw, rada gminy moe

    8 http://www.kape.gov.pl/index.php/pl/component/k2/item/126-krajowy-system-zarzadzania-energia

    (pobrano 29.07.2015 r.) 9 Ustawa z 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne, tj. Dz. U. 2012 poz. 1059 z pn. zm.

  • 1594 ________________________________________________________________________________________

    wskaza w drodze uchway t cz planu, z ktr prowadzone na obszarze gminy dziaania musz by zgodne.10

    Wzorcow rol jednostek sektora publicznego (w tym gmin) w prowadzeniu dziaa zmierzajcych do poprawy efektywnoci energetycznej normuje ustawa o efektywnoci energetycznej.11 Zgodnie z art. 10 teje ustawy, jednostka sektora publicznego, realizujc swoje zadania, stosuje co najmniej dwa ze rodkw poprawy efektywnoci energetycznej, do ktrych nale:

    umowa, ktrej przedmiotem jest realizacja i finansowanie przedsiwzicia sucego poprawie efektywnoci energetycznej,

    nabycie nowego urzdzenia, instalacji lub pojazdu, charakteryzujcych si niskim zuyciem energii oraz niskimi kosztami eksploatacji,

    wymiana eksploatowanego urzdzenia lub pojazdu albo ich modernizacja, nabycie lub wynajcie efektywnych energetycznie budynkw lub ich czci

    albo przebudowa lub remont uytko