Zeri Camerise 5

download Zeri Camerise 5

of 24

  • date post

    13-Sep-2015
  • Category

    Documents

  • view

    210
  • download

    32

Embed Size (px)

description

Voice of Chameria 5

Transcript of Zeri Camerise 5

  • Nr. 5 - New York - Qershor 2015 - $2.00

    Document of the Cham Anti-fascist Committee submitted to the United Nations Human Rights Commission

    amria, si sht e si do t bhetRESMI OSMANI:

    Dy fjal pr shqiptart e ritit ortodoks n Maqedonin e ditve tona

    KRISTO FRASHRI:

    faqe 12 - 13

    faqe 2 - 4

    Nj shqiprim i panjohur i Fan S. Nolit

    SEVDAI KASTRATI:

    faqe 14

    Qndresa - motiv jetsor e letrar i Bilal Xhaferrit

    LEONARD DAUTI:

    faqe 5 - 7

    Arvanites: A Case Study in Ethnic Alterity

    HAMISH FORBES:

    faqe 15 - 18

    faqe 8 - 11

    Ura e Arts

  • Qershor 2015, Nr. 52

    amria, si sht e si do t bhet

    Djemt am ndryshe nga prfytyrimi romantik dhe i idealizuar, t ushqyera nga malli apo tregimet e dhimbsura t prindrve t tyre, gjejn nj amri tjetr. Ata jan mahnitur nga bukuria e vendit, nga andeti i mrekullueshm i Jonit dhe qytezat e bukura ame t Gumenics, Arpics, Vols, Pargs e Prevezs.

    1shtja ame, po t zhvishet

    nga ngarkesat politike, arkaike e reaksionare, falsifikimet dhe qndrimet dashakeqse, raciste dhe ksenofobiste, q nganjher arrijn deri n absurd, nga qndrimet alergjike dhe refraktare, q mbahen nga disa qarqe shoviniste t politiks greke, problemi thjeshtohet dhe qartsohet: dbimi nga trojet e veta i gjith popullats shqiptare myslimane me dhun t armatosur dhe terror, ishte nj kryqzat dhe spastrim etnik klasik, nj gjenocid. E realizoi at nacional-fashisti, gjenerali Napoleon Zerva, bashkpuntor i gjermanve. Ky spastrim sht nj njoll turpi e historis modern greke.

    Qarqet e tanishme politike greke duhet ta flakin kt trashgimi t kobshme, si nj mish i huaj nga trupi i tyre, ti krkojn ndjes popullats ame dhe t hapin rrugn pr zgjidhjen e ktij problem q plaga t mos mbetet e hapur.

    2 M s shumti ilegalisht, djemt

    am jan hedhur matan kufirit dhe kan shkuar ta shohin amrin.

    Pr secilin prej tyre kjo ka qen nj kuturisje jo pa rreziqe. Ndryshe nga prfytyrimi romantik dhe i idealizuar, t ushqyera nga malli apo tregimet e dhimbsura t prindrve t tyre, gjejn nj amri tjetr. Ata jan mahnitur nga bukuria e vendit, nga andeti i mrekullueshm i Jonit dhe qytezat e bukura ame t Gumenics, Arpics, Vols, Pargs e Prevezs. Jan trishtuar e kan ndjer dhimbje, kur kan par arat djerr, ullishtet, pemishtet dhe vreshtat t degraduara e t braktisura, t mbuluara nga ferrat dhe drizat, si gjysm shkrettir. Shtpit e tyre n fshatrat ame t rrnuara e gur mbi gur. Popullata vendse, shqiptare ortodokse sht e pakt n numr dhe e plakur, brezi i ri ka emigruar pr t punuar n vende t tjera ku puna paguhet m mir. Kullotat e bollshme shfrytzohen nga vlleh ardhacak nga malet e Pindit. Pa asnj mdyshje, fshatrat dhe qytetet e amris s sotme, jan pjesa m e prapambetur e Thesprotis historike dhe gjith Greqis. Burimet e saj dhe potenciali natyror n fushn e bujqsis, blegtoris dhe turizmit, presin dorn e pronarve t tyre t ligjshm q t vihen n funksion t zhvillimit t ksaj krahine t begat.

    parasheh si nj realitet t mundshm se far do t ndodhte po qe se banort e amris, do t ktheheshin n vatrat e tyre strgjyshore.

    Pyetja q mund t bhet n kt rast sht: jo far do t fitojn amt, por far do t prfitoj Greqia, nga rikthimi i popullats ame n krahinn e vet? Ksaj pyetjeje do t mundohem ti jap prgjigje reale e t besueshme duke u mbshtetur n trsin e faktorve: gjeografik, demografik dhe social-ekonomik, n kuadr t nj shoqrie demokratike, t hapur dhe shtetit t s drejts.

    N gjirin e komunitetit am n Shqipri, bjn pjes afro treqind mij njerz. sht nj popullat dinamike e vitale, e suksesshme, me mosh relativisht t re dhe plot cilsi. Ka nivel arsimor t admirueshm, pa analfabet e t paditur. N gjirin e ksaj popullate sht formuar shtresa e inteligjencs, q rrok t gjitha fushat e veprimtaris jetsore dhe shoqrore. Ka midis tyre profesor e doktor, me tituj shkencor akademik, msues dhe pedagog, inxhinier, ndrtues dhe arkitekt, gazetar t talentuar, shkrimtar e njerz t letrave, artist t skens, piktor, mjek, agronom e zooteknik,

    Resmi OSMANI

    Pamje nga Preveza

    3Trajtesa e mposhtme amria, si

    sht e si do t bhet, e sheh krahinn me nj kndvshtrim tjetr. Megjithse ka disi karakter hipotetik e vizionar,

    RedaksiaKryeredaktor: Kristo SotiriRedaktor: Ilir AdemajMarketing Coordinator: Erin KaragjoziErin.karagjozi@gmail.com(978) 395 7020Art Design: Thoma Nasi

    ChameriaOrganization@gmail.comAdress: PO BOX 452 Addison, IL 60101

  • 3Qershor 2015, Nr. 5

    amria, si sht e si do t bhet

    veteriner, ekonomist e financier, biznesmen e siprmarrs, pa folur pr mjeshtrit dhe profesionet aplikative, q u takojn gjith sferave t jets. sht nj bashksi e talentuar, e cila n kushtet e demokratizimit t vendit, ka gjetur shum hapsir pr t paraqitur vetveten.

    Kta jan amt.4

    Nuk bjm asnj gabim po t pohojm se e krahasuar me popullatn ekzistuese (rezidente) t amris s sotme, komuniteti am n Shqipri, sht m i ndriuar, m i emancipuar, i pajisur me m shum dije, m i talentuar dhe me aftsi vetorganizuese, q i ka brenda vetes, gjith cilsit pr t ndrtuar institucione t qeverisjes vendore, institucione kulturore e arsimore (pse jo edhe universitet) dhe nj ekonomi t qndrueshme e t zhvilluar n kornizn e legjislacionit grek (shtetas t t cilit do t jen) duke gzuar njkohsisht edhe t drejtat dhe lirit e minoritetit shqiptar, nj e drejt kjo natyrore e pamohueshme n do vend demokratik.

    Shpesh m kan pyetur: sa pjestar t komunitetit prej treqind mij amsh do t shkojn n amri, pr tu vendosur n pronat, fshatrat dhe qytetet e tyre, dhe

    a i nxe t gjith kjo krahin? Vshtir ti jepet nj prgjigje e sakt ksaj pyetjeje, por e prafrt, po. Jan disa faktor q do ta prcaktojn kt rikthim: pjestart e ktij komuniteti gjetn n shtetin am atdheun e munguar, nga i cili u shkputn dhunshm, me t cilin i lidh gjaku dhe rrnjt historike, traditat, zakonet dhe kultura. Brezi i ri ka lindur ktu, qytetet dhe fshatrat e Shqipris jan vendlindja e tyre. Komuniteti am sht integruar me popullsin vendse t krahinave ku jeton, sht lidhur me martesa, ka marr e ka dhn. Shum prej tyre jan t suksesshm n biznes, n veprimtari ekonomike, shkencore e administrative dhe e kan ndrtuar jetn mbi bazn e veprimtarive q ushtrojn. Ndrsa t gjith jan t interesuar

    pr pronat e atjeshme, duhet mbajtur parasysh se shumfishimi i trungut familjar, e copzon kt pron. sht e besueshme se pr administrimin e saj dhe pr tu rivendosur prgjithmon n trojet e tyre, do t shkojn kryesisht ajo pjes e brezit t ri, q ende nuk e ka gjetur si duhet vendin e vet n jetn ekonomiko-shoqrore dhe, pse t mos e themi, q gjendet n vshtirsi. N amri do t shkoj pjesa m vitale e komunitetit, e cila e sheh atje t ardhmen e saj, por ata do t mbshteten fuqimisht nga pjesa tjetr q do t mbetet n Shqipri, sidomos n aspektin ekonomik, t investimeve, pr ta ringjallur e lulzuar krahinn, pr t krijuar bazat dhe infrastrukturn pr nj rikthim gradual t pjess tjetr q do

    ta dshiroj kt gj. Ky rikthim do t zgjas n vite dhe do t jet n varsi t kapaciteteve mbajtse dhe ekonomike t ksaj treve q do t prcaktohen nga burimet natyrore dhe vnia e tyre n prdorim.

    5far do t bjn t rikthyerit n

    krahinn e amris, me se do t merren? Me shum gjra. Aq shum sa sht e vshtir t renditen, megjithat ndr veprimtarit kryesore mund t prmendim rindrtimin e fshatrave, sepse mbi rrnojat dhe grmadhat e vjetra, do t ngrihen shtpit e reja, t bukura, komode, higjienike e te prshtatshme pr nj jet t kulturuar, q do ti ndrrojn faqen vendit. Komuniteti i ka brenda gjirit t vet inxhiniert, arkitektt dhe kompanit ndrtuese.

    Do t ngrihen qendrat social-kulturore dhe t shrbimeve si shkollat, ambulancat dhe klinikat mjeksore, repartet e shrbimeve e gjithka tjetr q plotson krkesat dhe nevojat jetike t nj komuniteti urban dhe rural.

    Siprmarrsit e sukseshm am do t investojn n qendrat turistike t bregdetit t bukur (Gumenic, Sajadh, Arpic, Vol, Parg e Prevez). Atje, prve banorve t krahins,

    Pamje nga Gumenica

    Djemt am jan trishtuar e kan ndjer dhimbje, kur kan par arat djerr, ullishtet,

    pemishtet dhe vreshtat t degraduara e t braktisura, t mbuluara nga ferrat dhe

    drizat, si gjysm shkrettir. Shtpit e tyre n fshatrat ame t rrnuara e gur mbi gur.

  • Qershor 2015, Nr. 54

    mund t verojn edhe turist nga Shqipria, Kosova, Maqedonia dhe viset e tjera shqiptare.

    Krahina ka potenciale dhe burime t shumta bujqsore t klims subtropikale. Bujqsia sht njra nga degt e gatshme q me pun mund t vihet n lvizje q n vitin e par e t dyt. Objekt pune do t bhen ullishtet, vreshtat dhe agrumishtet e braktisura dhe do t filloj mbjellja e t rejave, do t zhvillohet njherazi blegtoria n kullotat e begata natyrore. Ky zhvillim do t pasohet nga agroindustria, q do t prpunoj prodhimet bujqsore.

    Vija e gjat bregdetare e Jonit me skelat dhe portet e shumta, sht nj mundsi tjetr pr zhvillimin e veprimtaris s peshkimit dhe ihtiofauns, mjeshtri q djemt am e ushtrojn sot e ksaj dite n Sarand, Vlor e Durrs dhe duhet thn q jan vrtet mjeshtra!

    amris do ti shndrrohet pamja: nga nj krahin e braktisur, e prapambetur, n nj krahin t prparuar, t zhvilluar e t lulzuar. Ajo do t gjeneroj t ardhura e mirqnie pr popullatn e krahins, por edhe t ardhura pr buxhetin e shtetit grek.

    Gjith sa u tha, nuk do t bhet as me shkopin magjik, as me urdhrin e peshkut! Prve burimeve natyrore vetjake, do t duhet t jepen financime e kreditime nga bankat greke e shqiptare, pse jo edhe fonde grant nga BE. Jan kto mundsi t qnsishme potenciale dhe jo t hamendsuara q do t prdoren pr rindrtimin dhe zhvillimin e krahins.

    6Rivendosja e komunitetit shqiptar am

    n trojet e tyre, brenda territorit t shtetit grek, par n kndvshtrimet e sotme dhe ato t zhvillimeve t pritshme, at t integrimit europian, t nj shoqrie t hapur, q respekton t drejtat, lirit dhe traditat pr t ushtruar dhe zhvilluar kulturn, arsimin, t drejtn e informimit dhe t lvizjes s lir,