Yiquan. Rewolucja w Kung Fu

Click here to load reader

  • date post

    26-Jun-2015
  • Category

    Documents

  • view

    1.381
  • download

    7

Embed Size (px)

description

Historia sztuki walki Yiquan. Ze szczególnym uwzględnieniem głównej linii przekazu.

Transcript of Yiquan. Rewolucja w Kung Fu

YIQUANREWOLUCJA W KUNG FU

Andrzej Kalisz - Akademia Yiquan1

SPIS TRECIWPROWADZENIE KORZENIE KLASYCZNY XINGYIQUAN POCZTEK DROGI NOWY ETAP EPOKA ROZKWITU TRUDNE CZASY KRTKA ODWIL NAJTRUDNIEJSZE LATA WRESZCIE NADESZA WIOSNA WSPCZESNO TRADYCJA I NOWATORSTWO LITERATURA -3-4-6- 10 - 16 - 31 - 35 - 39 - 44 - 57 - 63 - 65 -

2

WPROWADZENIEW latach 1997-1999, w oparciu o chiskie rda, napisaem teksty o historii yiquan oraz o pojedynkach, jakie odby twrca tego systemu Wang Xiangzhai. Zamieszczone one zostay na moich stronach internetowych. W 1999 roku zarejestrowana zostaa domena yiquan.com.pl. W roku 2006 adres zosta zmieniony na yiquan.pl. Dla zwikszenia przejrzystoci serwisu, zakres treci umieszczonej bezporednio na stronach zosta ograniczony. Wikszo materiaw zostaa natomiast zebrana w kilku darmowych e-bookach, ktre osoby zainteresowane mog cign z serwisu Akademii Yiquan. Materiay o historii yiquan oraz o jego twrcy Wang Xiangzhai stay si punktem wyjcia do napisania niniejszej ksiki. Przedstawiam tutaj rozwj gwnej linii yiquan, koncentrujc si na postaciach twrcy - Wang Xiangzhaia, jego spadkobiercy Yao Zongxuna oraz jego z kolei spadkobiercw - synw, zwaszcza mojego bezporedniego nauczyciela Yao Chengguanga. Czytelnicy bd mieli okazj lepiej zrozumie proces rozwoju systemu yiquan oraz pozna wiele faktw i postaci, ktre w t histori si wploty. Prosz jednak zwrci uwag, e opisy wydarze, zwaszcza pojedynkw, oparte na subiektywnych relacjach wiadkw, w wielu wypadkach przekazywane dalej tylko ustnie, a spisane przez kogo innego znacznie pniej, nie powinny by traktowane jako absolutnie wierne. Mam nadziej, e czytelnicy waciwie zinterpretuj tytu Rewolucja w kung-fu. Sowo rewolucja przywodzi rne skojarzenia, czsto negatywne. Wiemy of wielu rewolucjach destrukcyjnych i krwawych. Jednak sowo to ma te pozytywny wydwik, gdy uywamy go dla okrelenia np. przeomw w nauce. Tak zwana rewolucja kulturalna w Chinach (1966-1976) zakadaa zniszczenie tradycji. Dzi okres ten okrela si jako dziesi lat chaosu. Natomiast rewolucja jakiej dokona yiquan, to rewolucja pozytywna, budujca na osigniciach tradycji, dca do zrozumienia i lepszego wydobycia wartoci w tradycji tkwicych. Nie odrzuca si tutaj caoci tradycji, a dy do jej zbadania i pozytywnego przeinterpretowania. Std nowatorski yiquan wci jest w Chinach zaliczany do systemw tradycyjnych. Poniewa opieraem si na rdach chiskich, gdzie nazwiska cudzoziemcw, po zapisaniu chiskimi znakami, odczytywane s w sposb zgoa inny ni w oryginale, nie we wszystkich przypadkach udao mi si zrekonstruowa waciwe brzmienie nazwisk Europejczykw. Andrzej Kalisz Stycze 2007

3

KORZENIE KLASYCZNY XINGYIQUANZdobywajcy sobie obecnie coraz wiksz popularno na caym wiecie yiquan wywodzi si z xingyiquan, jednego z najbardziej pragmatycznych, a jednoczenie wyrafinowanych w swojej prostocie systemw uprawianych w pnocnych Chinach, zaliczanego do tak zwanej wewntrznej rodziny - neijia. Pocztki tej sztuki ton w mrokach dziejw. Jedna z legend jej stworzenie przypisuje samemu Bodhidharmie (Puti Damo), prekursorowi buddyzmu chan (zen), przebywajcemu w klasztorze Shaolin w epoce Liang (502-557). Bodhidarmie przypisuje si w ogle zapocztkowanie sztuki walki klasztoru Shaolin. Jednak nic tego nie potwierdza. Wszystko wskazuje na to, e opowie o zwizkach Bodhidharmy ze sztuk walki powstaa dopiero wiele wiekw pniej. Inn postaci, ktra czciej wystpuje w legendach o pocztkach xingyiquan, jest genera Yue Fei z epoki poudniowej Song (1127-1279). Wedug historykw xingyiquan, Dai Longbang mia w 1750 roku, w przedmowie do traktatu Liuhequan - Pi szeciu harmonii napisa, e Yue Fei by wyjtkowo biegy w sztuce posugiwania si wczni. Stworzy system walki wrcz, ktry opar na charakterystyce walki t broni. Nazwa go mia... yiquan. Dalej Dai pisze, e niewielu znao t sztuk, a do czasw Ji Longfenga. Kroniki rodziny Ji twierdz natomiast, e to wanie Ji Longfeng, bdc biegy w sztuce posugiwania si wczni, wykorzysta to, tworzc system walki wrcz. Wikszo wspczesnych rde chiskich wanie Ji Longfenga uznaje za twrc xingyiquan. Jednak najwczeniejsze materiay pisane, ktre mona uzna za autentyczne, pochodz dopiero z XVIII wieku. Wtedy dziaali Dai Longbang i Ma Xueli. Zwykle uznaje si, e Ma Xueli by uczniem Ji Longfenga. W rodzinie Ma mwiono tylko, e Ma Xueli uczy si od wdrownego mistrza, ktrego nazwisko nie jest znane. Wedug wspomnianej przedmowy Dai Longbanga, on sam uczy si od Cao Jiwu, ktry by uczniem Ji Longfenga. Inne rda mwi, e nauczycielem Dai Longbanga by Li Zheng lub i Xiuxian. Ma Xueli zapocztkowa rozwj szkoy prowincji Henan. System ten zwykle nazywa si xinyi liuhequan. Uprawiany by niemal wycznie przez muzumanw. W XX wieku trafi take do Szanghaju i wykroczy poza rodowisko Huizu (chiscy muzumanie). Dai Longban da pocztek szkole prowincji Shanxi. Dzi jednak gdy mwi si o szkole Shanxi, chodzi o rne style xinyiquan/xingyiquan tam uprawiane, z ktrych wiele wywodzi si raczej ze szk Henan i Hebei. Dai shi xinyiquan, czyli xinyiquan rodziny Dai jest tylko jednym z nurtw.

4

Xinyiquan (xin - serce, yi umys, w zoeniu oznaczaj umys, wiadomo) i xinyi liuhequan, to pierwotne nazwy, najczciej uywane w prowincjach Shanxi i Henan. Podobno funkcjonowaa take nazwa yiquan, jako skrt penej nazwy. W XIX wieku system rodziny Dai pozna Li Luoneng (znany rwnie jako Li Nengran). On zapocztkowa szko prowincji Hebei (prowincja, ktra otacza stoeczne miasto Pekin). W tym nurcie pojawia si zmieniona nazwa xingyiquan (xing forma, yi-umys). Uczniami Li Luonenga byli midzy innymi: Liu Qilan, Che Yizhai, Song Shirong oraz Guo Yunshen.

Siedz od lewej: Che Yizhai, Guo Yunshen

Uczniem Liu Qilana by m.in. Li Cunyi, ktry rwnie posugiwa si nazw yiquan. Posta Guo Yunshena jest wyjtkowo sawna. Jedna z legend mwi, e stoczy on trzydniowy, nierozstrzygnity pojedynek z twrc baguazhang (system rwnie zaliczany do wewntrznych) Dong Haichuanem. Niektrzy twierdz, e byo to po prostu trzydniowe spotkanie, podczas ktrego porwnywali umiejtnoci i wymieniali si dowiadczeniami. Inni za uwaaj, e spotkanie to nigdy nie miao miejsca, a kontakty i wymiana koncepcji i dowiadcze nastpiy dopiero pniej, pomidzy uczniami Guo i Donga. Jednym z uczniw Guo Yunshena by Wang Xiangzhai twrca wspczesnej gazi yiquan, o rozwoju ktrej traktuje ta praca. Klasyczny xingyiquan prowincji Hebei opiera si na treningu pozycji santishi, piciu podstawowych metodach pici oraz dwunastu krtkich formach zwierzcych. Nacisk w treningu pooony jest na wiadomo yi. W walce adept dy do natychmiastowego pokonania przeciwnika, generujc du dynamiczn si, popart ruchem caego ciaa, z wejciem w przeciwnika, jednoczenie zachowujc pewn elastyczno, unikajc nieefektywnego wysiku dziki uyciu poprawnej struktury ciaa i dziaaniem pod ktem (jak klin) w stosunku do siy przeciwnika. Atak i obrona s jednoczesne, kopnicia bardzo niskie.

5

POCZTEK DROGIDo najwybitniejszych uczniw mistrza Guo Yunshen legendy wewntrznego systemu xingyiquan, zaliczany jest Wang Xiangzhai (1885-1963), znany rwnie pod imionami Nibao, Zhenghe oraz Yuseng. Historia Wanga rozpoczyna si bardzo podobnie, jak wielu innych synnych chiskich mistrzw. Jako dziecko by on bardzo saby i chorowity. Rodzice zadecydowali wic, e powinien wiczy dla wzmocnienia ciaa i poprawy zdrowia. Poniewa rodziny Wang i Guo byy spowinowacone, ojciec Wang Xiangzhai'a poprosi mieszkajcego wwczas w ssiedniej wiosce Guo Yunshen'a , by ten uczy syna. Guo odmwi jednak, twierdzc, e jest ju zbyt stary, by przyj nowego ucznia. W kocu jednak jeden z przyjaci przekona go i omioletni Wang mg rozpocz nauk. Pewnego razu, gdy przezibiony Guo wyszed z domu, nie zakadajc kurtki, Wang zaniepokoi si o zdrowie mistrza, wzi kurtk i wyszed go poszuka. W kocu odnalaz go w jakim zacisznym miejscu, wykonujcego dziwne wiczenia, zupenie inne od tych, ktrych Guo normalnie naucza. Zdziwiony Wang cicho obserwowa mistrza, podczas gdy ten sta w bezruchu w pozycji, ktr Wang widzia po raz pierwszy. W pewnej chwili Guo usysza szelest i odwrci si zobaczy, e to jego may ucze przynis mu kurtk. To podobno ten wyraz troski o nauczyciela ze strony chopca sprawi, e Guo zacz go traktowa jak wasnego syna (wczeniej straci swojego syna i mia tylko crk Guo Caige), uczc rzeczy, ktre przed innymi trzyma w tajemnicy, trzymajc si zasady nie przekazywa penej wiedzy ludziom spoza rodziny. Umiejtnoci modego Wanga zaczy bardzo szybko rosn. W 1898 roku, jeden z uczniw Guo, ktry by szefem gildii konwojentw transportw kupieckich w Baoding, poprosi, by Guo towarzyszy mu w konwoju. Poniewa jeden z transportw zosta napadnity i wszystkie towary zrabowane, renoma gildii podupada. Obecno Guo Yunshena miaa odstraszy ewentualnych napastnikw i jednoczenie zachci klientw do zlecenia ochrony transportu tej wanie gildii. Guo by wtedy ju bardzo stary, wysa wic Wanga z listem, w ktrym wyjani swoj odmow i zaproponowa, by to chopiec poszed z konwojem. Gdy szef gildii czyta list, Wang czeka na dziedzicu, przygldajc si umieszczonym na stojakach rozmaitym broniom. W kocu podszed do stojaka i wzi do rki kij. Jeden z czonkw gildii, widzc to, natychmiast pobieg zawoa szefa. Wzicie przez osob spoza gildii do rki broni znajdujcej si w jej siedzibie traktowano zazwyczaj jako wyzwanie do pojedynku na mier i ycie. Szef gildii natychmiast wybieg i zdajc sobie spraw, e chopiec nie mia takiej intencji, schwyci go za nadgarstek, krzyczc: "Co ty wyrabiasz chopcze!" Wang gwatownie szarpn rk, 6

sprawiajc, e zaskoczony mczyzna straci rwnowag i przewrci si. Gdy wsta, z uznaniem powiedzia: "Znakomicie! Wida, e mistrz przekaza ci prawdziwe kung-fu. Musisz zosta i nauczy nas tego." Po powrocie do Guo, Wang opowiedzia mu wszystko. Guo z umiechem rzek: "Oni nie wiczyli zhan zhuang, jake mogliby rozwin ten rodzaj siy?" Mimo, e Wang Xiangzhai uczy si u Guo Yunshena zaledwie przez kilka lat, bdc wtedy jeszcze modym chopcem, dao mu to znakomite podstawy dla dalszego rozwoju. Chocia wic wielu z uczniw Guo nie traktowao Wa