Wiersze · PDF fileT³umaczenia: Danuta Chosiñska, Karol Kruœ. Biogram poety:...

Click here to load reader

  • date post

    01-Mar-2019
  • Category

    Documents

  • view

    219
  • download

    0

Embed Size (px)

Transcript of Wiersze · PDF fileT³umaczenia: Danuta Chosiñska, Karol Kruœ. Biogram poety:...

Wgrowiec 2016

Carl Hermann Busse (1872-1918)

Wiersze

Carl Hermann Busse (1872-1918)

Wiersze

Tumaczenia: Danuta Chosiska, Karol Kru.Biogram poety: Sebastian Chosiski, Danuta Chosiska.

Wiersze pochodz z tomikw: Gedichte, A. G. Liebeskind, Stuttgart 1892, Neue Gedichte, J. G. Cottaschen Buchhandlung,

Stuttgart 1896, Vagabunden. Neue Lieder und Gedichte, J. G. Cottaschen

Buchhandlung, Stuttgart und Berlin 1901.Zdjcia: na stronie tytuowej: Carl Busse (rdo: Vollendete und Rin-

gende. Dichter und Dichtungen der Neuzeit, Richard MariaWerner, Lipsk 1900),

strona 8: Carl Busse jako onierz w czasie I wojny wiatowej(rdo: obraz nieznanego malarza rosyjskiego - Muzeum Hi-storyczne w Hannowerze, fotografia w posiadaniu prawnukapisarza Andreasa Burhardta),

strona 15: Carl Busse w Kopenhadze, wrzesie 1892 roku (rdo:Hochschul- und Landesbibliothek Rhein Main in Wiesbaden,Hs. 396, Nr 566.),

strona 64: nagrobek Pauli i Carla Busse na cmentarzu w Berlinie-Zehlendorf - stan obecny (rdo: Archiwum Sebastiana i Da-nuty Chosiskich).

Przedsiwzicie realizowane w ramach projektuWgrowiec: czas odnaleziony

przezWgrowieckie Stowarzyszenie Spoeczno-Kulturalne

im. Stanisawa Przybyszewskiego,Ognisko Pracy Pozaszkolnej w Wgrowcu

orazI Liceum Oglnoksztacce im. Powstacw Wielkopolskich

i Gimnazjum nr 1 Gminy Wgrowiec im. Marii Konopnickiej;

wspfinansowane przez Urzd Gminy Wgrowiec.

Spis treci

Wstp ................................................................................... 7

Za biaymi firankami ........................................................... 10Hinter den weien Gardinen ............................................... 11ycie ................................................................................... 12Das Leben ........................................................................... 13Pocieszenie .......................................................................... 16Ermunterung ........................................................................ 17Tajemnica duszy .................................................................. 18Seelengeheimnis .................................................................. 19Niepokj .............................................................................. 20In Unrast .............................................................................. 21Gos tsknoty ....................................................................... 22Stimme der Sehnsucht ......................................................... 23Jutta ...................................................................................... 24Jutta ..................................................................................... 26Z powrotem w ojczynie ..................................................... 28Wieder in der Heimat .......................................................... 29Zgubiona .............................................................................. 30Perdita ................................................................................. 32Grajc w 66 ......................................................................... 34Beim Sechsundsechzig ........................................................ 35Po balu................................................................................. 36Nach dem Balle ................................................................... 37Wyniony obraz ................................................................... 38Traumbild ............................................................................ 40Motyl ................................................................................... 42Der Schmetterling ............................................................... 43

6

Ty! ....................................................................................... 44Du! ...................................................................................... 45Przyszo ........................................................................... 46Zukunft ............................................................................... 47Opuszczona ........................................................................ 48Die Verlassene .................................................................... 49Na schodach ........................................................................ 50Auf der Treppe .................................................................... 51Hutawka ............................................................................ 52Die Schaukel ....................................................................... 54My trzej .............................................................................. 57Wir drei ............................................................................... 58O Carlu Hermannie Bussem sw kilka .......................... 60Notki o autorach .................................................................. 63

7

Wybr wierszy Carla Bussego, umieszczony w tym zbiorze,to prby tumacze niewielkich fragmentw twrczoci tego nie-mieckiego pisarza, ktry w XIX stuleciu by uczniem Krlew-skiego Gimnazjum Klasycznego, czyli dzisiejszego I LiceumOglnoksztaccego w Wgrowcu. Wiersze te charakteryzujesilna ekspresja liryczna (w wikszoci s to wiersze miosne),ktra czy si z gbok zadum nad przemijaniem, zmienno-ci natury ludzkiej, czy wreszcie wasnym, gboko ludzkimniespenieniem.

Busse to przenikliwy obserwator ycia, poeta operujcy suge-stywnymi obrazami (ycie), odwoujcy si do wraliwocii wyobrani czytelnika, czsto wracajcy do zdarze z czaswswej modoci, a wic cho nie pisze o tym wprost wgro-wieckich inspiracji tej twrczoci.

Warto pochyli si nad jego poezj, take dlatego e nie byaona tumaczona na jzyk polski. Wrd nietuzinkowych osbw przeszoci zwizanych z naszym miastem, ktre staramy siprzypomnie w ramach projektu: Wgrowiec czas odnaleziony,Busse na pewno si wyrnia.

Karol Kru

8

Carl Busse jako onierz w czasie I wojny wiatowej - Muzeum Historyczne w Hannowerze

9

Die Auswahl der Gedichte von Carl Hermann Busse in die-sem Heft, ist eine Probebersetzung von einem kleinen Teil se-ines Schaffens. Der, in den Anfngen des 20. Jahrhunderts, be-kannte Schriftsteller, Lyriker und Literaturkritiker, war ein Schlerdes Kniglichen Gymnasiums zu Wongrowitz (das heutige I Li-ceum Oglnoksztacce im. Powstacw Wielkopolskich).

Seine Gedichte - vor allem sind das Liebesgedichte - zeich-nen sich aus durch starken lyrischen Ausdruck, tiefes Nachden-ken ber die Vergnglichkeit und den menschlichen Zwiespalt.

Busse ist ein scharfsinniger Beobachter, er schafft betrendesuggestive Bilder (z.B. Das Leben), greift auf die Feinfhlig-keit und das Vorstellungsvermgen des Lesers zurck. Aus derWongrowitzer Jugendzeit schpft er Inspirationen fr sein dich-terisches Werk. Seine Gedichte wurden nie ins Polnische ber-setzt, deshalb lohnt es sich, etwas Zeit der Lektre dieses Heftszu widmen.

Im Rahmen des Projekts Wgrowiec: die gefundene Zeitversuchen wir den auergewhnlichen Persnlichkeiten, die mitder Stadt verbunden waren, ein neues Leben zu schenken. Damitsoll auch Carl Hermann Busse aus der Vergessenheit geholt wer-den.

Karol Kru(tumaczenie Danuta Chosiska)

10

Za biaymi firankami

Za biaymi firankamisiedzielimy obojei rj pszcz przez otwarte oknomknc oplata nas dwoje.

Wiatr zasn nad traw,wiat cay by we niei ruch traw gdzie w wazonie,jakby wazon mia wznie si.

I obrazy na cianach,nie widziaem ich w kocu,tylko donie twe biae,przewietlone przez soce.

11

Hinter den weien Gardinen

Hinter den weien GardinenSaen wir beide allein,Es zogen summende BienenDurchs offene Fenster herein.

Der Wind schlief ber dem Rasen,Es stand die Welt im Traum,Es schwankten in den VasenDie bunten Grser kaum.

Die Bilder an den Wnden,Die Bilder sah ich nicht...Auf deinen weien HndenSpielte das Sonnenlicht.

Gedichte (1892)

12

ycie

To cudny korowd ycia,nasz jake niezwyky wiat,ilu pnie si bezwzgldnie ku grzepo grzbiecie tego, co spad.

I tak pyn w podry po kraju,widz studnie, a w studniach mu,stare wiadro schodzce wci niej,potem w gr i znw cicho w d.

uraw rami drewniane podnosi,dugie rami pod niebo si wzbio,wiadro tylko westchno bolenie,milczc poszo na dno i wrcio.

Potem dumnie si wspio ku grze,w stron wiata pod niebo szo,eby spojrze smutno przez chwil,zgbi studni zmcone dno.

To zupenie jak w yciu naszym,ruch przemienny dzielony na p,w cigej zmianie wznoszenie, spadanie,ruch urawia raz w gr, raz w d.

I ten obraz mnie nagle zbudzi,tak jak wiosna, na ktr si czeka,moe w blu, ktry nosz w sobie,jest nadzieja dla drugiego czowieka.

13

Das Leben

Es ist ein toller ReigenUnd ein tolle Welt,Der eine kann nur steigen,Wenn schon der andre fllt.

Im Land auf einer ReiseSah ich viel Brunnen stehn,Den alten Eimer leiseDrin auf- und niedergehn

Und fuhr die BrunnenstangeEmpor ein gutes Stck -Der Eimer seufzte bangeUnd ging zum Grund zurck.

Und ward er stolz nach drobenZum Licht zurckgelenkt,Hat traurig sich von obenDer Brunnenschaft gesenkt ...

Das ist so ganz das Leben,Der wechselvolle Lauf,In stetem Wandel schwebenAuch wir hinab, hinauf.

Das Steigen und das FallenZeigt, wie zu jeder Frist,Der Wechsel nur von allemAllein bestndig ist.

14

Doch hat trotz aller SchauerDas Gleichnis mich erfrischt:In seine trbe TrauerIst auch ein Trost gemischt.

Der Trost, der mir im HerzenWie Ostersonne glht:Da oft aus meinen SchmerzenDes andern Glck erblht.

Gedichte (1892)

15

Carl Busse w Kopenhadze,wrzesie 1892 roku

16

Pocieszenie

W