Uitdagingen voor Justitie

Click here to load reader

download Uitdagingen voor Justitie

of 24

  • date post

    19-Jan-2016
  • Category

    Documents

  • view

    38
  • download

    0

Embed Size (px)

description

Uitdagingen voor Justitie. Universiteit Derde Leeftijd Leuven vzw 12 oktober 2013. Blik op Justitie vanuit de Hoge Raad voor de Justitie. Taken van de Raad. Opgericht in 2000 (Octopushervorming 1998) - PowerPoint PPT Presentation

Transcript of Uitdagingen voor Justitie

Herinneren en herkennen door getuigen

Uitdagingen voor JustitieUniversiteit Derde Leeftijd Leuven vzw 12 oktober 2013Blik op Justitie vanuit de Hoge Raad voor de JustitieTaken van de RaadOpgericht in 2000 (Octopushervorming 1998)Selectie, benoeming en bevordering van magistraten (openbaar ministerie en zetel, tem Hof van Cassatie: niet Grondwettelijk Hof en Raad van State)Directieven voor de opleiding van magistratenControle op de werking van de rechterlijke organisatieAuditBijzonder onderzoekKlachtenbehandelingAdvies over de werking van de ROSamenstelling en organisatie44 ledenDubbele pariteit: NL, 1/2de magistraatMagistraten verkozen door peers; niet-magistraten (advocaten, professoren en anderen) voorgedragen door senaat4 koppige leiding (gekozen door de 44) en Algemene Vergadering4 commissiesBenoemings- en aanwijzingscommissie (Nl/Fr)Advies- en onderzoekscommissie (Nl/Fr)

1. Het recht en de rechterlijke organisatie onder druk?51.1. Het recht onder druk?Doel van het recht:Reguleert het samen leven (normatief systeem)Voorkomen dat het sociale weefsel wordt ontrafeld door angst voor de anderSociale vrede en rust; brengt orde; voorspelbaarheidNiet gericht om problemen in al hun complexiteit op te lossen of om aan alle individuele noden te voldoenWetten > noodzakelijke verhoudingenRelatie tussen burgers, burgers-overheid, machtenCollectieve belang primeertIdeaal: rechter spreekt recht = laatste woordzodat partijen verder kunnen samenlevenMAAR: huidige samenleving is sterk veranderdWetenschappelijke en technologische (r)evolutieGrote verscheidenheid en complexiteit van intermenselijke relatiesWe kunnen ons leven naar eigen smaak vormgevenKeuzemogelijkheden > gevoel van maakbaarheidMeer mogelijkheden maar ook meer risicos en bedreigingenMondig, van alles meteen op de hoogteNood aan controleerbaarheid 7Explosie van wetten in alle rechtstakken en op verschillende wetgevende niveaus Internationaal Europees (bv. Salduz)FederaalGewesten (bv. milieu, ruimtelijke ordening, onderwijs)Explosie van en rechtsprekende instantiesInternationaal (Internationaal Strafhof in Den Haag)Europees (Hof voor de Rechten van de Mens, Straatsburg; Europees Hof, LuxemburgFederaal (Raad voor Vreemdelingenbetwistingen)Gewesten (Raad voor examenbetwistingen; Hoge Raad voor het Handhavingsbeleid)

Beiden nog versterkt door profileringsdrang van politiciZelfs professionelen vinden hun weg in de wetgeving niet meer nog los van de vele interne tegenstrijdigheden, laat staan de burger!--> Nood aan fundamentele hervorming (kreet is meer dan 30 jaar oud; verschillende pogingen mislukten tot hiertoe; nu nieuw project herziening strafwet en strafprocedure)

1.2. De rechterlijke organisatie onder druk?Men komt meer in contact met justitieMeer berichtgeving over werking van justitieJustitie onderhevig aan normen van burgers om functioneren van organisatie en producten te evaluerenSnelheid, communicatie, klantgerichtheid, inspraak, transparantie & beschikbaarheidOorspronkelijk rechtssysteem niet gebouwd om zo te functionerenTrage besluitvorming & gebrekkige communicatie voornaamste klachten

10proportioneel teveel magistraten per aantal inwoners, en de output die we genereren. Denemarken 6.9 magistraten per 100.000 inwoners, Frankrijk 9.1, Itali 10.2, Zweden 11.3, Luxemburg 13.2 en Belgi 15.3. (Belgi besteedt jaarlijks 572 miljoen euro aan wedden voor zijn magistraten en gerechtspersoneel, Nederland maar 510 miljoen voor een land met 50% meer inwoners, met grotere geografische spreiding en met een outputratio die dubbel zo hoogNood aan rationalisering (standaardisatie en digitalisering) van de werkprocessen

Laatste woord van rechter is niet langer laatste woord Men legt zich minder gemakkelijk neer bij een beslissing die niet spoort met de eigen analyse van het conflict (niet betaling van boetes .)

Nood aan een fundamentele hervorming?Coherent met doelstelling die het recht in onze huidige maatschappij moet vervullen?Rekening houden met nieuwe eisen van burgers?

131.3. Hervormingsplannen van de regeringActueel budget: Het justitiebudget steeg van 750 miljoen euro in 1993 over 1,35 miljard in 2005 naar 1,82 miljard in 2012 maar ontkomt niet veel langer aan verdere besparingenMeer autonomie in het beheer van de RO door de magistratuur en het ondersteunende personeelVan centraal (oiv Franse bewind in 18de eeuw) naar decentraal? Flexibiliseren van personeelsstatuut (o.m mobiliteit onafhankelijkheidVereenvoudigen en schaalvergroting (provincie als niveau)PRINCIPES OK MAAR IN OPERATIONALISERING VEEL TOEGEVINGEN ALLERHANDE DIE HYPOTHEEK OP DE REALISATIE VAN DE DOELSTELLINGEN KAN VORMEN (bv. arbeidsrechtbanken, toch zeer sterk centraal georganiseerd beheer via colleges van zetel en openbaar ministerie; verschil tussen samenstelling colleges en de korpschefs die in leiding zijn .

2. Procedurele rechtvaardigheid en congruentie: tijdelijk kussen tegen verdere verzuring16 Procedurele rechtvaardigheid (T. Tyler)

faire procedure als stootkussenAandacht voor factoren die bijdragen tot de beoordeling van een proces als fair, leiden ertoe dat mensen vonnissen accepteren ook al ligt het niet in de lijn van het eigenbelang4 factoren:Betrokkenheid/participatieGeloofwaardigheid van autoriteitenNeutraliteitRespectvolle behandeling die de persoon in zijn waarde laatRechtvaardigheid van een beslissing van een authoriteitsfiguur evalueren: niet enkel rekening houden met de uitkomst van de beslissing, maar ook hoe zij het proces ervaren hebben.17Betrokkenheid/participatie= het krijgen van inspraak in het zoeken naar oplossingen voor problemenpartijen moeten worden gehoord hun visie op de zaak uitdrukkenovertuigd zijn dat dit ook effectief in overweging zal worden genomen

18Gepercipieerde geloofwaardigheid van autoriteiten= inschatting van motieven van verantwoordelijke autoriteitAfgeleid uit:WelwillendheidZorgzaamheidBekommernis voor belangen en noden van de partijenOverwegen van argumenten door partijen aangebracht19NeutraliteitOnpartijdige regels (!)Uniforme proceduresObjectieve, op feiten gebaseerde beslissingPersoonlijke waarden van beslisser mogen geen rol spelenRechter moet dus over zijn interpretaties reflecteren en aftoetsen bij collegas20Waardige en respectvolle behandelingElementaire beleefdheidsvormenMakkelijkst te realisereninformatieVaak kleine dingen: bv. wachttijd na aanmelding

21Factoren van PJ zijn geen objectieve elementenHangt af van de perceptie!Zelfs als uitkomst negatief is, kunnen mensen zich fair behandeld voelenPJ biedt een cushion of support tegen negatieve uitkomstenSterk gevoel van PJMeer tevredenheidMeer vertrouwen in de legitimiteit van autoriteitenVoorwaarde is wel gevoel van gemeenschap

22Congruentie als voorwaarde voor communicatieCongruentie als voorwaarde voor communicatieNiet-defensieve houdingZicht op eigen sterkte en zwaktes & het aanvaarden ervanBelang van intervisie, supervisie en bijscholingTransparante communicatie (geen faade voorhouden)Vertrouwen in justitieDank voor uw aandacht en vragen