Uitdagingen voor gezondheidszorgberoepen in 2020 Een open poort naar de toekomst Eleonora Holtzer...

download Uitdagingen voor gezondheidszorgberoepen in 2020 Een open poort naar de toekomst Eleonora Holtzer Zorgambassadeur 12 September 2011 Associatie K.U.Leuven

of 38

  • date post

    14-Jun-2015
  • Category

    Documents

  • view

    215
  • download

    2

Embed Size (px)

Transcript of Uitdagingen voor gezondheidszorgberoepen in 2020 Een open poort naar de toekomst Eleonora Holtzer...

  • Dia 1
  • Uitdagingen voor gezondheidszorgberoepen in 2020 Een open poort naar de toekomst Eleonora Holtzer Zorgambassadeur 12 September 2011 Associatie K.U.Leuven
  • Dia 2
  • Indeling 1.Inleiding 2.Waarom is het tijd voor verandering? 3.Wie zijn onze bondgenoten? 4.Wat is het juiste moment? 5.Hoe evolueert de omgeving? 6.Welke strategie is het antwoord op de uitdagingen? 7.Uitdagingen voor de toekomst 8.Besluit 2
  • Dia 3
  • Inleiding 3 In ieder van ons verschuilt zich een strijder van het licht, die weet dat hij kan vechten voor zijn dromen Een strijder van het licht hoort altijd 5 regels in zijn achterhoofd te hebben, de 5 regels die Kwang-tse ( nvdr. Chinese monnik ) 3000 jaar geleden heeft opgeschreven Uit Strijders van het licht, Paulo Coelho, 1997
  • Dia 4
  • 1 e regel Het geloof: Alvorens je een gevecht aangaat, moet je geloven in het waarom van het gevecht 4
  • Dia 5
  • Mijn droom Voldoende goed opgeleide zorgverstrekkers om in de toekomst de kwantitatieve noden in te vullen om kwalitatieve zorg voor elke patint / clint / bewoner te garanderen 5
  • Dia 6
  • Schaarste aan zorgverleners Raming: 25 % uitstroom van huidig zorgpersoneel in de komende 10 jaar Niet alleen een kwantitatief verlies, maar ook verlies van expertise en knowhow Grote tekorten van bepaalde groepen van zorgverleners: Verpleegkundigen en zorgkundigen/verzorgenden Maar ook nog veel andere beroepen binnen en buiten de zorg (cf. lijst knelpuntberoepen VDAB) Bepaalde groepen: overaanbod Bvb. Psychologen, logistiek medewerkers, vroedvrouwen 6
  • Dia 7
  • Opleidingen die leiden naar knelpuntberoepen in de zorg volgens de VDAB (2011-2012) HBO of Hoger secundair onderwijs met technische of beroepsvorming Kinderverzorging Optiek optimetrie Tandtechnieken Thuis- en bejaardenzorg Verpleegkunde Hoger onderwijs: professionele bachelors Ergotherapie* Kinesitherapie* Optiek optimetrie Tandtechnieken Verpleegkunde Hoger onderwijs: academische bachelors en masters Farmaceutische wetenschappen* Kinesitherapie* 7 * Nieuwkomers
  • Dia 8
  • Impact van veroudering van de patintenpopulatie Impact: Meer nood n aan zorg n aan verpleegkunde Complexiteit van de zorg neemt toe door multipathologie en evoluties in de geneeskunde Meer technologie in de zorg noodzakelijk Geriatrie is niet alleen een kwestie van ouderenzorg: elke zorgverlener is geriatrische hulpverlener = basisspecialiteit Probleem: Affiniteit van jongeren met bejaarden is kleiner dan de affiniteit met kinderen 8
  • Dia 9
  • Financile restricties Demografische evolutie: de verzilvering van de maatschappij moet gedragen worden door een kleiner aandeel werkenden Begrotingsgroei van 4% van het RIZIV budget per jaar kan niet worden aangehouden De vergrijzing van de werknemers zorg voor een stijgende kostprijs terwijl de inkomsten dalen Het hoge % aan deeltijdswerkenden is duur Zowel in loon, als in communicatie, als in opleiding 9
  • Dia 10
  • 2 e regel De kameraad: Je moet bondgenoten zoeken en leren om te vechten met anderen aan je zijde, want een man alleen wint geen oorlog 10
  • Dia 11
  • Bondgenoten Federale en Vlaamse regering Werkgevers- en werknemersorganisaties Patinten en mantelzorgers Alle gezondheidszorgberoepen en ruimer Niet alleen verpleegkunde/vroedkunde maar het volledig spectrum Verpleegkunde/vroedkunde openen de poort van professionalisering en multidisciplinaire samenwerking 11
  • Dia 12
  • 3 e regel De tijd: Een gevecht in de winter is anders dan een gevecht in de zomer. Een goede strijder gaat na wat het juiste moment is om de strijd aan te vangen 12
  • Dia 13
  • 4 beroepen in ontwikkeling Verpleegkunde Functiedifferentiatie Vroedkunde Accent verschuiving van dystocie naar eutocie Verzorgende/zorgkundige Van huishoudhulp meer accent op zorg Huishoudhulp Van het zorgcircuit naar het commercile circuit 13
  • Dia 14
  • 3 sectoren in ontwikkeling Ziekenhuizen Versnelling van de geneeskunde en evolutie naar meer chronische zorg Thuiszorg Profielwijziging van de clinten en van vormen van zorgverlening Ouderenzorg Booming business Komende 10 jaar: + 20.000 woongelegenheden = + 12.000 medewerkers Meer en meer commercile initiatieven Vraagt prioritaire aandacht: evolutie van zorgomgeving naar woonomgeving met ad-hoc zorg die complexer wordt 14
  • Dia 15
  • Momentum Werkveld : Hebben reeds bestaande tekorten n de wetenschap dat deze alleen maar zullen toenemen in de toekomst Onderwijs Een aantal fenomenen Engemaakte hogeronderwijsruimte HBO5, meer specifiek voor verpleegkunde Europese richtlijn in combinatie met structuurdecreet is niet realistisch 15
  • Dia 16
  • 4 e regel De plaats: In een kloof vecht je op een andere manier dan op een vlakte. Bedenk wat er zich om je heen bevindt en welke manoeuvres daarom de beste zijn 16
  • Dia 17
  • Internationale ontwikkelingen Europa: Bologna, EQF, Herziening richtlijn 2005/36/EC, Groenboek, Internationaal: Kwaliteit en patintveiligheid (IOM), relatie verpleegkundige bestaffing (aantal, kwalificatie, werkomgeving) (L. Aiken, ) Allerlei studies /rapporten: Future of nursing in US, WHO, ICN
  • Dia 18
  • Regelgeving in Vlaanderen In het onderwijs: Veel recente aanpassingen o.i.v. Europa en kwaliteitsbeleid In het werkveld: Verouderde wetgeving, bijgewerkt met veel herzieningen maar geen fundamentele hervormingen Ziekenhuiswet dateert van 1963 en gecordineerd in 1987. KB nr 78 (beroepsbeoefenaars) dateert van 1967 18
  • Dia 19
  • 5 e regel De strategie: De beste strijder is degene die zijn gevecht plant 19
  • Dia 20
  • Jobat, 27 augustus Zorg moet anders georganiseerd We zijn niet klaar voor zeer veel oude mensen Prof. Van Hootegem Professor arbeidssociologie 20
  • Dia 21
  • Korte inhoud (a) Duur gezondheidszorgsysteem met hardwerkende mensen en patinten die niet tevreden zijn Demografische evolutie laat ons geen keuze Met minder mensen meer doen zonder harder te werken Van Taylorgeorganiseerde zorg naar patint- gerichte multidisciplinair georganiseerde zorg 21
  • Dia 22
  • Korte inhoud (b) Wat is nodig Drang (goesting, leiderschap, visie, overtuiging) en dwang (hoge nood) Verminderen van de cordinatie en de administratie (gaat veel verder dan lean) Opleiding van de zorgberoepen moeten een extreme makeover krijgen Geen specialisatie maar generalisatie, tenzij voor universitaire ziekenhuizen waar kennis moet ontwikkeld worden Geen hirarchie maar coachend leiderschap 22
  • Dia 23
  • Zorgnet Vlaanderen Tien punten plan van Zorgnet Vlaanderen voor een toekomstig manpowerbeleid in de zorg Peter Degadt en Jef Van Holsbeke 23
  • Dia 24
  • Samenvatting (a) 1.Werkorganisatie: focus op de kernopdracht 2.Eenduidige beroepsprofielen met functiedifferentiatie 3.Transparant en extern gevalideerd opleidings- en bijscholingsaanbod 4.Valorisatie van de leidinggevenden 5.Promotie van het beroep 24
  • Dia 25
  • Samenvatting (b) 6.Beheersing van de zorgvraag en zorg in partnerschap 7.Bijsturing van de randvoorwaarden 8.Arbeidsmobiliteit en arbeidsmigratie 9.Versterking van de interactie tussen praktijk, opleiding en onderzoek 10.Monitoring van tewerkstelling van verpleegkundigen en verzorgenden 25
  • Dia 26
  • Bouwen aan positieve beeldvorming Onderscheid in opleidingsprofielen en creren van duidelijkheid wie wat doet in de zorgsector Diversiteit in tewerkstellingsmogelijkheden in de sector De combinatie van EQ en IQ De zorgsector als innovatiesector bij uitstek De multidisciplinariteit in de zorgsector De rijkdom van het intermenselijke contact De werkomstandigheden in de zorgsector 26
  • Dia 27
  • 4 belangrijke pijlers 1.Promotie zorgsector uitbouwen Korte termijn BAN, www.wordzorgverlener.bewww.wordzorgverlener.be Langere termijn Onderbouwde professionele campagne Juiste beeldvorming Eenduidig, duidelijk, krachtig en overtuigend Continu lopende acties ontwikkelen Inleefmomenten Goede informatieve websites Zorgberoepen in de moderne communicatie brengen 2.Boordtabellen (BackOffice) (Cf. bijlage) 27
  • Dia 28
  • 4 belangrijke pijlers 3.Innovatie en ontwikkeling stimuleren Onderzoek als belangrijke pijler om de zorgsector te ontwikkelen en te professionaliseren Niet alleen medische ontwikkeling Ook paramedisch en zorg Multidisciplinaire benadering 4.Herbekijken van zorgorganisatie Voor elke competentie is er plaats in het zorgproces ! Juiste man/vrouw op de juiste plaats Functiedifferentiatie en taakuitzuivering Ontschotting bewerkstelligen 28
  • Dia 29
  • Uitdagingen voor een open poort naar de toekomst 29 De uitdaging voor de opleiding verpleegkunde Met beperkte middelen (financieel en qua ruimte) toch instroom van studenten n toelaten n goed opleiden n multi-inzetbaar maken (generalisatie versus specialisatie) De uitdaging voor de opleiding vroedkunde Met beperkte middelen (financieel en qua ruimte) toch instroom van studenten n beperken n vroedvrouwen multi-inzetbaar maken Quid: Tewerkstelling van vroedvrouwen zal problematisch worden
  • Dia 30
  • Uitdagingen voor een open poort naar de toekomst Wat is nodig vanuit het werkveld Eenduidige beroepsprofielen met Functiedifferentiatie Taakuitzuivering Multidisciplinariteit en subsidiariteit Ontwikkelen van nieuwe zorgmodellen Creren van voldoende n goede stageplaats