Studim mbi Potencialin e Energjise se Rinovueshme

download Studim mbi Potencialin e Energjise se Rinovueshme

of 168

  • date post

    23-Jul-2016
  • Category

    Documents

  • view

    305
  • download

    18

Embed Size (px)

description

 

Transcript of Studim mbi Potencialin e Energjise se Rinovueshme

  • STUDIM MBI VLERSIMIN

    E POTENCIALEVE T ENERGJIVE

    T RINOVUESHME

    N SHQIPRI

  • STUDIM MBI VLERSIMIN

    E POTENCIALEVE T ENERGJIVE

    T RINOVUESHME

    N SHQIPRI

  • 4STUDIM

    MBI

    VLERSIMIN E POTENCIALEVE

    T ENERGJIVE T RINOVUESHME

    N

    SHQIPRI

  • 5

  • 6Co-PLAN, Instituti pr Zhvillimin e Habitatit

    Rr. Dervish Hima, Kulla Ada, 11, KP 2995, Tiran

    Tel: +355 4 257 808/9

    Fax: +355 4 257 807

    Internet: www.co-plan.org

    E-mail: co-plan@co-plan.org

    T gjitha t drejtat t rezervuara Co-PLAN

    Botimi i par viti 2007

    ISBN:

    Shtpia botuese:

    Studim mbi Vlersimin e potencialeve t energjive t rinovueshme n Shqipri .

  • 7Studim mbi Vlersimin e potencialeve t energjive t rinovueshme n Shqipri .

    Studimi Vlersimi i Potencialeve t Energjive t Rinovueshme n Shqipri sht kryer nga

    Co PLAN Instituti pr Zhvillimin e Habitatit, n kuadr t projektit Energjit e Qndrueshme

    pr Shqiprin i financuar nga Cord-aid.

  • 8Kontribues prmbajtsor: Prof. Sulejman Xhelepi, Prof. Alfred Frashri,

    Prof. Mitat Sanxhaku, Prof. Ass.Vangjel Mustaqi, Dr. Besim Islami,

    MSc. Konalsi Gjoka, Dr. Edmond Hido, MBA. Ermira Fida,

    Ing. Dritan Profka, Ing. Aheron Hizmo,

    Ing. Piro Mitrushi, Ing. Mirel Mico.

    Supervizimi editorial: MSc. Konalsi Gjoka

    Editim prmbajtsor: Ing. Dritan Profka; MSc. Konalsi Gjoka

    Kshillues prmbajtesor: MPA Dritan Shutina

    Prkthimi dhe prshtatja n Anglisht: Aida Daci

    Prpunimi hartografik: GEO Consulting

    Prpunimi grafik: Heldi Pema

    Publikues: Co-PLAN, Instituti pr Zhvillimin e Habitatit

    Prepres:

    Shtypur n:

    Kontribuesit

  • 9Studimi Vlersimi i Potencialeve t Energjive t Rinovueshme n Shqipri sht

    kryer nga Co PLAN Instituti pr Zhvillimin e Habitatit, megjithat, prgjat hartimit

    dhe kryerjes s ktij studimi kan dhn asistencn e tyre mjaft ekspert.

    Co-PLAN gjen rastin pr t falnderuar dhe vlersuar mbshtetjen e dhn nga

    Ministria e Ekonomis Tregtis dhe Energjetiks (METE) dhe Ministria e Mjedisit

    Pyjeve dhe Administrimit t Ujrave (MMPAU) si dhe t mjaft institucioneve krkimore

    shkencore si: Agjencia Kombtare e Energjis, Instituti i Hidro Meteorologjis, Uni-

    versiteti Politeknik i Tirans, Departamenti i Inxhinieris s Mjedisit, Qendra pr

    Efiencn e Energjis, Fondacioni SFI, etj, me t cilat Co-PLAN ka bashkpunuar pr hartimin e ktij studimi.

    Falnderime t veanta shkojn pr ekspertt ndrkombtar (Ecofys BV) dhe ata lokal, pa kohn dhe ekspertizn e t cilve, ky studim nuk do t ishte i mundur

    t realizohej. Ata kan bashkpunuar ngusht me Co-PLAN pr hartimin dhe zhvil-

    limin e ktij studimi. T gjitha krkimet e tyre n aspekte t ndryshme q lidhen me

    Burimet e Rinovueshme t Energjis jan hartuar dhe koordinuar nga Z. Konalsi

    Gjoka.

    S fundi, por jo me pak i rndsishm pr nga radha, Co-PLAN falnderon

    financuesin (Cord-aid) pr mbshtetjen financiare q i ka br ktij studimi, i cili sht ndr produktet kryesore n kuadr t projektit Energjit e Qndrueshme pr

    Shqiprin.

    Mirnjohje

  • 10 Lista e shkurtimeve

    AKE Agjencia Kombtare e Energjis

    BCHP Impiantet e Biomass pr Prodhimin e Prbashkt

    t Energjis Elektrike dhe Termike

    BRE Burimet e Rinovueshme t Energjis

    CDM Mekanizmat e Zhvillimit t Pastr

    CER Certifikatat e Shkarkimeve t Reduktuara

    CHP Prodhimi i Kombinuar i Nxehtsis dhe Fuqis

    DH Ngrohje Qendrore

    EEC Er Elektro Central

    GHG Gazet me Efekt Ser

    GPP Impiantet Gjeotermike pr Prodhimin e Energjis Termike

    HEC Hidrocentrale

    IHM Instituti i Hidrometeorologjis

    IVH Instituti i Veprave Hidraulike

    METE Ministria e Ekonomis Transportit dhe Energjetiks

    MMPAU Ministria e Mjedisit Pyjeve dhe Administrimit t Ujrave

    Mtoe Milion Ton Oil Ekuivalent

    PVPP Centralet Fotovoltaike t Prodhimit t Energjis Elektrike

    QEE Qendra pr Efiencn e Energjis

    SCHP Impiantet e Vegjl t Prodhimit t Prbashkt t Energjis Elektrike dhe Termike

    SHPP Impiantet e Vegjl t Shfrytzimit t Energjis Ujore

    SKE Strategjia Kombtare e Energjis

    SWHS Impiantet Diellore t Prodhimit t Ujit t Ngroht

    TEC Termocentrale

    WPP Centralet e Ers pr Prodhimin e Energjis Elektrike

  • 11Prmbledhje

    Bota sht duke prjetuar sot fundin e regjimit t epoks s lndve djegse fosile si dhe tranzicionin drejt nj regjimi t ri energjetik. Historia e njerzimit njeh shum gjenerata civilizimi, t cilat dshtuan sepse jo vetm shkretuan regjimet e tyre energjetike por edhe nuk patn aftsin pr ti rigjeneruar ato. Edhe gjenerata e civilizimit q jetojm sot sht n nj moment kritik ku pr 20-30 vjet ekuilibri energjetik aktual i mbshtetur pothuajse trsisht tek lndt djegse fosile, pritet t tronditet thell. Kjo sht ndr arsyet kryesore pse sot vendet e zhvilluara kudo n bot i kan hedhur vshtrimet e tyre drejt shfrytzimit t burimeve t rinovueshme t energjis (BRE).

    Sistemi elektoenergjitik shqiptar aktualisht i mbshtetur pothuajse trsisht tek hidroenergjia duke e vn gjithmon n dyshim besueshmrin e tij, tashm me kapacitete t limituara gjenerimi kundrejt krkess gjithmon n rritje pr energji si dhe me probleme t shumta teknike dhe jo teknike pr sa i prket humbjeve n rrjet nuk ka asnj dyshim q sht i zhytur plotsisht n nj kriz disa vjeare energjetike. Nj ndr sfidat m kryesore t sektorit energjetik shqiptar sht diversifikimi i burimeve energjetike dhe vetplotesimi i nevojave pr energji me burime vendi duke ulur kshtu vartsin nga importi.

    Kriza lokale energjetike q ka mbrthyer prej kohsh tashm vendin ton sht duke e thelluar gjithmon e m tej hendekun e zhvillimit ndrmjet vendit ton dhe vendeve t zhvilluara. Sigurisht q ndrtimi i impianteve t reja, termocentraleve (TEC) bazuar n Strategjin Kombtare t Energjis (SKE), do t sjell nj prmirsim dhe padyshim zgjidhje t krkesave emergjente q ka vendi pr energji. Megjithat, n SKE nuk paraqitet nj vizion i qart pr periudha afatgjata dhe koherent i cili t marr n konsiderat trendin ndrkombtar t mimit t lndve djegse me baz fosile si dhe zhvillimin e mimit t teknologjive q prdorin BRE. Rrjedhimisht, Shqipria shum shpejt do t bjer nn efektin e nj tjetr krize, t krizs energjetike mbarbotrore. Indikatort e ksaj krize po bhen gjithmon e me t dukshm n horizont, ata jan t lidhur me tranzicionin q sht duke kaluar sistemi yn energjetik dhe me perpjekjet e zhvendosjes s ketij sistemi t bazuar deri m sot te lndt djegse me baz fosile drejt nj sistemi t ri energjetik t mbshtetur trsisht te BRE. Kur nafta apo t tjera lnd djegse fosile t bhen gjithmon e me t vshtira pr tu gjetur n treg e me mim gjithmon e m t lart ather termocentralet q do t ndrtojm sot do t ngelen thjesht impiante virtuale energjie q do t na kujtojn nj teknologji q ka ekzistuar m par.

    Studimi mbi Vlersimin e Potencialeve t Energjive t Rinovueshme n vendin ton ka pikrisht kt bosht kryesor. Kshtu, fillimisht n kt studim bhet nj vlersim hapsinor dhe sasior i BRE, duke prcaktuar vendndodhjen dhe potencialet e tyre, pr t vazhduar m pas me nj analiz historike t burimeve energjetike t cilat shfrytzohen nga sektort e ndryshm t ekonomis. M pas duke u mbshtetur edhe n SKE parashikohet n perspektive edhe krkesa pr energji sipas do sektori pr 25 vitet e ardhshme.

    N baz t disa skenarve q ne i kemi quajtur optimist realist, bhet nj parashikim po pr t njjtn periudh mbi sasin e energjis q mund t prfitohet duke shfrytzuar potencialet e BRE. Objektivi ka qen vlersimi jo vetm nga pikpamja sasiore por edhe nga ajo ekonomike ($/kWh energji e prodhuar) dhe cilsore (vlersimi i emetimeve q do t krijoheshin po t prdornim burime t tjera energjie) pr t pasur nj ide sa m t qart mbi peshn q mund t zn shfrytzimi i ktyre burimeve n krkesn pr energji dhe n drejtim t uljes s importit t energjis.

  • 12

    MIRNJOHJE.....................................................................................................................................................................9

    LISTA E SHKURTIMEVE..................................................................................................................................................10

    PRMBLEDHJE................................................................................................................................................................11

    TABELA E LNDS..........................................................................................................................................................12

    LISTA E FIGURAVE..........................................................................................................................................................14

    LISTA E TABELAVE..........................................................................................................................................................15

    I. VEORIT KLIMATIKE T SHQIPRIS....................................................................................................................16

    1.1 TEMPERATURA E AJRIT......................................................................................................................................17

    1.2 RREZATIMI DIELLOR............................................................................................................................................18

    1.3 RESHJET ATMOSFERIKE.....................................................................................................................................19

    II. BURIMET E RINOVUESHME T ENERGJ