SlideshoorcollegeBA1begdemorechtsstaatbweek120142015 ppt.pptx

download SlideshoorcollegeBA1begdemorechtsstaatbweek120142015 ppt.pptx

of 20

  • date post

    15-Jan-2016
  • Category

    Documents

  • view

    4
  • download

    0

Embed Size (px)

Transcript of SlideshoorcollegeBA1begdemorechtsstaatbweek120142015 ppt.pptx

Beginselen van de democratische rechtsstaat

Beginselen van de democratische rechtsstaat Mr. dr. M.L. van Emmerik9 en 10 september 2014Universiteit Leiden. Bij ons leer je de wereld kennen.Universiteit Leiden. Bij ons leer je de wereld kennen.1Week 1: InleidingVan harte welkom

Introductie

Michiel van Emmerik

Enige praktische informatie

Universiteit Leiden. Bij ons leer je de wereld kennen.Plaatsbepaling van het vakBeginselen van de democratische rechtsstaat, wordt ook wel genoemd: staatsrecht of constitutioneel rechtHangt zeer nauw samen met het bestuursrechtHet vak Inleiding bestuursrecht (2e semester) bouwt dan ook op dit vak voort

Universiteit Leiden. Bij ons leer je de wereld kennen.Programma per week1: Inleiding:2: Regering en parlement I: samenstelling, bevoegdheden en verhouding3: Regering en parlement II: legaliteit en wetgeving4: Centraal en decentraal bestuur5: Nederland en de rest van de wereld6: Rechtspraak en grondrechten7: TentamentrainingUniversiteit Leiden. Bij ons leer je de wereld kennen.Inhoud van dit collegePlaatsbepaling/onderwerpen van dit vak en nauwe samenhang met bestuursrechtWat is een staat?Ontwikkeling (rechts)staatBeginselen van de democratische rechtsstaatRechtsstaat en constitutieNederlandse Grondwet en constitutie

Universiteit Leiden. Bij ons leer je de wereld kennen.Beginselen van de democratische rechtsstaatEen breed vak

met belangrijke en leuke onderwerpen

waarover je dagelijks in de media leest of hoort

Universiteit Leiden. Bij ons leer je de wereld kennen.Wat is staats- en bestuursrecht?

Universiteit Leiden. Bij ons leer je de wereld kennen.Wat is een staat?Effectief (overheids)gezagDwanguitoefening door een instantie/organisatieBevolkingGrondgebied

Waarom behoefte aan dwanguitoefening?Universiteit Leiden. Bij ons leer je de wereld kennen.Ontwikkeling (rechts)staatOorsprong van het begrip staat

Theocratische staatsopvatting

Visie dat de macht van de vorst niet absoluut is

Rechten van het individuUniversiteit Leiden. Bij ons leer je de wereld kennen.VervolgJohn Locke: Two Treatises of Government 1690:

Ieder individu is van nature vrij, ongebonden en gelijkwaardig aan anderen

Universiteit Leiden. Bij ons leer je de wereld kennen.StellingDemocratie is in strijd met de rechtsstaat

Universiteit Leiden. Bij ons leer je de wereld kennen.Beginselen van de democratische rechtsstaatLegaliteitsbeginsel

Machtsverdeling

Grondrechten

Rechterlijke controle

Universiteit Leiden. Bij ons leer je de wereld kennen.LegaliteitsbeginselElk overheidsoptreden dat ingrijpt in rechten en vrijheden van burgers moet berusten op een wettelijke grondslag

en die wettelijke grondslag stelt grenzen aan het overheidsoptreden

Universiteit Leiden. Bij ons leer je de wereld kennen.MachtsverdelingTrias PoliticaWetgevende machtUitvoerende machtRechtsprekende machtVan machtenscheiding naar machtenspreidingChecks and balancesWederzijdse controle + VerantwoordingsplichtUniversiteit Leiden. Bij ons leer je de wereld kennen.GrondrechtenGrondrechten en mensenrechten

Onvervreemdbare rechten

Klassieke en sociale grondrechten

Universiteit Leiden. Bij ons leer je de wereld kennen.Onafhankelijke rechterOnafhankelijke controle op de andere organen

Toetsing aan het recht

Artikel 120 GrondwetUniversiteit Leiden. Bij ons leer je de wereld kennen.Rechtsstaat & constitutieConstitutie = verzameling fundamentele staatsrechtelijke regels

Grondwet = geschreven constitutie in n of enkele basisdocumenten

Universiteit Leiden. Bij ons leer je de wereld kennen.Nederlandse Grondwet IEen van de oudste grondwetten ter wereld: viert dit jaar 200e verjaardag

Sober van karakter

Geen preambule

Juridisch muurbloempje?

Universiteit Leiden. Bij ons leer je de wereld kennen.Nederlandse Grondwet IIDe Grondwet bevat (nog) geen uitdrukkelijke verwijzing naar de democratische rechtsstaat

Voorstel kabinet tot toevoeging algemene bepaling:

De Grondwet waarborgt de democratie, de rechtsstaat en de grondrechtenUniversiteit Leiden. Bij ons leer je de wereld kennen.Nederlandse constitutieGrondwetStatuut voor het KoninkrijkOrganieke wetten (wetten waartoe Grondwet opdracht geeft, bijv. Gemeentewet)Gewoonterecht (vertrouwensregel)Regels van internationale origine: EU en EVRMUniversiteit Leiden. Bij ons leer je de wereld kennen.

Rechtsgebieden
Recht
Publiek-recht
Privaat-recht
Staats-recht
Bestuurs-recht

Straf-recht