RX thorax: wat kan je allemaal zien? - Radiology thorax: wat kan je allemaal zien? 29 november 2008...

Click here to load reader

  • date post

    07-Jun-2019
  • Category

    Documents

  • view

    258
  • download

    0

Embed Size (px)

Transcript of RX thorax: wat kan je allemaal zien? - Radiology thorax: wat kan je allemaal zien? 29 november 2008...

RX thorax: wat kan je allemaal

zien?zien?

29 november 2008

BVP- Werkgroep voor Pneumologie Verpleegkundigen

Dr. Karin Pat

Dienst Pneumologie

Virga Jesse ziekenhuis-Hasselt, St Trudo ziekenhuis-St Truiden

Inleiding

Wat zijn rntgenstralen?

Toepassingen

Conventioneel thoraxonderzoek

Herkennen en benoemen van radiologische Herkennen en benoemen van radiologische afwijkingen: Skelet

Diafragma

Hartgrootte, vergroting van bepaalde hartcompartimenten, de grote vaten( aorta en a. pulmonalis)

Het mediastinum

Longbeeld en de longvascularisatie.

Wat zijn rntgenstralen

Rntgenstraling wordt meestal in een rntgenbuis opgewekt als remstraling.

Deze ontstaat wanneer versnelde elektronen op een doel botsen.

De elektronen worden in vacum door middel van een elektrisch veld versneld.

Een spanningsverschil (versnelspanning, anodespanning) wekt dit veld op tussen de kathode K en de anode A.

Wat zijn rntgenstralen

De elektronen worden uit de kathode K vrijgemaakt door deze op te warmen, bijvoorbeeld met een gloeispiraal waar gloeispanning op wordt gezet.

Omdat de elektronen elektrisch negatief geladen zijn, Omdat de elektronen elektrisch negatief geladen zijn, worden ze versneld van de negatieve kathode naar de positieve anode.

De maximale energie van de rntgenstraling die zo ontstaat is evenredig met de aangelegde elektrische spanning en wordt daarom vaak in kilovolt uitgedrukt.

Wat zijn rntgenstralen

Rntgenstraling hebben hun belangrijkste toepassingen in de geneeskunde, waarbij het medische nut voor de patint meestal ruimschoots opweegt tegen het geringe risico van stralingsschade. stralingsschade.

Beeldvorming ontstaat doordat de straling afhankelijk van de energie door de meeste zachte weefsels wordt doorgelaten, maar door vooral calciumhoudend weefsel (bot) en kraakbeen veel minder.

Toepassingen

Toepassingen in de geneeskunde zijn:

Als medische beeldvormende techniek voor diagnose

(rntgenfoto, CT-scan en rntgendoorlichting) (rntgenfoto, CT-scan en rntgendoorlichting)

Therapeutisch door het bestralen van kwaadaardige

gezwellen (radiotherapie).

Conventioneel thoraxonderzoek

Het conventioneel thoraxonderzoek ( de standaardfoto) is het eerstelijns onderzoek van de thorax, dat reeds uiterst belangrijke informatie kan bieden en als basis dient voor het eventueel uitvoeren van een meer verfijnde of ingrijpende uitvoeren van een meer verfijnde of ingrijpende technieken.

Elke thoraxfoto moet, zo mogelijk vergeleken worden met vroegere thoraxfotos .

De achtervoorwaartse thoraxopname wordt in staande positie tijdens diepe inspiratie gemaakt.

Conventioneel thoraxonderzoek

De standaard

thoraxopnamen worden

vervaardigd met een

achtervoorwaartse achtervoorwaartse

stralengang, waarbij de

patint met de borst tegen

een rntgencassette wordt

geplaatst, terwijl de

rntgenbuis zich achter de

patint bevindt.

Herkennen en benoemen van

radiologische afwijkingen:

Diagram van de normale thoraxanatomie

Face

Herkennen en benoemen van

radiologische afwijkingen:

Diagram van de normale thoraxanatomie

Profiel

Herkennen en benoemen van

radiologische afwijkingen.

Voordat men een diagnose stelt, zullen de radiologische

bevindingen eerst herkend dienen te worden en in algemeen

gangbare termen worden omschreven.

Vervolgens zal de klinische informatie gentegreerd worden met

de radiologische bevindingen om tot een diagnose of

differentieel diagnose te komen.

Het rntgenbeeld is bij vele longaandoeningen vaak aspecifiek,

waardoor het van doorslaggevend belang is alle radiologische

en klinische informatie te integreren om tot een goede diagnose

te komen.

Herkennen en benoemen van

radiologische afwijkingen.

Anatomische lokalisatie van longkwabben

op RX thorax.

Rechts

Links

Herkennen en benoemen van

radiologische afwijkingen.

Eerst wordt gelet op de zichtbare delen van het

skelet en de weke delen, het diafragma , daarna de

hartgrootte, vergroting van bepaalde hartgrootte, vergroting van bepaalde

hartcompartimenten, de grote vaten( aorta en a.

pulmonalis), het mediastinum en ten slotte het

longbeeld en de longvascularisatie.

Herkennen en benoemen van

radiologische afwijkingen.

Het rntgenbeeld is bij vele longaandoeningen vaak

aspecifiek, waardoor het van doorslaggevend belang

is alle radiologische en klinische informatie te is alle radiologische en klinische informatie te

integreren om tot een goede diagnose te komen.

Normale RX thorax

Herkennen en benoemen van

radiologische afwijkingen:

Ribdeformaties

Ribdeformaties kunnen een aanwijzing verschaffen over eerdere operaties.

Congenitale skeletafwijkingen kunnen optreden als Congenitale skeletafwijkingen kunnen optreden als gesoleerde bevindingen of in het kader van bepaalde syndromen.

Verworven aandoeningen zoals rib- of wervelmetastasen worden vaak voor het eerst op thoraxfoto gediagnosticeerd.

Osteosarcoma van de rib

Geheelde ribfractuur

Scoliosis

Herkennen en benoemen van

radiologische afwijkingen:

Diafragma

Het diafragma( middenrif) als dusdanig is niet zichtbaar.

Wanneer men over het diafragma spreekt op een conventionele

thoraxfoto refereert men naar de scherp begrensde naar

craniaal convexe, abdominale schaduwen die in contact liggen

met de longen en die inderdaad de contour van beide

diafragmahelften- of koepels volgen.

Normaal staat de rechter diafragmakoepel 1-2 cm hoger dan de

linker.

Diafragma

Normale opname, normale

diafragma aflijning.

Diafragma

Status na pneumectomie links.

Status na verwijderen thoraxdrain.

Ontstaan van grote Ontstaan van grote hoeveelheid hyperdens vocht inliggend in de pneumectomieloge.

Verder lichte toename van shift van cor en mediastinum naar links.

Geen pneumothorax of verdichtingen rechts.

Nog minimale hoeveelheid subcutaan emfyseem.

Herkennen en benoemen van

radiologische afwijkingen:

Hartgrootte

Bij de beoordeling van de hartgrootte zal niet alleen de globale hartgrootte worden aangegeven, maar zal ook gelet worden op vergrotingen van de specifieke compartimenten.

Ook moet gelet worden op klepverkalkingen als teken Ook moet gelet worden op klepverkalkingen als teken van een specifiek hartklepgebrek.

Bij hartfalen zullen eerst tekenen van redistributie van de longvascularisatie optreden, gevolgd door accumulatie van transudaat in het interstitium ( Kerly B-lijntjes), pleuravocht en tenslotte alveolair longoedeem.

Hartgrootte

PAC via linker vena subclavia met goede positie van de tip.

Status na sternotomie voor CABG. CABG.

Cardiomegalie. Prominente vasculaire hili: pulmonaal hypertensie - ikv mucoviscidose meest waarschijnlijk.

Bronchictasien in de beide bovenvelden. Geen duidelijke verdichtingszones aangetoond.

Hartgrootte

Cardiomegalie

Hartgrootte

Kleine hartschaduw.

Herkennen en benoemen van

radiologische afwijkingen:

Mediastinale structuren

Hierbij let men vooral op de luchtfiguur van de trachea en

hoofdbronchi zowel op de voorachterwaartse opname als de

laterale opname.

Een tumor kan soms in de luchtfiguur van de trachea worden

herkend.

Ook de verplaatsing van de trachea en van de mediastinale

lijnen en boorden kunnen een aanwijzing vormen voor bepaalde

afwijkingen zoals een goiter.

Herkennen en benoemen van

radiologische afwijkingen

Mediastinale structuren

De diameter van de aorta wordt beoordeeld, waarbij vooral gelet

wordt op aneurysmavorming.

De hili zijn opgebouwd uit vaatstructuren en bronchi, waarbij

normaal de linker hilus zich enkele centimeters hoger

projecteert dan de rechter.

De linker a. pulmonalis gaat craniaal over de

linkerhoofdbronchus naar de linker long, terwijl de rechter

a.pulmonalis zich in het mediastinum splitst in een interlobaire

arterie naar de onder/middenkwab en een tak naar de

bovenkwab.

Herkennen en benoemen van

radiologische afwijkingen

Mediastinale structuren

Hilusvergroting kan veroorzaakt worden door

Dilatatie van de hilusvaten

Pathologische vergroting van de klieren die zich in Pathologische vergroting van de klieren die zich in

de hilus bevinden

Mediastinum

Post-intubatie stenose

Mediastinum

Goiter

Mediastinum

Vaatstructuren

Mediastinum

Vaatstructuren

Mediastinum

Pulmonale hypertensie

Mediastinum

Hilaire klieren

Uiteindelijke diagnose

van een lymfoom

Mediastinum

Hilaire klieren

Uiteindelijke diagnose

van een kleincelliglong

carcinoom.carcinoom.

Mediastinum

Hilaire klieren

Sarcoidose

Herkennen en benoemen van

radiologische afwijkingen

Longparenchym

De splitsing van de trachea in de rechter- en l