RADYASYON NED°R?

download RADYASYON NED°R?

of 38

  • date post

    03-Jan-2016
  • Category

    Documents

  • view

    108
  • download

    0

Embed Size (px)

description

RADYASYON NEDİR?. Tehlİkelerİ nelerdİr?. FİRMA ADI. Radyasyonun Keşfi. 1895 yılında Wilhelm Conrad Röntgen tarafından X-ışınlarının keşfi yapılmıştır. Radyasyonun Keşfi. 1896 yılında H.Becquerel tarafından radyoaktivite keşfedilmiştir. (Uranyum tuzları). Radyasyonun Keşfi. - PowerPoint PPT Presentation

Transcript of RADYASYON NED°R?

Add Your Title Here

RADYASYON NEDR?FRMA ADITehlkeler nelerdr?1Radyasyonun Kefi 1895 ylnda Wilhelm Conrad Rntgen tarafndan X-nlarnn kefi yaplmtr.

2Radyasyonun Kefi1896 ylnda H.Becquerel tarafndan radyoaktivite kefedilmitir. (Uranyum tuzlar)

3Radyasyonun Kefi

1902 ylnda da Piere ve Marie Curie tarafndan Radyumun kefini takiben, radyasyon kaynaklar tpta, sanayide, tarm ve aratrmada artan bir hzla kullanlmaya balanmtr.

4ATOMUN TEMEL PARACII

En basit ekirdek olan hidrojen ekirdei sadece protondan olumu, bundan baka btn dier ekirdekler ntron ve protonlardan olumutur. 5RADYOAKTVTENtronlarn protonlara oran hafif izotoplarda bir iken, periyodik izelgenin sonundaki ar elementlere doru giderek artar. Bu oran daha ok arttnda izotopun artk kararl olmad bir yere gelinir.

6RADYOAKTVTEEn ar kararl izotop 83Bi207 olup, daha ar izotoplar darya verecekleri fazla enerjileri olduundan kararszdr. Bunlar kararl hale gelene dek enerji fazlalklarn baz nlar yaynlayarak giderirler. Bu olaya radyoaktivite veya radyoaktif paralanma denir.

7Yarlanma Sresi Radyoizotoplarn sahip olduklar kararsz atom saylarnn yarya inmesi iin gemesi gereken sreye yarlanma sresi (yar mr) denir ve T1/2 ile gsterilir. (T1/2 =0.693/)

8Yarlanma SresiHer izotopun kendine zg bir yar mr vardr ve bu sre saniyeler kadar ksa veya milyarca yl gibi uzun olabilmektedir.

Radyoaktif bir maddenin birim zamandaki paralanma says, o andaki mevcut atom says ile orantldr.

9RADYASYON VE ETLERHzl elektronlarBeta paracklarAlfa paracklarPARACIK TPX-InlarGama nlarDALGA TPYONLATIRICI RADYASYONRadyo dalgalarMikrodalgalarKzltesi dalgalarGrlebilir kDALGA TPYONLATIRICI OLMAYAN RADYASYONRADYASYONDolayl iyonlatrcNtron paracklar10RadyasyonPartikler radyasyonElektromanyetik radyasyon-radyasyon-radyasyon-radyasyonX-nRADYASYON VE ETLER07.02.201311 Enerji Spektrumu

12 YONZASYONKararl durumdaki atomun elektronlarndan biri koparldnda, protonlarn says elektronlardan fazla olacandan atom bir elektrik yk kazanacaktr.

Bu ekilde bir elektronun atomdan ayrlmasndan sonra geriye kalan atoma iyon ad verilir.

yonlarn meydana gelii olayna da iyonizasyon denir.

13YONZE RADYASYONLARyonlayc radyasyon olarak;

Alfa paracklar Betaparacklar Gama nlar Ntron paracklar X-Inlar

X-Inlar dndaki radyasyonlar, atom ekirdeinden kmakta ve bundan dolay bunlara nkleer radyasyonlar da denilmektedir.

14

evre atomlara enerji aktarr ve elektron kopmasna neden olur.YONZE RADYASYONLAR15ALFA PARACIIAlfa Parac(Helyum ekirdei)Kaynak ekirdekU-235Yeni ekirdekTh-23142a ++ 16BETA PARACIIBeta ParacKaynak ekirdekPotasyum-40Yeni ekirdekKalsiyum-400-1b-0yoNetrino17GAMMA-IINI0-1b-Gamma RayYeni ekirdekNi-60Kaynak ekirdekKobalt-6018NTRONLARYksz paracklar olduklar iin ok girgin olup, nkleer reaktrlerde meydana getirilirler. Dorudan iyonizasyon meydana getirmezler ancak, atomlarla etkilemeleri sonucu dier iyonizen nlar meydana getiriler.

Sir James Chadwick1891-1974X ve gama nlarnn aksine, su ve parafin gibi baz hafif elementler ve beton ntronlarn durdurulmasnda kullanlmaktadr.

19RADYASYON VE RADYOAKTF KONTAMNASYON

Radyasyon, kararsz atomlarn enerjisini parack veya dalga formunda yaymasyla oluur.

Radyoaktif Kontaminasyon ise kendi kendine yan maddenin istemediimiz bir yerde bulunmasdr.

20RADYASYON ETLERNE GRE ZIRHLAMA

21 RADYASYON DOZU ve BRMLER Radyasyon dozunun hedef ktlede meydana getirecei etki; radyasyonun eidine, doz hzna ve bu doza maruz kal sresine baldr.

Radyasyon dozu; hedef ktle tarafndan, belli bir srede sourulan veya alnan radyasyon enerjisi miktardr.22RADYASYON BRMLER

23 RADYASYON KAYNAKLARI NELERDR?

24DOAL RADYASYON KAYNAKLARIDnyada ve evren oluurken var olan uzun yar mrl radyoaktif maddeler:

Radyum (Ra-226 1600 yl)Uranyum (U-238 4.51x109 yl)Toryum (Th-232 1.39x1010 yl)Potasyum (K-40 1.27x109 yl)

25DOAL RADYASYON KAYNAKLARI TOPRAKTA NSAN VCUDUNDA

Toryum Potasyum-40 (4400 Bq)Uranyum Radyum Potasyum Karbon-14 Radyum TrityumRadon Polonyum

26

Yaantmzda, kozmik nlar nedeniyle maruz kaldmz ortalama radyasyon dozu 0.26 mSv/yl dr.DOAL RADYASYON KAYNAKLARI

Radon gazndan dolay dnya genelinde maruz kalnan ortalama yllk doz 1.3 mSvdir. 27 RADYASYONVcudumuzda bulunan radyoaktif elementlerden bir yl boyunca maruz kaldmz ortalama i radyasyon dozu 0.55 mSv kadardr.

Yiyecek, iecek ve teneffs ettiimiz havadan maruz kaldmz ortalama doz ise, yaklak 0.25 mSv/yl dr.

28DOAL RADYASYON KAYNAKLARI

29YAPAY RADYASYON KAYNAKLARI

30RADYASYONUN BYOLOJK ETKLERRadyasyona maruz kalan hcre lebilir veya zamanla doku tarafndan onarlarak kurtulabilir.

Eer kurtulan hcre, kromozomlarndaki krlmalar nedeniyle fiziksel ve kimyasal yaps deierek mutasyona urarsa, bunun sonucunda hcre normal ilevini yapamaz ve ileride kiinin kendisinde (somatik) veya gelecek nesillerde (genetik) zararlar meydana getirebilir.

31RADYASYONUN BYOLOJK ETKLERKsa bir sre iinde ve bir defada yksek dozlara maruz kalnmas durumundan hemen sonra meydana gelecek hasarlara erken etkiler (akut nlanma etkileri), kanser, mr ksalmas ve genetik bozukluklar gibi sonradan kacak hasarlara da gecikmi etkiler (kronik nlanma etkileri) denir.

32RADYASYONUN BYOLOJK ETKLER

33Bir kaza oluumu sonucu, erken safhalarndaki en nemli nlanma yollar yle sralanabilir:1- Radyoaktif kaynak, nkleer tesisten ve salnan herhangi bir radyoaktif maddeden kaynaklanan direkt (dorudan) radyasyon,

2- Hava ile tanan radyoaktif maddelerin (uucular, aerosoller, partikller) solunmasndan,

3- Radyoaktif maddelerin toprakta veya yzeyde birikimi nedeni ile dorudan radyasyon nlanmalarndan,

4- Cilt ve giysilere bulaan radyoaktif maddelerden kaynaklanr.

RADYASYONUN BYOLOJK ETKLER3420 ila 30 Gy arasnda bir doza maruz kalm bir iinin ellerinde meydana gelen yank ve su kabarcklar.

RADYASYONUN BYOLOJK ETKLER355 10 Gylik, Ir-192 radyoaktif kaynan i nlnn cebinde 2 saat tayan bir iinin, gsnn n ve sa tarafnda nlanmadan 5 ve 11 gn sonra oluan kzarklklar

RADYASYONUN BYOLOJK ETKLER3620 ile 30 Gylik maya maruz kalan iinin, 21 gn sonra, nlanan blgesinde meydana gelen deri dklmesi

RADYASYONUN BYOLOJK ETKLER37TEEKKRLER38Sayfa1TerimBirimiDnmEskiYeniAktiviteCurie,CiBecquerel,Bq1 Ci=3.7x10101 Ci=37GBqInlama DozuRntgen/saat, R/sCoulomb/kilogram,C/kg1 C/kg=3876 R1 R=2.58x10-4Sourulmu Dozradiation absorbed dose,radGray,Gy1 Gy= 100 rad1 rad= 0.01 GyDoz Edeerirntgen equivalent man, remSievert,Sv1 Sv=100 rem

Sayfa2

Sayfa3