Protocol Schoolverzuim - Dordrecht Het verzuimbeleid moet deel uitmaken van het totale beleid van de

download Protocol Schoolverzuim - Dordrecht Het verzuimbeleid moet deel uitmaken van het totale beleid van de

of 35

  • date post

    19-Feb-2021
  • Category

    Documents

  • view

    0
  • download

    0

Embed Size (px)

Transcript of Protocol Schoolverzuim - Dordrecht Het verzuimbeleid moet deel uitmaken van het totale beleid van de

  • Protocol

    Schoolverzuim

    in het kader van VSV-project

    registratie- en verzuimbeleid

    Februari 2003

  • Dienst Stedelijk Onderwijs Gemeente Rotterdam

  • Voorwoord

    In Rotterdam lopen diverse projecten in het kader van het voorkomen van voortijdig schoolverlaten (VSV).

    De verschillende VSV-projecten sluiten nauw op elkaar aan, en versterken elkaar. Dit zorgt voor meer zicht op

    de omvang van ongeoorloofd schoolverzuim, een snellere aanpak en afhandeling van verzuimgevallen,

    terugdringing van ziekteverzuim, extra zorg in de vorm van schoolmaatschappelijk werk, verzuimbeleid

    en -protocollen. Allemaal onderdelen om meer en meer greep te krijgen op de complexe verschijnselen van

    schoolverzuim en voortijdig schoolverlaten.

    ledere school is anders, met een eigen schoolbeleid, en dus ook een eigen verzuimbeleid en -protocol.

    Het nu gepresenteerde standaardprotocol is daarom geen keurslijf, maar een draaiboek dat alle ruimte biedt

    om aangevuld te worden met schoolspecifieke gegevens. Hierdoor kan het toegesneden worden op de eigen

    situatie, waardoor elke school de beschikking krijgt over zijn eigen verzuimprotocol.

    Dit protocol is ontstaan vanuit de praktijk en daar ook weer door getoetst. Er is een analyse gemaakt van de

    verzuimprotocollen en het verzuimbeleid van twaalf scholen voor voortgezet onderwijs. Het concept-protocol

    dat uit die analyse voortkwam, «s in nauw overleg met de participerende scholen bijgesteld. Zij kunnen zich

    dan ook vinden in het opgestelde standaardprotocol.

    Het is een startpunt ten aanzien van verzuimbeleid en kan bijdragen aan de ontwikkeling van een uniform

    registratiesysteem, ten behoeve van een geautomatiseerd leerlingvolgsysteem. Op basis van het beschreven

    protocol kan een programma van eisen worden geformuleerd waaraan zo'n registratiesysteem zou moeten

    voldoen.

    Het nu ontwikkelde standaardprotocol zal onder Rotterdamse scholen voor voortgezet onderwijs worden

    verspreid, zodat zij er hun voordeel mee kunnen doen bij het tegengaan van ongeoorloofd verzuim en

    voortijdig schoolverlaten.

    Koers VO

    Jaap van der Have

  • Inhoud

    Inleiding « 5

    1 Verzuimbeleid en-protocol * 6

    Verzuimbeleid * 6

    Verzuimprotocol '•••'6

    Protocol * 7

    2 Verantwoordelijkheden -••• 16 Voorbeelden voor de schoolgids * 16

    3 Voorwaarden voor succes « 1 9

    Bijlagen • 21 I Begrippen * 21

    II Deelnemende scholen en contactpersonen * 22

    III Activiteiten binnen het project • 23

    IV Registratiesysteem «25

    V Voorbêëldeh van te laat-en verzuimregelingen * 27

    VI Stappenplan Verzuim in beeld'•••* 29

    VII Projecten om het schoolverzuim terug te dringen • 32

  • Inleiding

    Scholen willen hun leerlingen een passende opleiding bieden, gericht op het behalen van een startkwalificatie

    en goede kansen op de arbeidsmarkt. Het verlaten van de school zonder diploma moet zoveel mogelijk

    voorkomen worden. Er zijn dan ook verschillende projecten die gericht zijn op het bestrijden van voortijdig

    schoolverlaten, de zogenoemde VSV-projecten.

    Koers VO heeft een eerste aanzet gedaan om te komen tot eenduidigheid in het verzuimbeleid en de manier

    van registreren, en voor een stedelijk standaardprotocol voor verzuim. Het project is uitgevoerd door de

    CED-groep, in nauw overleg met de Dienst Stedelijk Onderwijs en Koers VO.

    In de vorm van schoolbezoeken en een werkbijeenkomst is binnen dit project 'Registratie- en verzuimbeleid'

    nauw samengewerkt met twaalf scholen voor het voortgezet onderwijs in Rotterdam. Deze scholen werkten al

    actief met verzuimbeleid en verzuimprotocollen.

    Op basis van het materiaal van de scholen is een standaardprotocol samengesteld. Het concept is naar

    aanleiding van de reacties van de scholen aangepast, zodat een protocol js ontstaan dat met recht een

    product van de scholen genoemd mag worden. Het beschrijft wie, wat, wanneer moet doen bij verschillende

    vormen van verzuim, en ook welke gegevens daarbij op sommige momenten uitgewisseld moeten worden. Het

    standaardprotocol is een draaiboek, dat toegesneden kan worden op de eigen situatie door het aan te vullen

    met de schoolspecifieke gegevens.

    Dit protocol, en het bijbehorende verzuimbeleid, wordt gepresenteerd in het eerste hoofdstuk, gevolgd door de

    verantwoordelijkheden rondom het verzuimbeleid in hoofdstuk 2 en yoorvvaarden voor succes in hoofdstuk 3.

    In de bijlagen is informatie opgenomen over;de gehanteerde begrippen, de scholen die aan het project hebben

    deelgenomen, activiteiten binnen het project, eisen aan een systeem om verzuim te registreren, praktijk-

    voorbeelden van verzuimbeleid, het stappenplan 'Verzuim in beeld', en andere projecten om schoolverzuim

    tegen te gaan, zoals de intensivering van het schoolmaatschappelijk werk in het voorbereidend middelbaar

    beroepsonderwijs (vmbo).

  • terzuimbeleid en -protocol Verzuimbeleid In het verzuimbeleid geeft de school aan op welke manier er gewerkt wordt om het verzuim te controleren,

    terug te dringen en/of te voorkomen. Dit betreft onder meer het melden en afmelden van verzuim en het

    verwerken van de meldingen.

    Om verzuim effectief aan te pakken, moet het verzuimbeleid ook daadwerkelijk toegepast worden, waarbij het

    draait om structuur, discipline en consequente uitvoering.

    Leerlingen mogen niet de kans krijgen onopgemerkt te verzuimen. Om dit te bereiken is onder andere de

    communicatie tussen de direct betrokkenen belangrijk. Een effectief verzuimbeleid wordt bereikt door elkaar te

    informeren over reeds ondernomen acties, nog te ondernemen acties en gemaakte afspraken. Zo kan

    voorkomen worden dat dingen dubbel gedaan worden, of juist helemaal niet gebeuren.

    Verzuimprotocol

    Op basis van de protocollen die in schooljaar 2001-2002 van krachtwaren bij de twaalf deelnemende scholen

    (zie bijlage II), is een standaardprotocol opgesteld. Per verzuimsituatie wordt aangegeven welke acties moeten

    worden uitgevoerd. Alle betrokkenen weten op die manier hoe verzuim behandeld wordt en wie

    verantwoordelijk is voor welke taken. -n

    Voortijdig schoolverlaten , , ,, - -

    De vraag naar een standaardprotocol komt voort uit het stedelijk aanvalsplan voortijdig schoolverlaten.

    Doelstellingen van dit plan zijn het terugdringen van het aantal leerlingen dat het onderwijs onnodig zonder

    startkwalificatie verlaat, (alsnog) de voor hen hoogst haalbare én meest passende onderwijs- en/of arbeids-

    pbsitie bereiken en het, in samenwerking met de scholen, onnodig voortijdig schoolverlaten terugdringen met

    35% in vier jaar.

    (Het Rotterdamse Aanvalsplan Voortijdig Schoolverlaten, Dienst Stedelijk Onderwijs, maart 2001)

    Schoolverzuim wordt gezien als een belangrijke indicator voor een verhoogd risico op voortijdig schoolverlaten.

    Hoewel verzuim meestal een symptoom is van achterliggende problemen, kan verzuim op termijn de oorzaak

    worden van voortijdig schoolverlaten. Het is daarom belangrijk zo snel mogelijk te reageren op verzuimgedrag

    van de leerlingen. Een goed systeem om de absenten te registreren en directe vervolgactie zijn hiervoor

    noodzakelijk.

    Doelstelling van het project 'registratie- en verzuimbeleid' is dan ook te komen tot betere registratiesystemen

    en een beter verzuimbeleid op de scholen. Er is behoefte aan een stedelijk standaardverzuimprotocol, om de

    intensiteit en kwaliteit van verzuimbeleid en wijze van registreren uniform te maken.

    (Projectplan 'registratie- en verzuimbeleid, inhoudelijke rapportage VS V-projecten, Koers VO, 2000 en 2001)

    Gebruiksaanwijzing

    Het verzuimprotocol geeft structuur aan het verzuimbeleid en is een hulpmiddel om de verschillende stappen

    te bepalen en te bewaken. Het is te zien als een 'gebruiksaanwijzing' met:

    • Beschrijving van de handelingen die met een bepaalde regelmaat terugkeren (dagelijks, wekelijks, etc.).

    • Suggesties voor het uitvoeren van de handelingen. Afhankelijk van de mogelijkheden in o.a. de school-

    organisatie, het schoolgebouw en het registratiesysteem zullen scholen een eigen voorkeur hebben voor

    het uitvoeren van de handelingen in het protocol.

    • Taakomschrijvingen, die per school ondergebracht kunnen worden bij een bepaalde functie of functionaris.

    • Communicatiemomenten en -middelen. Bij het verzuimbeleid zijn zowel intern (in de school) als extern

    personen betrokken. In het protocol wordt aangegeven op welke momenten en op welke wijze

    communicatie plaatsvindt.

  • Het verzuimbeleid moet deel uitmaken van het totale beleid van de school en daardoor aansluiten bij onder

    andere het zorgbeleid. Het protocol biedt ruimte voor schoolspecifieke invullingen.

    Scholen moeten zelf initiatief nemen voor het inschakelen van schoolmaatschappelijk werk of externe zorg-

    verlenende instanties, zoals GGD en Bureau Jeugdzorg. De school kan de eigen contactpersonen in het

    protocol opnemen.

    Verzuim

    Om te bepalen hoe op een verzuimmelding gereageerd moet worden, is het nodig te stellen of het om

    geoorloofd of ongeoorloofd verzuim gaat. De gemeente Rotterdam is als verantwoordelijke lokale overheid

    betrokken bij de controle op de naleving van de wet. Zij heeft