Programim Mobile Leksion 3 Œ Teknologjitº ... Programim Mobile Leksion 3 Œ...

Click here to load reader

  • date post

    11-Jan-2020
  • Category

    Documents

  • view

    26
  • download

    2

Embed Size (px)

Transcript of Programim Mobile Leksion 3 Œ Teknologjitº ... Programim Mobile Leksion 3 Œ...

  • Programim Mobile Leksion 3 Teknologjitë Wireless me Diapazon të Ngushtë

    1

    Tema: Teknologjitë Wireless me Diapazon të Ngushtë

    Në këtë leksion....

     Bluetooth

     Infrared

     WLAN

    Hyrje

    Rrjetat wireless shërbejnë për shumë qëllime. Në disa raste ata përdoren si zëvendësues të kabllove dhe në raste

    të tjerë ata përdoren për të siguruar akses në të dhënat e korporatave nga distanca të largëta. Industria dhe

    teknologjia ka mundësuar që këta rrjeta të jenë tashmë të vlefshëm dhe jo vetëm në rajone të kufizuar. Sistemet e

    komunikimit celular që u trajtuan në leksionin paraardhës janë forma më e rëndësishme e komunikimit wireless

    sot për sot. Megjithatë përveç tyre ekzistojnë edhe forma të tjera të komunikimit pa tel që janë po ashtu të

    rëndësishme. Tabela 1 tregon tipet e rrjetave wireless të renditur sipas shpejtësisë së tyre dhe hapësirës së

    mbulimit.

    TIPI I RRJETIT ZONA E MBULIMIT FUNKSIONI KOSTOJA SHPEJTESIA TIPIKE

    STANDARTE

    Wireless personal area network (WPAN)

    Hapësirë personale veprimi, zakonisht 10 metra

    Teknologji zëvendësimi kabllosh, rrjeta personalë

    Shumë e ulët

    0.1-4 Mbps IrDA, Bluetooth, 802.15

    Wireless local area network (WLAN)

    Në ndërtesa ose në kampuse, zakonisht 100 m

    Zgjerim i rrjetave alternativë me kabllo

    E ulët - mesatare

    1-54 Mbps 802.11a, b, g, HIPERLAN/2

    Wireless wide area network (WWAN)

    Mbulimi realizohet në bazë kombëtare dhe bazohet në shumë kanale transmetimi.

    Zgjerim LAN Mesatare E lartë

    8 Kbps-2 Mbps

    GSM, TDMA, CDMA, GPRS, EDGE, WCDMA

    Rrjetat satelitorë

    Mbulim global Zgjerim LAN Shumë e lartë

    2 Kbps-19.2 Kbps

    TDMA, CDMA, FDMA

    Tabelë 1 Llojet e rrjetave wireless

    Rrjetat me diapazon të shkurtër dhe mesatar janë shumë interesantë për klientët e pajisjeve mobile.

    Ndërkohë që përdoruesit lëvizin duke mbajtur me vete pajisjet mobile ata kanë nevojë për një mënyrë

    efektive komunikimi; dhe çfarë mund të jetë më e thjeshtë se sa një rrjet wireless.

    Zhvilluesit e aplikacioneve nuk kanë pse të shqetësohen për detaje të brendshme të punës së rrjetave

    wireless për të qenë të suksesshëm por gjithsesi iu duhen disa njohuri fillestare mbi mënyrën e sjelljes së

    këtyre teknologjive. Përveç kësaj familjarizimi me to ngre një themel ku mund të bazohen arkitekturat e

    aplikacioneve mobile. P.sh nëse arkitekti i një aplikacioni e di që rrjeti wireless i ofron një shpejtësi

    vetëm 9.6 Kbps atëherë ai do të kufizonte frekuencën dhe sasinë e të dhënave të transmetuara. I njëjti

    diskutim mund të bëhet edhe për çështjet e mbulimit dhe të kostos.

    1. Wireless personal area network (WPAN) Tregu për rrjetat personalë wireless po zgjerohet shumë shpejt. Njerëzit sot përdorin shumë më tepër pajisje

    elektronike në zyrë, shtëpi dhe ambiente publike dhe rrjedhimisht lind edhe nevoja e komunikimit midis tyre.

    Shembuj të pajisjeve që duhet të lidhen midis tyre janë kompjuterat desktop, portabël, printerat, mikrofonat,

    bokset, telefonat celularë, lexuesit e barkodeve dhe sendorët. Lidhja e pajisjeve të tilla mund të paraqesë

    vështirësi nëse përdoren metoda klasike me kabllo; për më tepër nuk është aspak komode edhe nëse pajisjet nuk

  • Programim Mobile Leksion 3 Teknologjitë Wireless me Diapazon të Ngushtë

    2

    duhet të lëvizin. Nëse futet në lojë mobiliteti çështja bëhet akoma më sfiduese. Problematika e mësipërme është

    një justifikim i mirë për të përdorur teknologjinë WPAN. Karakteristikat kryesore t një WPAN janë:

     Komunikim në distancë të shkurtër.

     Konsumim të ulët energjie.

     Kosto e ulët.

     Rrjeta të vegjël personalë. Për të patur këto karakteristika një WPAN duhet të arrijë dy qëllime kryesorë: aplikim të gjerë në treg dhe

    ndërveprim midis pajisjeve. Tri standardet aktualë WPAN janë IrDA, Bluetooth dhe IEEE 802.15. Të tri standardet

    mundësojnë krijimin e rrjetave ad hoc midis pajisjeve.

    1.1. IrDA IrDA (Infrared Data Association) është një organizatë ndërkombëtare që krijon dhe promovon standarde

    komunikimi të dhënash me infrared. IrDA ka një grup protokollesh që suportojnë një gamë të gjerë aplikimesh dhe

    pajisjesh. Protokollet IrDA përdorin IrDA DATA si mekanizëm dërgimi/marrjeje dhe IrDA CONTROL si mekanizëm

    kontrolli. Cilësitë e komunikimit infrared janë:

     Diapazon komunikimi deri në një metër, ndonëse shpesh mund të arrihet edhe distanca 2m.

     Opsion me konsumim të ulët energjie deri në 20cm. Shpenzon 10 herë më pak energji se sa implementimi i plotë.

     Komunikim dy drejtimor.

     Transmetim të dhënash me shpejtësi nga 9600 bps deri në 4Mbps. Teorikisht përdorimi i IR për transferim të dhënash është ide e mirë. Fatkeqësisht ky lloj komunikimi nuk përdoret

    gjerësisht për qëllime reale. Kjo ndodh për shkak të sfidave teknike që shoqërojnë IR. Që dy pajisje të komunikojnë

    me infra të kuqe duhet që të kenë një vijë të drejtë shikimi me njëra tjetrën dhe të mos kenë pengesa fizike midis

    tyre. Në shumë mjedise zyrash ky kufizim nuk është praktik për shumë pajisje periferike si printera apo skanera.

    Aplikimi është më i zakonshëm në pajisje më të vogla dhe të lëvizshme. Për këtë arsye shumica e kompjuterave

    desktop nuk kanë pajisje me infra të kuqe.

    Megjithatë ekzistojnë disa fusha ku rrezet infra të kuqe përdoren shumë shpesh. Standardi IrDA CONTROL i lejon

    pajisjet periferike wireless si p.sh tastierat, mausin dhe pajisjet shënjuese që të ndërveprojnë pa kabllo me pajisje

    të tjera host si desktop PC ose njësi lojërash (playstation etj). Një ndër avantazhet më të mëdhenj të IrDA nga

    pikëpamja e prodhuesve është kostoja e saj e ulët. Portat infra të kuqe mund të inkorporohen në një pajisje me një

    kosto vetëm prej 1$, kosto kjo shumë e ulët krahasuar me standardet e tjerë WPAN.

    1.2. Bluetooth Bluetooth në ndryshim nga IR nuk ka nevojë për një rreze të drejtpërdrejtë shikimi midis dy pajisjeve. Përkundrazi,

    bluetooth kapërcen edhe barrierat fizike midis pajisjeve dhe mundëson komunikim me diapazon deri në 10 metra

    (duke përdorur amplifikatorë diapazoni mund të shtrihet deri në 100 m). Shpejtësia e komunikimit është 720 Kbps

    dhe me zhvillimet e ardhshme pritet të arrijë deri në 10 Mbps.

    Specifikimi Bluetooth përcakton tri mënyra operimi të pajisjes:

     Mënyra e ekspozuar për të gjithë. Pajisja mund të zbulohet nga çdo pajisje tjetër që gjendet në afërsi të saj.

     Mënyra me ekspozim të kufizuar. Pajisja mund të zbulohet vetëm nga ato pajisje që njihen mirë.

     Mënyra pa ekspozim. Kjo mënyrë operimi e bën pajisjen të pazbulueshme nga asnjë pajisje tjetër. Kur dy ose më shumë pajisje lidhen me bluetooth ata formojnë një rrjet të vogël ad hoc (piconet) i cili përbëhet

    nga maksimumi tetë pajisje. Çdo pajisje në një piconet mund të komunikojë direkt me pajisjet e tjera. Është

    gjithashtu e mundur që të krijohen rrjeta me më shumë se tetë pajisje. Në këtë rast mund të kombinohen disa

  • Programim Mobile Leksion 3 Teknologjitë Wireless me Diapazon të Ngushtë

    3

    piconente në një rrjet më të madh (scatternet). Në një konfigurim scatternet jo të gjitha pajisjet mund ta shohin

    njëra tjetrën. Figura 3.1 ndihmon për të ilustruar se si funksionon kjo. Në këtë figurë tregohet një scatternet që

    përbëhet nga pesë piconet-e. Telefoni celular bën pjesë në një prej tre piconet-eve dhe është i aftë të komunikojë

    direkt me kufjet, me lapsin Bluetooth dhe me pikën e eksesit, por nuk mund të komunikojë direkt me kompjuterat

    portabël, me printerin dhe as me makinën për fax.

    Figurë 1 Një scatternet me pesë piconete

    1.2.1. Arkitektura e stivës së protokollit për komunikimin Bluetooth Komunikimi Bluetooth sikurse edhe shumë teknologji të tjera komunikimi bazohet në marrjen dhe dërgimin e

    paketave. Rrjedhimisht ka një stivë protokolli (Bluetooth protocol stack) i cili ndahet në dy komponente bazë: Hosti

    Bluetooth dhe kontrolluesi Bluetooth. HCI (Host Controller Interface) krijon një ndërfaqe të standardizuar midis

    Hostit dhe Kontrolluesit. Figura 2 ilustron hostin Bluetooth dhe klasifikimin e pajisjeve Bluetooth.

    Figurë 2 - Arkitektura e stivës së protokollit Bluetooth

  • Programim Mobile Leksion 3 Teknologjitë Wireless me Diapazon të Ngushtë

    4

    Hosti Bluetooth njihet si pjesa e sipërme e stivës dhe zakonisht implementohet në softuer. Përgjithësisht

    integrohet në softuerin e sistemit ose në sistemin e shfrytëzimit të hostit. Profilet Bluetooth ngrihen në krye të

    protokolleve. Përgjithësisht janë në softuer dhe ekzekutohen në pajisjen harduer host. Ndërsa moduli radio

    Bluetooth ose kontrol