Privatizimi i Kompanise se Shperndarjes se Energjise Elektrike ne Shqiperi –...

Click here to load reader

download Privatizimi i Kompanise se Shperndarjes se Energjise Elektrike ne Shqiperi – Zgjidhja e duhur?

of 20

  • date post

    08-Jan-2016
  • Category

    Documents

  • view

    74
  • download

    4

Embed Size (px)

description

Privatizimi i Kompanise se Shperndarjes se Energjise Elektrike ne Shqiperi – Zgjidhja e duhur?. Entela Shehaj Komisionere Enti Rregullator i Energjise. 1. Privatizimi dhe Objektivat. Cfare eshte privatizimi – transferimi i te drejtes se prones nga publiku ne subjekte private - PowerPoint PPT Presentation

Transcript of Privatizimi i Kompanise se Shperndarjes se Energjise Elektrike ne Shqiperi –...

  • Privatizimi i Kompanise se Shperndarjes se Energjise Elektrike ne Shqiperi Zgjidhja e duhur?Entela ShehajKomisionereEnti Rregullator i Energjise

    Konferenca e ERE-s Sektori i Energjise ne Shqiperi, Sfidat dhe Rregullimi Tirane, 7 Tetor 2010

    Konferenca e ERE-s Sektori i Energjise ne Shqiperi, Sfidat dhe Rregullimi Tirane, 7 Tetor 2010

  • 1. Privatizimi dhe ObjektivatCfare eshte privatizimi transferimi i te drejtes se prones nga publiku ne subjekte privateArsyeja kryesore e privatizimit eficenca e firmes (arsye te tjera jane rritja e te ardhurave per shtetin, vendosja e firmave nen disiplinen e tregut, zvogelimi i nderhyrjes se shtetit ne ekonomi)Pronesia private eshte me eficente se pronesia publike (teorite e se drejtes se prones dhe zgjedhjes publike)Evidenca empirike per vendet e zhvilluara eshte mikse.Konferenca e ERE-s Sektori i Energjise ne Shqiperi, Sfidat dhe Rregullimi Tirane, 7 Tetor 2010

    Konferenca e ERE-s Sektori i Energjise ne Shqiperi, Sfidat dhe Rregullimi Tirane, 7 Tetor 2010

  • Qellimet e privatizimit ne ekonomite ne tranzicion eficenca e firmave, ristrukturimi i ndermarjeve, te lehtesonte zhvillimn e ekonomise se tregut, etj.Masa ne te cilen privatizimi ka rezultuar ne permiresim te performances varion gjeresisht nga shteti ne shtet.Arsyet regjime te ndryshme te qeverisjes se korporatave, lloje te ndryshme pronaresh, kuader institucional i dobet dhe i pazhvilluarKonferenca e ERE-s Sektori i Energjise ne Shqiperi, Sfidat dhe Rregullimi Tirane, 7 Tetor 2010

    Konferenca e ERE-s Sektori i Energjise ne Shqiperi, Sfidat dhe Rregullimi Tirane, 7 Tetor 2010

  • Procesi i privatizimi ne gjithe boten ka eksperienca te suksesit dhe deshtimit

    Rastet e sukseshme kane nje gje te perbashket shteti eshte i forte dhe i afte te percaktoje politikat dhe rregullat e lojes (Ulrich et al., 2005)Konferenca e ERE-s Sektori i Energjise ne Shqiperi, Sfidat dhe Rregullimi Tirane, 7 Tetor 2010

    Konferenca e ERE-s Sektori i Energjise ne Shqiperi, Sfidat dhe Rregullimi Tirane, 7 Tetor 2010

  • 2. Restrukturimi dhe privatizimi ne Sektorin e Energjise ElektrikeLiberalizimi, ristrukturimi dhe privatizimi i sektorit te energjise ka qene ne agenden e shume qeverive qe nga fillimi i viteve 90.UK eshte ne krye, e cila ka privatizuar te gjitha segmentet e sektoritEficenca e firmave ishte arsyeja kryesore (pervec arsyeve te tjera) Evidence mikse privatizimi permireson performancen vetem nese shoqerohet me nje regjim rregullator efektiv dhe gjithashtu promovohet konkurenca (Megginson, 2005).Konferenca e ERE-s Sektori i Energjise ne Shqiperi, Sfidat dhe Rregullimi Tirane, 7 Tetor 2010

    Konferenca e ERE-s Sektori i Energjise ne Shqiperi, Sfidat dhe Rregullimi Tirane, 7 Tetor 2010

  • 3. Privatizimi i Shperndarjes se Energjise Elektrike ne ShqiperiObjektivat kryesore - Eficenca e firmes (performanca e kompanise nen menaxhmin publik ka qene zhgenjyese) - Terheqja e investitoreve strategjike private ne sektor - Zvogelimi i rolit te shtetit ne sektor dhe zvogelimi i shpenzimeve qeveritare

    Konferenca e ERE-s Sektori i Energjise ne Shqiperi, Sfidat dhe Rregullimi Tirane, 7 Tetor 2010

    Konferenca e ERE-s Sektori i Energjise ne Shqiperi, Sfidat dhe Rregullimi Tirane, 7 Tetor 2010

  • Procesi i privatizimit - Shperndarja u krijua si kompani e vecante ne Dhjetor te viti 2006 - IFC u zgjodh si keshilltari i qeverise per transaksionin - Detyrimet e rregullatorit: pergatitja dhe dorezimi ne qeveri i Modelit te Tregut dhe rishikimi i gjithe legjislacionit sekondar. - Forma dhe formula e privatizimit te OSSHse u percaktuan me ligjin nr. 9889 ne Mars 2008 tender i hapur nderkombetar me nje faze parakualifikuese. - Ne Qershor 2008 u vendos qe 76% e aksioneve te kompanise do te ofroheshin per privatizim. - Transaksioni u mbyll ne 29 Maj 2009

    Konferenca e ERE-s Sektori i Energjise ne Shqiperi, Sfidat dhe Rregullimi Tirane, 7 Tetor 2010

    Konferenca e ERE-s Sektori i Energjise ne Shqiperi, Sfidat dhe Rregullimi Tirane, 7 Tetor 2010

  • 4. Disa Tregues te Performances se OSSH para PrivatizimitPerformanca Financiare - Fitimi - kthimi mbi kapitalinPagesat per rrjetin e shperndarjesSiguria - SAIFI - SAIDI - CAIDI

    Konferenca e ERE-s Sektori i Energjise ne Shqiperi, Sfidat dhe Rregullimi Tirane, 7 Tetor 2010

    Konferenca e ERE-s Sektori i Energjise ne Shqiperi, Sfidat dhe Rregullimi Tirane, 7 Tetor 2010

  • Cilesia e sherbimitProduktivitetiProduktiviteti i punesEficenca e OPEXEficenca e stokut te kapitalitEficenca e shpenzimeve kapitaleHUmbjet totale (teknike dhe joteknike)

    Konferenca e ERE-s Sektori i Energjise ne Shqiperi, Sfidat dhe Rregullimi Tirane, 7 Tetor 2010

    Konferenca e ERE-s Sektori i Energjise ne Shqiperi, Sfidat dhe Rregullimi Tirane, 7 Tetor 2010

  • Performanca financiare kompania ishte ne gjendje te veshtire financiare para privatizimit (nje kompani me humbje dhe nje barre e madhe per buxhetin e shtetit)Treguesit e sigurise dhe cilesise se sherbimit veshtire te maten per shkak te mungeses se te dhenave para privatizmitKonferenca e ERE-s Sektori i Energjise ne Shqiperi, Sfidat dhe Rregullimi Tirane, 7 Tetor 2010

    Konferenca e ERE-s Sektori i Energjise ne Shqiperi, Sfidat dhe Rregullimi Tirane, 7 Tetor 2010

  • Produktiviteti i PunesNe Bullgari, Maqedoni dhe Rumani nr. i konsumatoreve per punetor varion nga 300 ne 460, ndersa GWh per nje punetor varion nga 1.3 ne 1.9 (ne 2005-2006).Keto indikatore per OSSHne jane shume te ulet krahasuar me disa kompani ne ekonomi te zhvilluara

    Konferenca e ERE-s Sektori i Energjise ne Shqiperi, Sfidat dhe Rregullimi Tirane, 7 Tetor 2010

    Konferenca e ERE-s Sektori i Energjise ne Shqiperi, Sfidat dhe Rregullimi Tirane, 7 Tetor 2010

  • OPEX and CAPEX efficiency Konferenca e ERE-s Sektori i Energjise ne Shqiperi, Sfidat dhe Rregullimi Tirane, 7 Tetor 2010

    Konferenca e ERE-s Sektori i Energjise ne Shqiperi, Sfidat dhe Rregullimi Tirane, 7 Tetor 2010

    Sheet1

    2006200720082009

    Earning before interest and tax16.44%

    Total revenue for distribution service (million leke)24,07124,15023,51220,675

    Average total assets (depreciated optimised replacement cost)24,50016,32918,36319,231

    OPEX (million leke)11,90128,12522,31418,404

    CPI index9598101103

    OPEX (million leke) adjusted for inflation12,52728757.668711656422,07117,799

    CAPEX (million leke)3,0772,3151,5042,906

    PPI index100104109109

    CAPEX (million leke) adusted for inflation3,0742,2221,3832,661

    Total energy sold to FPP3,5153,6134,3034,636

    Total energy delivered from distribution network (GWh)5,6165,1695,7676,682

    Revenues from domestic/commercial/small industrial customers20,81519,79216,42013,325

    Revenues from large industrial and other customers6,3695,5897,0927,350

    SAIFI0000

    SAIDI0000

    CAIDI0000

    Total number of complaints for the distribution company20304280

    System kilometers (km)35,10235,10235,10242,162

    The amount of energy throughput in the system (MWh)5,9945,6556,2477,190

    Number of employees5,6626,4036,4006,013

    Number of customers948,868998,7501,042,9231,110,909

    Total MVA

    Level of losses - technical and nontechnical41% (18% teknike, 23% jo teknike)35.38%33%33.98%

    Collection rate82.70%88.50%83.30%76.40%

    distribution netwrok charges (shitja tek fpp)6.84807965866.6841959595.46409481764.459663503

    distribuion netw.charges (lek per kwh)4.28614672364.67208357524.07698976943.0941005852

    customers per employee167.5853055457155.9815711385162.95671875184.7512057209

    GWH per employee0.620.564266750.672343750.770996175

    OPEX per network km339040.510512221801236.396786508635690.274058458436509.437713472

    opex per kwh (lek per kwh)3.38577524897.78438970385.18568440623.9698254773

    Opex per customer12542.313577863328160.200250312921395.635152355416566.7133067384

    capex per kwh0.87539118070.64074176580.34959647720.6268787664

    capex per network km87658.822859096365950.658082160642855.496587089168929.6039361207

    capex per customer3242.81143425642317.89737171461442.40144401842616.0648272313

    34136

    viti 2006ProdhimishperndarjaHumbjet

    Energji e shitur503935921447

    Tarifa mesatare totale 20067.35

    Familjaret 20066.65

    Jofamiljaret 20068.53

    Investimet 2006 planifikuar KESH (million leke)3368

    Viti 2005Fakt

    Tarifa mesatare totale 20057.11

    Tarifa mesatare familjaret 20055.71

    Tarifa mesatare jofamiljaret 20059.23

    2006

    OPEX (OSSH)13746

    CAPEX (OSSH)

    Chart1

    339040.51051222187658.82

    801236.3965950.66

    635690.2742855.49

    436509.4468929.6

    OPEX per network km (lek/km)

    capex per network km (lek/km)

    OPEX and CAPEX per network km (lek/km)

    Chart2

    3.380.87

    7.780.65

    5.180.34

    3.970.63

    opex per kwh (lek per kwh)

    capex per kwh (lek per kwh)

    OPEX and CAPEX per kwh

    Chart3

    12542.313242.81

    28160.20025031292317.89

    21395.631442.4

    16566.712616.06

    Opex per customer (lek )

    capex per customer (lek)

    OPEX and CAPEX per customer

    Sheet2

    2006200720082009

    OPEX per network km (lek/km)339040.510512221801236.39635690.27436509.44

    capex per network km (lek/km)87658.8265950.6642855.4968929.6

    opex per kwh (lek per kwh)3.387.785.183.97

    capex per kwh (lek per kwh)0.870.650.340.63

    Opex per customer (lek )12542.3128160.200250312921395.6316566.71

    capex per customer (lek)3242.812317.891442.42616.06

    2006200720082009

    Customers per employee167.6156162.9184.7

    GWH per employee0.620.50.70.8

    Sheet2

    0.360.827

    0.35380.885

    0.327