Pestera zolushka

download Pestera zolushka

If you can't read please download the document

  • date post

    26-Jan-2016
  • Category

    Documents

  • view

    237
  • download

    10

Embed Size (px)

description

Pestera zolushka cercetata d eucraineni

Transcript of Pestera zolushka

  • www.hinko.org

  • Wiaczesaw Andrejczuk

    Jaskinia Zouszka

    Sosnowiec - Simferopol -

    2007

    Uniwersytet lski Wydzia Nauk o Ziemi

    ,

    (Polska)

    . ()

    www.hinko.org

  • 2

    Redaktor serii Nauki o Ziemi: Prof. Andrzej T. Jankowski : . . Nr.43

    Recenzent: Aleksander Klimczuk :

    Copyright 2007: Wydawcy: Wydzia Nauk o Ziemi U Ukraiski Instytut Speleologii i Krasologii Nacjonalnej Akademii Nauk Ukrainy oraz Ministerstwa Owiaty i Nauki Ukrainy : Ul. Bdziska 60, 41- 200 Sosnowiec, Polska - . 60, 41- 200 , Prospekt Wiernadskogo 4, 95- 007Symferopol, Ukraina . 4, 95-007, Wiaczesaw Andrejczuk

    ISBN 978-83-87431-82-2 ISSN 1895-6777

    Druk: Pracownia Komputerowa Jacka Skalmierskiego, Gliwice, Polska : , ,

    www.hinko.org

  • 3

    ..... 9 1. ..... 11 1.1. . 11 1.2. ....

    16 2. . 19 2.1. . 19 2.2. - .. 21 2.3. , ..... 23 2.4. ... 28 2.5. 30 2.6. .

    37 3. .. 43 3.1. 43 3.2. .. 44 3.3. .....

    59 4. ... 66 4.1. ... 66 4.1.1. 66 4.1.2. .. 66 4.2. . 78 4.2.1. 79 4.3. .. 103 4.3.1. 103 4.3.2. . 105 4.3.3. . 118 4.4. ...... 122 4.4.1. . 122 4.5. - ..

    124 5. 127 5.1. - .. 127 5.2. - . 127 5.3. 162 5.3.1. 165 5.3.2.

    167 6. .... 175 6.1. ... 175 6.2. ...

    184 7. 194 7.1. .. 194 7.1.1. . 195

    www.hinko.org

  • 4

    7.1.2. . 201 7.2. .. 206 7.3.

    209 8. .. 214 8.1. .. 214 8.2. .... 217 8.3. ... 223 8.3.1. Fe Mn .... 223 8.3.2. Fe Mn 238 8.3.3. .. 243 8.4. - .... 249 8.5. ... 250 8.6. .... 253 8.7. ..

    260 9. .. 262 9.1. .. 262 9.2. ...

    266 10. . 272 10.1. ..... 272 10.2. .. 273 10.3.

    276 11. 284 11.1. .... 284 11.2. 284 11.2.1. ... 285 11.2.2. ... 288 11.2.3. ... 288 11.2.4. (Q3 Q4).... 290 11.3. .......... 296 11.4. . 299 11.5. .

    302 12. . 305 12.1. Fe Mn 305 12.2. .. 308 12.3. ... 312 12.4. ....

    315 ........ 320 ...... 321 ....... 339 ......... 365

    www.hinko.org

  • 5

    Spis treci

    Od autora.... 9 Rozdzia 1. Historia poznania jaskini.. 11 1.1. Okresy bada... 11 1.2. Bibliografia... 16 Rozdzia 2. Warunki przyrodnicze i kras rejonu jaskini .. 19 2.1. Lokalizacja jaskini...... 19 2.2. Zachodnio-Ukraiski region krasu gipsowego... 21 2.3. Tektonika, budowa geologiczna oraz wody podziemne ......... 23 2.4. Rzeba i stosunki wodne . 28 2.5. Kras rejonu jaskini .... 30 2.6. Dolina Prutu w rejonie jaskini . 37 Rozdzia 3. rodowisko geologiczne jaskini.. 43 3.1. Skay podoa... 43 3.2. Gipsy i wapienie chemogeniczne... 44 3.3. Skay przykrywajce ..... 59 Rozdzia 4. Morfologia jaskini...... 66 4.1. Oglne osobliwoci morfologiczne oraz czynniki speleomorfogenezy.. 66 4.1.1. Sie korytarzy jaskiniowych 66 4.1.2. Morfologiczne elementy sieci jaskiniowej... 66 4.2. Zwizek morfologii jaskini ze szczelinami w gipsach .. 78 4.2.1. Szczelinowato gipsw... 79 4.3. Hydrodynamiczny czynnik speleomorfogenezy 103 4.3.1. Osobliwoci obiegu wody w krasie grskim i rwninnym.. 103 4.3.2. Konkurencja hydrodynamiczna szczelin.. 105 4.3.3. Inne okolicznoci hydrodynamiczne..... 118 4.4. Struktura i tekstura gipsw jako czynnik speleomorfogenetyczny.. 122 4.4.1. Tekstura gipsw i mikromorfologia .. 122 4.5. Inne czynniki-przesanki speleomorfogenezy 124 Rozdzia 5. Struktura morfologiczna labiryntu jaskiniowego.. 127 5.1. Regionalizacja morfologiczno-morfometryczna jaskini... 127 5.2. Morfologiczno-morfometryczne oraz fizjonomiczne osobliwoci poszczeglnych czci jaskini . 127 5.3. Oglne prawidowoci morfometryczne... 162 5.3.1. Parametry morfometryczne 165 5.3.2. Zrnicowanie morfometryczne przestrzeni jaskiniowej 167 Rozdzia 6. Wody jaskiniowe... 175 6.1. Obieg wody w jaskini. 175 6.2. Waciwoci fizyczne i chemiczne wd 184 Rozdzia 7. Zapadanie stropw jaskini i powstawanie zapadlisk... 194 7.1. Tworzenie si zapadlisk nad jaskini 194

    www.hinko.org

  • 6

    7.1.1. Stadia procesu zapadliskowego 195 7.1.2. Rozprzestrzenienie stref zawaliskowych w jaskini.. 201 7.2. Technogeniczna aktywizacja procesu zapadliskowego.. 206 7.3. Ocena zagroenia zapadliskowego w rejonie jaskini 209 Rozdzia 8. Osady jaskiniowe.. 214 8.1. Osady rezydualne oraz detrytyczne.. 214 8.2. Wodne osady mechaniczne 217 8.3. Wodne chemiczne . 223 8.3.1. Formy wystpowania wodorotlenkw Fe i Mn w jaskini.. 223 8.3.2. Skad wodorotlenkw Fe i Mn.. 238 8.3.3. Wyksztacenie wodorotlenkw 243 8.4. Osady zawaliskowe i osypiskowe . 249 8.5. Osady problematycznej genezy . 250 8.6. Deformacje osadw 253 8.7. Problemowe pytania formowania si osadw jaskini .. 260 Rozdzia 9. Mikroklimat jaskini. 262 9.1. Obieg powietrza.. 262 9.2. Skad gazowy powietrza 266 Rozdzia 10. ycie w jaskini i jego rola geochemiczna 272 10.1. Badania mikrobiologiczne jaskini ... 272 10.2. Rnorodno gatunkowa mikroorganizmw jaskini 273 10.3. Geochemiczna rola mikroorganizmw . 276 Rozdzia 11. Geneza i wiek jaskini. 284 11.1. Model speleogenetyczny 284 11.2. Etapy rozwoju i wiek jaskini... 284 11.2.1. rodkowobadeski.. 285 11.2.2. Grny baden dolny sarmat 288 11.2.3. rodkowy sarmat mezoplejstocen.. 288 11.2.4. Neoplejstocen holocen... 290 11.3. Rozmiary jaskini 296 11.4. Zouszka a regionalne aspekty speleogenezy.. 299 11.5. Problemowe zagadnienia genezy jaskini... 302 Rozdzia 12. Naukowe i praktyczne znaczenie jaskini 305 12.1. Problem geochemii Fe i Mn w prniach krasowych. 305 12.2. Problemy paleokrasu oraz paleogeografii regionu 308 12.3. Cementacja osadu gipsowego oraz formowanie si pierwotnych Szczelin 312 12.4. Ochrona i racjonalne wykorzystanie jaskini. 315 Zakoczenie .. 320 Literatura 321 Zaczniki i foto-zaczniki 339 Dodatki 365

    www.hinko.org

  • 7

    Content From the Autor. 9 Chapter 1. History of the cave recognition.. 11 1.1. Periods of investigations.... 11 1.2. Bibliography .. 16 Chapter 2. Natural conditions and karst of the cave area. 19 2.1. Location of the cave..... 19 2.2. Western-Ukrainian region of gypsum karst... 21 2.3. Tectonics, geology and groundwater...... 23 2.4. Land relief and water relations...... 28 2.5. Karst of the cave area...... 30 2.6. The Prut valley in the cave area........ 37 Chapter 3. Geological environment of the cave. 43 3.1. Rocks of the substratum..... 43 3.2. Gypsum and chemogenic limestone... 44 3.3. Covering rocks... 59 Chapter 4. Morphology of the cave.. 66 4.1. General morphological features and factors of speleomorphogenesis.... 66 4.1.1. System of cave passages.... 66 4.1.2. Morphological elements of cave system. 66 4.2. Relation between the cave morphology and fissures in gypsum.... 78 4.2.1. Gypsum fracturing.... 79 4.3. Hydrodynamic factor of speleomorphogenesis... 103 4.3.1. Features of water circulation in mountain karst and lowland karst.... 103 4.3.2. Hydrodynamic competitiveness of fissures... 105 4.3.3. Other hydrodynamic circumstances.... 118 4.4. Structure and texture of gypsum as a factor of spleomorphogenesis... 122 4.4.1. Gypsum texture and micromorphology.. 122 4.5. Other factors-premises of speleomorphogenesis .. 124 Chapter 5. Morphological structure of caves labyrinth. 127 5.1. Morphological-morphometric regionalisation of the cave. 127 5.2. Morphological-morphometric and physiognomic features of of individual parts the cave 127 5.3. General morphometric regularities ..... 162 5.3.1. Morphometric parameters... 165 5.3.2. Morphometric diversification of the caves space .. 167 Chapter 6. Cave waters.. 175 6.1. Water circulation in the cave.. 175 6.2. Physical and chemical properties of waters.. 184 Chapter 7. Collapsing of caves roofs and development of sinkholes 194

    www.hinko.org

  • 8

    7.1. Development of sinkholes over the cave.... 194 7.1.1. Stages of collapse process.. 195 7.1.2. Expansion of collapse zones in the cave .... 201 7.2. Technogenic activation of collapse process..... 206 7.3. Assessment of collapsing hazard in the cave area.. 209 Chapter 8. Cave sediments 214 8.1. Residual and detrical sediments... 214 8.2. Water mechanical sediments..... 217 8.3. Water chemical sedyment... 223 8.3.1. Forms of occurrence of Fe and Mn hydroxides. 223 8.3.2. Content of Fe and Mn hydroxides.. 238 8.3.3. Forming of hydroxides.. 243 8.4. Collapse sediments . 249 8.5. Sediments of problematic Genesis.. 250 8.6. Deformations in sediments. 253 8.7. Problematic questions of cave sediments formation.. 260 Chapter 9. Microclimate of the cave. 262 9.1. Air circulation..... 262 9.2. Gas content of the air... 266 Chapter 10. Life in the cave and its geochemical role... 272 10.1. Microbiological investigations of the cave.. 272 10.2. Species diversity of caves microorganisms... 273 10.3. Geochemical role of microorganisms... 276 Chapter 11. Genesis and age of the cave... 284 11.1 Speleogenetic model... 284 11.2. Stages of development and age of the cave.... 284 11.2.1. Middle Bodenian.. 285 11.2.2. Upper Badenian Lower Sarmatian... 288 11.2.3. Middle Sarmatian Mesopleistocene.... 288 11.2.4. Neopleistocene Holocene.. 290 11.3. Dimensions of the cave..... 296 11.4. Zoloushka and regional aspects of speleogenesis... 299 11.5. Problematic questions of cave genesis... 302 Chapter 12. Scientific and practical importance of the cave. 305 12.1. Problem of Fe and Mn geochemistry in karst cavities.. 305 12.2. Problems of palaeo