Optimaal omgaan met de archeologienota

download Optimaal omgaan met de archeologienota

of 21

  • date post

    11-Jan-2017
  • Category

    Documents

  • view

    214
  • download

    0

Embed Size (px)

Transcript of Optimaal omgaan met de archeologienota

  • Optimaalomgaanmetdearcheologienota

    PieterJanDEFOORT

    BUROII&ARCHI+IGent15september2016

  • 1. Voorheen:Archeologiedecreet.

    Geendecretalerechtsgrondvoorverplichtarcheologischonderzoekdoorprivateontwikkelaar.

    Administratievepraktijk:viahet(nietbindende)adviesvanOEwerddoordevergunningverlenendeoverheidarcheologischonderzoekopgelegdbijhetverlenenvaneenstedenbouwkundigeofverkavelingsvergunning.

    Onduidelijkwanneerwel,enwanneerniet:OEbepaaldeditzelf.

    RechtsgrondindeVCRO:voorwaarden/lasten.

  • StandaardadviesOEivm archeologischonderzoek:1. Prospectievergunningmetbijzonderevoorwaarden2. Offertesaanerkendearcheologenopvragenopgrondvanbestekmet

    bijzonderevoorwaardenOE3. Prospectierapport:OEbeslistomgrondenaldannietvrijtegeven4. Bijarcheologischesporen:beslissingofaldannietbehoudinsitumogelijkis5. Indiengeenbehoudinsitumogelijk:bouwheermoettijdenfinancile

    middelenvrijmakenvoorvolwaardigearcheologischeopgraving6. BestekOEomoffertesbijerkendearcheologenoptevragen7. Archeologischeopgravingsvergunning

    3

  • GeenrechtsgrondinArcheologiedecreet:

    HofvanBeroepGent,21mei2010,VlaamsGewest.t./WoningbureauHuyzentruyt Paulnv,p.14;Cass.23februari2012,NjW 2012:Dezorgplichtinartikel42gaatniet zoverdatdeeigenaar vandegronddeverplichtingheeftomzelfopgravingenterealiseren,voorhetbehoudvandearcheologischemonumenteninsituofexsitu,enditopeigenkosten.Dergelijkeextensieveinterpretatievindtgeensteunindedecreetsbepaling enstaatinwanverhoudingtotderechtenvandeeigenaarvanarcheologischemonumentendieopeenbeschermlijststaan.

  • OokonwettiginhetlichtvandebepalingenvandeVCRO:

    Indienopgelegdalsvoorwaarde:flagrantonwettig.Artikel4.2.19, 1bepaaltdatvoorwaarden: Voldoendepreciesmoetenzijn Nietafhankelijkmogenzijnvanbijkomendebeoordelingendoorde

    overheid Redelijkmoetenzijninverhoudingtotdevergundehandelingen Doorenigtoedoenvandeaanvragerkunnenwordenverwezenlijkt

    5

  • Quid alslast (ennietalsvoorwaarde)?Artikel4.2.20, 1VCRO:

    Lastmoetredelijkzijninverhoudingtotdevergundehandelingen: Lastmoetkunnenwordenverwezenlijktdoorenigtoedoenvande

    aanvrager

    Problemen: Onmogelijkvooraftewetenofdelastredelijkisofniet. AanvragerisafhankelijkvanbijkomendebeslissingenOEwaaroverniet

    teonderhandelenvalt.

    Uithollingberoepsmogelijkheid:aanvragerweetnietwatdelastinhoudt,hijkandusonmogelijkbeoordelenofhijinberoepmoetgaantegeneenonredelijkelast

    6

  • 2. Vanaf1juni2016:Hoofdstuk5vanhetOnroerenderfgoeddecreet

    a) Decretaleverankeringprocedure(s)voorarcheologienota

    Eenbekrachtigdearcheologienotametarcheologischvooronderzoekmoetbijelkebouw oververkavelingsaanvraag(inwelomschrevengevallen),wordengevoegd(art.5.4.1).

    Vergunningverlenendeoverheidneemthetnalevenvandebekrachtigdearcheologienotaalsvoorwaardeopindevergunning.

    Vooronderzoekmetofzonderingrepenindebodem.

    7

  • i. Inprincipearcheologischvooronderzoekmtingreepindebodem.

    Aanstellenarcheoloog(offertesvragen). MeldingvoornemenonderzoekmetingreepindebodemaanAgentschap. MogelijkheidOEomteweigerenofvoorwaardenopteleggen:15dagen

    (beroepsmogelijkheidbijdeminister,metadviesmogelijkheidbijVlaamseCommissieOnroerendErfgoed).

    Archeologienotametresultatenvooronderzoekenvoorstelvoorverderemaatregelen(evt.opgravingen).

    Bekrachtiging,meteventueletoevoegingvanvoorwaarden,ofweigeringdoorOEbinnen21dagen(overschrijdenvantermijnisbekrachtiging).

    BekrachtiginggeldtalstoelatingOEvoorverdereopgravingen. Bekrachtigdenotabijbouwaanvraag. Navergunning:uitvoeringverdereopgravingen. Wanneertoelatingaanvanguitvoeringvergunning?Nietgeregeld. Archeologierapportbinnentweemaandennabeindigingopgraving. Eindrapportbinnentweejaarnabeindigingopgraving.

  • ii. Uitzonderingsprocedurevooronderzoekzonderingreepindebodem.

    Bijonmogelijkheid(bijv.bebouwdterrein).

    Ofindienjuridisch,economischofmaatschappelijkonwenselijk,bijv.(memorievantoelichtingblz.47):

    Initiatiefnemerisnoggeenzakelijkerechthouder; Groteonzekerheidoverhetverkrijgenvandevergunning; Ingrepeninwaardevolgebiedwaareerstanderesectoraleafwegingen

    moetenw ordengemaakt.

  • Procedurevooronderzoekzonderbodemingreep.

    Aanstellenarcheoloog:bestoffertesvragenmetduidelijkevermeldingvandeonmogelijkheidvanvoorafgaandbodemonderzoek.

    Indienenarcheologienotaopbasisvanvooronderzoekzonderbodemingreep,enmetmotiveringvanderedenhiervoor.

    OEbekrachtigt,meteventueletoevoegingvanvoorwaarden,ofweigertbinnen21dagen,(overschrijdenvantermijnisbekrachtiging).Beroepsmogelijkheidbijdeminister.

    Bekrachtiginggeldtalstoelatingingrepenindebodem. Bekrachtigdenotabijvergunningsaanvraag. Navergunning,uitvoeringbodemingrepen:meldingaanOEdriedagenvooraf. Nabeindigingvooronderzoekmetingreep:notaaanOEmetresultaten

    vooronderzoekenvoorstelvoorverderemaatregelen(evt.opgravingen). Bekrachtiging,meteventueletoevoegingvanvoorwaarden,ofweigeringdoor

    OEbinnen21dagen(overschrijdenvantermijnisbekrachtiging). Meldingaanvangopgravingendriedagenvooraf. Daarna:archeologierapporteneindverslag.

  • b) Inwelkegevallen?

    i. Archeologischonderzoekverplichtvoorstedenbouwkundigevergunningsaanvraag:

    Gelegeninbeschermdearcheologischesite. Bodemingreepmeerdan100men kadastraalperceelvanmeerdan300m

    inarcheologischezone(inventaris). Bodemingreepmeerdan1000men kadastraalperceelmeerdan3000m

    buitenarcheologischezone.

    Uitzonderingen ZoneszonderarcheologischerfgoedaangeduiddoorVlaamseregering Ingreepdoorparticuliervanminderdan5000m,buitenwoongebiedof

    recreatiegebiedenbuitenarcheologischezonesofsites(bijv.zonevreemdewoningen,landbouwloodsen,).

    Werkenbinnengabariet vanbestaandelijnfinfrastructuur 11

  • ii. Archeologischonderzoekverplichtvoorverkavelingsaanvraag:

    Gelegeninbeschermdearcheologischesite. Totaleoppervlaktevandekadastralepercelenwaaropdevergunning

    betrekkingheeftbedraagt300mofmeer,enbetrokkenpercelenzijngeheelofgedeeltelijkgelegeninarcheologischezone(inventaris).

    Totaleoppervlaktevandekadastralepercelenwaaropdevergunningbetrekkingheeftbedraagt3000mofmeer,enpercelenzijnhelemaalgelegenbuitenarcheologischezones.

    Uitzondering ZoneszonderarcheologischerfgoedaangeduiddoorVlaamseregering

    12

  • iii. Bedenkingen

    Archeologischeopgravingenzijnbeperkttotdezonediedaadwerkelijkwordtverstoord.Bijverkavelingsdossiers:volledigezonedievoorontwikkelinginaanmerkingkomtenophetvolledigeprojectgebied. Memorievantoelichting:bodemingreepiselkewijzigingvandeeigenschappenvande

    ondergrond,doorverwijderingoftoevoegingvanmaterie,verhogingofverlagingvandegrondwatertafel,ofsamendrukkenvandematerialenwaaruitdeondergrondbestaat.

    Stedenbouwkundigevergunningsaanvraag:planbeperkentotvergunningsplichtige werken(vrijgesteldewerkennietaanduidenopplan,tuinzonenietmeeopnemenindien(deels)gelegenopanderkadastraalperceel,).Enkeleffectievevergunningsplichtige bodemingreeptelt.

    Verkavelingsaanvraag:zelfsalsslechtsdeelvankadastraalperceelinVKisopgenomen,teltdeoppervlaktevanhetganseperceel

  • Algemeneprincipes,losvanarcheologienota:

    Passiefbehoudsbeginsel:verbodomarcheologischeartefacten,sitesenensemblesteontsieren,beschadigenofvernielen.

    Hetisverbodenomzondererkenningalsmetaaldetectorist ofinafwijkingvandecodevangoedepraktijkmetmetaaldetectorenarcheologischeartefactenensitesoptesporen.

    HetisverbodenomzondertoelatingvanhetAgentschapenzondermeldingarcheologischvooronderzoekmetingreepindebodem,eenarcheologischeopgravingofgraafwerkenuittevoerenmetdebedoelingarcheologieoptesporen,vrijteleggenofuitzijnoriginelecontextteverwijderen.

    Toevalsvondsten (buitenlegitiemarcheologischonderzoek)moetenbinnendriedagenwordenaangegevenbijhetAgentschap,dat10dagentijdkrijgtarcheologischonderzoekuittevoeren(verlengbaar).

  • c) Kritischebedenkingen

    i. Financiering

    Kostenwordengedragendoordeaanvragervandevergunning(art.10.3.1).

    Kostenvantoevalsvondsten wordengedragendoorhetVlaamseGewest,meteenschadevergoedingvoordeeigenaarofgebruikervooreenverlengingtotmeerdan30dagenintotaal(art.10.3.2).

    Archeologischsolidariteitsfonds(art.10.3.3): DoorVlaamseregeringerkendevzw. Bijdragetebetalendoorontwikkelaarsprorataeigenactiviteiten. ToelageVlaamseregeringvoorwerkingskosten,binnenbegrotingskredieten.

  • Inbepaaldegevallenzullenkostenvoorarcheologischonderzoekstrijdigzijnmethetbeginselvandegelijkheidvandeburgersvoordeopenbarelasten,enaanleidingkunnengeventotschadeclaimsbijderechtbanken.

    ZieGwH 1oktober2015,nr.132/2015:Ingevalvanstilzwijgenvandewetgeverstaathetaanderechteromhetbeginselvandegelijkheidvandeburgersvoordeopenbarelastentoetepassen,endaarbijrekeningtehoudenmetalleconcreteelementenvanopenbaarenprivaatbelang,waaronderdeinB.9.2enB.10.2opgesomdeelementen,alsookderedelijkeverwachtingenvandeburgersinverbandmetdesolidariteitdievanhenwordtgevraagd(Cass.,24juni2010,Arr.Cass.,2010,nr.453).

    16

  • Opmerkelijk:hetVerdragvanValettaisminderverregaanddanVlaamseregeling.

    17

  • Nogopmerkelijker:bevoegdeministerheeftgeenwoordgehouden:

    HetVerdragvanVallettahoudtderhalvemeeindatdeveroorzakermoetbetalen.OpditpuntgeeftministerGeertBourgeoisnogmeedathierovereenklankbordgroepwerdopgerichtwaarinzowelmensenuitdebouwsectoralsuitdeerfgoedsectorzittinghebben.Debedoelinghiervanistekomentoteenzogedragenenevenwichtigmogelijkeoplossing.Hetwareimmersonredelijk omditprincipezoverdoortetrekkendatallemogelijkeerfgoedlastendieopeenperceelrustengedragenzoudenmoetenwordendoordetoevalligeeigenaar,ofomallelastendieopeenverkavelingzoudenrustentelatendragendoordebetrokkenbouwpromotor. Daterzichwaardevollearcheologischerestenindebetrokkenondergrondbevindenkanmetanderewoordenniet betekenendatereenonevenrediggrotelastopdeschoudersvandebetrokkenenwordtgeleg