ONDOKUZUNCU B–LœM A‡IK EKONOM°LERDE MAKRO EKONOM° POL°T°KALARI:...

Click here to load reader

download ONDOKUZUNCU B–LœM A‡IK EKONOM°LERDE MAKRO EKONOM° POL°T°KALARI: °‡ VE DI‍ EKONOM°K DENGE

of 27

  • date post

    01-Jan-2016
  • Category

    Documents

  • view

    32
  • download

    5

Embed Size (px)

description

ONDOKUZUNCU BÖLÜM AÇIK EKONOMİLERDE MAKRO EKONOMİ POLİTİKALARI: İÇ VE DIŞ EKONOMİK DENGE. I. MAKRO EKONOMİK DENGELER A. İÇ EKONOMİK DENGE 1. IS: Mal Piyasası Denge Eğrisi. S+M. Mal Piyasası dengesini sağlayan faiz oranı ve MG düzeyini gösterir. - PowerPoint PPT Presentation

Transcript of ONDOKUZUNCU B–LœM A‡IK EKONOM°LERDE MAKRO EKONOM° POL°T°KALARI:...

  • ONDOKUZUNCU BLM

    AIK EKONOMLERDE MAKRO EKONOM POLTKALARI: VE DI EKONOMK DENGE

  • I. MAKRO EKONOMK DENGELERA. EKONOMK DENGE1. IS: Mal Piyasas Denge Erisi

    Mal Piyasas dengesini salayan faiz oran ve MG dzeyini gsterir. Mal Piyasasnda denge toplam mal ve hizmet retiminin (MG), planlanan harcamalar toplamna eitlenmesi ile salanr. Bu koul ise harcama akmndan ayrlan toplam szntlarn (S, M), harcamalara yaplan toplam katlmlara (I, X) eitlenmesini gerektirir.

    S(Y) + M(Y) = I(i) + X OMilli GelirGrafik 20.1: IS Erisinin Elde EdiliiISE1S(Y)+M(Y)Y2I2(i2)+X0OFaiz OranI1(i1)+X0I0(i0)+X0E0E2Y0Y1S+MI+XY2Y0Y1Milli GelirE1E0E2i1i2i0

  • I. MAKRO EKONOMK DENGELERA. EKONOMK DENGE1. IS: Mal Piyasas Denge Erisi

    Faiz oranlarndaki d, yatrm harcamalarn artrr. Yatrmlarn artmas toplam harcamalar ve MGi ykseltir. Burada yurtii fiyatlar ve dviz kuru sabit kabul edilerek IS erisi izilmitir.

    Eer fiyatlar ykselirse (faiz sabitken) bu durumda yatrm ve tasarruf miktar deimez. Fakat yerli mallar, yabanc mallara gre pahallar. Bu durum ihracatn azalmasna ve ithalatn artmasna neden olur.

    Bu nedenle (I+X) aa kayarken, (S+M) dorusu yukar (sola) kayar ve MG der. Faiz oran sabitken gelir azald iin IS erisi sola doru kayar. OMilli GelirGrafik 20.1: IS Erisinin Elde EdiliiISE1S(Y)+M(Y)Y2I2(i2)+X0OFaiz OranI1(i1)+X0I0(i0)+X0E0E2Y0Y1S+MI+XY2Y0Y1Milli GelirE1E0E2i1i2i0

  • 2. LM: Para Piyasas Denge ErisiOFaiz OranMilli GelirGrafik 20.2: LM Erisinin Elde Edilmesii1L1(Y1)E1i0Reel para talebini, reel para arzna eitleyen faiz oranlar ve MG dzeyi bileimlerini gsterir. Bireylerin para talebi nominal deildir. Bireyler harcamalarnda kullanlmak zere reel bir satn alma gcn yanlarnda bulundururlar. Fiyatlar ne kadar yksek ise tutulmak istenen para miktar da o kadar yksek olur. Ayrca reel para talebi gelire de baldr. Gelir arttka para talebi de artar. Para talebi ayn zamanda faize de baldr. Faiz oran ykselirse para tutmann maliyeti artm olur. Dolaysyla, parasal fonlar, tahvil ve banka mevduat gibi kaynaklara yatrlarak faiz geliri elde edilir ve elde tutulan para miktar azalr. Para arzndaki artlar faizleri drr, MGi artrr. Bu durum LM erisini saa kaydrr. O(a)(b)E0E1L0(Y0)E0E1Faiz OranMilli GelirLMY1Y0M0 /PM1/Pi1i0

  • 3. Mal Piyasas ve Para Piyasasnda DengeOGrafik 20.3: Denge, Mal ve Para Piyasalarnda Denge SalanmasLMISY0i0 denge mal ve para piyasalarnn ayn anda dengede olmas durumunu ifade eder.Otonom harcama deimeleri IS erisinin ya da para arz deimeleri LM erisinin kaymasna neden olur.EFaiz OranMilli Gelir

  • B. DI EKONOMK DENGEdemeler bilanosunda (B) denkliin salanabilmesi iin, rnein, cari ilemlerdeki bir an sermaye bilanosundaki bir fazlalkla karlanmas gerekir ki net rezerv deimesi ancak bu durumda sfr olur. B= - Cari ilemler Bilanosu + Sermaye Bilanosu = 0

    D Ticaret Dengesi D ticaret dengesi ithalat ve ihracat kapsar. hracat yabanc lkelerin MGi ve reel dviz kurundan etkilenir. Reel kur = nominal kur x d fiyat artlar i fiyat artlarthalat ise MG ve reel kur deimeleri etkiler.

  • B. DI EKONOMK DENGESermaye Bilanosu

    Uluslararas sermaye akmlarn etkileyen faktrn faiz oranlar arasndaki fark olduunu syleyebiliriz. SB = f (i, if)

    ve d faiz oranlar fark sermaye akmlar zerinde etkilidir. Dnya faiz oranlar sabit iken i faizlerin ykseltilmesi yabanclarn yerli menkul almn zendirir.

    Ticaret bilanosu dengesizliklerini giderip d dengeyi salamann koulu MG dzeyi ve faiz oranlarna bal bulunmaktadr. MGin dourduu ticaret bilanosu ann, faizlerin uyard net sermaye bilanosu fazlasyla dengelenmesi sonucu oluan d denge dorusu (B) elde edilir.

  • B. DI EKONOMK DENGED denge dorusu eksenler arasndaki alan ikiye ayrr. Dorunun altnda kalan ksm d denge iin gelir dzeyinin ok yksek olduunu, DI AII ifade eder. Erinin stnde ve solunda kalan alan ise MGin ok dk ve faiz orannn yksek olduunu, DI FAZLAYI gsterir. MG artnn dourduu d ticaret bilanosu a, faiz orannn uyard sermaye bilanosu fazlas ile dengelenir. Grafik 20.4: D Denge DorusuO(b)E0E1Faiz OranMilli GelirD Denge DorusuY1Y0i1i0BD Fazla BlgesiD Ak Blgesi

  • C. GENEL EKONOMK DENGEekilde E noktas genel denge noktasdr. Mal piyasasnda, toplam retim toplam talebePara piyasasnda, para arz para talebine D dengede ise d ticaret bilanosu ile sermaye bilanosu birbirini dengelemitir.D denge dorusu B eklinde ise d ticaret a bulunmaktadr. OGrafik 20.5: Genel Dengenin SalanmasLMISY0i0EFaiz OranMilli GelirBBGY1Ekonominin ayn anda i ve d dengesinin salanmasn ifade eder. Bu durum ise IS, LM, B erilerinin kesitii noktada gerekleir.

  • B. DI EKONOMK DENGEI nolu alanda Geniletici Para ve Maliye Politikas ile d denge bozulmadan MG artrlabilir. III nolu alanda Daraltc Para ve Maliye Politikas ile toplam harcamalar (parasal MG) kslacak d denge ise bu politikalardan etkilenecektir. Grafik 20.6: Tam alma ve d Denge Arasndaki elikiOIFaiz OranMilli GelirY1Y0I. VE DI DENGE A. TAM SERMAYE HAREKETSZL

    DengeD DengeIIIIILM1LM2LM3IS1IS2IS3E1E2E3sizlik + D Fazlasizlik + D AkEnflasyon + D Ak

  • B. DI EKONOMK DENGEsizlii engellemek amacyla Geniletici Maliye politikalar uygulanr. Fakat D Ak byr.D a nlemek iin oluturulan daraltc para ve maliye politikalar isizlii daha da artrr. Bu durumda harcama deitirici politikalarla, harcama kaydrc (dviz kuru ayarlamalar ve dolaysz kontroller) politikalar birlikte uygulanr. Harcama kaydrc politikalar (dviz kuru ayarlamalar) d denge dorusunu kaydrr ve i denge dorusu akr. ve d denge arasndaki bu eliki ortadan kaldrldktan sonra para ve maliye politikalar bileimi i ve d denge ile uyumlu hale gelir. Grafik 20.6: Tam alma ve d Denge Arasndaki elikiOIFaiz OranMilli GelirY1Y0I. VE DI DENGE A. TAM SERMAYE HAREKETSZL

    DengeD DengeIIIIILM1LM2LM3IS1IS2IS3E1E2E3sizlik + D Fazlasizlik + D AkEnflasyon + D Ak II nolu alanda sizlik ve D Ak sorunlar birlikte bulunmaktadr.

  • B. DI EKONOMK DENGEE noktasnda (tam alma dzeyi) her iki denge birlikte gereklemektedir. Belirsizlikler I nolu (d fazla + isizlik) ve III nolu (enflasyon + d fazla) blgede daha fazladr. A noktasnda kamu harcamalar azaltlp (IS E noktasndan geecek ekilde aa/sola kayar), para arz artrlp (LM erisini saa kaydrr) dengeye ulalr. B noktasnda ise tersi yaplr. II ve IV nolu alanlarda ise kamu harcamalarnn yn bellidir. II nolu alanda harcamalar azaltlmal, IV nolu alanda ise artrlmaldr. Bu alanlarda da para arzndaki deimelerin yn belirsizlik gsterir. Grafik 20.7: ve D Dengesizlik BlgeleriOIFaiz OranMilli GelirYtI. VE DI DENGE A. SINIRLI SERMAYE HAREKETLL

    Denge Erisi D Denge Erisi IIILMISEsizlik + D Fazlasizlik + D AkIVIIEnflasyon + D FazlaEnflasyon + D Ak DCHBAK

  • B. DI EKONOMK DENGEBlgeDengesizlik Tr Para PolitikasMaliye PolitikasIsizlik ve d fazlaGenileticiGenileticiIIEnflasyon ve d fazlaGenileticiDaraltcIIIEnflasyon ve d ak DaraltcDaraltcIVsizlik ve d ak DaraltcGenileticiGrafik 20.7: ve D Dengesizlik BlgeleriOIFaiz OranMilli GelirYtI. VE DI DENGE A. SINIRLI SERMAYE HAREKETLL

    Denge Erisi D Denge Erisi IIILMISEsizlik + D Fazlasizlik + D AkIVIIEnflasyon + D FazlaEnflasyon + D Ak DCHBAKBu konuda Mundell tarafndan gelitirilen amaca uygunluk kural vardr. Buna gre para politikas d denge konusunda, maliye politikas ise i denge alannda daha etkilidir. Her iki politika birlikte uygulandnda (olumsuz etkilere aldrmadan) i ve d dengesizlik ortadan kaldrlr.

  • 1.a. Para Politikalarnn EtkileriPara arz artarsa LM erisi LM1 eklinde saa kayar. nk artan para arz ile her faiz orannda daha yksek geliri karlamak olana vardr. Yeni denge noktasnda faiz i1e dm ve MGde Y1e kmtr. Para arzndaki art demeler bilanosunu bozucu bir etki yapmtr.Milli gelir art (Y1) doan ithalat artFaizlerdeki dn (i1) yol at sermaye kBalangta KE0 olan d ak LE1 dzeyine kmtr.OGrafik 20.8: Para Politikasnn EtkileriLMISY1i0E0Faiz OranMilli GelirBKY0LM1E1i1L

  • 1.b. Maliye Politikalarnn EtkileriKamu harcamalarndaki art, IS erisini IS1 eklinde saa kaydrr. Faiz oran ve MG artmtr. Denge noktas E0dan E1e kaymtr. Deiikliklerin d dengeye etkisi iki ynldr. MGdeki art ithalat artracaktr. B zerinde an artmasna neden olacaktr. Faizlerdeki art ise sermaye girilerine neden olacak ve B an kapatc rol oynayacaktr. B'ndaki net deime iki zt etkiden hangisinin daha byk olduuna baldr. ekilde MG artnn ithalat artrc etkisi daha fazla olduu iin d ak (LE1) ilk durumdan (KE0) daha byktr. OGrafik 20.9: Maliye Politikasnn EtkileriLMISY1i1E0Faiz OranMilli GelirBKY0E1i0LIS1

  • 2. demeler Bilanosu Dengesizlikleri ve Para ArzPara arz ile demeler bilanosu dengesizlikleri iki ynldr. Para arzndaki deimeler demeler Bilanosu Ak ve FazlaPara arz MB tarafndan ayarlanr. rnekPara arz artrlmak istendiinde (Ksrlatrma)MB ak piyasa ilemleri ile piyasadan devlet tahvili satn alr.Bankalarn rezerv karlklar drlr. Reeskont oran azaltlr. Merkez Bankasn piyasaya srm olduu para stoku Parasal Taban oluturur.Para Arz = Para arpan x Parasal Taban Parasal Taban yurtii ilemler amacyla piyasaysa kartlan parad deme ihtiyalarndan kaynaklanan para emisyonu yani MBnn piyasadan dviz alm ulusal para emisyonunu artrr

  • 2. demeler Bilanosu Dengesizlikleri ve Para ArzSabit kur sisteminde d fazla durumunda dviz kurlarndaki dmeyi nlemek iin MB piyasadan dviz alr. Bu ilem dviz rezervlerini artrrken, ulusal para emisyonunu artrr. D ak durumunda dviz kurunun ykselmesini nlemek amacyla, MB piyasaya dviz satar. Bu durum parasal parasal tabann klmesine yani para arznn daralmasna neden olur. demeler bilanosu dengesizliklerinin para arzn etkilemesi, para otoritelerinin pasif kalmalar halinde mmkndr. MB yetkilileri isterse aktif bir tutum izleyip d ak veya fazlann para arz zerindeki etkilerini (ksrlatrabilir) nleyebilir. Ksrlatrma lemi: MB d ak durumunda kanuni karlk oranlar, reeskont oranlarn drerek veya piyasadan menkul deer satn alarak (ak piyasa ilemleri) para arzndaki daralmay nleyebilir.