numer 1-4(51-54)-2015

of 156 /156

Embed Size (px)

Transcript of numer 1-4(51-54)-2015

  • Ekomarina PTTK Kamie

    Ci, ktrzy pamitaj Orodek Turystyki Wodnej PTTK w Kamieniu, mog przeko-na si, jakie przeobraenia dokonane zostay w uroczym zaktku na zachodnim brzegu jezio-ra Bedany na Mazurach. Z myl o przyrodzie, o eglarzach i turystach zainteresowanych tu-rystyk wodn powstaa tu Ekomarina PTTK

    Zapraszymy do naszych ekomarin na Mazurach w Kamieniu nad Bedanami i w Wilkasach nad jeziorem Niegocin. Warto w nich zacumowa i zwiedzi atrak-cyjne miejsca w okolicy.

    Dyplom Przekazu Pokole dla COTG PTTK

    Miasto Zakopane i Zwizek Podha-lan docenili wieloletnie dziaania Cen-tralnego Orodka Turystyki Grskiej PTTK promujce gry i gralszczyzn. W dniu 27 sierpnia br. w Zakopanem na uroczystoci jubileuszowej z okazji 80-lecia

    wita Gr, podczas Midzynarodowe-go Festiwalu Folkloru Ziem Grskich Jerzy Kapon, dyrektor Centralnego Orodka Turystyki Grskiej PTTK, odebra Dyplom Przekazu Pokole za podtrzymywanie tosamoci miejsco-wej i regionalnej stanowicej o sile woli pokole Mieszkacw Gr. COTG PTTK znalazo si wrd niewielu wy-rnionych instytucji, midzy innymi obok TOPR czy Muzeum Tatrzaskie-go. Moment wrczenia wyrnie by szczeglnie uroczysty, poprzedza bo-wiem lubowanie grom, zoone przez grali z rnych stron Karpat.

    Pierwsze wito Gr odbyo si w Zakopanem w dniach 411 sierpnia

    1935 r. Od 1968 r. na wzr tego wydarzenia organizowano Jesie tatrzask, ktra przero-dzia si w Midzynarodowy Festiwal Folkloru Ziem Grskich.

    Gratulujemy Centralnemu Orodkowi Tu-rystyki Grskiej PTTK tego piknego wyr-nienia.

    Prolog Eurorando 2016

    W dniu 27 wrzenia 2015 r. na trjstyku granic Polski, Czech i Sowacji w Beskidzie l-skim odby si prolog EURORANDO 2016. Organizatorami spotkania turystw z Polski, Czech i Sowacji by Klub Czeskich Turystw Okrg Morawsko-lski z Ostrawy oraz wadze samorzdowe Hravy, Istebnej i iern k. ad-cy. W spotkaniu uczestniczyy wadze Midzy-narodowej Federacji Turystw Pieszych ERA-EWV-FERP z prezydent Lis Nielsen z Danii na czele. Turystom z poszczeglnych krajw towarzyszyli prezesi organizacji turystycz-nych: Vratislav Chvtal KT, Roman Bar-gie PTTK i Peter Drag KST. O godzi-nie 11.00, po ode-graniu europejskiego hymnu oraz przem-wieniach gospodarzy i goci, odbya si dekoracja szarfami w barwach narodo-wych, jak te pa-liczka sztafetowego przekazanego pniej pierwszemu turycie z KT, ktry bdzie towarzyszy imprezom turystycznym organi-zowanym na pogra-niczu krajw w Euro-pie w ramach imprez

    EURORANDO 2016. Nastpnie wszyscy uczestnicy przeszli razem po szlakach tury-stycznych na pograniczu Czeskiej Republiki i Sowacji, z trjstyku do Hravy i dalej na po-graniczu Czeskiej Republiki i Polski do Jawo-rzynki. Turystw z Polski reprezentowaa zor-ganizowana grupa turystw z Oddziau PTTK Podbeskidzie w Bielsku-Biaej.

    Edmund Brzozowski

    Sejmik Przodownikw Grskiej Turystyki Jedzieckiej PTTK

    W dniach 1012 kwietnia biecego roku zjechali si do Orlego Gniazda w Hucisku koo Wodowic przodownicy grskiej turystyki jedzieckiej PTTK na swj XIX sejmik. Przy-byo 163 osoby. Na sejmik przybyli rwnie zaproszeni gocie przedstawiciele terenowych wadz samorzdowych oraz Zarzdu Gwnego PTTK. XIX Sejmik Przodownikw Grskiej Turystyki Jedzieckiej PTTK otworzy Witold Rosa, przewodniczcy Komisji Grskiej Tury-styki Jedzieckiej Zarzdu Gwnego PTTK. Marek Krzemie, honorowy przewodniczcy tej Komisji i Czonek Honorowy PTTK, m-wi o 25-letniej historii turystyki jedzieckiej w strukturach PTTK, o centralnych ogniskach papieskich PTTK, ktrych by inicjatorem. Byy referaty, prezentacje, wrczanie odznacze organizacyjnych dla kadry grskiej turystyki jedzieckiej, dyplomw Komisji Grskiej Tu-rystyki Jedzieckiej Zarzdu Gwnego PTTK, Medalu 25-lecia Grskiej Turystyki Jedziec-kiej w PTTK i podzikowania za wieloletni dziaalno i wspprac. Podsumowano sezon TREC PTTK 2014. Bya wymiana myli, re-fl eksji i dowiadcze. Ogldano przedpremie-rowy fi lm U Prezesa Rysiu Krzeszewski, ktry by mocno oklaskiwany. By II Festiwal Ballady Konnego Szlaku. Bya te biesiada wieczorna. Byo sonecznie, mio i dowcipnie.

    AKTUALNOCI

    Od

    lew

    ej:

    Rom

    an B

    argi

    e,

    Lis

    Nie

    lsen

    , Je

    rzy

    Gaj

    ewsk

    i

    Kamie w ramach projektu obejmujcego bu-dow trzynastu ekologicznych miniprzystani eglarskich na Pojezierzu Mazurskim i Poje-zierzu Iawskim. Prace realizowane w ramach projektu pod nazw Modernizacja istniejcej infrastruktury Orodka Turystyki Wodnej PTTK Kamie na potrzeby funkcjonowania miniprzystani eglarskiej wraz z systemami odbioru i segregacji odpadw zakoczono w czerwcu biecego roku. Zmodernizowano budynek przystani eglarskiej wraz z zaple-czem sanitarno-socjalnym, sal szkoleniow i wystawiennicz oraz pomieszczeniami na po-trzeby ewentualnych sytuacji kryzysowych na wodzie punkt pierwszej pomocy medycznej i WOPR, punkt drobnych napraw. Ekomari-na wyposaona zostaa w ekologiczne rda energii oraz system ostrzegania i bezpiecze-stwa dla eglarzy. Powstay pomost dla jedno-stek pywajcych ma podczenia do mediw, a take systemy odbioru nieczystoci pynnych z odzi, ktre s odprowadzane do zmoderni-zowanej oczyszczalni ciekw. Jest bar, plac zabaw i boiska sportowe. Polskie Towarzystwo Turystyczno-Krajoznawcze mogo tego doko-na dziki dofi nansowaniu ze rodkw Euro-pejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego oraz budetu pastwa w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Warmia i Mazury na lata 2007-2013. Cakowita warto projek-tu to 4 441 683,39 z, kwota dofi nansowania z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regional-nego 1 388 836,25 z, z budetu pastwa 245 088,75 z. Dla nas to jest mid na serce, bo jest to ostatnia z trzynastu ekomarin, ktre po-wstay w czasie mijajcej perspektywy fi nansowej Unii Europejskiej. Wchodzc do nowoczesnego budynku ekomariny, zobaczylimy jego przepik-ny wystrj, ktry zapiera dech w piersiach po-wiedziaa podczas otwarcia Anna Wasilewska, wwczas czonek Zarzdu Wojewdztwa War-misko-Mazurskiego.

  • POLSKIEGO TOWARZYSTWA TURYSTYCZNO-KRAJOZNAWCZEGO 14 (5154)/2015 3

    Sowo przestrze wydaje si z racji swojej abstrakcyjnoci jaowe. Gdy mwimy gry, wracaj nam wspomnienia szczytw, przeczy, cieek wijcych si to w gr, to w d. Gdy mwimy woda, staj nam przed oczyma widoki jezior z zarastajcymi zatokami, rzeki pluszczce o gazy, wysokie klifowe albo plaowe wybrzee, o ktre niestrudzenie we wasnej dynamice wal fale. Zakochani w nizinach potrafi przywoa w naszej wyobrani cieki i polany lene, bagna, gdzie czas si zatrzyma, pole ukada-jce si zgodnie z niekiedy przedziwnym ksztatem gruntw, ki kwitnce i pachnce po umiech. Nie tylko nie ma abstrakcyjnej przestrzeni, zawsze musi by konkretna, wrcz zmysowa, musi te mie swoje imi. Pamitam z dawnych lektur Juliusza Vernea, jak modzi rozbitkowie nadawali imiona zatokom, lasom, wzniesieniom. Poza ofi cjaln nazw geografi czn przestrzenie maj nazwy indywidualne wyznaczone przeyciem, obrazem, zdarzeniem. Mistrz Ildefons napisa o tym piknie:

    Jutro popyniemy daleko,jeszcze dalej ni te oboki,pokonimy si nowym brzegom,odkryjemy nowe zatoki;nowe ryby znajdziemy w jeziorach,nowe gwiazdy zowimy w niebie,popyniemy daleko, daleko,jak najdalej, jak najdalej przed siebie.Starym borom nowe damy imi,nowe ptaki znajdziemy i wody,posuchamy, jak bije olbrzymie,zielone serce przyrody.

    Wanie damy imi. Czasami nazwa bdzie miaa imi dziewczyny, czasem przyjaciela czy dziecka, czasem smutek zwizany z tragedi, a czasem jakby dla kontrastu jego treci bdzie art. Te nazwy funkcjonuj tak dugo, jak pami tych, ktrzy ww-czas yli, ewentualnie nastpnego pokolenia. Potem zostan tylko w albumach starych fotografi i, w opowiadaniach, w wierszu lub w tekcie piosenki. W ten sposb odnajd swoj smug cienia. Ale pki ono jeszcze nie nastpio, dzwoni i pachn konwaliami, zachwycaj koswk, drani intensywnoci zapachu sosnowego lasu. S w nas bardziej ni nam si zdaje. Te nazwane prze-strzenie tworz krajobrazy, ktre zachwycaj, wzruszaj, przycigaj. S realne, a jednoczenie w jaki tam sposb metafi zyczne. Ta metafi zyka dotyczy przede wszystkim wsplnoty odczuwania, z ktrej rodzi si co wicej ni doznanie estetyczne. Z przyjani z krajobrazem utrwala si mozaika, witra Ojczyzny, a ju na pewno ojcowizn. Wydaje si, e wszyscy o tym powinni wiedzie i to rozumie. Wanie, powinni, a nie zawsze tak si staje. Uwaamy siebie za wacicieli planety, ziemi i wd, szafujc tym bogac-twem zuboamy go w sobie i dla nas tak bardzo, e za chwil ju nie te krajobrazy bd rdem wzrusze i motywacji chronienia ich wielorodnego pikna.

    Kto onegdaj zapisa myl, e ycie jest jak szkoa. Nawizywa do mdrej sentencji staroytnego Rzymu: Nie dla szkoy, lecz dla ycia si uczymy. Jeli tak jest, e ycie jest szko, to musimy j ubarwia wasnym postrzeganiem, radoci i nauk. W tej szkole nie ma poprawek, a wiadectwo zapisuje si samo we wasnej refl eksji, w duszach innych ludzi i, niestety, przyrodniczo smutniej-cym obrazie Planety. Czasami ozdobami na tym wiadectwie s rozwizania, ktre nawet po wielu latach wydaj si dalej pikne lub urzekajce gbi myli.

    Uczymy si wic odkrywa, chroni oraz budowa w sobie i w innych. Po to kady z nas skupia si w naszym Towarzystwie, aby czyni ycie mdrzejszym i radoniejszym. Uczymy si odkrywa i cieszymy si z odkrywania razem Karpat, Sudetw i Gr witokrzyskich, dorzeczy Wisy i Odry, pikna pojezierzy, uwodzcego Wybrzea Batyku. To obraz naszej Polski i naszych dni. Uczymy si te chroni ow nie abstrakcyjn przestrze, aby moga zachwyca nastpne pokolenia i aby przyroda dalej moga uczy najpikniej.

    Uczymy si budowa wasn tosamo i staramy si by dobrze obecni w tworzeniu jej przez innych. Tak jak to czynili liczni dziaacze Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego, ktrego jubileusz bdziemy wici w przyszym roku, nadajc po drugiej wojnie wiatowej na tzw. Ziemiach Odzyskanych staronazwy, zbierajc legendy i zapisy, piszc pikne przewodniki, wznoszc na nowo gmach polskiej tosamoci.

    Po to wdrujemy, aby odczuwa pikno, pojmowa treci, ktrych wczeniej nie dostrzegalimy. Po to wdrujemy wesp z ludmi czujcymi podobnie, zachcajc do tego innych. Po to wanie jestemy. Co wane, to pojmowanie coraz liczniejsi wrd nas traktuj jako powinno moraln. Nasi przyjaciele eglarze spod PTTK-owskiej bandery mwi o tym pojmowaniu: Tak trzyma.

    Redaktor Naczelny

    POLSKIEGO TOWARZYSTWA TURYSTYCZNO-KRAJOZNAWCZEGO

    Kwartalnik 14(5154)/2015ISSN 1642-0853

    Pojmowanie

  • 4 POLSKIEGO TOWARZYSTWA TURYSTYCZNO-KRAJOZNAWCZEGO 14 (5154)/2015

    Redaktor Naczelny:Andrzej Gordon

    Sekretarz redakcji:Elbieta Matusiak-Gordon

    Z redakcj stale wsppracuj:Andrzej Dargacz, Stanisaw Dziuba, Barbara Kalinowska, Witold Kliza, Marian Kotarski, Ryszard Kunce, Jarosaw Maj, Robert Ma-zurek, Darek Nowacki, Leszek Mulka, Kazimierz Rabczuk, Woj-ciech Skra, Andrzej Strecki, Dorota i Marek Szala, Krzysztof Tcza, Janusz Umiski, Alicja i Ryszard Wrzoskowie, Pawe Za

    Redakcja nie zwraca materiaw nie zamwionych, za-strzega sobie prawo skracania i adiustacji nadesanych tekstw, nie odpowiada za tre zamieszczanych komuni-katw i ogosze.Za teksty i materiay ilustracyjne redakcja nie przewiduje honorariw.

    Na okadce zdjcia:I strona Aleksander Doba w Fortalezie w pnocno-wschodniej Brazylii, tu przed wypyniciem na Atlantyk z zamiarem dopyni-cia do ujcia Amazonki, III 2011 r. (fot. M. Szymaska Lzaro)IV strona Przed grot w. Huberta (fot. A. i M. ebzuch); zdjcie to zajo II miejsce w Oglnopolskim Konkursie Fotografi cznym Turysta Senior w 2014 r.

    Wydawca:Zarzd Gwny PTTK,ul. Senatorska 11, 00-750 Warszawa

    Adres redakcji:Zarzd Gwny PTTK,ul. Senatorska 11, 00-750 Warszawae-mail: [email protected]://gosciniec.pttk.pl

    Nakad 1000 egz.

    W numerze:Z naszej kroniki5 Poznajmy si

    Rafa Kwatek8 Dziaalno programowa Towarzy-

    stwa w roku 201414 Podsumowanie projektu Bezpiecz-

    na wodaWojciech Skra

    18 Nagroda Przyjaznego Brzegu 2014Leszek Mulka

    20 Wawrzyn Polskiej TurystykiJan Pawe Piotrowski

    21 X Jubileuszowe Centralne Ognisko Papieskie PTTK

    Tadeusz Gouch23 49. Centralny Zlot i Rajd Turystw

    Zmotoryzowanych PTTKElbieta Zagoba-Zygler

    25 Polskie Towarzystwo Turystyczno--Krajoznawcze w Noc Muzew 2015

    Krzysztof Tcza28 Szkolenie kierownikw RPK PTTK

    Jolanta Kaabun31 W poszukiwaniu wiosny

    Antoni Azgier34 Zlot dzieci i modziey powiatu

    ostrowskiegoMaria Szubert-Kornaszewska

    35 Rajd z dreszczykiem35 Genesis

    Pawe Kubasik36 Z godnoci jed przez ycie

    Bogusaw Monczyski37 Z kijkami przez Pustyni B-

    dowsk38 Spjrz sowie w oczy

    Bogdan Mder40 My si deszczu nie boimy i na Cyb

    wychodzimyElbieta niecikowska

    41 Jesienny Rajd TurystycznyTadeusz Sumper

    42 Zlot olsztyskich turystw Zadysz-ka 2015

    43 W jednoci sia

    Rozmowy Gocica PTTK44 Przepynem ocean, nie dajc si

    pokonaElbieta Matusiak-Gordon

    Nasz reporta56 Karkonosze moje gry domowe

    Jacek Gobiowski

    Sprawy i propozycje63 Geneza pomysu i dziaanie apli-

    kacji RatunekJan Pawe Rociszewski

    63 Bazowa Odznaka Turystyczna PTTK65 Edukacyjne jutro wykuwamy dzi

    Bogdan Urbanek67 Przeszo i przyszo turystyki

    industrialnejWodzimierz Szafi ski

    68 Dziki fotografi i zaczam widzie bardziej i wicej

    70 Skrytkomania. Znajd prawko w skrzynce

    Jacek Paubicki74 Obejdziem SZCZECIN z PTTK

    Piotr Mania

    Z teki krajoznawcy76 Kopce w Polsce

    Witold Kliza77 Rzecz o przysuskiej tolerancji

    Kinga Marasek79 Wystawy w Korczewie

    Sawomir Kordaczuk81 Wystawa o Legionach Polskich

    w omazachSawomir Kordaczuk

    82 Zlot aktywnych krajoznawcwKrzysztof Czerepowicki

    Z m yl o nastpcach84 Protok XXII edycji Oglnopol-

    skiego Modzieowego Konkursu Krajoznawczego Poznajemy Ojcowizn

    87 OMTTK PTTK Supral 201591 Konkursy krasomwcze w Legnicy93 55. Centralny Zlot Modziey PTTK

    Palmiry98 Petetekowska modzie na Kociewiu

    Izabela Waliszewska, Julia Ka-mierczak, Agnieszka Krokos

    101 Wiosna akwPawe Kendra

    102 Jak zostaem prezesemJacek Paubicki

    Ze stron komisji104 Co robili przodownicy turystyki

    kolarskiej na Kaszubach?Marian Kotarski

    106 Centralny Zlot Turystw Kolarzy PTTK w Pszczynie

    Marian Kotarski

    107 Krajoznawcy w KrasnobrodzieWitold Kliza

    109 25 lat grskiej turystyki jedzieckiej w PTTK

    Marek Piotr Krzemie

    Z ycia naszych oddziaw112 Szedziesiciolecie nowosolskie-

    go oddziau PTTKMagorzata Jezierska

    113 Retrospekcja Oddziau Wojskowego PTTK im. ppor. Ryszarda Kuleszy w Szczecinie

    Radosaw Andrzejewski117 Nocny Marsz Szlakiem Powstania

    WielkopolskiegoAndrzej Dargacz

    118 Przebiniegom na spotkanieAndrzej Strecki

    120 Wyspa stworzona dla rowerzystwJan Muko

    122 Na Jackowej PocieliRobert Drobysz

    O czym warto wiedzie125 Waniejsze rocznice w roku 2016

    Janusz Umiski130 Nowi Nauczyciele Kraju Ojczystego

    Elbieta Matusiak-Gordon132 Nagroda Literacka im. Wadysa-

    wa Krygowskiego dla Magorzaty i Jana Kiekowskich

    134 Targi Dziedzictwo dawne dzieje w nowoczesnej oprawie

    137 Otwarcie Edukacyjnego Parku Den-drologicznego PTTK w Mocicach

    Zbigniew Rudziski

    Z historii Towarzystwa139 Jubileusze sieradzkich turystw

    Pawe Gob141 Tarnobrzeski tryptyk

    Elbieta Matusiak-Gordon146 Bra kolarska witowaa w Nowym

    SczuZofi a Winiarska-Hebenstreit

    148 Pidziesitka stukna zawiercia-skiemu klubowi Ostace

    Andrzej Strecki150 Czterdzieci lat mino

    Robert Mazurek

    Sylwetki153 2015 Rokiem Karola Rybackiego

    w Oddziale PTTK w owiczuZ. Kryciak

  • POLSKIEGO TOWARZYSTWA TURYSTYCZNO-KRAJOZNAWCZEGO 14 (5154)/2015 5

    Poznajmy siW dniu 25 stycznia 2014 r. na posiedzeniu Zarzdu Gwnego PTTK zostaa przyjta rezygnacja

    Waldemara Osypiuka z funkcji czonka tego Zarzdu (uchwaa nr 54/XVIII/2014). Do koca ubiege-go roku Zarzd pracowa w 19-osobowym skadzie. Nieco ponad rok pniej, 21 lutego biecego roku, zgodnie ze statutem Zarzd Gwny PTTK na zwolnione miejsce w czasie kadencji dokona wyboru nowego czonka Zarzdu (uchwaa nr 136/XVIII/2015). Zosta nim Rafa Kwatek, ktry na prob re-dakcji Gocica postanowi zaprezentowa swoje turystyczne pasje oraz pogldy dotyczce Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego i jego przyszoci.

    wa uprawnienia przodownika turystyki grskiej na wszystkie grupy grskie w Polsce oraz przodownika turystyki pieszej na wszystkie wojewdztwa. Bardzo lubi dzieli si moj wiedz, naucza i zachca inne osoby do rozwoju, dlatego od lat jestem instruktorem i wykadowc na rnego rodzaju kursach oraz szko-leniach przewodnickich i przodownickich, jak te prowadz postpowania egzaminacyjne na uprawnie-nia PTTK.

    To wane

    Polskie Towarzystwo Turystyczno-Krajoznaw-cze to organizacja, ktrej korzenie sigaj przeomu wiekw XIX i XX. PTTK dziaa jako spadkobierca

    To lubi

    Turystyka to moja gwna pasja. Najbardziej lu-bi piesze wdrwki, najchtniej w tereny grskie. Przeszedem wikszo gwnych szlakw w polskich grach oraz byem na wielu wyprawach grskich za granic, midzy innymi w takich krajach, jak: Bu-garia, Czarnogra, Czechy, Francja, Macedonia, Maroko, Niemcy, Rumunia, Sowacja, Ukraina. Nie jestem pasjonatem skalnych przej i turni, wol gry o charakterze pooninnym. Takie, w ktrych mo-na organizowa wielodniowe wdrwki z plecakiem przez mao uczszczane tereny, poczone z noclega-mi w namiocie oraz pen swobod w ksztatowaniu tras wdrwki. Jako przewodnik beskidzki powiem zdecydowanie, e moimi ulubionymi grami w Pol-sce s Beskidy. Oczywicie, lubi te inne pasma Gry witokrzyskie i Sudety za ich rnorodno oraz ciekaw histori i zabytki, a Tatry za zapierajce dech w piersiach widoki. Lubi te odbywa piesze wdrwki w mao znane, a ciekawe krajoznawczo re-giony. W moim macierzystym klubie artuj sobie, e lubi organizowa wycieczki dla koneserw, czyli w tereny, ktre nie s pierwszym wyborem kadego turysty.

    Inn lubian przeze mnie form aktywnoci jest turystyka kolarska. Jestem przodownikiem turystyki kolarskiej. Lubi zarwno krtkie, kilkugodzinne wy-cieczki, jak i dugie wielodniowe wyjazdy. W tej for-mie turystyki lubi to, e moemy w do krtkim cza-sie przemierzy wiele kilometrw i dziki temu pozna oraz zwiedzi wiele ciekawych miejsc i regionw.

    Oczywicie, turystyka piesza i grska oraz kolarska to nie wszystko. Rejsy eglarskie, spywy kajakowe, imprezy na orientacj, to take inne wybierane przeze mnie formy aktywnego spdzania czasu.

    Lubi te poszerza swoj wiedz na temat od-wiedzanych miejsc. Szczeglnie mobilizuj mnie do tego rnego rodzaju kursy, szkolenia i egzaminy na uprawnienia turystyczne. Udao mi si skompleto-

    Z NASZEJ KRONIKI

    Rafa Kwatek

  • 6 POLSKIEGO TOWARZYSTWA TURYSTYCZNO-KRAJOZNAWCZEGO 14 (5154)/2015

    Z naszej kroniki

    Polskiego Towarzystwa Tatrzaskiego i Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego. PTTK czy w sobie ide turystyczn i krajoznawcz, gdzie turystyka ro-zumiana jest jako bezinteresowna wdrwka majca na celu poznanie ziemi ojczystej oraz jej historii, za-bytkw, etnografi i czy osobliwoci przyrody. Ziemi ojczyst mona postrzega bardzo szeroko jako Pol-sk, ale take jako konkretny region Polski swoj ma ojczyzn. Od pocztku istnienia rol Towarzy-stwa byo upowszechnianie tych idei, a realizowane byo to na wiele rnych sposobw, midzy innymi poprzez prowadzenie schronisk, znakowanie szlakw, organizowanie wycieczek, dziaalno wydawnicz i popularyzatorsk. Wane jest, abymy jako Towa-rzystwo cay czas pamitali jakie s nasze cele i na ich podstawie okrelali kierunki rozwoju naszej dzia-alnoci.

    PTTK oraz PTT i PTK dziaay w bardzo trud-nych i zmiennych czasach. Pocztki dziaalnoci sigay okresw zaborw, potem by okres pierwszej wojny wiatowej, nastpnie dwudziestolecie mi-dzywojenne, druga wojna wiatowa, czasy PRL (od cikich lat czterdziestych i pidziesitych po ko-cowe lata osiemdziesite) oraz okres III RP od 1989 r. Przez te wszystkie lata zmieniay si formy i sposo-by dziaania Towarzystwa, ale pocztkowe wartoci

    i idee pozostaway niezmienne. Towarzystwo stawao przed nowymi wyzwaniami i musiao szuka wsp-czesnych sposobw dziaalnoci. Dziki temu PTTK cay czas si zmieniao i ewoluowao, co pozwolio nie tylko przetrwa, ale te by gwnym, a co naj-waniejsze skutecznym propagatorem turystyki i kra-joznawstwa.

    Wspczesne czasy oznaczaj nowe wyznania, ale te i nowe moliwoci. Dzisiejszy sposb ycia, potrzeby, formy aktywnoci cay czas si zmienia-j. Jako Polska jestemy w Unii Europejskiej, mamy otwarte granice oraz moliwo swobodnego poru-szania si po kraju, a take caej Unii. Zmieniaj si sposoby podrowania, powstaj nowe drogi, koleje, a podre samolotem stay si cenowo przystpne i s powszechnym sposobem podrowania. Do tego dochodzi rewolucja technologiczna, ronie pokolenie osb, ktre nie pamitaj ju czasw bez telefonw komrkowych i Internetu. Zmienia si jzyk i estety-ka, na przykad dzi ju nikt nie mwi o propagan-dzie, tylko o marketingu i PR.

    Jako Towarzystwu przychodzi nam obecnie dziaa w takich, a nie innych czasach. Wane jest, abymy tak jak nasi poprzednicy umieli dostosowa si do wsp-czesnych form przekazu i dziaalnoci, abymy umieli mwi jzykiem, ktry trafi zarwno do ludzi mo-

  • Z naszej kroniki

    POLSKIEGO TOWARZYSTWA TURYSTYCZNO-KRAJOZNAWCZEGO 14 (5154)/2015 7

    dych, jak i w rednim wieku, a take ebymy umieli wykorzystywa nowoczesne technolo-gie informatyczne. Jest to klucz do tego, aby Towarzystwo umiao si cay czas rozwija i przyciga nowe osoby. Oczywicie, nie moe-my te zapomnie, e to, co ubieramy w nowe opakowanie jest cay czas t sam ide, ktra przywieca nam od dzie-sitek lata. Wane jest, abymy opierajc si na naszej przeszoci umieli dziaa we wspczesno-ci i ju dzi umieli my-le o naszej przyszoci.

    Sdz, e

    Sdz, e w najbliszym czasie Towarzystwo bdzie musiao w coraz wikszym stopniu wyko-rzystywa nowoczesne media oraz formy przekazu. Bdziemy musieli upowszechni rozwizania infor-matyczne w naszej biecej dziaalnoci, co pozwo-li nam dziaa szybciej i sprawniej, ale take przy mniejszych kosztach i pracochonnoci. Dodatkowo wanym zadaniem bdzie biecy kontakt z naszymi czonkami przy wykorzystaniu rodkw elektronicz-nych oraz promowanie dziaalnoci PTTK poprzez nowoczesne media, ktre docieraj do coraz szerszej grupy odbiorcw.

    Kolejnym istotnym czynnikiem majcym wpyw na zachcanie osb do wstpowania do PTTK jest szereg dodatkw i profi tw czonkowskich. Niezbd-ne jest uporzdkowanie informacji i opublikowanie precyzyjnych zasad udzielania rabatw w obiektach PTTK. Dodatkowo naley systematycznie rozsze-rza zakres podmiotw udzielajcych rabatw dla czonkw PTTK. Osobn, rwnie wan kwesti, s dziaania majce na celu zwikszanie zakresu wiadcze zwizanych z ubezpieczeniem czonkw PTTK. Oczywicie, Towarzystwo przede wszystkim zrzesza osoby chcce realizowa cele PTTK, a nie tylko osoby, ktre chc mie znik w schronisku. W praktyce wiem, e dla sporej liczby osb gwn motywacj do opacenia pierwszej skadki jest uzy-skanie rabatu w schroniskach. Jednak takie osoby po zachceniu ich do uczestnictwa w dziaalnoci k

    i klubw bardzo czsto staj si osobami aktywnie dziaajcymi.

    Niezbdne jest take wprowadzenie coraz wikszej przejrzystoci i transparentnoci dziaania jednostek PTTK, a take upowszechnienie zasad zakadania no-wych jednostek PTTK (oddziaw, klubw, k). Dla-czego osoby, ktre chc zaoy stowarzyszenie promu-jce swj region nie miayby zaoy oddziau PTTK? Sdz, e musimy by gotowi na to, aby przyciga do PTTK coraz to nowe rodowiska, bo tylko dziki temu zapewnimy stay rozwj organizacji, a nie tylko funkcjonowanie na staym i niezmiennym poziomie.

    Sdz, e kady kto realizuje jak aktywno w PTTK powinien stawia sobie te za cel wycho-wywanie nastpcw, ktrzy bd kontynuowa na-sze dzieo. Pozwoli to na zapewnienie cigoci dzia-ania naszych inicjatyw. Najistotniejsze jest jednak, abymy dla uczestnikw naszych wycieczek, osb zdobywajcych odznaki czy korzystajcych z na-szych obiektw byli umiechnici, wyrozumieli i po-zytywnie nastawieni. Dla wikszoci osb pierwszy kontakt z PTTK to nocleg w schronisku czy wery-fi kacja odznaki. Jest to szczeglnie wane, abymy w takich sytuacjach umieli w pozytywny sposb bu-dowa wizerunek PTTK. Musimy pamita, e od tego, jak bdziemy postrzegani jako PTTK, zaley to, jak chtnie nowe osoby bd chciay wstpowa w nasze szeregi i jak bdzie wygldao nasze Towa-rzystwo w przyszoci.

    Rafa KwatekZdjcia: Magorzata Gady-Kwatek

  • 8 POLSKIEGO TOWARZYSTWA TURYSTYCZNO-KRAJOZNAWCZEGO 14 (5154)/2015

    Z naszej kroniki

    Oglnopolski Konkurs Fotografi czny dla Modzie-y i Dorosych Turysta-Senior przygotowany i przeprowadzony przez Centrum Fotografi i Kra-joznawczej PTTK oraz Komisj Fotografi i Krajo-znawczej Zarzdu Gwnego PTTK.

    Turystyka czy pokolenia

    Zarzd Gwny Polskiego Towarzystwa Tury-styczno-Krajoznawczego 24 sierpnia 2013 r. podj uchwa zatwierdzajc haso programowe Turystyka czy pokolenia. Gwne cele dziaa w roku 2014 to: wytworzenie wizi midzypokoleniowej w rodzinie, aktywizacja seniorw oraz integracja midzypokole-niowa poprzez turystyk. W ramach realizacji hasa programowego Turystyka czy pokolenia Komisja rodowiskowa Zarzdu Gwnego PTTK z pomo-c biura Zarzdu Gwnego zaplanowaa kilka akcji o oglnopolskim zasigu.

    Akcja Wdrujemy razem skierowana bya do wszystkich oddziaw PTTK, a take organizacji, in-stytucji i placwek owiatowych, ktre od kwietnia do wrzenia 2014 r. zorganizuj co najmniej trzy im-prezy turystyczne integrujce turystw w rnym wie-ku. Do akcji zgosio si 36 rodowisk, ktre zrealizo-way 165 imprez, a wzio w nich udzia 17 548 osb, w tym 6 175 to seniorzy.

    W ramach akcji Wdrujemy razem przeprowa-dzone byy dwa konkursy z nagrodami oraz wystawa nagrodzonych prac: Oglnopolski Konkurs Plastyczny dla Dzieci

    i Modziey Rodzinna przygoda na szlaku zor-ganizowany przez Komisj rodowiskow Zarzdu Gwnego PTTK przy wsppracy ze Spdzielni Mieszkaniow Oskard z Sosnowca.

    Dziaalno programowa Towarzystwa w roku 2014W roku 2014 wzorem lat ubiegych nasze Towarzystwo realizowao przedsiwzicia programowe oraz

    zadania wynikajce z uchwa XVIII Walnego Zjazdu PTTK. Zorganizowanych zostao ogem 21 391 wy-cieczek i imprez krajoznawczo-turystycznych, w ktrych uczestniczyo ogem 599 052 osoby, w tym 255 010 modziey szkolnej i 15 089 osb niepenosprawnych. Kontynuowane byy konkursy dla dzieci i mo-dziey szkolnej: Poznajemy Ojcowizn, Oglnopolski Modzieowy Turniej Turystyczno-Krajoznawczy, krasomwcze, plastyczne, jak rwnie Oglnopolski Przegld Ksiki Krajoznawczej i Turystycznej czy te Nagroda Przyjaznego Brzegu, o czym informowalimy na amach Gocica. Towarzystwo byo nadal partnerem dziaa podejmowanych przez Ministerstwo Edukacji Narodowej w ramach projektw Bez-pieczna szkoa i Szkoa w ruchu, jak te realizowany by przez Centrum Turystyki Wodnej PTTK pro-jekt Bezpieczna woda, akcja edukacyjno-informacyjna ze rodkw Zarzdu Gwnego oraz Ministerstwa Sportu i Turystyki. Kontynuowana bya dziaalno na rzecz osb z niepenosprawnociami. Znakowano i odnawiano tysice kilometrw szlakw turystycznych. Prowadzony by cykl seminariw krajoznawczych pod wsplnym tytuem Mijajce krajobrazy Polski, zainicjowany przez Jzefa Partyk. To tylko nielicz-ne dziaania z ogromu podejmowanych przez jednostki organizacyjne i specjalistyczne, komisje i rady oraz biuro Zarzdu Gwnego Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego.

    Od kilku lat dziaania Towarzystwa ukierunkowane s na wiodc tematyk w danym roku, uchwalon przez Zarzd Gwny PTTK. Ich podsumowania ukazyway si w Gocicu. Tote nie mogo zabrakn i podsumowania roku 2014 przebiegajacego pod hasem przewodnim Turystyka czy pokolenia, ktre-go pomysodawc bya Komisja rodowiskowa Zarzdu Gwnego PTTK.

    Oglnopolski Konkurs Fotografi czny dla modziey i dorosych Turysta-Senior

    Jury w skadzie: Piotr Machlaski kierownik Regionl-nej Pracowni Krajoznawczej PTTK w odzi, Wilhelm Szaranowicz instruktor fotografi i PTTK, Pawe Woj-tyczka starszy kustosz Centrum Fotografi i Krajoznaw-czej PTTK, instruktor fotografi i PTTK, postanowio przyzna nastpujce nagrody i wyrnienia: Kategoria Czowiek w krajobrazieI miejsceJan Kamiski za zdjcie Na pooninie cigle ciekawieII miejsceAnna i Marek ebzuch za zdjcie Przed grot w. Hu-bertaIII miejsceMarcin Kunik za zdjcie Nordic po dzku Kategoria Z rodzin na szlakuW tej kategorii jury postanowio przyzna tylko dwa rwnorzdne wyrnienia nastpujcym osobom: Tadeusz Pudeko za zdjcie Zawoja Jan Kamiski za zdjcie Razem zawsze weselej

  • Z naszej kroniki

    POLSKIEGO TOWARZYSTWA TURYSTYCZNO-KRAJOZNAWCZEGO 14 (5154)/2015 9

    Podsumowanie konkursw odbyo si 30 stycznia 2015 r. w siedzibie Zarzdu Gwnego PTTK. Wy-staw prac laureatw obu konkursw mona byo po-dziwia w galerii PTTK od 15 stycznia do 15 lutego 2015 r.

    Projekt Turystyka czy pokolenia dofi nansowa-ny zosta ze rodkw Ministerstwa Sportu i Turysty-ki. Honorowy patronat nad przedsiwziciem objli: Minister Sportu i Turystyki, Minister Edukacji Na-rodowej, Minister Pracy i Polityki Spoecznej, a take Prezes Polskiej Organizacji Turystycznej.

    Konferencja inaugurujca projekt Turystyka czy pokolenia odbya sie 21 lutego 2014 r. podczas XX Targw Turystycznych Na Styku Kultur w odzi, a wzio w niej udzia 66 osb. Na konferencji poin-formowano o dziaaniach podejmowanych w ramach projektu, uzyskanym dofi nansowaniu, a take o przy-jtych patronatach.

    Zadanie Turystyka czy pokolenia realizowane przez Polskie Towarzystwo Turystyczno-Krajoznaw-cze w roku 2014 (od 1 lutego do 15 grudnia) adresowa-ne byo do wielopokoleniowego spoeczestwa, w tym rodzin. W ramach projektu zrealizowano:

    I. Oglnopolski Konkurs Turystyczna Rodzinka

    W konkursie wziy udzia 252 rodziny (1 079 osb) ze 132 miejscowoci. W ramach konkursu zre-alizowano dla rodzin warsztaty integracyjno-eduka-cyjne w grach Mama, tata, gry i ja (68 czerwca

    Wyniki konkursu plastycznego dla dzieci Rodzinna przygoda na szlaku

    W I kategorii: I Nagroda Laura Rogowska, Szkoa Podstawowa

    nr 2, oma (opiekun: Jolanta Auguciak); II Nagroda Hanna Chmielewska, Kamienna-Na-

    mysw (opiekun: Anna Chmielewska); III Nagroda Julia Ciemniewska, Szkoa Podstawo-

    wa nr 2, oma (opiekun: Jolanta Auguciak); IV Nagroda Nadia towska, Miejskie Przedszko-

    le nr 14, Pock (opiekun: Agnieszka Siemieniako). W II kategorii:

    I Nagroda Piotr Matusiewicz, ZSZP nr 6, Szkoa Podstawowa 27, Rzeszw (opiekun: Barbara Kumor);

    II Nagroda Anna Wszoa, Szkoa Podstawowa nr 1, Bigoraj (opiekun: Irena Kraczek);

    III Nagroda Nawojka Wojtasik, Szkoa Podstawo-wa, Nietulisko Due, Kunw (opiekun: Aneta To-karska-Wojtasik);

    IV Nagroda Katarzyna Sudo, Szkoa Podstawowa nr 1, Bigoraj (opiekun: Irena Kraczek);

    V Nagroda Ola Kozie, ZPO Szkoa Podstawowa, Wola Osowiska (opiekun: Maria Kosek);

    VI Nagroda Joanna Matusiewicz, ZSZP nr 6, Szkoa Podstawowa 27, Rzeszw (opiekun: Barbara Kumor).

    W III kategorii: I Nagroda Jamina Piasecka, TSM Oskard Dom

    Kultury Tcza, Tychy (opiekun: Boena Kuczaik); II Nagroda Katarzyna Kubiak, Zesp Szkolno-

    Gimnazjalny nr 1, Piotrkw Trybunalski (opiekun: Magdalena Niedbalec);

    III Nagroda Zofi a Jdruszczuk, Centrum Mediacji i Szkole, Chem (opiekun: Iwona Jdruszczuk);

    IV Nagroda Maja Woniak, Zesp Szkolno-Gim-nazjalny nr 1, Piotrkw Trybunalski (opiekun: Mag-dalena Niedbalec);

    Wyrnienie Nikola Krzan, Zesp Szkolno-Gim-nazjalny, Siedleczka (opiekun: Boena Majewska);

    Wyrnienie Maja Michalak, Zesp Szk w Osie-dlu, Niewiadw (opiekun: Maria Motyl);

    Wyrnienie Martyna Guz, Zesp Szkolno-Przedszkolny, Szybowice (opiekun: Aleksandra Za-chwieja);

    Wyrnienie Zuzanna Bochenek, Zesp Szkol-no-Przedszkolny nr 1, Strzyowice (opiekun: Anna ebzuch).

    Ryszard Kunce, przewodniczcy Komisji rodowiskowej Za-rzdu Gwnego PTTK, na ktrej wniosek realizowano w roku 2014 haso programowe Turystyka czy pokolenia, wraz z Andrzejem Gordonem, wiceprezesem Zarzdu Gwnego PTTK, wrczaj dyplom i nagrod Laurze Rogowskiej, zdobyw-czyni pierwszego miejsca w I kategorii w Oglnopolskim Kon-kursie Plastycznym dla Dzieci Rodzinna przygoda na szlaku (fot. E. Matusiak-Gordon)

  • 10 POLSKIEGO TOWARZYSTWA TURYSTYCZNO-KRAJOZNAWCZEGO 14 (5154)/2015

    Z naszej kroniki

    2014 r. w schronisku PTTK Samotnia w Karkono-szach), w ktrych uczestniczyo 15 rodzin (61 osb), oraz nad wod Mama, tata, woda i ja (1719 sierpnia 2014 r. w Stanicy Wodnej PTTK we Wdzydzach Ki-szewskich) z udziaem 26 rodzin (98 osb). Celem or-ganizowanych warsztatw byo podniesienie poziomu wiedzy i wiadomoci rodzin w obszarach zwizanych z bezpiecznym wdrowaniem, prozdrowotn funkcj turystyki i krajoznawstwa na etapie zagospodarowania czasu wolnego zgodnie z zasad, e kady powinien mie moliwo uczestnictwa w rekreacji, turystyce i krajoznawstwie.

    Podjta w ramach realizacji projektu Turystyka czy pokolenia powysza akcja pokazaa, e jest jesz-cze wiele w tym zakresie jest do zrealizowania. Wan rol w realizacji tego zadania odgrywali wolontariusze przygotowujcy animacje na warsztatach (midzy in-nymi wzy eglarskie umiejtno ich wykorzysta-nia przy rnych wdrwkach, zasady naprawy rowe-ru, posugiwania si GPS w grach czy te waciwego przygotowania si do wdrwki pieszej, rowerowej, kajakowej i eglarskiej). W ramach projektu zorgani-zowano dwa razy warsztaty, ale z uwagi na ich due zapotrzebowanie i ch sfi nansowania ich organizacji we wasnym zakresie przez rodziny odbyy si rwnie warsztaty w Tatrach, w Pieninach oraz wiosenne i zi-mowe w Karkonoszach. W wielu przypadkach rodziny biorce udzia w konkursie zamieszkuj bardzo mae miejscowoci i kontakt z innymi rodzinami jest dla nich wanym wydarzeniem integrujcym z innymi, o czym wiadcz liczne za-pytania o kolejne spotka-nia rodzin w 2015 r.

    W ramach realizacji tego dziaania ukazay si:

    poradnik Wdrowa kady moe;

    kolorowanka Wdruj z nami;

    broszura Dzienniczek Wypraw Rodzinnych.Uczestnicy warsztatw

    otrzymali drobne gadety i materiay szkoleniowe (mini apteczk i igielnik do plecaka, odblaski, ka-mizeli odblaskowe, kred-ki, itp.). Rodziny biorce udzia w konkursie otrzy-may certyfi katy, a wszy-scy uczestnicy znaczki Turystyczna Rodzinka 2014.

    II. Midzypokoleniowa sztafeta turystycznaWanym elementem zadania byo zorganizowanie

    oglnopolskiej akcji Midzypokoleniowa sztafeta turystyczna z zaproszeniem do wczenia si skie-rowanym do wszystkich oddziaw PTTK, a take zainteresowanych rodowisk: od przedszkola, przez szkoy, po kluby seniorw. Zgosio si 111 rodowisk z 89 miejscowoci. W dniu 20 wrzenia o godzinie dziesitej rano na turystyczne szlaki wyruszyo 14 475 osb, w tym 3 867 seniorw. Tak pozytywny odzew na zaproszenie do wsplnego wdrowania sprawi, e przedsiwzicie znalazo stae miejsce w Oglnopol-skim Kalendarzu Imprez. Data wrzeniowa nawizuje do obchodw wiatowego Dnia Turystyki i Tygodnia Turystyki Modziey.

    Uczestnicy akcji (10 000 osb) otrzymali pamit-kowe certyfi katy, a dla 13 800 osb wykonano rw-nie znaczki okolicznociowe. Wolontariusze sukce-sywnie do wszystkich rodowisk wsplnie z biurem PTTK i koordynatorem akcji wysyali materiay (plakaty akcji, certyfi katy i znaczki), a take drob-ne nagrody (midzy innymi kolorowanki Wdruj z nami, poradniki Wdrowa kady moe, mini apteczki, kamizelki odblaskowe, igielniki, dugopisy, kredki).

    III. Konferencja popularnonaukowa Midzypokoleniowe aspekty turystyki

    Od kilku lat przykadamy wag, aby realizo-wane zadania byy wspierane poprzez rodowiska

    naukowe. W ramach projektu zorganizowano konferencj po-pularnonaukow Midzypo-koleniowe aspekty turystyki, w ktrej wzio udzia 82 osoby. Trwaym efektem tego dziaania byo wydanie w nakadzie 1 200 egzemplarzy publikacji pokonfe-rencyjnej Midzypokoleniowe aspekty turystyki pod redakcj Jolanty ledziskiej i Bogda-na Wodarczyka, a jej wydaw-c byo Wydawnictwo PTTK Kraj.

    Zakadano, e projekt swoim zasigiem obejmie 11 200 osb, a faktycznie wzio w nim udzia 15 795 osb, to jest o 4 595 osb wicej ni planowano. cz-nie z akcj Wdrujemy razem (17 548 osb) w promocji ha-sa Turystyka czy pokolenia wziy udzia 33 343 osoby.

    Pierwsza strona okadki poradnika Wdrowa ka-dy moe, ktry ukaza si w ramach realizacji akcji Turystyka czy pokolenia

  • Z naszej kroniki

    POLSKIEGO TOWARZYSTWA TURYSTYCZNO-KRAJOZNAWCZEGO 14 (5154)/2015 11

    Bezpieczne szlaki wytyczanie, znakowanie i odnawianie szlakw

    pieszych i rowerowych

    W roku 2014 r. zrealizowano projekt Bezpiecz-ne szlaki wytyczanie, znakowanie i odnawianie szlakw pieszych nizinnych i rowerowych, na kt-ry uzyskano dofi nansowanie z Ministerstwa Sportu i Turystyki. Odnawiano przede wszystkim istniej-ce, a wymagajce poprawy oznakowania szlaki tury-styczne piesze nizinne i rowerowe. Prace znakarskie na szlakach pieszych nizinnych zostay wykonywane na terenie 12 wojewdztw: dolnolskiego, dzkie-go, kujawsko-pomorskiego, lubelskiego, lubuskiego, mazowieckiego, podlaskiego, pomorskiego, lskie-go, warmisko-mazurskiego, wielkopolskiego i za-chodniopomorskiego. Natomiast prace znakarskie na szlakach rowerowych objy teren trzech wojewdztw (kujawsko-pomorskiego, warmisko-mazurskiego i podlaskiego).

    Szlaki pieszeOdnowiono 185 km szlakw o zasigu midzyna-

    rodowym (E-9 i E-11) oraz 1 867,5 km szlakw o za-sigu oglnopolskim.

    Odnowiono znakowanie 32 szlakw i wytyczono nowe odcinki o dugoci 19 km oraz skasowano szlaki na d. 16 km oraz przeoono szlak midzynarodowy na odcinku 2 km. Oglnie wytyczono wic 21 km no-wych szlakw i skasowano 18 km. Prace te wykonao 20 oddziaw PTTK na terenie 12 wojewdztw.

    Szlaki rowerowe:Odnowiono 412 km szlakw

    o zasigu ponadregionalnym. Za-danie objte projektem polegao rwnie na odnowieniu znako-wania (malowanie i znakowanie tabliczkami) i konserwacji wybra-nych odcinkw szlakw ponadre-gionalnych oraz na uzupenieniu infrastruktury szlakowej w nie-zbdne urzdzenia informacyjne. Szlaki objte konserwacj prze-biegay przez teren trzech woje-wdztw: kujawsko-pomorskiego i warmisko-mazurskiego (162 km) oraz podlaskiego (250 km). Uzupeniono infrastruktur na szlakach rowerowych o 12 dro-gowskazw, 318 tabliczek kie-runkowych, 12 drogowskazw odblaskowych i cztery tablice informacyjne z sieci szlakw na 10 supach metalowych oraz wy-

    korzystano 660 obejm metalowych. Prace te wykonay dwa oddziay PTTK.

    cznie zostao odnowionych 2 503,5 km szlakw (w tym wytyczono 21 km nowych odcinkw szlakw pieszych nizinnych, a skasowano 18 km odcinkw szlakw).

    Na szlakach i urzdzeniach zostay umieszczone naklejki (nakad 1 000 szt.) informujce turystw o wykonanych w roku 2014 pracach znakarskich do-fi nansowanych ze rodkw Ministerstwa Sportu i Tu-rystyki. Prace odbyway si na terenie 12 wojewdztw i byy prowadzone przez 21 oddziaw PTTK (jeden z oddziaw prowadzi prace zarwno na szlakach pie-szych, jak i rowerowych).

    Niezwykle wan rol w prawidowej realizacji zadania odegray dwie komisje Zarzdu Gwnego PTTK Komisja Turystyki Pieszej i Komisja Tury-styki Kolarskiej, ktre wspieray dziaania biura Za-rzdu Gwnego PTTK koordynatora zadania oraz oddziaw PTTK.

    Wszystkie prace znakarskie byy wykonywane zgodnie z Instrukcj znakowania szlakw turystycz-nych w PTTK, zatwierdzon przez Zarzd Gwny PTTK w 2007 r.

    W ramach realizacji zadania zostay przygotowane i opracowane zaktualizowane zapisy Instrukcji Zna-kowanych Szlakw Turystycznych. Odbyy si kon-sultacje zapisw z komisjami zajmujcymi si szlaka-mi turystycznymi (pieszymi nizinnymi i grskimi, rowerowymi, kajakowymi, narciarskimi i konnymi).

    W ramach projektu Turystyka czy pokolenia odbya si w Hotelu Grskim PTTK Ka-latwki w dniach 2224 wrzenia 2014 r. konferencja popularnonaukowa Midzypoko-leniowe aspekty turystyki. Na zdjciu Jolanta ledziska, sekretarz Zarzdu Gwnego PTTK ds. promocji i kontaktw zewntrznych podczas uroczystego otwarcia konferencji (fot. E. Matusiak-Gordon)

  • 12 POLSKIEGO TOWARZYSTWA TURYSTYCZNO-KRAJOZNAWCZEGO 14 (5154)/2015

    Z naszej kroniki

    Wymagao to duo pracy, zwaszcza e weszy w ycie nowe przepisy odnoszce si do szlakw rowerowych, ktre naleao uwzgldni w powstajcej instrukcji. Uzgodniony jednolity tekst zosta zredagowany i wy-dany w nakadzie 5 000 egz., a nastepnie rozesany do oddziaw PTTK. Zapisy znowelizowanej instrukcji obowizuj od stycznia 2015 r.

    Centralny Orodek Turystyki Grskiej PTTK re-alizowa nastpujce projekty dotyczce szlakw tury-stycznych:

    Renowacja oglnopolskiej sieci pieszych i narciar-skich grskich szlakw turystycznych PTTK wraz z rozbudow Centralnej Bazy Szlakw Turystycz-nych PTTK i szkoleniem kadr. Promocja Gw-nych Szlakw: Sudeckiego i Beskidzkiego jako podstawy budowy ofert turystyki aktywnej obsza-rw grskich.

    Renowacja sieci pieszych szlakw turystycznych w Maopolsce wraz z rozbudow regionalnego pro-duktu turystycznego opartego o walory Beskidu Wyspowego Gwny Szlak Beskidu Wyspowego.

    Rozwj produktu regionalnego turystyki aktywnej Szlaki Mazowsza dziki rozbudowie i promo-cji zintegrowanej sieci caorocznych szlakw tury-stycznych.

    Szlaki turystyczne w Maopolsce integracja r-norodnych szlakw i innych atrakcji turystycznych w spjny kompleksowy produkt regionalny (pro-jekt czciowo realizowany w roku 2014 zako-czenie projektu).W ramach wyej wymienionych projektw wyko-

    nano: ze rodkw Ministerstwa Sportu i Turystyki mo-

    dernizacj 1 982,23 km szlakw turystycznych i zawieszono 500 drogowskazw;

    ze rodkw w ramach projektu Maopolska Go-cinna modernizacj 550 km szlakw, monta 190 drogowskazw i 14 stanowisk informacyjnych z mapami Beskidu Wyspowego;

    ze rodkw Unii Europejskiej 140 km.Szczeglne znaczenie miaa wsplna akcja renowa-

    cji szlakw turystycznych i innych dziaa na szlakach turystycznych realizowane z fi rm ywiec Zdrj SA. W jej trakcie wykonano nastpujce prace:

    remont 320 km szlakw w otoczeniu Kotliny y-wieckiej;

    wykonanie i monta 97 sztuk drogowskazw na odnawianych szlakach;

    wykonanie i monta czterech stanowisk z mapami na Hali Boraczej, na Przegibku, na Hali Lipowskiej oraz w Wgierskiej Grce;

    likwidacj osuwisk na trasie Hala Miziowa Pil-sko, Hala Boracza Lipowska;

    konserwacj punktu widokowego na Wielkiej Ra-czy;

    otyczkowanie szlakw na trasach midzy Fajkwk a Barani Gr z ustawieniem 50 tyczek oraz mi-dzy Boracz a Lipowsk z ustawieniem 30 tyczek.W ramach przygotowania kadr do prowadzenia

    prac znakarskich COTG PTTK zrealizowa dwa kur-sy dla kandydatw na znakarza szlakw grskich:

    w dniach 2022 czerwca 2014 r. (przy wsppracy z oddziaami PTTK w Limanowej i w Szczawni-cy), w ktrym uczestniczyo 29 osb; baz kursu byo schronisko PTTK Orlica w Szczawnicy;

    w dniach 2628 wrzesnia 2014 r. dla chtnych z caej Polski; baz kursu bya szkoa podstawo-wa w Maciejowej (cz teoretyczna) i schronisko PTTK na Hali abowskiej (cz praktyczna).Rok 2014 by kolejnym rokiem realizacji Centralnej

    Bazy Szlakw Turystycznych PTTK, wykonywanej ze rodkw pozyskanych z Unii Europejskiej w ramach pro-jektw w Maopolsce i na Mazowszu. Obecnie funkcjo-nuje ju Geoportal Szlakw Maopolski, jak te Geopor-tal Szlakw Mazowsza. W ramach dziaa zwizanych z ich tworzeniem przygotowano i obrobiono dane prze-strzenne baza GIS oraz dane tekstowe krajoznawcze.

    Warsztaty szkoleniowe Szlaki turystyczne. Od pomysu do realizacji

    Gwnym celem zadania, dofi nansowanego z bu-detu Wojewdztwa Wielkopolskiego, byo przygo-towanie i przeprowadzenie warsztatw szkoleniowych Szlaki turystyczne. Od pomysu do realizacji dla 70 osb (plus 10 osb kadra). Dziki przeprowadzonym warsztatom poszerzono zakres wiedzy na temat szla-kw w gronie przedstawicieli gmin i powiatw, orga-nizacji turystycznych (LOT, PTTK, LGD i innych) osb zarzdzajcych obszarami, przez ktre przebiegaj szlaki (lasy pastwowe, obszary cenne przyrodniczo). W warsztatach tych wzili udzia przedstawiciele :

    18 jednostek samorzdowych (Powiat redzki, Urzd Gminy Siedlec, Gmina Przemt, Gmina Sko-ki, Gmina wicichowa, Powiat Ostrowski, Gmina i Miasto Jastrowie, Urzd Gminy i Miasta Tulisz-kw, Urzd Gminy w Krzymowie, Gmina migiel, Powiat Kolski, Starostwo Powiatowe we Wrzeni, Gmina Miejska Koo, Urzd Miasta w Dobrej, Gmina Kominek, Urzd Miasta w Supcy, Urzd Miasta w Nowym Tomylu, Zwizek Powiatw i Gmin Puszcza Zielonka).

    13 stowarzysze, lokalnych grup dziaania: Gra-bowskie Towarzystwo Kajakowe, Lider Zielonej Wielkopolski, Orodek Sportu i Rekreacji Kleczew, Fundacja Doliny Baryczy, Stowarzyszenie Kultural-

  • Z naszej kroniki

    POLSKIEGO TOWARZYSTWA TURYSTYCZNO-KRAJOZNAWCZEGO 14 (5154)/2015 13

    ne Tradycja Wglew, Miejski Orodek Sportu i Rekreacji w Chodziey, LGD Kraina nad Noteci, LOT Marina, Kiwigroup sp. z o.o., UKS im. w. Huberta przy parafi i Czer-lejno, Stowarzyszenie Kultury Miosaw, Dastore Marcin Domagaa Ostrw Wielko-polski, Orodek Doskonalenia Zawodowego Grabw.

    czterech oddziaw PTTK, tj. w Wgrowcu, Poznaniu, Szamotuach, Koninie oraz czterech przedstawicieli in-nych instytucji: Wielkopol-skiego Parku Narodowego, Powiatowego Zarzdu Ze-spou Drg, Regionalnej Dyrekcji Lasw Pastwo-wych, Zespou Parkw Kra-jobrazowych i dwch uczelni wyszych (AWF Pozna i UAM Pozna).W wystpieniach prelegentw zapoznano z zasada-

    mi prowadzenia prac znakarskich, zwracano, midzy innymi, uwag na ywioowo powstawania szlakw i pniejszy problem z ich utrzymaniem, wykorzy-stanie szlaku jako niekomercyjnego i komercyjnego produktu turystycznego, na defi nicje dotyczce r-norodnych poj zwizanych ze szlakami, na aspekty prawne dotyczce odpowiedzialnoci za szlak i czyn-noci zwizanych z ich administrowaniem. Przygoto-wana i przeprowadzona wrd uczestnikw warszta-tw ankieta ewaluacyjna pokazaa, e warsztaty byy potrzebne, a ich kontynuacja byaby dobrym kolejnym krokiem w kierunku uporzdkowania spraw szlakw na terenie wojewdztwa wielkopolskiego.

    Zadanie Szlaki turystyczne. Od pomysu do realizacji

    Zadanie to dofi nansowane byo z budetu wo-jewdztwa dzkiego PTTK realizowao przy wsppracy z Instytutem Geografi i Miast i Turyzmu Wydziau Nauk Geografi cznych Uniwersytetu dz-kiego. W ramach realizacji tego zadania zorganizowa-no oglnopolsk konferencj popularnonaukow pt.: Szlaki turystyczne. Od pomysu do realizacji dla 76 osb oraz wydano publikacj popularnonaukow w nakadzie 800 egz.

    Konferencja odbya si 13 listopada w Stacji Te-renowej Uniwersytetu dzkiego w Spale, a wzi-o w niej udzia 76 osb i wystpio 12 prelegentw.

    W konferencji uczestniczyli przedstawiciele 12 woje-wdztw (pomorskiego, witokrzyskiego, zachodnio-pomorskiego, warmisko-mazurskiego, dzkiego, podlaskiego, mazowieckiego, lubelskiego, maopol-skiego, wielkopolskiego, kujawsko-pomorskiego i l-skiego). Udziaem w konferencji zainteresowao si 20 uczelni wyszych. Wrd uczestnikw konferencji byli te przedstawiciele samorzdw terytorialnych, Lasw Pastwowych, parkw krajobrazowych, oddziaw PTTK oraz innych stowarzysze zainteresowanych rozwojem turystyki, w tym zagadnieniami zwizany-mi z wytyczaniem szlakw turystycznych.

    Gociem konferencji bya pani Maria Napirkow-ska, dyrektor Departamentu Turystyki w Minister-stwie Sportu i Turystyki, ktra przedstawia zakres dziaa Departamentu na rzecz tworzenia szlakw turystycznych w Polsce oraz nakadw fi nansowych, jakie Ministerstwo przeznacza na ten cel. Zapoznaa te zebranych z pracami Departamentu nad ustaw o szlakach. Niezwykle wanym tematem poruszanym na konferencji byy aspekty prawne, ktre reguloway-by sposb zarzdzania, odpowiedzialnoci za tworze-nie i utrzymanie szlakw. Uczestnicy konferencji brali czynny udzia w dyskusji, ktra pokazaa celowo jej zorganizowania, a take due zainteresowanie po-wstajc publikacj. Zainteresowanie uczestnictwem w konferencji byo znacznie szersze, ale ze wzgldu na ograniczone moliwoci fi nansowe nie byo moliwe przyjcie wikszej liczby osb.

    Materiay do publikacji Szlaki turystyczne. Od po-mysu do realizacji dostarczyo 20 autorw, redakcja

    Oznakowanie szlaku rowerowego PTTK wiodcego przez Szafarni w wojewdztwie ku-jawsko-pomorskim (fot. E. Matusiak-Gordon)

  • 14 POLSKIEGO TOWARZYSTWA TURYSTYCZNO-KRAJOZNAWCZEGO 14 (5154)/2015

    Z naszej kroniki

    naukowa publikacji to trzy osoby: z ramienia PTTK Jolanta ledziska oraz dwie osoby z ramienia Uniwer-sytetu dzkiego: prof. dr hab. Bogdan Wodarczyk oraz dr Andrzej Stasiak.

    Oglnopolski Konkurs Gmina przyjazna rowerzystom

    Jest kontynuacj konkursu zainicjowanego w ra-mach Roku Turystyki Rowerowej, ktry by w 2012 r. Konkurs ma na celu zebranie i spopularyzowanie in-formacji o gminach, ktre w swoich planach i dzia-aniach uwzgldniaj potrzeby rowerzystw: zarw-no mieszkacw, jak i turystw odwiedzajcych. Odbywa si pod honorowym patronatem Ministra Sportu i Turystyki, Polskiej Organizacji Turystycznej i Zwizku Powiatw Polskich. Przeprowadzony zosta w nastpujcych kategoriach: gmina wiejska, gmina miejska, gmina miejsko-wiejska i gmina miejska na prawach powiatu.

    W III edycji konkursu jury przyznao certyfi katy nastpujacym gminom: Gmina miejska od 50 do 100 tys. mieszkacw

    Pia (woj. wielkopolskie), Piotrkw Trybunalski (woj. dzkie), Siedlce (woj. mazowieckie);

    Gmina miejska od 25 do 50 tys. mieszkacw Miasto Malbork (woj. pomorskie);

    Gmina miejsko-wiejska od 20 do 50 tys. mieszka-cw Kruszwica (woj. kujawsko-pomorskie), rem (woj. wielkopolskie);

    Gminy miejsko-wiejskie od 15 do 20 tys. mieszka-cw Murowana Golina (woj. wielkopolskie), Pawowice (woj. lskie), Solec Kujawski (woj. kujawsko-pomorskie), Sulcin (woj. lubuskie);

    Gminy wiejskie 1015 tys. mieszkacw Zawie Wielka (woj. kujawsko-pomorskie);

    Gminy wiejskie 510 tys. mieszkacw Krzymw (woj. wielkopolskie).Ponadto jury postanowio przyzna wyrnienia

    dla gmin: Kalety (woj. lskie) gmina miejska do 10 tys.

    mieszkacw, Koobrzeg (woj. zachodniopomorskie) gmina

    miejska do 50 tys. mieszkacw, Rumia (woj. pomorskie) gmina miejska do 50

    tys. mieszkacw, Rzeczniw (woj. mazowieckie) gmina wiejska do

    5 tys. mieszkacw.Wrczenie certyfi katw i wyrnie miao miejsce

    26 wrzenia 2014 r. podczas jubileuszowej V edycji Midzynarodowych Targw Rowerowych Kielce Bike-Expo.

    P rojekt Bezpieczna woda, akcja informacyjno-edukacyjna realizowany od 1 marca 2014 r. do 31 padziernika 2014 r. na terenie caej Pol-ski mia charakter pilotaowy. Realizowany by przez Centrum Turystyki Wodnej Polskiego Towa-rzystwa Turystyczno-Krajoznawczego przy wsppra-cy fi rmy zewntrznej zajmujcej si realizacj szkole z pierwszej pomocy przedmedycznej. Rezultaty akcji byy bardzo pozytywne. Do osigni akcji zaliczy naley z pewnoci jej zasig znaczc liczb prze-szkolonych dzieci, dotarcie ze szkoleniami do mniej-szych orodkw, wysoki poziom prowadzonych szko-le i ich atrakcyjno, a take opracowanie materiaw wizualnych wspomagajcych akcj. Nie bez znaczenia byy take drobne gadety przygotowane dla wszyst-

    kich uczestnikw akcji, ktre dziki swoim walorom dodatkowo pozytywnie wpyway na ocen szkole-nia w zakresie ratownictwa przedmedycznego doko-nywan przez dzieci. Umieszczenie relacji i serwisu fotografi cznego z kadych odbytych zaj na stronie internetowej www.polskieszlakiwodne.pl, przynioso dodatkowe wartoci edukacyjne i informacyjne.

    Przede wszystkim jednak dziki realizacji tego projektu zwrcono uwag modych ludzi na bezpie-czestwo i profi laktyk zachowa nad wod, zapo-znano uczniw z zasadami bezpiecznego korzystania z akwenw i pla. Projekt stworzy take moliwo ksztatowania waciwych nawykw zwizanych z wy-poczynkiem. Dodatkowym walorem szkole by czas ich przeprowadzenia okres przedwakacyjny, mie-

    Podsumowanie projektu Bezpieczna woda

  • Z naszej kroniki

    POLSKIEGO TOWARZYSTWA TURYSTYCZNO-KRAJOZNAWCZEGO 14 (5154)/2015 15

    sice letnie bowiem, wakacyjne, sprzyjajce zabawom na wieym powietrzu, przynosz wzrost zagroenia i towarzyszcy mu wzrost liczby wypadkw nad wod i w wodzie. Elementy te zoyy si na fi naln ocen akcji, ktra w ramach pilotau bya prowadzona przez osiem miesicy.

    Zasig projektu

    Wanym osigniciem akcji bya liczba przeszko-lonych dzieci. Zgodnie z przyjtym harmonogramem w szkoleniu miao wzi udzia okoo 750 uczniw. Jednake ju na etapie weryfi kacji kart zgosze oka-zao si, e ostateczna liczba uczniw wskazana do szkolenia bdzie wysza od zakadanej. Ze wzgldu na atrakcyjno tematyki szkolenia i sposb jego prze-prowadzenia, zainteresowanie byo niezwykle due i z czasem wzrastajce. Zdarzay si takie sytuacje, kie-dy ju na miejscu, jeszcze przed rozpoczciem szkole-nia, dyrekcje szk pytay koordynatorw o moliwo przeszkolenia dodatkowo kolejnych uczniw.

    Po uzgodnieniach z instruktorami szkolcymi i do-datkowej pomocy wolontariuszy ostatecznie przeszko-lono 869 uczniw. Bya to maksymalna liczba moli-wa do przeszkolenia w ramach przeznaczonego na ten

    projekt budetu wyasygnowanego przez Ministerstwo Sportu i Turystyki oraz Polskie Towarzystwo Tury-styczno-Krajoznawcze.

    Dotarcie do maych orodkw administracyjnych

    Koordynatorzy akcji due znaczenie przywizali do organizowania szkole w mniejszych orodkach admi-nistracyjnych. Wanym kryterium przy doborze szk, w ktrych odbywao si szkolenie, byo rwnie poo-enie placwki. Preferowane byy mae orodki miej-skie, a w kilku przypadkach szkolenie przeprowadzono w szkoach wiejskich. Dziaanie to miao na celu dotar-cie do tych orodkw, ktre miayby trudnoci z prze-prowadzeniem takiego szkolenia ze wzgldu na ograni-czone moliwoci fi nansowo-organizacyjne. Chodzio o umoliwienie uczestnictwa w tym projekcie maych orodkw, jak i o ich zaktywizowanie. Wyjtek stano-wiy jedynie dwie szkoy z Warszawy, ktre jako pierw-sze zgosiy si do akcji. Projekt przeprowadzono w pi-ciu wojewdztwach: lubelskim (Wodawa, Dubeczno), maopolskim (Nowy Targ, Rzuchowa, Zakliczyn), ma-zowieckim (Warszawa, Ryczyw), kujawsko-pomor-skim (Janikowo) oraz dzkim (Ostrowy).

  • 16 POLSKIEGO TOWARZYSTWA TURYSTYCZNO-KRAJOZNAWCZEGO 14 (5154)/2015

    Z naszej kroniki

    Poziom szkole

    Organizatorzy zapewnili bardzo wysoki poziom szkolenia przygotowany przez grup ratownikw me-dycznych. Maj oni doskonae przygotowanie do pro-wadzenia szkolenia; znalazy si w niej osoby zajmu-jce si na co dzie ratownictwem, a take studenci medycyny bdcy rwnie czynnymi ratownikami. Wszyscy ratownicy maj stosowne certyfi katy kompe-tencji.

    Kade szkolenie zoone byo z czci teoretycznej i praktycznej. W pierwszej pokazywano fi lm instruk-taowy oraz prezentacj multimedialn, wspart po-kazami elementw wyposaenia ratownika i kpieli-ska (sprzt medyczny, ratowniczy, sposoby holowania osb toncych, itp.). W drugiej za w maych grupach praktycznie uczono na fantomach poprawnego wyko-nywania sztucznego oddychania i masau serca, jak te regu postpowania w przypadku koniecznoci udzie-lenia pierwszej pomocy, na przykad: oceny sytuacji, wczenia do akcji osb postronnych, sposobu komu-nikowania si ze subami ratowniczymi czy metodyki prowadzenia prawidowej resuscytacji kreniowo-od-dechowej. Dla wikszoci uczniw by to pierwszy kon-takt z fantomem, co zwikszyo ich zainteresowanie szkoleniem, podzielenie za uczestnikw na niewielkie liczebnie zespoy wpyno na efektywno szkolenia. Kady ucze mg przeprowadzi akcj ratownicz pod okiem instruktora i samodzielnie koordynowa zainscenizowan akcj ratownicz. Takie rozoenie akcentw spowodowao, e zajcia byy bardzo atrak-cyjne dla wybranych grup wiekowych, a uczniowie bardzo chtnie brali udzia w starannie przygotowa-

    nych i ciekawie poprowadzonych zajciach.

    Dobr materiaw

    Bardzo wanym aspektem od strony dydaktycznej i promocyj-nej byy materiay wspomagaj-ce akcj. Naleaa do nich ma-lowanka dla dzieci Bezpieczne wakacje nad wod, opowiadajca o przygotowaniach do wyjazdu nad wod, sposobie oznakowania i zachowania si na kpielisku, pokazujca prawidowe sposoby reagowania na polecenie ratowni-ka wodnego, itp. Jej atrakcyjno wzbogacia dodatkowo umiesz-czona na okadce gra planszowa. Wrd tych materiaw znalaz si

    take kolorowy komiks Bd bezpieczny nad wod, skierowany do uczniw starszych klas. Rozpowszech-niano rwnie w rnych miejscach (na przykad sta-nicach wodnych, szkoach, na targach turystycznych, take poprzez oddziay i kluby PTTK, itp.) plakat Bez-pieczna Woda, co przyczynio si do spopularyzowania akcji na szersz skal i dotarcie z przekazem na temat bezpiecznych wakacji do szerszego grona odbiorcw. Materiay promujce akcj uzupenia fi lm instrukta-owy ilustrujcy zagroenia nad wod, prezentowany podczas kadych zaj teoretycznych z modzie.

    Upominki i certyfi katy dla uczestnikw szkole

    W ramach akcji Bezpieczna woda kady uczestnik na zakoczenie szkolenia otrzyma drobne praktyczne upominki. Uczniom modszym wrczano rkawki do nauki pywania i czepki do pywania, a starszym czep-ki kpielowe. Dla wszystkich uczniw przygotowano mae zestawy podrcznych apteczek pierwszej pomocy z logo akcji Bezpieczna woda. Kady ucze bior-cy udzia w szkoleniu otrzyma ponadto Certyfi kat Modszego Asystenta Ratownika Medycznego. Upo-minki cieszyy si duym powodzeniem. Dodatkowo wszyscy uczestnicy zaj otrzymali drugie niadanie w postaci kanapek, jabek i sodyczy, przygotowanych przez organizatorw.

    Kampania informacyjna

    W ramach projektu Bezpieczna woda prowadzona bya szeroka kampania informacyjna podczas rnych

  • Z naszej kroniki

    POLSKIEGO TOWARZYSTWA TURYSTYCZNO-KRAJOZNAWCZEGO 14 (5154)/2015 17

    imprez turystycznych organizowanych przez ogniwa PTTK, na przykad podczas oglnopolskich warsz-tatw Mama, tata, gry i ja w Schronisku PTTK Samotnia, czy Mama, tata, woda i ja we Wdzy-dzach Kiszewskich, w ktrych wzio udzia okoo 180 dzieci, modziey i rodzicw. Uczestnikom wrczono malowanki Bezpieczne wakacje nad wod i komiksy Bd bezpieczny nad wod.

    Ponadto przekazano kilkanacie egzemplarzy ko-miksw, malowanek, czepkw i rkawkw do nauki pywania Zespoowi Szk nr 1 w Konstancinie Je-ziornej, organizatorom pikniku rodzinnego w dniu 7 czerwca 2014 r. Uczestniczc w pikniku, rozmawia-jc z pedagogami i rodzicami uczniw, widzielimy ogromne zainteresowania takimi szkoleniami i potrze-b ich przeprowadzania. Jednak bardzo czsto dao si odczu, e wiedzie wcale nie znaczy umie. Tylko po-szerzone zajcia z udzielania pierwszej pomocy przed-medycznej dla dzieci i modziey, a przede wszystkim wiczenia praktyczne s najlepszym sposobem przy-swajania zdobytej teoretycznej wiedzy i doskonalenie umiejtnoci.

    Opinie uczestnikw szkole

    W celu poznania opinii na temat przeprowadzo-nych szkole w ramach projektu Bezpieczna woda, akcja informacyjno-edukacyjna opracowana zostaa ankieta i rozesana w padzierniku ubiegego roku do placwek biorcych w nich udzia. Ankietowani odpo-wiadali na pytania dotyczce celowoci prowadzonych szkole, ich zakresu i tematyki, wskazywali najwa-niejsze aspekty akcji z punktu widzenia osb kieruj-cych szkoami. Odpowiedzi udzieliy wszystkie szkoy biorce udzia w akcji. Ankieta skadaa si z kilku pyta, z ktrych cz miaa charakter zamknity, a cz otwarty.

    Na pytanie o ocen liczby uczniw biorcych udzia w grupach podczas zaj praktycznych 90% ankieto-wanych odpowiedziao, e bya to liczba wystarczaj-ca, a 10%, e zbyt dua. aden z respondentw nie wskaza zbyt maej liczby uczestnikw w grupach.

    Na pytanie o liczb fantomw dostpnych podczas szkolenia 80% respondentw uznao j za wystarczaj-c, a 20% wskazao, e bya ona zbyt maa.

    Ocena kompetencji i komunikatywnoci bya rw-nie wysoka, 70% respondentw bowiem ocenio je dobrze, 10% wystarczajco, a 20% nie wyrazio opi-nii. Ratownicy byli dobrze dobrani, z odpowiednim przygotowaniem i potrafi li dopasowa form przekazu do odbiorcy.

    A 80% respondentw wskazao, e czas przezna-czony na prowadzenie zaj by wystarczajcy, nato-miast 20% ocenio, e by zbyt krtki. aden z ankie-towanych nie oceni czasu szkolenia za zbyt dugi.

    Respondenci byli take pytani o ocen wpywu szkolenia na popraw bezpieczestwa dzieci nad wod. We wszystkich odpowiedziach bya bardzo dobra ocena

  • 18 POLSKIEGO TOWARZYSTWA TURYSTYCZNO-KRAJOZNAWCZEGO 14 (5154)/2015

    Z naszej kroniki

    zalenoci pomidzy szkoleniem i wzrostem bezpiecze-stwa nad wod. Ankietowani podkrelali potrzeb prze-prowadzania podobnych szkole. Ich opinie wyraay cis korelacj pomidzy odbytym szkoleniem, popra-w poziomu bezpieczestwa i potrzeb organizowania podobnych szkole w przyszoci. Dodatkowo zapytano ankietowanych o celowo przeprowadzania szkole we wszystkich klasach szkoy podstawowej i o czstotli-wo powtarzania podobnych szkole. Wikszo an-kietowanych wyrazio opini, e tego typu szkolenia powinny by przeprowadzane we wszystkich klasach szk podstawowych i gimnazjw z uwzgldnieniem dopasowania formy przekazu do wieku i percepcji od-biorcw. Byy jednak rwnie zdania, e szkolenie po-winno odbywa si od klasy trzeciej lub te od czwartej szkoy podstawowej. A 80% ankietowanych odpowie-dziao, e podobne szkolenia powinny by prowadzone corocznie, najlepiej w okresie przedwakacyjnym. Co

    pity respondent wskaza, e szkolenia takie powinny by powtarzane co dwa lub trzy lata.

    Podsumowanie

    Naley uzna, e pilotaowy projekt Bezpieczna Woda odegra bardzo wan rol edukacyjn w za-kresie profi laktyki bezpieczestwa nie tylko dzieci i modziey. Nie do podwaenia te jest jego szeroki zasig, wysoki poziom merytoryczny oraz zakres tery-torialny. Mia istotne znaczenie promocyjne, a take spoeczne. Sposb przeprowadzenia zaj, ich tematy-ka oraz wzgldy bezpieczestwa wskazuj na potrze-b kontynuacji akcji propagujcej bezpieczne sposoby zachowania i postpowania dzieci, modziey i doro-sych nad wod i na wodzie.

    Tekst i zdjcia: Wojciech Skra

    W dniu 14 lutego 2015 r. w czasie Targw Spor-tw Wodnych i Rekreacji Wiatr i Woda w Warszawie odbyo si uroczyste zakocze-nie XI edycji konkursu Nagroda Przyjaznego Brzegu pod honorowym patronatem Ministra Sportu i Turystyki, Ministra Infrastruktury i Rozwoju, Pre-zesa Polskiej Organizacji Turystycznej i Prezesa Kra-jowego Zarzdu Gospodarki Wodnej. Do XI edycji konkursu zgoszono 29 kandydatw z caej Polski. Jury, ktremu przewodniczy Andrzej Gordon, wi-ceprezes Zarzdu Gwnego PTTK, przyznao na-grody w dwch kategoriach: za budow i rozbudow infrastruktury wodniackiej oraz za popularyzacj i promowanie turystyki wodnej. Przyznano rwnie specjalne nagrody imienne dla osb szczeglnie ak-tywnych w promowaniu turystyki wodnej. Nagrod wyrniono 15 kandydatw.

    Grand Prix, z Nagrod Ministra Sportu i Turysty-ki, przyznano cznie: Urzdowi Marszakowskiemu Wojewdztwa Pomorskiego i Urzdowi Marszakow-skiemu Wojewdztwa Warmisko-Mazurskiego wraz z partnerami za koncepcj i realizacj Ptli uaw-skiej, jako wzorcowego przykadu organizacji prze-strzeni wodnej ssiadujcych regionw.

    W kategorii Za budow i rozbudow infrastruktu-ry wodniackiej nagrody otrzymali:

    Gmina Dopiewo za nowoczesn przysta nad Jez. Niepruszewskim w Zborowie,

    Miasto Braniewo za now przysta na rzece Pa-sce,

    Miasto Brodnica za zagospodarowanie brzegw Drwcy i now przysta wodn,

    Miasto Midzychd za rewitalizacj Starego Por-tu na Warcie w Midzychodzie,

    Miasto cinawa za rewitalizacj przedwojennego portu eglugowego na Odrze.W kategorii Nowo zbudowane przystanie, zreali-

    zowane przez podmioty prywatne: Marina Gliwice za now przysta, bdc aktyw-

    nym orodkiem wodniackim na Grnej Odrze, Marina Pod Czarnym Bocianem za now przy-

    jazn marin na Warcie, Przysta w Suchaczu za przysta jachtow na

    Zalewie Wilanym.W kategorii Due przedsiwzicia inwestycyjne

    realizowane przez podmioty publiczne: Regionalny Zarzd Gospodarki Wodnej Warsza-

    wa za rewitalizacj Kanau Augustowskiego.

    Nagroda Przyjaznego Brzegu 2014

  • Z naszej kroniki

    POLSKIEGO TOWARZYSTWA TURYSTYCZNO-KRAJOZNAWCZEGO 14 (5154)/2015 19

    Za popularyzacj i promowanie turystyki wodnej nagrody przyznano:

    Fundacji Szerokie Wody za organizacj przed-siwzicia Flis Festiwal na Wile,

    Magazyn Wiatr za stworzenie ciekawego i bez-patnego czasopisma dla eglarzy,

    Wrocawski Klub Wodniakw PTTK Wiadrus za 60-letni dziaalno popularyzujc turystyk kajakow na Odrze i jej dopywach.Nagrody indywidualne uzyskali:

    Marek Winiarczyk za wyjtkowe wieloletnie dziaania na rzecz eglarzy niepenosprawnych,

    Wojciech Kujawski za opracowanie i wydanie serii wydawnictw o szlakach Warmii i Mazur.Osobom szczeglnie zasuonym dla idei kon-

    kursu przyznano Medal PTTK Za Pomoc i Wsp-prac, a otrzymali go: Hanna Forbrich dyrektor Biura Zwizku Miast i Gmin Nadnoteckich, Jacek Oryl prezes Zarzdu Murator EXPO Sp. z o.o., Przemysaw Daca naczelnik Wydziau eglugi rdldowej Departamentu Transportu Morskiego i Bezpieczestwa eglugi Ministerstwa Infrastruktu-ry i Rozwoju, Maciej Rosiski gwny specjalista w Departamencie Sportu dla Wszystkich Minister-stwa Sportu i Turystyki.

    Nagrod Prezesa Zarzdu Gwnego PTTK za najciekawszy produkt tegorocznych targw Wiatr i Woda wyrniona zostaa Szkutnia Kliper Grze-gorz Jakubowski za kontynuowanie tradycji szkutni-czych w Polsce.

    Uroczysto prowadzi Andrzej Gordon, wiceprezes Zarzdu Gwnego PTTK i przewodniczcy jury kon-kursu o Nagrod Przyjaznego Brzegu, ktry w okolicz-nociowym wystpieniu podkreli znaczenie Nagrody Przyjaznego Brzegu dla laureatw oraz jej wielk war-to inspirujc dla lokalnych spoecznoci.

    Gos zabra rwnie podsekretarz stanu w Mi-nisterstwie Sportu i Turystyki Tomasz Jdrzejczak, przewodniczcy Komitetu Honorowego Nagrody Przyjaznego Brzegu, ktry zoy gratulacje laureatom, dzikujc za tak wspaniale wyraone poparcie dla idei konkursu, majce ogromne znaczenie dla turystyki wodnej w Polsce. W gorcych sowach wyrazi uznanie dla coraz liczniejszych pasjonatw tworzcych nowe inicjatywy w turystyce wodnej, przeamujcych biu-rokratyczne bariery i znajdujcych wsparcie lokalnych samorzdw i ich zwizkw. Pogratulowa take Pol-skiemu Towarzystwu Turystyczno-Krajoznawczemu znakomitej organizacji konkursu i zapowiedzia zor-ganizowanie przez Ministerstwo Sportu i Turystyki

  • 20 POLSKIEGO TOWARZYSTWA TURYSTYCZNO-KRAJOZNAWCZEGO 14 (5154)/2015

    Z naszej kroniki

    okrgego stou na temat rozwoju turystyki wodnej w Polsce.

    W uroczystoci wzili rwnie udzia: Katarzyna Krzywda dyrektor Departamentu Transportu Mor-skiego i Bezpieczestwa eglugi w Ministerstwie In-frastruktury i Rozwoju, Elbieta Wsowicz-Zaborek wiceprezes Polskiej Organizacji Turystycznej, Jacek Czober czonek Zarzdu Gwnego PTTK, Wojciech Skra dyrektor Centrum Turystyki Wodnej PTTK oraz przedstawiciele Polskiego Zwizku eglarskiego i Polskiego Zwizku Kajakowego.

    Tradycyjnie po uroczystoci wrczenia nagrd odbya si debata Co czyni, by polskie brzegi byy bardziej przyjazne przyjazne dla eglarzy, kaja-karzy i innych turystw oraz mieszkacw miej-scowoci pooonych nad wod. Debacie towarzy-szya prezentacja osigni laureatw. Wzili w niej udzia przedstawiciele nagrodzonych i rekomendo-wanych, czonkowie jury oraz przedstawiciele orga-

    nizacji, instytucji i mediw zwizanych z turystyk wodn.

    Z okazji zakoczenia dziesiciolecia konkursu o Na-grod Przyjaznego Brzegu zostao przygotowane specjal-ne wydawnictwo, w ktrym prezentowani s wszyscy dotychczasowi laureaci wyonieni w latach 20042013. Redaktorem tej bardzo poytecznej publikacji jest Ma-rek Sodownik, ktry za twrcz prac i pikne wykona-nie otrzyma specjalne podzikowanie.

    O kadym z laureatw Nagrody Przyjaznego Brze-gu za rok 2014 i jego osigniciach mona by napisa oddzielny artyku. Obszerne informacje o nich mona bez trudu znale na stronach internetowych. Wszyst-kim laureatom XI edycji Nagrody Przyjaznego Brzegu serdecznie gratulujemy i yczymy kolejnych sukcesw w turystycznym zagospodarowaniu piknych polskich szlakw wodnych.

    Leszek Mulka

    Wawrzyn Polskiej Turystyki

    W trakcie jubileuszowej, dwudziestej edycji Midzynarodowych Targw Turystycznych LATO (1719 kwietnia 2015 r.) uroczycie wrczono kolejne Wawrzyny Polskiej Turysty-ki. Inicjatywa tego prestiowego konkursu pochodzi od Stowarzyszenia Wspierania Rozwoju Turystyki, pozarzdowej organizacji spoecznej skupiajcej wy-bitnych przedstawicieli nauki i praktyki. Idea ta znala-za od samego pocztku wsparcie ALMAMER Szkoy Wyszej, jednej z najstarszych niepublicznych uczelni wyszych, ksztaccej ju od ponad 21 lat kadry tury-styki. Przedsiwzicie zyskao wsparcie ze strony wielu instytucji i organizacji. Dowodzi tego uczestnictwo w pracach Kapituy Konkursu, tak wybitnych osb, jak: Katarzyny Sobierajskiej, wieloletniej podsekre-tarz stanu w Ministerstwie Sportu i Turystyki, Rafaa Szmytke prezesa Polskiej Organizacji Turystycznej i jej wiceprezesa, dr Elbiety Wsowicz-Zaborek.

    Konkurs wspiera szeroko rozumian innowacyj-no w gospodarce, kierunek szczeglnie propagowa-ny przez Uni Europejsk. Innowacyjno odwanie wkracza take do polskiej turystyki, ktra w ostatnich latach poczynia bardzo duy postp: nowe produkty, nowe technologie, nowe segmenty rynku.

    Laureaci Wawrzynu tworz Polsk Akademi Inno-wacji Turystyki.

    Oto laureaci VI edycji Wawrzynu Polskiej Turystyki Muzeum Wsi Mazowieckiej w Sierpcu systema-

    tycznie uzupeniana i wzbogacana ekspozycja ple-nerowa Muzeum Wsi Mazowieckiej. Do muzeum przeniesiono nowe obiekty, nastpia rewitalizacja przestrzeni, take terenw zielonych. Utworzono centrum konferencyjne, podjto organizacj im-prez. Wicej informacji: www.mwmskansen.pl.

    Polskie Towarzystwo Turystyczno-Krajoznaw-cze Oddzia Warmisko-Mazurski w Olszty-nie Oddzia Warmisko-Mazurski PTTK czynnie uczestniczy w przygotowaniu i realizacji kampanii Olsztyn aktywnie poprzez organiza-cj imprez turystyki pieszej, rowerowej, kajakowej oraz publikacj materiaw promocyjno-informa-cyjnych. Inicjatywy te byy prowadzone wsplnie z samorzdami miasta i wojewdztwa. Wicej in-formacji: www.mazury.pttk.pl.

    Miasto i Gmina Ono Lubuskie miasto i gmi-na Ono Lubuskie, pooone tu przy granicy pol-sko-niemieckiej, s bardzo dobrymi ambasadorami naszego kraju. Zintegrowane dziaania samorzdu

  • Z naszej kroniki

    POLSKIEGO TOWARZYSTWA TURYSTYCZNO-KRAJOZNAWCZEGO 14 (5154)/2015 21

    i organizacji pozarzdowych doprowadziy do re-witalizacji zabytkw i otaczajcej je przestrzeni, take terenw zielonych. Powstay cieki rowero-we i przyrodnicze, zadbano o informacj wizualn. Wicej informacji: www.osno.pl.Nagrody wrczali: przewodniczca Kapituy Kon-

    kursu, Katarzyna Sobierajska, wspinicjator kon-kursu, prof. dr Janusz Merski rektor i zaoyciel ALMAMER Szkoy Wyszej i gwny organizator przedsiwzicia dr Witold Rybczyski, ambasador ad personam, prezes Stowarzyszenia Wspierania Rozwoju Turystyki. W uroczystoci uczestniczyli rwnie, mi-dzy innymi, Tomasz Jdrzejczak podsekretarz stanu w Ministerstwie Sportu i Turystyki i Roman Bargie prezes Zarzdu Gwnego PTTK.

    Udzia w konkursie jest otwarty. Organizatorzy li-cz na kolejnych kandydatw do Wawrzynu Polskiej Turystyki.

    Konkursy wyaniaj najlepszych, bdc jednocze-nie zacht do twrczych kontynuacji. Posiadanie Wawrzynu Polskiej Turystyki jednoznacznie potwier-dza, e laureat obra kurs na innowacyjno.

    dr Jan Pawe Piotrowski

    D ziesite Jubileuszowe Centralne Ognisko Pa-pieskie Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego rozpalane tradycyjnie od 10 lat w dniu 2 kwietnia o godzinie 21.37 przeszo do historii. Wraz z niespokojn aur tego dnia, a by to Wielki Czwartek, porywistym wia-trem nioscym gste opady niegu, w mrokach nocy grupa turystw z Koa PTTK im. Jana Pawa II w Wgierskiej Grce wraz z ks. kapelanem Wady-sawem Nowobilskim dotara do Schronisku PTTK na Hali Boraczej, gdzie ju oczekiwali na rozpocz-cie ogniska papieskiego pozostali jego uczestnicy. Skad by nobilitujcy: poczty sztandarowe Zarz-du Gwnego PTTK oraz Koa PTTK im. Jana Pawa II w Wgierskiej Grce, czonkowie Komisji Grskiej Turystyki Jedzieckiej Zarzdu Gwnego PTTK z prezesem Witoldem Ros na czele, Czon-kowie Honorowi PTTK z niezastpionym Markiem

    P. Krzemieniem, ktry by inicjatorem Centralnego Ogniska Papieskiego. Przybyo wielu przodownikw grskiej turystyki jedzieckiej, uwietniajc rwnie i Centralne Ognisko Papieskie na Hali Boraczej. Wspominalimy patrona naszego Koa witego Jana Pawa II i uczcilimy bogosawion godzi-n, w ktrej sta si witym.

    Zanim jednak o godzinie 21.37 Marek Piotr Krze-mie uroczycie zapali ognisko, przypomnia jego genez. Opowiedzia o tym, jak podczas kolejnego Sejmiku Przodownikw Grskiej Turystyki Jedziec-kiej PTTK w w. Katarzynie dotara do nich smutna wiadomo o mierci Jana Pawa II, jak nastpnego dnia podczas zakoczenia sejmiku zaproponowa, aby co roku w dniu i w godzinie mierci Jana Pawa II rozpala Centralne Ognisko Papieskie PTTK jako najlepsz, jego zdaniem, form pamici, nie tylko o wybitnym Polaku, dzi ju witym, ale take zami-

    X Jubileuszowe Centralne Ognisko Papieskie PTTK

  • 22 POLSKIEGO TOWARZYSTWA TURYSTYCZNO-KRAJOZNAWCZEGO 14 (5154)/2015

    Z naszej kroniki

    owanym turycie, ktry od lat pidziesitych ubie-gego wieku by czonkiem naszego Towarzystwa, a od roku 1981 Czonkiem Honorowym PTTK. Jak wi-da, propozycja zostaa przyjta, a organizacji ognisk podja si Komisja Grskiej Turystyki Jedzieckiej Zarzdu Gwnego PTTK. Centralne Ognisko Papieskie zapony ju: I w 2006 r. w witej Ka-tarzynie, II w 2007 r. w W-gierskiej Grce, III w 2008 r. w Lanckoronie, IV w 2009 r. w Grzechyni, V w 2010 r. w To-maszowicach, VI w 2011 r. w Jaworkach, VII w 2012 r. w Bukowinie Tatrzaskiej, VIII w 2013 r. w Panewni-kach Bazylice, IX w 2014 r. w Rytrze. Z tej okazji wydawane byy plakat i okolicznociowa odznaka. Natomiast na jubile-uszowe X Centralne Ognisko Papieskie ukazao si okoliczno-ciowe wydawnictwo autorstwa Marka P. Krzemienia, w ktrym zawar on nie tylko unikatowe, wykonane przez czonkw ro-dzinki Jerzego Ciesielskiego

    oraz Stanisawa Rybickiego foto-grafi e Karola Wojtyy jako turysty, liczne medale i odznaki turystyczne PTTK zwizane z Ojcem witym, ale take napisan przez siebie tak oto modlitw do w. Jana Pawa II, patrona grskich turystw:

    wity Janie Pawle II patronie gr-skich turystw, Ty powiedziae: Po grach chod zawsze tak, aby nie gubi znakw. Spraw, abymy nigdy nie zgubili zna-kw tych turystycznych i tych wyzna-czonych przez Stwrc. Ty powiedziae: Czowiek w umiejtnym obcowaniu z przyrod odzyskuje spokj, ucisza si wewntrznie. Spraw, aby grskie wdrwki nape-niay nasze serca radoci i spokojem. Ty powiedziae:Pikno tej ziemi skania mnie do woania o jej zachowanie dla przy-szych pokole. Jeeli miujecie oj-

    czyst ziemi, niech to woanie nie pozostanie bez odpowiedzi.Spraw, aby Twoje woanie wyznaczao kierunek naszych dziaa.

    Centralne Ognisko Papieskie w witej Katarzynie w roku 2006

    X Centralne Ognisko Papieskie odbyo si w tym roku na Hali Boraczej. Pierwszy od prawej stoi Marek Piotr Krzemie, Czonek Honorowy PTTK, honorowy przewodniczcy Komisji Grskiej Turystyki Jedzieckiej Zarzdu Gwnego PTTK, inicjator centralnych ognisk papieskich, a obok niego Witold Rosa, przewodniczcy teje Komisji

  • Z naszej kroniki

    POLSKIEGO TOWARZYSTWA TURYSTYCZNO-KRAJOZNAWCZEGO 14 (5154)/2015 23

    Ty powiedziae:Pilnujcie mi tych szlakw.Spraw abymy umieli przypilnowa zarwno tych szla-kw prowadzcych w gry, jak i tych, ktre prowadz do Boga.Ty powiedziae:W grach znajdujemy nie tylko wspaniae widoki, ktre mona podziwia, ale niejako szko ycia. Uczymy si tu-taj znosi trudy w deniu do celu, pomaga sobie wzajem-nie w trudnych chwilach, razem cieszy si cisz, uznawa wasn mao w obliczu majestatu i dostojestwa gr.Spraw, abymy wdrujc po grach Twoimi szlakami umieli poda take ciekami Twoich myli.

    Dzikuj wszystkim za udzia w X Centralnym Ognisku Papieskim pomimo niesprzyjajcej aury. Dzikuj Komisji Grskiej Turystyki Jedzieckiej Za-rzdu Gwnego PTTK za przekazanie Kou PTTK im. Jana Pawa II w Wgierskiej Grce piecztek z po-przednich ognisk. Jest to tym bardziej znaczce, e sowa wypowiedziane przez gwnego ogniskowego, Marka Piotra Krzemienia, s wyran sugesti, aby-my to my byli kontynuatorami nastpnych ognisk. Tak si stanie, nasi przodownicy Oddziaowej Komisji Grskiej Turystyki Jedzieckiej bd ju od 2 kwiet-nia 2016 r. gwnymi organizatorami oglnopolskiego ogniska papieskiego i to wanie na Hali Boraczej. Ta-kie s ustalenia i tre porozumienia, jakie zawarem w imieniu przodownikw i Zarzdu Oddziau Babio-grskiego PTTK w ywcu z udziaem wiceprezesa Od-dziau, Grzegorza Szczepaniaka, i przewodniczcego Oddziaowej Komisji Grskiej Turystyki Jedzieckiej, Zdzisawa Kupczaka.

    Na koniec chciabym doda, e dotychczasowe nasze dziaania upamitniajce posta witego Jana Pawa II jako turysty i Czonka Honorowego PTTK zostay zauwaone przez Komisj Krajoznawcz Za-rzdu Gwnego PTTK, ktra w dowd uznania za szczeglne zasugi w propagowaniu idei krajoznaw-czych zwizanych ze w. Janem Pawem II nadaa Tadeuszowi Gouchowi, Markowi i Lucynie Krzemie-niom oraz Witoldowi Rosie Honorow Odznak Kra-joznawcz Miejsca Kultu w. Jana Pawa II.

    Szczeglne podzikowania kieruj do przygoto-wujcych ognisko i poczstunek wielkoczwartkowy, a mianowicie do Ryka i Mietka oraz bacy Jaka Dziedzica z rodzin.

    Do zobaczenia na XI Centralnym Ognisku Papie-skim ju na stae na Hali Boraczej.

    Tadeusz Gouchprezes Koa PTTK im. Jana Pawa II

    w Wgierskiej Grce

    Jubileuszowe Centralne Ognisko Papieskie na Hali Boraczej

    49. Centralny Zlot i Rajd Turystw Zmotoryzowanych PTTK

    W dniach 1517 maja 2015 r. Turystyczny Klub Motorowy Zryw Oddziau PTTK Sude-tw Wschodnich w Prudniku by organizato-rem 49. Centralnego Zlotu i Rajdu Turystw Zmotoryzowanych PTTK. Do Orodka Wypoczyn-kowego Mieszko w Pokrzywnej przyjechao 40 po-

    jazdami 96 turystw z caej Polski, midzy innymi z: Gdaska, Elblga, Warszawy, Krakowa, Pocka, Go-rzowa Wielkopolskiego, Torunia, Kielc. Z tej okazji przygotowana zostaa wystawa naszej prawie 60-letniej dziaalnoci plansze ze znaczkami i plakietkami raj-dowymi, ktr ogldano z duym zainteresowaniem.

  • 24 POLSKIEGO TOWARZYSTWA TURYSTYCZNO-KRAJOZNAWCZEGO 14 (5154)/2015

    Z naszej kroniki

    Przedsiwzicie zostao dofi nansowane przez Urzd Marszakowski Wojewdztwa Opolskiego i Zarzd Gwny PTTK, puchary ufundowa Orodek Sportu i Rekreacji w Prudniku.

    Cz turystw przybya wczeniej, aby wzi udzia w wycieczce przedzlotowej Szlakiem Jana Kazimierza. W poudnie odbya si uroczysto otwarcia zlotu i raj-du w zabytkowej willi Hermana Frnkla w Prudniku, na ktre przybyli zacni gocie, a wrd nich midzy in-nymi: wicemarszaek wojewdztwa opolskiego Antoni Konopka, wicestarosta prudnicki Krzysztof Barwieniec, burmistrzowie Prudnika i Guchoaz, Czonek Hono-rowy PTTK Lucjusz Bilik. Ryszard Grajek odczyta listy od posanki na Sejm RP Janiny Okrgy i pre-zesa Zarzdu Gwnego PTTK Romana Bargiea. Po krtkich przemwieniach zostay wrczone dyplomy Komisji Turystyki Moto-rowej Zarzdu Gwnego PTTK (M. Husak, J. Hupka, Z. Zagoba-Zygler) oraz odznaka Zasuony Organizator Imprez Motorowych w stopniu srebrnym Elbiecie Za-gobie-Zygler. Potem Marcin Husak pokaza slajdy i opowiedzia o za-bytkach Prudnika. Po czci arty-stycznej za turyci pod jego wodz wyruszyli na zwiedzanie miasta. Wieczorem Janusz Husak wygosi

    w orodku prelekcj krajoznawcz na temat Park Kra-jobrazowy Gry Opawskie. Uczestnicy byli zauroczeni nasz okolic i wystpieniami naszych kolegw.

    W sobot rano wszyscy stanli na starcie rajdu. S-dzi gwnym rajdu by Jzef Hupka. Kada zaoga otrzymaa test krajoznawczy, drogowy, zdjcia z trasy i wyruszya w drog do Lasku Prudnickiego, kieru-jc si itinererem. Tam Zbyszek mia przygotowany konkurs niespodziank, a przewodnik opowiedzia histori internowania kardynaa Stefana Wyszyskie-go. Zwiedzono trzecie miejsce uwizienia Prymasa Ty-siclecia cel w Klasztorze Zakonu Braci Mniejszych

    Uroczysto otwarcia zlotu i rajdu turystw zmotoryzowanych w zabytkowej willi Hermana Frnkla w Prudniku

    Na starcie rajdu

  • Z naszej kroniki

    POLSKIEGO TOWARZYSTWA TURYSTYCZNO-KRAJOZNAWCZEGO 14 (5154)/2015 25

    (Franciszkanw), a potem rajdowcy udali si do Gucho-az, gdzie w Czerwonym Ko-le czeka ju na wszystkich wspaniay obiad. Nastpnie nad Biaka koledzy z Gucho-az, Teresa i Jurek Chmiel, po-kazali jak odbywa si puka-nie zota. Tutaj te rajdowcy otrzymali map do rozwiza-nia i wedug opisu udali si do Nysy, gdzie zwiedzili katedr i skarbiec. Natomiast wieczo-rem by bankiet ze piewami z gitar, nie obyo si, oczywi-cie, bez tacw.

    W niedziel za odbyo si posiedzenie turystw moto-rowych z Komisji Turystyki Motorowej Zarzdu Gw-nego PTTK. Pniej prze-wodniczcy Komisji, Andrzej Kuligowski, ogosi wyniki wspzawodnictwa midzyklubowego za rok 2014: pierwsze miejsce zdoby Klub Turystyki Mo-torowej PTTK Motomedyk Pock, drugie Klub Turystyki Motorowej PTTK Ursus Warszawa, trzecie Klub Motorowy Energetyk Bechatw, natomiast komandor zlotu i rajdu, Elbieta Zagoba-Zygler, przedstawia wyniki rajdu, w ktrym pierw-sze miejsce zaja Ola Begej, drugie Jacek Ramus, a trzecie Andrzej Makowski.

    Uczestnicy reprezentowali 21 klubw motorowych PTTK. Podczas 49. Centralnego Zlotu i Rajdu Tury-stw Zmotoryzowanych PTTK 38 osb zdobyo Od-

    znak Krajoznawcz Ziemi Prudnickiej, 29 Odzna-k Krajoznawcz Prymasa Tysiclecia i 27 Odznak Krajoznawcz Wdrwki za w. Florianem.

    Ogromne podzikowania nale si Franciszkowi Dendewiczowi za wielk pomoc, jakiej udzieli przy wypisywaniu wnioskw i rozliczeniu imprezy.

    49. Centralny Zlot i Rajd Turystw Zmotoryzo-wanych PTTK zosta zakoczony. Pogoda jak zwykle dopisaa. Wszyscy zadowoleni, oczarowani naszym terenem, a take organizacj imprezy wyjechali do do-mw, obiecujc tu wrci na pewno.

    komandor Elbieta Zagoba-Zygler

    Zbigniew Zagoba-Zygler przygotowa dla uczestnikw konkurs niespodziank

    Z okazji jubileuszu Oddziau PTTK Sudety Zachodnie w Jeleniej Grze postanowiono pokaza pamitki ze zbiorw dziaaczy od-dziau. Na ogoszon prob odpowiedziao kilkunastu najaktywniejszych spoecznikw i dziki

    przekazanym przez nich pamitkom przygotowa-na zostaa wystawa, ktra zostaa otwarta w Noc Muzew w Muzeum Karkonoskim w Jeleniej G-rze. Dyrektor muzeum, Gabriela Zawia, nie po raz pierwszy wykazaa wol wsppracy i nie tylko

    Polskie Towarzystwo Turystyczno-Krajoznawcze w Noc Muzew 2015

  • 26 POLSKIEGO TOWARZYSTWA TURYSTYCZNO-KRAJOZNAWCZEGO 14 (5154)/2015

    Z naszej kroniki

    jako pierwsza organizacja turystyczna na naszym te-renie po roku 1945. Pniej by to Dolnolski Od-dzia Polskiego Towarzystwa Tatrzaskiego. Nic wic dziwnego, e organizowane wtedy pierwsze imprezy turystyczne, a przede wszystkim pamitki z nimi zwizane byy czsto pieczoowicie przechowywane, tworzc zalki niekiedy potnych zbiorw krajo-znawczych. Czsto zbiory te s dzisiaj wyjtkowymi, znajduj si bowiem w nich przedmioty unikatowe, niejednokrotnie zachowane tylko w kilku egzem-plarzach. Do takich cennych pamitek, ktre mo-na byo obejrze na wystawie naley odznaka z III Rajdu Narciarskiego PTTK z 1954 r. Rajd ten by pocztkiem bardzo dugiej tradycji narciarstwa w na-szym Oddziale, w roku obecnym odbya si ju 60 edycja tej imprezy, bdcej obecnie najstarsz tego typu imprez w Polsce. Na wystawie zaprezentowa-no prawie komplet pamitek z ni zwizanych. Inn bardzo znan imprez Oddziau by Midzynarodo-

    wy Spyw Kajakowy na Bobrze. Zdarzyo si w historii tej imprezy, e jednorazowo brao w niej udzia ponad 500 osad. Jednake zbiory zaprezen-towane na wystawie to nie tylko przedmioty zwiza-ne z imprezami. Bardzo cenn pamitk dla na-szego Oddziau jest, na przykad, ksika Zamki lskie, ktr otrzyma pierwszy starosta jelenio-grski, Wojciech Tabaka, w roku 1960 z okazji dzie-siciolecia PTTK. Inn ciekaw pamitk jest pra-ca Waldemara Siemaszko

    Przewodnictwo oraz ratownictwo grskie w Karko-noszach napisana w 1964 r. Niektre z eksponatw mog wydawa si nieco dziwne czy wrcz mieszne, ale taka bya kiedy rzeczywisto. Do takich niewt-pliwie naley tekst przysigi przewodnickiej z roku 1969. Wartociowymi eksponatami s wydawnictwa. Wrd dziaaczy naszego Oddziau mamy autorw przewodnikw i podrcznikw, tumaczy, podrni-kw, naukowcw czy poetw. Gdybymy chcieli po-kaza tylko najcenniejsze eksponaty z ich ogromnych zbiorw zabrakoby miejsca wystawienniczego w mu-zeum, dlatego bya zaprezentowana tylko niewielka cz dostarczonych pamitek.

    Na wystaw swoje skarby uyczyli: Jerzy Czajka z Jeleniej Gry, Olga Danko-ciegny, Marek Go-

    udostpnia sal wystawiennicz, ale take wraz ze swoim zespoem pomoga w profesjonalnym przygo-towaniu wystawy.

    Wernisa wystawy Trofea Oddziau PTTK Sudety Zachodnie w Jeleniej Grze zaplanowano na pne godziny wieczorne w sobot 16 maja 2015 r., ale wcze-niej otwarto ustawion na placu Ratuszowym wy-staw Od Towarzystwa Tatrzaskiego do Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego, przygo-towan przez Centralny Orodek Turystyki Grskiej PTTK. Na duych planszach zaprezentowano zdjcia i dokumenty oraz teksty przybliajce dzieje ruchu turystycznego. Wystaw t otworzyli Jerzy Kapon oraz Jacek Potocki, przedstawiciele najwyszych wadz PTTK. Obecni byli take przedstawiciele Oddzia-u PTTK Sudety Zachodnie w Jeleniej Grze, jak i przyjaciele, w tym przybyy z Czech przedstawiciel czeskiego Karkonoskiego Parku Narodowego, Milo Rika.

    Natomiast wystaw w Muzeum Karkonoskim otworzy jej pomysodawca, Andrzej Mateusiak wi-ceprezes Zarzdu Oddziau PTTK Sudety Zachod-nie w Jeleniej Grze, oraz Gabriela Zawia, gospodarz obiektu. Licznie przybyym widzom Andrzej Mateu-siak przedstawi krtk prezentacj bardzo bogatej ko-lekcji liczcej ponad 1000 eksponatw.

    Wystaw podzielono na trzy obszary. Pierwszy obej-mowa pamitki zwizane z imprezami wasnymi Od-dziau, drugi eksponaty przekazane przez dziaaczy Oddziau, a trzeci wydawnictwa, ktrych autorami s czonkowie Oddziau.

    Oddzia PTTK Sudety Zachodnie w Jeleniej Grze jest spadkobierc Dolnolskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego (DTTK) powstaego

    Otwarcie wystawy Od Towarzystwa Tatrzaskiego do Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajo-znawczego, przygotowanej przez COTG PTTK, z udziaem Jerzego Kapona i Jacka Potockiego

  • Z naszej kroniki

    POLSKIEGO TOWARZYSTWA TURYSTYCZNO-KRAJOZNAWCZEGO 14 (5154)/2015 27

    biowski z Jeleniej Gry, Piotr Gryszel z Jeowa Su-deckiego, Jan Hanc z Jeleniej Gry, Janusz Jachnicki z Jeleniej Gry, Tomasz uszpiski mieszkajcy za-rwno w Borowicach, jak i we Wrocawiu, Andrzej Mateusiak z Kowar, Emil Mendyk z Mysakowic, Janusz Milewski z Jeleniej Gry, Piotr Norko ze wierzawy, Jan Owczarek z Jeleniej Gry, Arkadiusz Paul-ciegny, Jacek Potocki z Mysakowic, Edmund Rakowski ze wieradowa Zdroju, Jan Tyczyski z Je-leniej Gry, Krzysztof Tcza ze Staniszowa, Janusz Turakiewicz z Jeleniej Gry, Waldemar Winiewski z Jeleniej Gry. Udostpnione zostay take ekspo-naty ze zbiorw nieyjcych ju dziaaczy: Walde-mara Siemaszki (19311994) i Marka Wikorejczyka (19312005).

    Uczciwie trzeba jednak przyzna, e przybyli na wystaw, najchtniej ogldali zbiory Tomasza usz-piskiego. Wynikao to zapewne z faktu, i waci-ciel prezentowanych znaczkw i odznak cay czas opowiada o swoich poczynaniach, jak i z tego, e kolega Tomek prowadzi pierwsz w Polsce Komisj Geocachingu, dzia turystyki zagadkowy i interesu-jcy. Zapewne kilku z uczestniczcych w rozmowie widzw niedugo pojawi si na szlaku w poszukiwa-niu ukrytych skrytek!

    Poniewa tego dnia twrca wystawy, Andrzej Ma-teusiak, obchodzi jubile-usz otrzyma od Gabrieli Zawiy pikny, wykonany ze szka, kwiatek oraz sto-sowne yczenia. Zebrani w sali odpiewali mu sto lat. Z podsuchanych roz-mw wynikao niezbicie, e wszyscy byli bardzo za-dowoleni z tak ciekawie spdzonego wieczoru. Nie by to jeszcze koniec przy-gotowanej przez Polskie Towarzystwo Turystyczno-Krajoznawcze atrakcji na t noc. Jerzy Kapon, dyrek-tor Centralnego Orodka

    Turystyki Grskiej PTTK, wygosi niezmiernie cie-kaw prelekcj pt. Towarzystwo Tatrzaskie Polskie Towarzystwo Tatrzaskie 18731950. Zarys dziejw. Mimo i trwaa okoo ptorej godziny nikt z niej nie wyszed, tak bya ciekawa. Jak powiedzia prele-gent, inicjatywy podejmowane przez dziaaczy jeszcze w czasach zaborw day pocztek ratownictwu gr-skiemu, turystyce narciarskiej i to wanie wtedy po-wstaway pierwsze schroniska grskie czy drogi i szlaki turystyczne, wwczas te wymylono wsplne jednoli-te oznakowanie tras turystycznych. Dziaania te miay bezporedni wpyw na rozwj zarwno samej turysty-ki, jak i wiadomoci turystycznej kolejnych pokole udajcych si w gry.

    Uzupenieniem zaproponowanych przez PTTK dziaa bya prezentacja fi lmw archiwalnych o Je-leniej Grze przygotowana przez Zbigniewa Dyg-daowicza. Przybyli na nocny seans widzowie ledwo pomiecili si w sali. Zniesiono wszelkie siedliska, jakie byy dostpne, przyniesiono nawet specjalne leaki. Prezentowane fi lmy byy jednak tak ciekawe, a czasami przedstawione w nich sytuacje tak zabawne i niecodzienne, e nikt nie przysn w czasie prawie dwugodzinnej projekcji.

    Tekst i zdjcia: Krzysztof Tcza

  • 28 POLSKIEGO TOWARZYSTWA TURYSTYCZNO-KRAJOZNAWCZEGO 14 (5154)/2015

    Z naszej kroniki

    na obiad, po ktrym rozpocz si cykl szkoleniowy. Zakwaterowani zostalimy w Akademii Supraskiej prawosawnym centrum konferencyjnym, ktre otwo-rzyo swe podwoje dla goci przy monasterze Zwiasto-wania Przenajwitszej Bogurodzicy w Supralu. Jest to budynek z dusz, gdzie historia krzyuje si z no-woczesnoci.

    Spotkanie otworzy tegoroczny gospodarz szko-lenia, Dariusz Kuelewski, kierownik RPK PTTK w Biaymstoku. Po serdecznym powitaniu nastpi blok wykadw:

    Zabytki w krajobrazie miejskim XXI w.;

    W dniach 1619 kwietnia 2015 r. w Supra-lu i w Biaymstoku odbywao si spotkanie kierownikw regionalnych pracowni krajo-znawczych (RPK). Spotkanie rozpoczo si od wycieczki do Tykocina, Choroszczy i okolic. Nasz elblski oddzia PTTK reprezentowaam razem z Ka-milem