MODERNIZACJA TECHNICZNA KTO ROSOMAK - .3. ANALIZA 3.1. Zasada działania. Po wylocie granatu z lufy,

download MODERNIZACJA TECHNICZNA KTO ROSOMAK - .3. ANALIZA 3.1. Zasada działania. Po wylocie granatu z lufy,

of 12

  • date post

    01-Mar-2019
  • Category

    Documents

  • view

    224
  • download

    0

Embed Size (px)

Transcript of MODERNIZACJA TECHNICZNA KTO ROSOMAK - .3. ANALIZA 3.1. Zasada działania. Po wylocie granatu z lufy,

Szybkobiene Pojazdy Gsienicowe (47) nr 1, 2018

ppk dr in. Grzegorz MOTRYCZ - Akademia Sztuki Wojennej, Warszawa

Grzegorz MOTRYCZ

MODERNIZACJA TECHNICZNA KTO ROSOMAK

W CELU ZWIKSZENIA BEZPIECZESTWA ZAOGI

Streszczenie. W artykule przedstawiono analiz przypadkw uycia granatnikw przeciwpancernych

z udziaem pojazdw kontyngentu Polskich Si Zbrojnych w Afganistanie. Na podstawie zebranych przypadkw

opisano metody ostrzau przez przeciwnika. Omwiono wyniki przeprowadzonych w kraju prac z zakresu

modernizacji zabezpieczenia pojazdu przed wymienionym zagroeniem. W podsumowaniu odniesiono si do

wprowadzonych dziaa zapobiegawczych zmian w konstrukcji i eksploatacji KTO ROSOMAK.

Sowa kluczowe: polski kontyngent wojskowy, rczny granatnik przeciwpancerny, koowy

transporter opancerzony, pancerze pasywne.

1. WSTP

W obecnych czasach nie grozi nam otwarty konflikt zbrojny, w ktrym udzia bierze

tysice samolotw, czogw i onierzy, a dziaania rozcigaj si na setkach kilometrw linii

frontu. Gro nam konflikty regionalne (Czeczenia, Afganistan, Syria) i ataki terrorystyczne

(Liban, Irlandia Pnocna). W strefie potencjalnego konfliktu gwnym niebezpieczestwem

dla onierzy, pojazdw logistycznych czy wozw bojowych jest lekka bro automatyczna,

granatniki przeciwpancerne, pociski fragmentujce, miny, adunki IED, stanowice

podstawowe uzbrojenia grup terrorystycznych, dywersyjnych, dziaajcych w niewielkich

pododdziaach w trudnym terenie (infrastruktura miejska, tereny grzyste).

Prostota budowy Rcznych Granatnikw Przeciwpancernych (RPG) oraz

uytkowania i eksploatacji, sprawia, e s one do czsto wykorzystywane przez wszystkie

strony w konfliktach. Dodatkowo ich zaletami s: niskie koszty produkcji, mae wymiary,

znaczna przebijalno sigajca powyej 600 mm RHA1.

W artykule przedstawiono dowiadczenia z misji Polskiego Kontyngentu

Wojskowego ISAF w zakresie wykorzystania go przez grupy terrorystyczne i wpywu na

modernizacj techniczn pojazdu KTO Rosomak.

2. STATYSTYKA STOSOWANIA RCZNYCH GRANATNIKW

PRZECIWPANCERNYCH NA TEATRZE DZIAA W AFGANISTANIE

Wedug danych zamieszczonych na portalu Operation Enduring

Freedom(www.icasualties.org) [1], siy koalicji ISAF w wyniku uycia rcznych granatnikw

przeciwpancernych w latach od 2005 do 2016 poniosy straty bojowe w liczbie 164 onierzy,

co stanowio oglny procent strat na poziomie 4,65%.

1(ang. rolled homogenous armour jednolita stal pancerna, ekwiwalentnej wartoci przebicia jednolitego

pancerza stalowego, okrelonej w wyniku prb strzelania).

Grzegorz MOTRYCZ

Rys. 1. Statystyka zgonw si ISAF w wyniku ataku rcznymgranatnikiem

przeciwpancernym (opracowanie wasne)

Polski Kontyngent PKW ISAF, w wyniku ostrzau rcznych granatnikw

przeciwpancernych nie ponis ofiar miertelnych. Jednake przypadki ostrzau konwojw

i pododdziaw Si Szybkiego Reagowania miay miejsce. W niniejszym artykule omwiono

niektre z przypadkw, ktre wystpiy.

3. ANALIZA

3.1. Zasada dziaania.

Po wylocie granatu z lufy, brzechwy stabilizatora otwieraj si pod dziaaniem siy

odrodkowej i oporu powietrza, nadajc granatnikowi stateczno rysunek 2. Po wypaleniu

si opniacza zapala si zaponnik i adunek silnika rakietowego. Zapalnik zaczyna si

uzbraja w czasie lotu 2,5-18 m od wylotu lufy. Uzbrojenie zapalnika polega na przesuniciu

przesuwnika do pooenia bojowego, powodujc tym samym wczenie pobudzacza

elektrycznego w obwd elektryczny.

a)

b)

Rys. 2. a) Wystrzelenie pocisku z granatnika RPG-7

b) Lot gowicy granatnika RPG [7]

Modernizacja techniczna KTO ROSOMAK w celu zwikszenia bezpieczestwa zaogi

Na rys. 3 przedstawiono moment odpalenia silnika i odrzucenie elementw

pocisku. Naley podkreli, i midzy opracowaniem RPG-7 a Carl Gustafa mino wiele

czasu, natomiast nie zmieniy si zasady dziaania urzdzenia.

a)

b)

Rys. 3. Wystrzelenie pocisku z dziaa bezodrzutowego Carl Gustaf kalibru 84 mm

W chwili zetknicia z przeszkod element piezoelektryczny zostaje cinity przez

nakrtk i styk, wskutek czego na jego elektrodach pojawia si adunek elektryczny. Gdy

midzy elektrodami elementu piezoelektrycznego wystpi okrelona rnica potencjaw,

nastpuje wyadowanie iskrowe w przerwie iskrowej, powodujce detonacj materiau

inicjujcego, ktry wypeni przerw iskrow.

3.2. Zdolnoci przebicia gowic PG-7

Zdolno przebicia gowicy bojowej pocisku PG-7 wynosi od 260 do 600 mm

pancerza RHA, ekwiwalentnej wartoci przebicia jednolitego pancerza stalowego, okrelonej

w wyniku prb strzelania. Jest ona uzaleniona od zastosowanej odmiany gowicy oraz

zastosowanego pancerza - jego konstrukcji. Wartoci przebijalnoci gowic PG-7 podano

w tablicy 1.

Tablica 1.Wartoci przebijalnoci gowic PG-7[2], [4]

PG-7W PG-7WM PG-7W PG-7WR

Gowica kumulacyjna kumulacyjna tandem

rednica [mm] 85 70 93 105

Dugo [mm] 925 940 990 1635

Masa naboju [kg] 2,2 2,0 2,6 4,5

Prdko wylotowa [m/s] 120 140 112 150

Prdko maksymalna [m/s] 300 300 200 200

Zasig [m] 500 500 300 200

Przebijalno [mm] 260 300-330 500 ERA+600

3.3. Penetracja pociskiem kumulacyjnym

Nie ma uniwersalnego mechanizmu przebijania przez pocisk pancerza, s tylko

oglne przesanki, wynikajce z obserwacji zderzenia si pocisku z rnymi pancerzami.

Rozwiza konstrukcyjnych pancerzy jest bardzo duo i wynikaj one zarwno

z rodzajw i gstoci zastosowanych materiaw, jak i kombinacji warstw i ich gruboci.

Parametrem funkcjonalnym jest masa powierzchniowa pancerza. Na rys. 4 przedstawiono

przykadowo schemat penetracji pociskiem kumulacyjnym.

Grzegorz MOTRYCZ

Rys. 4. Schemat pogldowy trafienia pocisku w pyt (opracowanie wasne)

Pod wpywem detonacji powstaje fala cinienia, ktra oddziaywujc na wkadk

kumulacyjn tworzy strumie kumulacyjny przykadowo przedstawiony na rysunku 5.

Rys. 5. Widok przejcia strumienia przez ekran z ograniczeniem kta rozlotu odamkw

wewntrz pojazdu przez warstw wykadziny [6]

Masa strumienia kumulacyjnego stanowi ok. 20% masy wkadki, porusza si ona

z prdkoci ok 2-3 km/s wzdu osi pocisku. Powstaje tylko wwczas gdy gradient prdkoci

masowej wzdu promienia wkadki jest na tyle may, e nie powoduje jej rozerwania na

fragmenty, a z drugiej strony na tyle duy, e uksztatuje materia wkadki w postaci ciaa

odpowiednio wyduonego i aerodynamicznego. Reszta materiau wkadki tworzy tzw. zbitek

poruszajcy si ze stosunkowo niedu prdkoci.

Strumie kumulacyjny po przebiciu pancerza zachowuje si jak ciecz, co

przedstawiono na rys. 5. W przedziale desantu, w pojedzie po trafieniu nastpuje gwatowny

wzrost cinienia na poziomie ok. 30 kPa, co skutkuje obraeniami zaogi. Wzrostowi

cinienia towarzyszy wzrost temperatury, ktry moe skutkowa obraeniami termicznymi

czonkw zaogi.

3.4. Pancerz KTO ROSOMAK

Pancerz KTO ROSOMAK skada si z dwch warstw, zasadniczej wykonanej

z 10 mm stali pancernej oraz pancerza zewntrznego 8 mm, montowanego do warstwy

zasadniczej. Pancerz zewntrzny moe mie rn odporno, a tym samym i mas

w zalenoci od potrzeb. Obie warstwy pancerza dzieli kilkunastomilimetrowa pusta

przestrze, co umoliwia wypenienie jej piank, zwikszajc choby wyporno wozu.

Podstawow struktur pancerza bocznego systemu opancerzenia KTO jest ukad

przedstawiony w tablicy 2 i wizualnie pokazany na rysunku 7.

Modernizacja techniczna KTO ROSOMAK w celu zwikszenia bezpieczestwa zaogi

Rys. 6. Powierzchnia boczna KTO M1 [17]

Tablica 2. Struktura pancerza KTO M-1 (opracowanie wasne)

Wydzielona powierzchnia Struktura od strony zewntrznej Kt pochylenia

od pionu

Boczna

Armox 500T gr. 10 mm

Przerwa powietrzna gr. 75 mm

Armox 500T gr. 10 mm

Armox 500T gr. 8 mm

9

Rys. 7. Widok budowy pancerza KTO Rosomak

W zalenoci od gruboci pancerza stosuje si blachy niskostopowe lub stopowe

przeznaczone do niskotemperaturowego odpuszczania (150220C) do gruboci ok. 25 mm oraz

blachy stopowe przeznaczone do wysokotemperaturowego odpuszczania (500650C) pancerzy

o gruboci do 300 mm.

Przykady odmian blachy pancernej Armox zastosowanej do budowy pancerza

KTO ROSOMAK z uwzgldnieniem tylko najwaniejszych pierwiastkw chemicznych

oraz waciwoci mechanicznych przedstawiono w tablicach 3 i 4.

Tablica 3. Skad chemiczny stali pancernych rodziny Armox [16]

Gatunek stali: Zawarto pierwiastkw [%]

C Mn Cr Ni Mo V B Ti

Armox 500S max.

0,30

max.

1,20

max.

1,00

max.

1,00

max.

0,70 -

max.

0,005 -

Armox 560S max.

0,37

max.

1,20

max.

1,50

max.

3,50

max.

0,70 -

max.

0,005 -

Armox 46100 max.

0,32

max.

1,20

max.

1,50

max.

1,80

max.

0,70 -

max.

0,005 -

Grzegorz MOTRYCZ

Tablica 4. Wasnoci mechaniczne blach pancernych Armox [16], [15]

Gatunek stali

Grubo