Maruz birakma teknigi

Click here to load reader

Embed Size (px)

Transcript of Maruz birakma teknigi

Slayt 1Maruz Brakma Terapisinin Kullanlabilecei Temel Ankiyete Bozukluklar:
-Agorafobisiz ve agorafobinin elik ettii Panik Bozukluk
-Özgül Fobi
-Sosyal Fobi
-Obsesif-Kompulsif Bozukluk
-Genel bir tbbi duruma bal veya Madde kullanmna bal anksiyete bozukluunda kullanlabilmektedir.
Psikolog ilhan BOZKURT
Psikolog ilhan BOZKURT
Dananlara daha mantkl ve aklc düünmeyi öretmek yerine dünyaya baklarn snamak için yardmc olunur.
Panik bozukluu olup da alveri merkezlerinden, metrolardan,trenlerden veya tünellerden korkanlar, korkularnn olutuu yerlerde bu korkularla yüzlemeleri sonucunda “tehlikeli” kavramn yeniden deerlendirirler.
Psikolog ilhan BOZKURT
kinci olarak maruz kalma, korkmaya dair psikolojik ve fizyolojik alkanlklar düzenler.Dananlar genellikle maruz olma sürerken anksiyetelerinde bir azalma olduunu fizyolojik anksiyete belirtilerinin de bu azalmaya elik ettiini belirtirler.
Üçüncü olarak maruz kalma, danana hem yeni olumakta olan hem de kalc hale gelmi anksiyetelerle mücadele etmede yeni bir yol sunar.
Psikolog ilhan BOZKURT
Psikolog ilhan BOZKURT
TEDAV AAMALARI
Maruz brakma terapisinin en etkin uygulamas için u 4 aamann sürece dahil edilmesi gerekir:
1-Deerlendirme
Deerlendirme aamas: konsultasyon, DSM tansal deerlendirmesi, Tbbi muayene ve Belirli psikolojik deerlendirmeleri içerir. Bu aamann bir amac danann yaad anksiyete bozukluunun türünü tam olarak saptayabilmek ve maruz brakma terapisi için gereken bilgiyi salayabilmektir.
Buna ek olarak da maruz brakma terapisinin gerekliliini kararlatrmaktr. Bu aamada güvenilir bir terapötik iliki kurmaya odaklanlr.Terapist danann yaad duruma ana olduunu ona hissettirmelidir.
Psikolog ilhan BOZKURT
Danan hazrlama faznn bir amac: Dananla beraber çallarak korkularn ortaya çkndan bugüne kadar olan devam sürecinin açklamasna dair makul bir model çkarabilmektir. kinci amaç: Dananlar bu modelin içeriini düünmelerini salayacak ekilde cesaretlendirerek gelecekte bu korkularn üstesinden gelmelerinin yolunu açmaktr.
Psikolog ilhan BOZKURT
Psikolog ilhan BOZKURT
Psikolog ilhan BOZKURT
Psikolog ilhan BOZKURT
Terapiden edinilen kazançlar sürekli klmak için dananlar kendilerinin terapistleri olmaya cesaretlendirmek gerekir.Youn aamada yapmaya baladklar gibi,korktuklar durumlara kendilerini devaml olarak maruz brakmalar gerekmektedir.Terapist tarafndan yönlendirilen terapiden, kiinin kendi kendine yapaca terapiye geçi salanmaldr.
Psikolog ilhan BOZKURT
-Sistematik duyarszlatrma
-Tepkilerin engellenmesi
Psikolog ilhan BOZKURT
Psikolog ilhan BOZKURT
Ancak; gök gürültüsü korkusu ya da kan görecek ekilde yaralanma fobisi gibi baz anksiyete sorunlarnda fobik uyaran doal çevrede bulmak kolay deildir.Bu durumlarda danan yapay,hayali veya aslna benzer durumlara maruz braklr. (lgili korkuyu gösteren bir film izleme gibi).
Psikolog ilhan BOZKURT
Psikolog ilhan BOZKURT
Dananlar anksiyeteleri belirgin bir ekilde hafifleyene dek uzun sürelerle korktuklar durumlarda kalamaldrlar. Tekrar tekrar bu durumlarla yüzlemelidirler.Maruz kalmann süresi anksiyete semptomlarnn nekadar zamanda azalacana baldr.Maruz kalma seanslar aralkl veya youn olarak sürdürülebilir.Aralkl olduunda aa yukar haftalk görümeler yaplr.Youn formda ise günde 8-10 saat olmak üzere 5-12 gün boyunca devam eder.
Psikolog ilhan BOZKURT
Uzam maruz kalmaya yönelik önemli bir soru dananlarn en az korktuklar durumlarla balayp yava yava en çok korktuklarna doru gitmenin (dereceli) mi, yoksa direkt en çok korktuklar durumla yüzlemeleriyle mi(flooding) balamann(derecelendirilmi veya youn) daha doru olduudur.
Psikolog ilhan BOZKURT
Birinci prosedür daha ihtiyatldr ve hem dananlar hem de terapistler tarafndan daha fazla kabul görür. Ancak klinik çalmalar dorudan en çok korkulan durumla yüzlemenin daha baarl olduunu göstermektedir. Youn form beklenen anksiyeteyi minimize eder ve anksiyete semptomlarn spontan olarak toparlar, dolaysyla da daha çabuk baar salar.
Psikolog ilhan BOZKURT
Psikolog ilhan BOZKURT
En çok fobilerin tedavisinde kullanlr.ki aamas vardr.Önce danana vucudunu gevetme ve rahatlatma teknikleri öretilir.kinci aamada korku oluturan durumlarn bir listesi yaplr ve en fazla korkulandan en az korkulan duruma göre bu liste sralamaya konur.Tedavi bireyin en az korktuu, kaygland durumu hayalinde canlandrp, bu hayal kafasnda canl iken,kendini gevetip rahatlamay baarmasyla balar ve listedeki daha korkutucu durumlar srayla ele alnarak devam eder.Listedeki bütün durumlarda birey gevemeyi baardnda tedavi amacna ular.
Psikolog ilhan BOZKURT
Bu tekniin kurucusu Wolpe(1958) ölüm korkusu olan bir hastada u listeyi elde etmitir:
lk kocasnn tabuta konmas
Bir ölünün mezara konmas
Mezarlk yaknndan geçmek
Hastaneye gitmek
Hastane görmek
Birinin elini ykamadan bana yiyecek vermesi veya yiyeceklerime dokunmas
Ykanmayan elle sofraya çatal kak konmas,çay kaklarnn ucundan tutulmas.
Kyafet deitiridikten sonra ellerin ykanmamas
Sokakta yere düen para gibi eylerin yerden alnmas
Yere baslan ayaklarla eve baslmas
Ekmein gazeteye sarlmas( mikroplarn öldürmek için aldm her ekmei mutlaka frnda styorum)
Ayakkablkta ayakkablarn üstüste konmas
Tuvaletten çktktan sonra musluklarn ykanmamas
Lavabo ve tuvaletin eldiven takmadan ykanmas
Yere düen tuvalet frçasnn çplak elle tutulmas sonra su kabnn veya kap kulbunun tutulmas
Yere konan poetlerin altna bir ey sermeden eve konmas
Psikolog ilhan BOZKURT
Psikolog ilhan BOZKURT
Terapist bilisel kaçnma da dahil olmak üzere; kaçnma tepkilerinin her türlü formundan vazgeçirici olmaldr. Kaçnmay önlemek için, danann korku verici uyarana ilikin dikkatine ve uyarandan bahsederken ortaya çkan duygu ve düüncelerine odaklanlr. Korktuklar bir durum hakknda konuurken terapisti alakasz bir konudan sözetmeye çekmeleri engellenmelidir. Böylece maruz kalma etkisinin indirgenmesi ve dikkatin dalmas önlenir.
Psikolog ilhan BOZKURT
laç tedavisi ve maruz brakmann birlikte kullanlmas her zaman uygun deildir. laçla birlikte yaplan uygulamalarn yüzlemeyi engellediine ve dananlarn yüzlemeden maksimum fayda salamas için ilaçla birlikte uygulama yapmann yarar salamadna dair çalmalar vardr.
Psikolog ilhan BOZKURT