linux prac komp c tkaz/teaching/pracowniakomputerowa2017/linux... · PDF fileLinux dr...

Click here to load reader

  • date post

    01-Mar-2019
  • Category

    Documents

  • view

    214
  • download

    0

Embed Size (px)

Transcript of linux prac komp c tkaz/teaching/pracowniakomputerowa2017/linux... · PDF fileLinux dr...

[email protected]

Linuxdr Magdalena Posiadaa-Zezula ([email protected])

mgr Magdalena Grzeszczyk ([email protected])

www.fuw.edu.pl/~mposiada/pk15/

1

mailto:[email protected]:[email protected]://www.fuw.edu.pl/~mposiada/pk15/

[email protected]

Struktura katalogw w postaci drzewa

2

[email protected]

Katalog domowy (1)! Kady uytkownik w systemie Linux ma przypisany swj

katalog domowy.

! Jest to miejsce przeznaczone na wszystkie nasze dane, indywidualne pliki konfiguracyjne itp.

! Poniewa czsto odwoujemy si do tego katalogu, dla wygody wprowadzono oznaczenie ~/ jako katalog domowy.

! Przykad: cd ~mzpos mj katalog domowy

3

[email protected]

Katalog domowy (2)! Niech naszym katalogiem domowym bdzie np.

/home/studenci/Magda

! Niech w naszym katalogu domowym istnieje folder o nazwie przyklad.

! Do tego folderu moemy si odwoa albo:

! /home/studenci/Magda/przyklad albo ~/przyklad! W pewnym sensie znak ~ zastpuje cig znakw /home/

studenci/Magda .

4

[email protected]

Katalogi i pliki- podstawowe pojecia (1)

! pwd wywietla aktualny katalog roboczy

! cd pozwala zmieni katalog roboczy

! ls komenda pozwalajca na wywietlenie zawartoci katalogu. Istotne jest przyswojenie kilku opcji, ktre mona dla polecenia ls zastosowa:

! ls -a pozwala na wywietlenie plikw ukrytych tzn. takich, ktorych nazwa zaczyna sie od kropki .

! ls -l wywietla szczegowe dane plikw (o tym szerzej pniej)! ls -R listuje katalogi rekurencyjnie

5

WANE!!!

[email protected]

Katalogi i pliki- podstawowe pojecia (2)

! mkdir nazwa_kat- tworzenie katalogu o nazwie nazwa_kat

! rmdir nazwa_kat usuwa pusty katalog o nazwie nazwa_kat

6

[email protected]

Polecenie man! Polecenie man pozwala na przegldanie dokumentacji

wszystkich programw na naszym linuksie. Wystarczy wpisa man nazwa_polecenia np man ls

! Z mana wychodzimy przyciskiem q.

! W manie szukamy przyciskiem /.

! Nastpny wynik wyszukiwania jest dostpny po klikniciu n.

7

[email protected]

Polecenie cp- kopiowanie plikow i katalogw

! cp cieka1 scieka2 - kopiuje plik z scieki 1 do scieki 2.

! Istotna opcja:

! -r rekurencyjnie (katalog wraz z zawartoci)

8

WANE!!!

[email protected]

Przykad ! Skopiuj prezentacje dotyczc linuxa do swojego katalogu ~/_work_/linux

Prezentacja znajduje si w

! /dmj/2000/mzpos/_work_/linux/linux_prac_komp_cw.pdf

9

[email protected]

Przykad- rozwizanie! Przykad rozwizania:

1. wchodzimy do katalogu _work_ u siebie cd ~/_work_

2. tworzymy katalog linux: mkdir linux i do niego wchodzimy cd linux

3. kopiujemy prezentacje: ! cp /dmj/2000/mzpos/_work_/linux/linux_prac_komp_cw.pdf ~/

_work_/linux/

4. lub krcej cp ~mzpos/_work_/linux/linux_prac_komp_cw.pdf .

5. gdzie kropka na kocu oznacza skopiuj tutaj gdzie jestes czyli do katalogu biecego tzn. do katalogu ~/_work_/linux/

6. poleceniem ls sprawdzamy czy prezentacja sie skopiowaa

10

[email protected]

Przykad cd.

! Otwieramy prezentacje z terminala poleceniem:

! ooffice linux_prac_komp_cw.pdf &

! Uruchamiamy program, ktry obsuguje pliki z rozszerzeniem pdf.

! Znak & (ampersant) oznacza, e proces otwierania pliku linux_prac_komp.pdf odbywa si w tle i okno terminala jest nadal aktywne i gotowe do pracy.

! Sprawd co sie stanie jak nie dodasz znaku &?

! ooffice linux_prac_komp_cw.pdf

11

[email protected]

Znak & i praca w tle! Brak znaku & przy otwieraniu dowolnego programu

komend wpisana w terminalu spowoduje zablokowanie terminala. Aby odblokowac terminal mona zastosowa klawisze:

1. Ctrl C- zamyka aktualnie uruchomiony program

2. Ctrl Z- zawiesza aktualnie uruchomiony program i przywraca terminal. Mona wtedy wpisa w terminalu komend bg background, ktra wprowadza zawieszony program do pracy w tle.

12

[email protected]

Polecenie rm i mv! Polecenie rm nazwa_pliku powoduje usunicie pliku o nazwie

nazwa_pliku

! Istotne opcje (jak w przy poleceniu cp):

! -r rekurencyjnie (katalog wraz z zawartoci)! -f wymuszenie usunicia pliku WAZNE!!!.

! mv cieka1 scieka2 przenosi plik z pooenia 1 do 2. Wykorzystuje si rwnie do zmiany nazwy (wtedy przeniesienie odbywa si w tym samym katalogu). Opcje jak dla rm, f nie ostrzega przed nadpisaniem istniejcego pliku.

13

[email protected]

wiczenie1. W swoim katalogu domowym ~/ stwrz katalog o nazwie drzewo, a

nastpnie cztery podkatalogi wewntrz: lipa, klon, dab, brzoza

2. W katalogu klon stwrz 2 podkatalogi lisc i kora

3. W katalogu lisc stwrz plik kolory.txt. Otwrz ten plik (np poleceniem gedit kolory.txt &). Edytor tekstowy gedit tworzy nowy plik, jeeli jego ciek wpisze si po komendzie wywoujcej program lub otwiera juz istniejcy plik.

4. Wpisz do pliku cztery nazwy dwolnych kolorw w jednej kolumnie i zapisz plik.

14

[email protected]

wiczenie c.d.1. Obserwuj jak dziaaj komendy cd i cd ..

2. Wcinicie klawisza tab powoduje, e system usiuje uzupeni aktualn ciek lub polecenie. Sprbuj sam jak to dziaa.

3. Skopiuj plik kolory.txt do katalogw dab i brzoza

15

[email protected]

Wzorce

1. Znak * zastpuje dowoln liczb dowolnych znakw

2. Znak ? zastpuje dokadnie jeden dowolny znak.

! Uywajc [] mona okreli zakres znakw ktre mog si pojawi. Przykady:

! [abc] zastpuje a lub b lub c.! [a-c] zastepuje od a do c! [0-9] zastpuje dowoln cyfr.

16

[email protected]

Wzorce II! [!a-c] dowolny znak poza wymienionymi

! {kole1,kole2} jeden z cigw znakw oddzielonych przecinkami.

17

[email protected]

Wzorce - przykady

1. cp -r /usr/share/doc/{x11,xserver}* ~/Documents/ skopiuje wszystkie pliki i katalogi zaczynajce si od x11 lub xserver do katalogu Documents w Twoim katalogu domowym.

2. ls l [a-n]* - lista plikow zaczynajacych sie od a do n

3. ls l [an]* - lista plikow zaczynajacych sie od a lub n

18

[email protected]

wiczenie

1. Stwrz w swoim katalogu domowym katalog o ciece ~/_work_/linux/Pracownia/cwiczenia/2/proste_cwiczenie/film/kadr/gnome

2. Skopiuj do tego katalogu wszystkie pliki i katalogi z /usr/share/doc zaczynajce si od gnome lub od x11 lub od xserver

3. Stwrz katalog o ciece ~/_work_/linux/Pracownia/cwiczenia/2/proste_cwiczenie/pliki

4. W tym katalogu utwrz pliki koles1, koles2, koles7 i koles.txt

5. Nastpnie usu pliki koles1 i koles2

6. Przemianuj poleceniem mv plik koles.txt na koles1.txt19

[email protected]

Prawa dostpu

! Kady plik w systemie linux ma okrelone prawa dostpu.

! Istniej trzy podstawowe prawa (poniej w zapisie symbolicznym):

! r read pozwala na przeczytanie pliku! w write na zapis! x execute na wykonanie

! Kady z tych atrybutw mona ustawi dla waciciela pliku (u-user), innych z grupy (g-group) lub wszystkich innych uytkownikw (o-others). Kady uytkownik moe nalee do wielu grup! Aby pozna swoje grup uyj polecenia id.

! Dla katalogw x pozwala na wejcie do katalogu lub dowolnego podkatalogu, a r na zlistowanie zawartoci.

20

[email protected]

Prawa dostpu- polecenie ls -l

! Przykad uycia polecenia ls l ! drwxr-xr-x 17 magdap wheel 578 12 Apr 2013 programowanie_dydaktyka

! -rw-r--r-- 1 magdap wheel 166 6 Jun 13:40 untitled.C

21

d rwx rwx rwx d (directory) katalog- plik

u - user

g -group

o-other

a- all

[email protected]

Zapis numeryczny! Prawa dostpu mona opisa z pomoc liczb cakowitych z zakresu 0-7.

! W takim zapisie mamy odpowiednie przyporzdkowania:

! x = 1 eXecute prawo do wykonywania! w = 2 Write prawo do zapisu! r = 4 Read prawo do odczytu

! Konkretne prawa dostpu uzyskuje si dodajc do siebie 1,2 i 4. Np:

! 1+2 = 3 eXecute + Write! 1+4 = 5 eXecute + Read! 1+2+4 = 7 eXecute + Write + Read

22

[email protected]

Polecenie chmod! Polecenie chmod pozwala na ustawienie praw dostpu dla pliku

lub katalogu.

! chmod uywamy w postaci:

! chmod nazwa_pliku! np. chmod u+x,g+x,o+x plik.txt

! W zapisie numerycznym przywileje okrelaj 3 cyfry po kolei dla waciciela, grupy i wszystkich innych. Na przykad:

! chmod 744 nazwa_pliku ustawia peen prawa dla waciciela i prawa odczytu dla innych.

23

[email protected]

Polecenie chmod- przykady! chmod a+w plik.txt nadaje wszystkim uprawnienia do zmiany

'plik.txt',

! chmod o-x plik.txt usuwa moliwo wykonywania 'plik.txt' przez pozostaych uytkownikw,

! chmod go=rx plik.txt grupa oraz pozostali uytkownicy bd mogli tylko czyta i wykonywa.

! chmod -R 777 /home/user wszyscy bd mogli zmienia zawarto katalogu /home/user oraz jego podkatalogw, jak te czyta go i wykonywa zawarte w