Leksion 2 Sistemet e komunikimit Celular - dhe 3... Programim Mobile Leksion 2 ΠSistemet e...

Click here to load reader

  • date post

    19-Feb-2020
  • Category

    Documents

  • view

    23
  • download

    2

Embed Size (px)

Transcript of Leksion 2 Sistemet e komunikimit Celular - dhe 3... Programim Mobile Leksion 2 ΠSistemet e...

  • Programim Mobile

    1

    Tema: Sistemet e komunikimit Celular

    Në këtë leksion....

     GSM

     Metodat e aksesimit FDMA, TDMA, CDMA

     GPRS, EDGE

     Gjenerata 3G o UMTS o WCDMA, HSPA etj

    Teknologjitë dhe arkitekturat wireless

    Komunikimi wireless midis pajisjeve të lëvizshme është faktori kyç që mundëson ekzistencën dhe funksionimin e

    shërbimeve mobile. Në këtë leksion do të trajtohen teknologjitë wireless që suportojnë shumicën e telefonave dhe

    pajisjeve mobile si edhe arkitekturat që mbështesin t

    njëra tjetra nga protokollet e komunikimit,

    përgjithësi teknologjitë wireless ndahen në teknologji me

    komunikimit celular. Historikisht forma më e rëndësishme e komunikimit është komunikimi celular. Telefonat 1G

    ishin të pajisur vetëm me këtë teknologji duke qenë se shërbimi kryesor i tyre ishte voice driven dhe e vetmja

    lidhje wireless që nevojitej ishte lidhja me operatorin e rrjetit.

    shërbimet e para me diapazon të shkurtër si

    prezantuan ishin Bluetooth dhe WLAN

    gjerë komunikimi.

    Sot përveç komunikimit zanor pajisjet mobile përdoren edhe për të aksesuar internetin. Dy elementë të

    rëndësishëm që mundësojnë këtë shërbim janë

    1. GSM(Global System for Mobile communication GSM u prezantua për herë të parë në telefonat 2G.

    komunikimit më popullor sot për sot për telefonat mobile. Sipas GSM

    Association 82% e tregut global mobile përdor GSM. GSM përdoret nga 3

    miliardë njerëz në 212 shtete. Kudogjendja e tij bën të mundur shërbimin

    roaming midis operatorëve mobile. Në këtë mënyrë abonentët mund ti

    përdorin telefonat e tyre pothuajse në çdo vend të botës. Në ndryshim nga

    paraardhësit e tij, GSM është tërësisht dixh

    të dhënave në GSM është më i thjeshtë.

    Lehtësimi i komunikimit të të dhënave

    dhe transmetimin e të dhënave. Lëshimi 97 i shtoi standartit aftësi për të paketuar të dhënat. Ky shërbim u quajt

    GPRS(General Packet Radio Service)

    duke përdorur EDGE(Enhanced Data Rates for GSM Evolution)

    Një ndër tiparet më thelbësor të GSM është karta

    e lëvizshme e cila ruan informacion mbi abonentin dhe numrat e tij të telefonit. Kjo i mundëson përdoruesit të

    ndryshojë aparatin pa humbur informacion. Disa operatorë mund edhe ta pengojnë një gjë të tillë duke lejuar që

    në një telefon të përdoret vetëm një kartë SIM, çka quhet SIM locking

    Leksion 2 Sistemet e komunikimit Celular

    Celular

    Metodat e aksesimit FDMA, TDMA, CDMA

    etj

    Teknologjitë dhe arkitekturat wireless

    midis pajisjeve të lëvizshme është faktori kyç që mundëson ekzistencën dhe funksionimin e

    shërbimeve mobile. Në këtë leksion do të trajtohen teknologjitë wireless që suportojnë shumicën e telefonave dhe

    pajisjeve mobile si edhe arkitekturat që mbështesin teknologjitë. Llojet e ndryshme të teknologjive ndryshojnë nga

    njëra tjetra nga protokollet e komunikimit, data rate, hapësira e mbulimit, energjia që konsumojnë etj. Në

    përgjithësi teknologjitë wireless ndahen në teknologji me diapazon të ngushtë(short ran

    Historikisht forma më e rëndësishme e komunikimit është komunikimi celular. Telefonat 1G

    të pajisur vetëm me këtë teknologji duke qenë se shërbimi kryesor i tyre ishte voice driven dhe e vetmja

    lidhja me operatorin e rrjetit. Me ardhjen e telefonave

    shërbimet e para me diapazon të shkurtër si Infrared(IRDA). Të tjera teknologji me diapazon të shkurtër që u

    WLAN. Risia më e fundit është IEEE WLAN e cila si teknologji ka një bandë më të

    Sot përveç komunikimit zanor pajisjet mobile përdoren edhe për të aksesuar internetin. Dy elementë të

    rëndësishëm që mundësojnë këtë shërbim janë GPRS dhe WAP.

    Global System for Mobile communication)

    GSM u prezantua për herë të parë në telefonat 2G. Eshtë standarti i

    më popullor sot për sot për telefonat mobile. Sipas GSM

    Association 82% e tregut global mobile përdor GSM. GSM përdoret nga 3

    Kudogjendja e tij bën të mundur shërbimin

    roaming midis operatorëve mobile. Në këtë mënyrë abonentët mund ti

    përdorin telefonat e tyre pothuajse në çdo vend të botës. Në ndryshim nga

    paraardhësit e tij, GSM është tërësisht dixhital. Prandaj edhe komunikimi i

    të dhënave në GSM është më i thjeshtë.

    Lehtësimi i komunikimit të të dhënave lejoi që GSM të fusë në përdorim shërbimin SMS(Short Text Messaging)

    Lëshimi 97 i shtoi standartit aftësi për të paketuar të dhënat. Ky shërbim u quajt

    GPRS(General Packet Radio Service). Ndërsa lëshimi 99 solli shpejtësi më të lartë të transferimit të të dhënave

    EDGE(Enhanced Data Rates for GSM Evolution).

    Një ndër tiparet më thelbësor të GSM është karta SIM(Subscriber Identity Module). Karta SIM është një kartë smart

    e lëvizshme e cila ruan informacion mbi abonentin dhe numrat e tij të telefonit. Kjo i mundëson përdoruesit të

    informacion. Disa operatorë mund edhe ta pengojnë një gjë të tillë duke lejuar që

    në një telefon të përdoret vetëm një kartë SIM, çka quhet SIM locking dhe që në disa vende nuk është e ligjshme.

    Sistemet e komunikimit Celular

    midis pajisjeve të lëvizshme është faktori kyç që mundëson ekzistencën dhe funksionimin e

    shërbimeve mobile. Në këtë leksion do të trajtohen teknologjitë wireless që suportojnë shumicën e telefonave dhe

    eknologjitë. Llojet e ndryshme të teknologjive ndryshojnë nga

    data rate, hapësira e mbulimit, energjia që konsumojnë etj. Në

    (short range) dhe sistemet e

    Historikisht forma më e rëndësishme e komunikimit është komunikimi celular. Telefonat 1G

    të pajisur vetëm me këtë teknologji duke qenë se shërbimi kryesor i tyre ishte voice driven dhe e vetmja

    Me ardhjen e telefonave GSM u prezantuan edhe

    Të tjera teknologji me diapazon të shkurtër që u

    e cila si teknologji ka një bandë më të

    Sot përveç komunikimit zanor pajisjet mobile përdoren edhe për të aksesuar internetin. Dy elementë të

    SMS(Short Text Messaging), Fax

    Lëshimi 97 i shtoi standartit aftësi për të paketuar të dhënat. Ky shërbim u quajt

    . Ndërsa lëshimi 99 solli shpejtësi më të lartë të transferimit të të dhënave

    Karta SIM është një kartë smart

    e lëvizshme e cila ruan informacion mbi abonentin dhe numrat e tij të telefonit. Kjo i mundëson përdoruesit të

    informacion. Disa operatorë mund edhe ta pengojnë një gjë të tillë duke lejuar që

    dhe që në disa vende nuk është e ligjshme.

  • Programim Mobile Leksion 2 Sistemet e komunikimit Celular

    2

    1.1. Rrjeti GSM Rrjeti GSM ndahet në tre sisteme kryesorë:

    1. Sistemi switching(SS - Switching System). 2. Sistemi base station(BSS - Base Station System). 3. Sistemi i operimit dhe i suportit(OSS - Operation and Support System).

    Figure 1 - Rrjeti GSM

    1.1.1. Sistemi Switching SS është përgjegjës për kryerjen e telefonatave dhe funksioneve të tjerë që lidhen me abonentët. Ka këto njësi

    funksionale:

     Home location register(HLR) HLR është një bazë të dhënash që përdoret për të ruajtur dhe menaxhuar abonentët. HLR konsiderohet si

    baza më e rëndësishme e të dhënave duke qenë se ruan të dhëna të përhershme mbi abonentët duke

    përfshirë këtu informacion mbi profilin e shërbimit që ka zgjedhur, vendndodhjen e tij dhe statusin e

    aktivitetit. Kur dikush abonohet në një operator ai regjistrohet në bazën HLR të atij operatori.

     Mobile Services Switching Center(MSC). MSC kryen funksionet switching të telefonisë. Kontrollon telefonatat nga një telefon në tjetrin dhe kryen

    funksione të tjerë si tarifimi, ndërfaqe për rrjetin etj.

     Visitor Location Register(VLR).

  • Programim Mobile Leksion 2 Sistemet e komunikimit Celular

    3

    VLR është një bazë të dhënash që mban informacion të përkohshëm mbi abonentët. Ky informacion i

    duhet MSC për ti shërbyer abonentëve që i vizitojnë. Një VLR është gjithmonë e integruar me MSC. Kur

    një abonent së bashku me telefonin e tij celular kalon në një zonë MSC të re ath VLR që është e lidhur me

    MSC do të kërkojë nga HLR të dhëna rreth abonentit. Më vonë, nqs abonenti(ose mobile station) kryen

    një telefonatë atëherë VLR do të ketë informacionin e nevojshëm për të kryer telefonatën pa qenë nevoja

    të pyesë gjithmonë HLR.

     Authentication Center(AUC). AUC siguron parametrat e autentikimit dhe enkriptimit që verifikojnë identitetin e përdoruesit në çdo

    telefonatë. AUC i mbron operatorët celularë nga ndonjë ndërhyrje e mundshme në rrjetin e tyre.

     Equipment Identity Register(EIR). EIR është një bazë të dhënash që mban informacion mbi identitetin e pajisjes mobile gjë që pengon

    telefonatat e vjedhura ose të paautorizuara. AUC dhe EIR implementohen ose si nyje të vetme ose si nyje

    të komb