Kulla e Ekuilibrit (Leksion 11)

download Kulla e Ekuilibrit (Leksion 11)

of 46

  • date post

    02-Jun-2018
  • Category

    Documents

  • view

    293
  • download

    2

Embed Size (px)

Transcript of Kulla e Ekuilibrit (Leksion 11)

  • 8/10/2019 Kulla e Ekuilibrit (Leksion 11)

    1/46

    Kulla e kuilibritulla e kuilibrit

    1

  • 8/10/2019 Kulla e Ekuilibrit (Leksion 11)

    2/46

    4.1eshtjetepergjithshme

    Studimiikulles seekuilibrit,oseirezervuaritteekuilibritngaanahidraulike,eshtestudimiilevizjessepaqendrueshmene

    shtretertembyllurnenveprimineforcaveteinercisetelengjevetepandrydhshme,negypezimetepadeformueshme

    (joelastike).

    u ezg urpro eme nx n er ee e e u em e e meme eng e egypez merea e,qenenvepr m ne orcave e

    shtypjesndrydhendhedeformohenpor,dukeqeneseketodukurinekrahasimmedukurineneteresinukluajneasnjerolnga

    anapraktike,nepercaktiminevleres separametravekryesore presionitpdheshpejtesisevnevaresitekohesdhe

    tekoordinatave,nukmerrenparasysh.

    Kullaeekuilibriteshtenjekulleqevendosetnevendinetakimittederivacionitqepunonmepresiondhetegypezimitte

    . , , ,

    sajmetethjeshte,neatecilindriken,nemenyreskematike,kjokulleeshtetreguarnefiguren4.1.

    2

  • 8/10/2019 Kulla e Ekuilibrit (Leksion 11)

    3/46

    Kulla

    e

    ekuilibrit

    ndertohet

    per

    dy

    qellime

    kryesore:

    Kulla

    e

    ekuilibrit

    ndertohet

    per

    dy

    qellime

    kryesore:

    1. Tembrojederivacioninqepunonmepresionngagrushtihidraulik.

    2. Tezvogelojegrushtinhidrauliknetubacionineturbinave.

    ezervuar urn z m e rocen ra epa surme u ee u r an en rys mn ve ,m sv eresse ma s ma e

    neasajminimale,pershkakteperpunimittevellimittedobishem.

    KurniveliirezervuaritAeshtenekuotenmaksimaledheturbinatmarrinnjeprurjetepandryshuarQa,dmthprurjaetunelit

    tederivacionitQ=Qanederivacioninkemihumbjethw,ndersanetubacionineturbinavehwa.

    Pernjembylljetemenjehershmeteturbinave,dmthkurbehetQa=0,paraaparatitdrejtueslindnjegushthidraulikpozitivi

    , ,

    ndodhtenesisterninpakulleekuilibri.

    Neketemenyretuneliiderivacionitnukpreketfare

    ngagrushtihidraulikdhe,nevetetubacionine

    turbinave,ngazvogelimiigjatesisesereflektimitprej

    >> ,

    zvogelohetnemenyretendjeshme.

    3

  • 8/10/2019 Kulla e Ekuilibrit (Leksion 11)

    4/46

    Mirepo,masaelengutqeeshtedukelevizurmeshpejtesivnetunel,nenveprimineforcavete inercise,dukegjeturte

    mbyllurtubacionineturbinavedoterrisenivelinekullesseekuilibritngakuotaa,nenivelinstatik0dhemepasderine

    kuotenb.

    Kurnivelinekulleneekuilibritarrinkuotenmaksimaleb,netunelshpejtesiaerrjedhjesseujitbehetzero.Mireponekete

    cas ,meqenese em n eren e pre u essee u r nerezervuar ne um z m ,u ne une on emarres p e e s e e

    levizengakullaeekuilibritpernerezervuarinefumizimitA.Poredheneketerast,nenveprimineforcaveteinercisetemases

    selengutqendodhetnetunel,niveliiujitnekullepasitearrijenivelinstatik0,dotevazhdojeteuletderinekuotenminimale

    C.Kurniveliiujitnekullendodhetneketepike,shpejtesianetunelbehetperserizero.Neketecast,nenrenienujidote

    fillojetemarreshpejtesietelevizengarezervuariAnekullenCdhekeshtumerradhedukekryerlekundjetabcd..

    .

    4

  • 8/10/2019 Kulla e Ekuilibrit (Leksion 11)

    5/46

  • 8/10/2019 Kulla e Ekuilibrit (Leksion 11)

    6/46

    PermbylljenepjesshmeteprurjesseturbinavengaQaneQa1

  • 8/10/2019 Kulla e Ekuilibrit (Leksion 11)

    7/46

    Lartesiaekulles,pamarreparasyshrezervenesipermedheteposhtme,porvetemzonenelekundjevetemundshmekufitare

    tenivelitteujit,percaktohetngashprehja:

    ose ur >

    Siperfaqjaterthoreekulles,nevaresitetreguesvetesistemitmundtearrijedisadhjetrametrakatrore,ndersalartesiaSo

    gjithashtunedisadhjetrametra.Prandaj,lidhurmevellimetemedhatepunimeveteveshtiraperndertiminetyre,nentoke

    ' , .

    Deritaninevendintonejane ndertuardisakulla

    ekuilibri,teparencilindrikemeHCeShkopetitneMat,

    tedytenmedhomameHCBistrica1neBistricedhe

    .

    Tetreketokullanentokesorejanehapurneshkemb.

    EparadiametrinekullesekaD=12,5mdmth

    =122m2dhelartesiaSo 30m.

    7

  • 8/10/2019 Kulla e Ekuilibrit (Leksion 11)

    8/46

    Nellogaritjenhidrauliketekullaveteekuilibrit,pasieshtepercaktuartipiityre,paraqitendyproblemekryesore:Nellogaritjenhidrauliketekullaveteekuilibrit,pasieshtepercaktuartipiityre,paraqitendyproblemekryesore:

    ProblemiipareProblemiipare:eshtedhenesiperfaqjatepercaktohetlartesiaSodheanasjelltas.

    Problemiidyte:Problemiidyte:eshtedhenekulla,tesigurohetamortizimiilekundjevenete.Prakerkohetqelekundjetpascdomanovrimite

    vijnedukeuzvogeluardmthqeujitemoskalojepernjefarekohekufirinesiperm,sepseshkaktondemetendryshmederine

    s a err m neve e rocen ra ;ne en e en o eas emosu e nen uo ene yr esne u ac on ne ur naveqe e

    shkaktojefutjeneajritneturbinaetj.

    Nenjesistemtedhenetenjehidrocentrali,kullaeekuilibriteshteeleverdishmeteperdoret,kur:

    l

    .

    Megjithate,vitetefunditlidhurmezgjatjenekohesse

    manovrimitTmneturbinapershkakterritjessecilesi

    elektriketegjeneratoreve,qelejojnelidhjeteshkurtra

    ,

    sotkemisistemetetillahidrocentraleshpakulla

    ekuilibriper

    8

  • 8/10/2019 Kulla e Ekuilibrit (Leksion 11)

    9/46

  • 8/10/2019 Kulla e Ekuilibrit (Leksion 11)

    10/46

    ku,dukepjesetuarngatedyaneteketijbarazimimeL,dukebere=1dhedukeeshkruarketeshprehjeneforme

    , .

    Kyeshtebarazimiipergjithshemdiferencialilevizjessepaqendrueshmeneshtretertembyllur.Kyeshtebarazimiipergjithshemdiferencialilevizjessepaqendrueshmeneshtretertembyllur.

    Neshprehjen(4.7)dukeishkruardykllapateparaneformediferenceenergjiepotenciale,perdyprerje1.1dhe2.2,dmth.

    .

    Gjithashtu,dukeeshkruarkllapenetretetepoatijbarazimineformediferenceenergjiekinetike,ku:

    (4.10)

    sh reh a 4.8 merrformen: 4.11

    ose: (4.12)

    Shprehja(4.12)quhetbarazimidinamikilevizjessepaqendrueshmeneshtretertembyllur.Shprehja(4.12)quhetbarazimidinamikilevizjessepaqendrueshmeneshtretertembyllur.

    KybarazimshprehedhenjehereekuilibrindinamiktelengjevetedhenengaEuleri,dmthshumeekaterforcaveqeveprojne

    necdokilogramlengnelevizje:forcapotencialeIPqeeveatenelevizje,forcakinerikeIK,forcahidraulikeIheshkaktuarnga

    humbjetnegjatesidheforcaeinerciseIiqekundershtonlevizjenegdokilogramlengu,eshtebarazme

    zero.

    10

  • 8/10/2019 Kulla e Ekuilibrit (Leksion 11)

    11/46

    Kurbehetfjalepernjederivacion,kusiperfaqjaegjalleerrjedhjesSmbetetepandryshuarmegjatesine,dmth ,

    s rr e m = e ,ne araz m n nam = e,s ru e :

    (4.13)

    . .

    (4.14)

    Pasihumbjetvarenmeshpejtesinenekatror,vendosimshenjen+qetemarrimparasyshdrejtimineforcesserezistencesnga

    humbjethidraulike,dmthkurshpejtesiakadrejtiminngaAneCmarrimshenjenplus,ndersa,kurkadrejtiminngaCneA

    g. . marr ms en enm nus.

    Barazimin(4.14)eshtebarazimithemelorilekundjevetenivelitteujitnekulleneekuilibrit.Barazimin(4.14)eshtebarazimithemelorilekundjevetenivelitteujitnekulleneekuilibrit.

    11

  • 8/10/2019 Kulla e Ekuilibrit (Leksion 11)

    12/46

    Kurderivacioni(tuneli,gypezimiprejCelikuosebetonitearmuar)perbehetprejKpjeseshmediameterdheashpersite

    ndr shme 4.2 atehereY ne sh reh en 4.14 ercaktohet si shume esore eYvette cdo ese:

    (4.15)

    u es pre urs pe tes neec op esen erm ets pe tes sesen eresp ese mt :

    sidhemodulineshpejtesisenekatror ,ponevartesitemodulitteshpejtesisesenjerespjese,p.sh.tepjesespare:

    .

    dhedukeizevendesuarneshprehjen(4.15),kemi:

    (4.18

    ku:

    dhe

    12

  • 8/10/2019 Kulla e Ekuilibrit (Leksion 11)

    13/46

    Pertemarreparasyshhumbjetevenditnederivacion,gjymtyriidyteishprehjes(4.14)duhettezevendesohetmehumbjete

    er ithshme te atesise edhe te vendit dmth.

    ku:

    ose,dukepaturparasyshnjederivacionedheteperbere,neshprehjen(4,13)duhetzevendesuarLb meLb,dmth:

    (4.23)

    ,

    (4.24)

    13

  • 8/10/2019 Kulla e Ekuilibrit (Leksion 11)

    14/46

    Pertepasurmeteqartelevizjenepaqendrueshmeneshtretertembyllur,poshqyrtojmelevizjeneujitnegypinetreguar

    ne fi uren 4.3 kur he im me n ehere llaken e ka mb llur rer en 2.2. Duke zbatuar barazimin e Bernulit te kesa leviz e e

    neformenetijmetethjeshte(4.4)perrastinideal(hw=0),dhedukemosmarreparasyshhumbjethiteinercise,kemi:

    DelseeshtejashtellogjikesqetedaleH=0,ndersa,poperhw=0,dukemarre

    parasyshhumbjeteinercisehi,kemi:

    kunerastinedhene,shpejtimi ,sirrjedhimintegralieshteibarabartemeH,prandajdukeuvertetuarbarazimi

    del e ne rastin e dhene forcat kr esore ane ato te inercise.

    14

  • 8/10/2019 Kulla e Ekuilibrit (Leksion 11)

    15/46

    Pertepasurmeteqartekuptiminfiziktebarazimitthemelor(4.14)telekundjeveteujitnekulleneekuilibrit,po

    sh rto me leviz en e n e len u ne sistemin e tre uar ne fi uren 4.4.

    Kurnivelinerezervuareshtestabilizuarnekuoten00,nesistemeshtevendosurvijapjezometrike00'dhengadisniveliidy

    pjezometravepercaktohenhumbjethwtepjesessegypitmegjatesiL.Kurnivelineketerezervuaruletgradualisht,prej

    kuotes11ne22,shpejtesianegypgradualishtzvogelohetpasigradualishtzvogelohetedhereniaH.Dukeuzvogeluar

    shpejtesiamekohen,negyplindnjeforceinercienedrejtimterrjedhjes,dmth:

    ecilaendihmonrrjedhjen,prandajpotefiksojmeniveletepjezometrave,kurnivelinerezervuareshtedukekaluarneper

    kuoten00,netecilenupercaktuanhumbjethw,delqedisniveliityrey1hw.

    15

  • 8/10/2019 Kulla e Ekuilibrit (Leksion 11)

    16/46

    4.3Llogaritjaanalitikeekullesseekuilibrit

    Tre uesit kr esore hidraulike er Cfaredo leviz e te len ut ane d : Presioni dhe Sh e tesiav.

    NerastinekullesseekuilibritvendinepresionitpezendryshimiyiniveleveterezervuarittefumizimitAdhetekullesse

    ekuilibritC.

    Shpejtesiaelevizjesneketerasteshteshpejtesiavelevizjesseujitnederivacion.

    Pertegjeturdytreguesitkryesore,televizjessepaqendrueshme,y=f1(t)dhev=f2(t),doteperdorimdybarazimekryesore,

    atetelekundjeve(4.14)nekulleneekuilibritdheatetevazhdueshmerise.

    (4.14)

    Barazimiivazhdueshmerisenevendinkutakohet

    ,

    shkruhet:

    (4.27)

    ku,SVdteshtevellimiqevjenngaderivacionigate

    kohesdt

    dyvellimiqevjenngakullaeekuilibrit

    Qadtvellimiqeshkonpernegypezimine

    turbinave,pogjatekohesdt.

    16

  • 8/10/2019 Kulla e Ekuilibrit (Leksion 11)

    17/46

    Sistemiqezgjidhdyfunksioneteparametravetekerkuar,kurmarrimparasyshedhehumbjetevendit,mundteshkruhet:

    (4.28)

    Kurkemimbylljetemenjehershmetetegjitheturbinave,dmthkurQa=0, ngabarazimiivazhdueshmerisenxjerrim:

    (4.29)

    dheprejtij: (4.30)

    Dukezevendesuarnebarazimineparetesistemit(4.28)vlerenvdhedv/dtngashprehjet(4.29)dhe(4.30),nxjerrim:

    (4.31)

    ku:

    dhe

    Zgjidhjaebarazimitdiferencialterendittedyte(4.31)

    jepy=f(t),dmthlekundjetnekulleneekuilibritnedmthlekundjetnekulleneekuilibritne

    vartesitekohespervartesitekohesperQQaa=0=0..

    17

  • 8/10/2019 Kulla e Ekuilibrit (Leksion 11)

    18/46

    Mirepo,megjithesebarazimi(4.31)jepzgjidhjevetemperrastinQa=0,aizgjidhetdhemeveshtiresi.Pernjezgjidhjeteplote

    analitike be meA=0 dmthL'=0 e eshte end a e lekund eve er rastin ideal ku:

    Atehereshprehja(4.31),shkruhet:

    Barazimiinxjerreeshtebarazimidiferencialilekundjeveharmonikemeperiodelekundjeje:

    n ersa, araz m t perg t s emes te: .

    Dukediturnebaraziminemesipermpert=0,

    Ku:V0eshteshpejtesiafillestarenetunel,perlevizjeneqendrueshmenete,delqe:

    PertegjeturkonstantenedyteC2tebarazimit(4.36),derivojmekundrejttse,ku:

    Neketebarazimpert=0,delqe:

    ku,dukepasurparasyshvlerenedy/dt ngashprehja(4.29),nxjerrim:

    18

  • 8/10/2019 Kulla e Ekuilibrit (Leksion 11)

    19/46

    Dukeshenuarme:

    (4.41)

    Shprehja(4.36)mundteshkruhet: (4.42)

    ose:

    e un etma s ma epern erasttet e ea nx rrenpers n t+ = , mt :

    19

  • 8/10/2019 Kulla e Ekuilibrit (Leksion 11)

    20/46

  • 8/10/2019 Kulla e Ekuilibrit (Leksion 11)

    21/46

    Mezmadhiminesiperfaqes, zgjatetperiodaelekundjeve,zvogelohetamplitudamaksimaleelekundjeveYmaks,

    zmadhohet sh e tesia maksimaleVmakse leviz es se u it ne tunel ndersa ndodh e kunderta me zvo elimin e sa .

    Lartesiaepasterekullesneketerastdel:

    Meaneteshprehjevetemesiperme,nenjesistemtedhenetunelkullepernjesiptsrfaqetecaktuartekulles,mundte

    gjejmelehtesisht lartesineSotesajdheanasjelltas,perlartesineedheneSo(oseymaks),mundtepercaktojmesiperfaqen

    .

    21

  • 8/10/2019 Kulla e Ekuilibrit (Leksion 11)

    22/46

    Perfundimetemesiperme,megjithesemjaftteperaferta,janetevlefshmeedheperrastinelekundjeveteamortizuara,kur

    marrim aras sh humb et.

    Perpercaktiminengritjesmaksimale

    dheteuljesmaksimale,pasngritjes

    separenesisteminreal,kurmarrim

    humbjetperrastinQa=0,perdoren

    grafiketefigures4.6.

    Dukeshenuarme: bejmepjestimin ku:yopercaktohetngashprehja(4.37)pastajmendihmen

    egrafikutgjejmevleftat dhe ngatecilatnxjerrim:

    Perllogaritjeteshpejtamundteperdorimshprehjeteperaferta:

    Ketoshprehjejanemjafttesakta,kury0 0.7ym.

    22

    Sh h k ik l l k dj k ll i j dhi l lli i h j k ij j j i

  • 8/10/2019 Kulla e Ekuilibrit (Leksion 11)

    23/46

    Shpeshnepraktike,pertezvogeluarlekundjetnekulle,sirrjedhimpertezvogeluarvellimin,nehyrjekrijojmenjerezistence

    hidraulike ne erm et n ushtimit te si erfa es se kulles Fi .4.7 .

    Humbjethidraulikeneperrezistencehws,tecilatjanehumbjeshtesenesisteminderivacionkulleekuilibri,mundteshprehen:

    kuseshtekoeficientiirezistences, V0shpejtesianetuneldheKnjekoeficientperpjestimi,icilitregonsapjesete

    humbjevetederivacionitperbejnehumbjeterezistences,dmth.

    eno meme n etregues, c aperpermasag ates ne, u:

    23

    M dih fik t t fi 4 8 l kt dh l dh K j j l

  • 8/10/2019 Kulla e Ekuilibrit (Leksion 11)

    24/46

    Mendihmenegrafikuttefigures4.8,pervlerenecaktuar dhe:pervlerenedheneK,gjejmevleren .

    en mene esa v erepre gra u . v eren ,pas a meane e e yrev eraveperca o me:

    24

  • 8/10/2019 Kulla e Ekuilibrit (Leksion 11)

    25/46

    Grafikuifigures(4.8)meanetevijes0M,ku ,ndahetnedyzonaadheb.

    Nezonenaku mezmadhimine

    zmadhohet ,dmthmezmadhimineshpejtesise fillestare V0netunelinederivacionit,zmadhohetamplituda

    elekundjeve,ndersanezonenb,pershkaktezmadhimitte humbjevenerezistencemenjeritemmeteshpejtese

    energjiakinetikenederivacion,mezmadhimineshpejtesise V0lekundjetzvogelohen.

    PerK=0,dmths=0,kurs'karezistence,tedhenateshprehjeve(4.49)dhe(4.54)duhetteperputhen,pasijanenisurngai

    njejtibarazim(4.31)dhejanetevlereshmeperQa=0.

    25

    4 4 Llogaritja grafike e kulles se ekuilibrit

  • 8/10/2019 Kulla e Ekuilibrit (Leksion 11)

    26/46

    4.4 Llogaritjagrafikeekullesseekuilibrit.

    Simetodegrafikellogaritjeje,kjometodelejonnjefaregabimigjatendertimitgrafikporqeeshteplotesishtilejueshemper

    qellimepraktike,gjithashtu,perteberezgjidhjenmeanetekesajmetodeduhetnjekohemeegjatedhenjepunemee

    madheseperzgjidhjeneketijproblemimeanenendonjemetodetjeteranalitike,megjithate,kjometodellogaritjekanje

    vargtemirash,tecilatjanetepakrahasueshmemetemetatqeupermendenmelart.

    Metodagrafikeellogaritjesselekundjevetenivelitteujitnekulleneekuilibrit,studjonrastinrealtelekundjeve,dmth merr

    parasyshhumbjethidraulikenederivacionpercdoligjhumbjeje ,studjoncdondryshimteprurjeste

    tur navepre a= one a= eanas e tas, ep ovetemamp tu atma s ma ete e un eve , ose eper o ene

    lekundjeveT,porligjshmeriney=f1(t)dhev=f2(t);jepzgjidhjepertegjithellojetekullaveteekuilibrit;merrparasysh

    ligjshmerineembylljesautomatiketeaparatitdrejtuesteturbinave;dhe,krahasketyre,eshtenjemetodeethjeshtedhe

    pervetesohetshpejt.

    26

    Kjo metode eshte bazuar ne zgjidhjen grafike te sistemit diferencial (4 28) Ky sistem duke nxjerre prej secilit barazim

  • 8/10/2019 Kulla e Ekuilibrit (Leksion 11)

    27/46

    Kjometodeeshtebazuarnezgjidhjengrafiketesistemitdiferencial(4.28). Kysistem,dukenxjerreprejsecilitbarazim,

    erkatesisht dvdhe d mund te shkruhet:

    Dukekaluarngadiferenciali,memadhesishumetevoglatecaktuara,kysistemmundteshkruhetedheneformen:

    (4.56)

    Gjateintegrimitgrafikteketijsistemipranohetnjeintervalicaktuarkohet=5 20sek,osememirenjeintervalitilleqe

    gatenjeperiodelekundjejetekemi810pikatendertimittekurbesselekundjeve

    y=f(t).Ateherenebarazimineparetesistemit(456),pernjevleretecaktuarte

    variablit(yhw),mundtepercaktojmeanalitikishtfunksioninVsinjefunksion

    . ,

    (4.57)

    mundtabejmeedhegrafikishtmeanetegrafikuttetreguarnefiguren4.10a.

    27

  • 8/10/2019 Kulla e Ekuilibrit (Leksion 11)

    28/46

    Nefiguren4.11tregohetndertimiiintegrimitgrafiktesistemit4.28.

  • 8/10/2019 Kulla e Ekuilibrit (Leksion 11)

    29/46

    e gu e . t ego et de t teg t g a te s ste t . 8.

    Para rakisht er ndertimin e keti rafiku ndertohen rafiket e fi ures 4.10 4.28

    dhevijaeperkulurKKehumbjevehw.

    DukeunisurngashpejtesiaVoeujitnederivacionparamanovrimit,hiqetnjevertikalederitevijakk.LartesiaVoa paraqet

    humbjethw nederivacionnelevizjeneqendrueshme,paramanoviimitderinekohent=0,

    29

    ndersakuotaepikesajepnivelineujitnekulleneekuilibrit,dmthneketecasty0=hw0.Dukepranuarqegjateintervalittepare

  • 8/10/2019 Kulla e Ekuilibrit (Leksion 11)

    30/46

    p j p j , y p q gj p

    tsh e tesia e derivacionitVombetet e andr shueshme ercakto me ndr shimin e nivelit ne kulle ate keti intervali. Duke

    ditury0dhey0,gjejmey1=y0 y0,dmthnivelineujitnekullenembarimteintervalittepare,osenefillimteintervalitte

    dyte.Kurnjohimvleren(yhw)gjateintervalittepare,dmth

    mundtegjejmendryshimineshpejtesisenederivacionV1,gjateketijintervali,silargesihorizontaleepikes1ngavertikaljae

    hequrngaV0.

    Pika1percaktohetngaprerjaevijeshorizontaleqehiqetngapikay1mevijena1,qehiqetparalelmevijenmm.Dukehequr

    ngapika1njevertikaleteboshtiiabshisave,gjejmeshpejtesineV1nefillimteintervalittedyte.

    30

    DukediturshpejtesineV1dhe,dukepranuarqeajombetetepandryshuargjateketijintervali,percaktohenhumbjethidraulike

  • 8/10/2019 Kulla e Ekuilibrit (Leksion 11)

    31/46

    ne derivacionhw1=V1bdhe ndr shimi i nivelit ate keti intervali 1. Kur n ohim 1mund te e me nivelin e u it ne kulle ne

    mbarimteintervalittedyteosenefillimteintervalittetretey2=y1 y1.Dukepasurhw1dhey2mundtepercaktojmevleren

    (yhw)2=y2hw1 nembarimteintervalittedyte,vlereecilanefiguren4.11paraqetdisnivelinndermjetpikesy2 dhepikesb.

    Kurnjohimvleren(yhw)2mundtegjejmendryshimineshpejtesisenederivacioninV2gjateintervalittedytegraftkishtne

    figuresilargesihorizontaleepikes2ngavertikaljaehequrngaV1.Pika2percaktohetngaprerjaehorizontalessehequrnga

    y2mebijenb2tehequrngapikabparalelmevijenmm.Ngapika2dukehequrnjevertikalederiteboshtiiabsisave,

    gjejmeshpejtesineV2nefillimteintervalittetrete,etj.

    31

    Neketemenyrenendertojmevijeneperkulurneformespiralia1234...M,ecilajepgrafikishtfunksioninV=f(y),osey=f(V).

  • 8/10/2019 Kulla e Ekuilibrit (Leksion 11)

    32/46

    Duke ndare boshtin e abshisaveotne intervale te barabarte kohet me anen e s iralitAMnderto me vi en e lakuar 01' 2'

    3'...F,ecilaparaqetgrafikishtfunksioninekerkuary=f(t).Meanetefunksionitgrafiky=f(t)mundtegjendetpografikisht

    funksioniV=f(t).

    Nefiguren4.11eshtetreguarrasti,kurkeminjezvogelimteprurjesteturbinavengaQa1 neQa2dmthkurQa1>Qa2dheQa1>0.

    32

    Integrimigrafikitreguarneketefigureeshteivlershemedhekurkeminjezmadhimteprurjesdmth,kurQa10.

  • 8/10/2019 Kulla e Ekuilibrit (Leksion 11)

    33/46

    Ne fi uren 4.12 eshte tre uar inte rimi rafik i n e rasti te tille.

    Nendertimetgrafiketepershkruaramelartduhettekihenparasyshdyceshtje:eparapershpejtesiV0temerretshpejtesia

    nederivacionparamanovrimitndersa,perQaprurjaqembetetneturbinapasmanovrimitdheedyta,qevijatmmdhe11

    tehidhennegrafikmeanetetangentevetekendevedhe,dukemarreparasyshshkalleteboshtevetekoordinatave

    Vdhey.

    33

    4.5Llojetekullaveteekuilibrit.

  • 8/10/2019 Kulla e Ekuilibrit (Leksion 11)

    34/46

    Kullat e ekuilibrit ane te shumello shrne or me kr esoret ane kullat e tre uara ne fi uren 4.13.

    Kullaeekuilibritmeformecilindrike,ecilaeshtepershkruarmelartmehollesi(fig.4.13a),eshtekullameethjeshtesinga ana

    eformesashtuedhengaanaellogaritjeshidraulike.Kjokulleperdoretkursasiaelevizjessemasesseujitnederivacionnuk

    eshteshumeemadhe,dmthkurlekundjetnukdalintepertemedha.Dukepranuarqeshpejtesianederivacionmerret

    zakonishtV=1.54m/sek,delsekjokulleperdoretperderivacioneteshkurtra.Keshtup.sh.nehidrocentralineShkopetitne

    luminMatkuderivacionikanjegjatesiL=360meshteperdorurnjekulleekuilibricilindrikemediameterD=12.5mdhelartesia

    rreth25m.

    34

    Kullaeekuilibritmedhoma(fig4.13b),eperberengadydhoma,njeesipermedhenjeeposhtme,perdoretkurlekundjet

  • 8/10/2019 Kulla e Ekuilibrit (Leksion 11)

    35/46

    ane te medha dmth zakonisht kur derivacioni eshte i ate. Keshtu .sh. ne hidrocentralinBistrica Iku derivacioni ka n e

    gjatesirrethL=5000m,eshteperdorurkulleetille,kudhomaesipermekaformenenjekanalitehapurndersadhomae

    poshtemekaformenenjetuneli.Kjokullellogaritetngaanahidraulike,grafikishtsinjekullecilindrikevecseduhetpasur

    parasyshqe,kurniveliiujitkalonnedhomenesipermeperdoret dhe dhekurniveliiujitkalon

    dhomenedyteperdoret dhe

    ku,1dhe2janeperkatesishtsiperfaqethorizontaletesecilesdhome.

    35

    Kullaeekuilibritmesiperfaqegradualishttendryshuar(fig.413c)perdoretsidhekullamedhomaperderivacionetegjata.

  • 8/10/2019 Kulla e Ekuilibrit (Leksion 11)

    36/46

    N e forme e tille e et zakonisht kur kemi n e ha e te tille nat rale ne forme konusi ose kur er vete eolo ine e shkembit

    germimibehetmelehte.Llogaritjaenjekulletetillemundtebehetgrafikisht,sikullamedhoma,dukemenduarqe

    siperfaqjaesajndryshonjoneformegradualeporneformeteshkallezuar.

    Kullaeekuilibritmekaperderdhes(4.13.c)perdoretgjithashtuperderivacionetegjata.Kjokulleekuilibrikatemetenseuji qe

    derdhetngakaperderdhesishkonkotpadheneenergji.Megjithate,ndersakullaeekuilibritmedhomadheajomesiperfaqe

    gradualishttendryshuarkanenjevellimshumemetevogelsekullacilindrike,kullamekaperderdheskanjevellimedhemete

    vogel.

    36

    Llogaritjahidraulikeekesajkullembipragunekaperderdhesit,behetgrafikishtdukevazhduar,ndertiminevijeszigzake

  • 8/10/2019 Kulla e Ekuilibrit (Leksion 11)

    37/46

    nderm et vi es se humb evekkdhe vi esV =f H . Funksioni i fundit endet duke barazuar rur en e derivacionit me rur en

    qederdhetngakaperderdhesi,dmth:

    ku:meshtekoeficientiiprurjessekaperderdhesit,Ddiametriikulles,Ssiperfaqjaegjalleederivacionit,Hlartesiae

    nivelitteujitmbipragunekaperderdhesit.

    Nefiguren4.14tregohetndertimigrafikperllogaritjenekullesseekuilibritmekaperderdhesperQa=0.

    37

    Kullaeekuilibritmerezistence(fig.4.13d),eshtenjekulleqeluannjerolpjesorsikulleekuilibri,dmthgrushtihidraulik

  • 8/10/2019 Kulla e Ekuilibrit (Leksion 11)

    38/46

    reflektohet eserisht ne kulle dhe eserisht ne rezervuarin e furnizimitA fi 4.1 randa si i tille derivacionit i nenshtrohet

    njepjeseteshtypjessegrushtithidraulik,nevartesiterezistencesnehyrjetekulles.Kjokulleekuilibriperdoretzakonishtne

    atoraste,kurshkembiitunelittederivacioniteshteifortedhe,parritjeteperforcimeveteveshjessetij,merrnjepjesete

    shtypjessegrushtitdhezvogelohennemenyretendjeshrnevelliminekulles.Llogaritjagrafikehidraulikebehetsiperkullen

    cilindrikekuvijaeperkulurkkformohetdukemarreparasyshhumbjetnederivacionhw dhehumbjetnerezistencehws.

    38

    Kullaeekuilibritdiferenciale(fig.4.13)eshtenjekulleekuilibrimekaperderdhesqenukeleujinteshkojekot.Sipasparimit

  • 8/10/2019 Kulla e Ekuilibrit (Leksion 11)

    39/46

    te funksionimit n a vete konstruksioni i sa k o kulle ekuilibri unon k esisht si kulle me ka erderdhes dhe eserisht si kulle

    ekuilibrimerezistence.

    Eshtenjeekulleekuilibrimjaftkompakte,ndertohetprejmetaliosebetonitearmuar,perdoretneatorastekurshkembieshte

    shumeiforte,osekurkyifunditmungon,kullandertohetperjashta.

    39

    Kullaeekuilibriteperbere(4.13e)eshtenjekulleeperberengabashkimiikullesseekuilibritmekaperderdhesmekullene

    k ilib i i Shk ll i ili i h k k ll hk ll h i i i

  • 8/10/2019 Kulla e Ekuilibrit (Leksion 11)

    40/46

    ekuilibrit me rezistence. Shkalla si as cilit arim unon me shume k o kulle varet n a shkalle e n ushtimit te rezistencave te

    vendosuranegypinebrendshemtekesajkulle.Perdoretsikullaemeparshrnedheeshtemekompakteseajo.

    40

    Kullaeekuilibritmedhomeajriosekullapneumatike(fig.4.13),eshtenjekullecilindrike,osekullemerezistenceepajisur

    dh i t l l k d t t K k ll k ilib i d t h t hk b t t k hk bi ht i f t

  • 8/10/2019 Kulla e Ekuilibrit (Leksion 11)

    41/46

    me dhome a ri er te zvo eluar lekund et ne te . K o kulle ekuilibri ndertohet ne shkemb ne rastet kur shkembi eshte i forte

    dheduhett'izvogelojmevellimetegermimit,osekurkullandertohetprejbetonitearmuarteveshurmekemishemetalike

    osethjeshtprejmetali,jashteshkembit.Ajriikomprimuaridhomesseajritdergohetzakonishtmeanetenjekompresori.

    Llogaritjahidraulikeetrekullaveteekuilibrittefunditbehetgrafikishtdukekombinuarmetodatgrafiketepesekullavetepara

    dhedukemarreparasyshspecifikeneseciles.

    Keshtu p.sh.,nekulleneekuilibritmedhomeajrinebarazimineparetesistemitdiferencial(4.28),mereniengjeometrikey

    duhetmarreparasyshdhereniaepresionit

    kuPxeshtepresioninedhomeneajritndersaP0presioniatmosferike.

    41

    4.6 Kushtetesigurimitteamortizimittelekundjevenesistemetmekulleekuilibri

  • 8/10/2019 Kulla e Ekuilibrit (Leksion 11)

    42/46

    domanovrimmeaparatindrejtuesteturbinavedmthdozmadhimosesdozvogelimsadoivogeliprurjesseturbinaveQa,

    shkaktonlekundje

    ne

    kullen

    eekuilibrit.

    ur e un e ,pasngacm m es ar,v ne u eezvoge uaramp u en,qu en e un e eamor zuaran ersa, urv ne

    dukezmadhuaramplitudenquhenlekundjetepaamortizuara.

    Lekundjetepaamortizuarajanetepadeshirueshrnedheterrezikshmepersisteminhidroteknik.Dukeuzmadhuar

    vazhdimishtamplitudaelekundjeve,ujikalonlartesineekullesseekuilibritdhemundteshkaktojedemenekulle,ne

    gypezimineturbinavedhenevetendertesenehidrocentralit.Poashtu,mezmadhimineamplitudesselekundjeve,kur

    ,

    prishjetenjetrajtshmeriseselevizjesseujitneturbinedheteshkaktojenjegoditjetemadhenete,etj.

    Sistemi,pertesiguruaramortiziminelekundjevenekulleneekuilibrit,duhetteplotesojedykushte:

    .

    dhe,kushtiidyte: (4.62)

    ku:C,R,Sdhehwjanetreguesitederivacionit,hwahumbjetnegypezimineturbinave,ndersaH0reniaepergjithshme.

    42

    Pertemarreparasyshndryshiminekoeficientittepunessedobishme(k.p.d)teturbines,icilindryshonmendryshimine

    renies se dobishme H0 hw hwa si erfa a horizontale e kulles ne sh reh en 4 61 rritet ne vleren 20 30%

  • 8/10/2019 Kulla e Ekuilibrit (Leksion 11)

    43/46

    renies se dobishme H0hwhwa si erfa a horizontalee kulles ne sh reh en 4.61 rritet ne vleren2030%.

    Dykushtetepermenduramelart,quhenkushteteTomasit,sipasemritteinxhinieriticilistudioiperhereteparekushtete

    amortizimittelekundjevenekullateekuilibrit.

    43

    Perteshpjeguarkuptiminfiziktekushtevetemesiperme,poshqyrtojmekushtinedyte.Perthjeshtimtevertetimevepo

    sheno me:

  • 8/10/2019 Kulla e Ekuilibrit (Leksion 11)

    44/46

    sheno me:

    Qeketejdelsefuqiaenjehidrocentrali,percaktohetngashprehja:

    DukeberederivatineshprehjessemesipermekundrejtVtebarabartemezero,dmth:

    nxjerrim:

    ku,dukezevendesuarketevlereneshprehjen(4.64),gjejmefuqinemaksimaleNmaksqemundtejapehidrocentralipernje

    gypez m epern e 0 te ene.

    Nefiguren4.15janeparaqiturgrafikishtmarredhenietN=f(V)dheHw=f(V)perkatesishtmevijateperkuluraOABdheOCD.

    44

    Hidrocentraletautomatikejanetepajisuramerregulatoreteshpejtesisepercdoturbine.Rregullatoriishpejtesisekaper

    qellimtembajekonstantnumrinerrotullimeveteturbines.Kursistemikerkonenergjimeshumesesajepturbina,bijenumri i

  • 8/10/2019 Kulla e Ekuilibrit (Leksion 11)

    45/46

    q j gj j p j

    rrotullimeveteturbinesdhenecastnderhynregulatoriishpejtesise,icilidukehapuraparatindrejtueste

    turbines,

    zmadhon

    prurjen,

    si

    rrjedhim,

    zmadhohet

    fuqia

    dhe

    numri

    i

    rrotullimeve. un er an o urs s em er onmepa energ .

    KurnjehidrocentralpunonmenjeshpejtesiVVkdmthnepjesenABtevijesseenergjise,regulatoriishpejtesisenukeluan

    funksioninetij,pasimehapjeneaparatitdrejtuesfuqiazvogelohetdhenumriirrotullimevebieedhemeshumeduke

    shkuardrejtzeros.

    45

    Megjithesekushtiidytenukkalidhjemekulleneekuilibrit,qesistemitejeteiqendrueshemduhetteplotesohet

    mosbarazirni(4.62),dmthsistemitepunojenepjesenOAtekurbessefuqisekuV

  • 8/10/2019 Kulla e Ekuilibrit (Leksion 11)

    46/46

    Dukeunisurngashprehja(4.66),mundtepercaktojmeshpejtesinekritike:

    Ngashprehja(4.61)delvleraesiperfaqeskritike,tekullesseekuilibriteshteneperpjestimtezhdrejtemeH0dhene

    perpjestimtedrejtemegjatesineLtederivacionitndersa,ngashprehja(4.67)delqevleraeshpejtesisekritikeVkeshtene

    perpjestimtedrejtemerenienH0dheneperpjestimtezhdrejtemegjatesineL.

    ,

    dhereniaeshterelativishtevogel.Neketerastduhetzmadhuarperfaqjambisiperfaqenearsyeshmengaanaekonomike

    dhesiperfaqjaederivacionitduhetmarremeemadhesesiperfaqjaenxjerrengavleraeshpejtesiseekonomike,qemerret

    zakonishtVek=2.54m/sek.

    46