KÜRESEL GÜÇLERİN ORTA ASYA POLİTİKALARI

Click here to load reader

  • date post

    13-Jan-2016
  • Category

    Documents

  • view

    132
  • download

    1

Embed Size (px)

description

KÜRESEL GÜÇLERİN ORTA ASYA POLİTİKALARI. Türkan Budak. TAKDİM PLANI. * Orta Asya’nın Önemi * Rusya’nın Orta Asya Politikası * Çin’in Orta Asya Politikası * ABD’nin Orta Asya Politikası * AB’nin Orta Asya Politikası * Almanya’nın Orta Asya Politikası * Sonuç. - PowerPoint PPT Presentation

Transcript of KÜRESEL GÜÇLERİN ORTA ASYA POLİTİKALARI

  • Trkan Budak

    KRESEL GLERN ORTA ASYA POLTKALARI

  • TAKDM PLANI

    * Orta Asyann nemi * Rusyann Orta Asya Politikas * inin Orta Asya Politikas * ABDnin Orta Asya Politikas * ABnin Orta Asya Politikas * Almanyann Orta Asya Politikas * Sonu

  • ORTA ASYANIN CORAF KONUMU

  • ORTA ASYANIN NEMBlgenin nemi corafi konumundan kaynaklanr; Orta Asya; Sper g Rusya, ykselen gler in ve Hindistann yannda Afganistan ve Pakistan gibi stratejik nemi haiz lkelerle komudur.Hazar havzas ile birlikte, Ortadou'nun ardndan en zengin enerji kaynaklarna sahiptir. Orta Asya, Dou ve Baty balayabilecek kpr konumundan dolay gzergah rekabeti asnda da nemlidir.

  • ORTA ASYANIN NEMDnya hakimiyeti iin blgeye odaklanan kara hakimiyeti gibi jeopolitik teoriler de blgenin corafi nemini ortaya koymutur.Orta Asya; Hazar enerji kaynaklar, nfus younluunun az oluu ve stratejik hammadde kaynaklarna sahip olmas bakmndan nemlidir.

  • RUSYANIN ORTA ASYA POLTKASISSCBnin dalmasndan sonra Rusya 1993te Yakn evre Politikasn yaymlad.Rusya; Afganistan ve in ile arasnda tampon blge oluturan Orta Asyann istikrar desteklemektedir.Rusya, blge zerindeki nfuzunu devam ettirerek hem Avrupaya enerji arzndaki tekelini srdrmek hem de enerji koridorlarn kontrol etmek istemektedir.Dou-Bat enerji gzergahna hakim olmak maksadyla Gney Akm, Kuzey Akm gibi projeler gelitirmitir.

  • RUSYANIN ORTA ASYA POLTKASIRusya, hedefini yerine getirebilmek iin Bamsz Devletler Topluluu, Ortak Gvenlik Antlamas Tekilat gibi kurumlara nclk etmitir. Krgzistan, Tacikistan, zbekistanda askeri s, Kazakistanda ise uzay ss bulundurmaktadr.Moskova, bu lkelerde ikamet eden Rus aznlklar gereke gstererek lkelerin i ilerine mdahale edebilmektedir.Ekonomik ilikilerinin en yksek olduu lke d ticaret hacminin %40n oluturduu Kazakistan'dr.

  • NN ORTA ASYA POLTKASIinin enerji ihtiyac artmaktadr ve zengin enerji kaynaklarna sahip Hazar havzasna corafi olarak yakndr.in blgede enerji alannda petrol-doalgaz arama, iletme, boru hatlar deme ve yatrm alannda almalar yapmaktadr.Blge, Dou Trkistann istikrar ve inin snr gvenlii iin nem tamaktadr.Orta Asya, pazar olarak inin ilgisini ekmektedir.1996da anghay birlii Tekilat (anghay Belisi) inin giriimleriyle kurulmutur.

  • NN ORTA ASYA POLTKASIin, blgeye ilk admn 1997de Kazakistann Tengiz blgesi petrolleriyle ilgili yapt antlamayla att.Orta Asya Doalgaz Boru Hatt Projesi ile Trkmenistan, Kazakistan, zbekistan gazn ine ulatrmay hedefledi.Trkmenistan-in doalgaz boru hatt 2009da ald.

  • NN ORTA ASYA POLTKASI9/11 sonras inin blge politikasna gvenlik boyutu da eklenmitir. in yeni dnemde blgeye ynelik daha aktif bir tutum gelitirdi.anghay birlii Tekilat ve boru hatt projeleri, inin blgedeki varln artrmtr.

  • ABDNN ORTA ASYA POLTKASIHazar blgesindeki petrol ve doalgazn karlmas ve uluslararas piyasalara tanmas Orta Asya politikasnn temelini oluturmaktadr.Rusyann Orta Asya blgesinde enerji tekelini krmak ve blge zerindeki nfuzunu azaltmak ABDnin blge politikalar arasndadr.ABD, SSCBnin yklnn hemen ardndan nkleer silahlarn yaylmasn engellemek iin Rusyay blgede desteklemitir.Orta Asya lkelerinin demokrasiye geilerine blge istikrar iin tam destek vermitir. 11 Eyll sonras dnemde radikal unsurlarn yaylmasn engellemeye dnk sylemler gelitirmitir.

  • ABDNN ORTA ASYA POLTKASIRusyann darda brakld BTC petrol ve BTE doalgaz hatlarn desteklemitir. Nabucco petrol hattnn gereklemesi iin de aba gstermektedir.

    ABD, NATOnun Bar iin Ortaklk projesi ile blgede etkin olmaya almaktadr.

  • ABDNN ORTA ASYA POLTKASI11 Eyll Washingtonn Orta Asya politikasnn krlma noktasdr. 11 Eyll sonras dnemde ABD blgede gvenlik sylemiyle var olmaya alt.Krgzistan, zbekistan ve Tacikistanda sler elde etti. zbekistandaki ss 2005te kapatld.Krgzistan, 27 milyar dolarla ABDnin Orta Asya lkeleri ierisinde en ok yatrm yapt lkedir.

  • AVRUPA BRLNN (AB) ORTA ASYA POLTKASIEnerji bakmndan nispeten fakir bir blge olan Avrupa, ihtiyac olan petrol ve doalgazn %70ni ithal etmektedir bu yzden enerji arz gvenlii AB iin stratejik neme sahiptir.Orta Asyada istikrar ve demokrasinin yaylmasn destekleyen AB, 2000ler ncesinde Rusyay rahatsz etmeme politikasndan dolay blgeden biraz uzakt.Ancak 2006 ylnda Rusya-Ukrayna arasnda yaanan ve 2009da tekrarlanan kriz, ABnin Orta Asya politikasn deitirdi.

  • ABNN ORTA ASYA POLTKASIAB, 2007 sonrasndaki aktif Orta Asya politikas dorultusunda TACIS (BDT lkelerine teknik yardm), TRACECA (Orta Asya- Kafkasya-Avrupa Enerji Koridoru), INOGATE (Avrupa Devletleraras Gaz ve Petrol Projesi), Geni Komuluk gibi programlar gelitirmitir.AB, 2007-2013 arasnda blge iin 719 milyon avro tahsis etmitir. Birlik, Almatda Kazakistan, Krgzistan, Tacikistan muhatap alan AB delegasyonu ofisi ile Trkmenistan ve zbekistanda Avrupa Evi amtr.AB, Dnya Bankas ile blge lkelerine mali destek salam, NATOnun Bar iin Ortaklk, GUAM ve Nabucco projelerini desteklemitir.ABnin blgede en byk ekonomik orta yaklak 28 milyar dolarla Kazakistandr.

  • ALMANYANIN ORTA ASYA POLTKASIOrta Asyann Almanya iin nemi jeopolitik, jeokltrel ve jeoekonomik sebeplere dayanr.Blgenin ierisinde spesifik olarak Kazakistan nem tamaktadr. Bunun sebebi ise burada ikamet eden yaklak 200 bin Alman aznlktr.Almanya, Kazakistan'da bulunan vatandalarnn bu lkede kalarak blge ile arasnda kpr grevi grmesini istemitir.1999da Alman-Kazak niversitesinin al, blgeye yaplan ekonomik yardmlar ve zel sektr yatrmlar ilikileri gelitirmeye yardmc olmutur.

  • ALMANYANIN ORTA ASYA POLTKASIAlmanya, blgenin Rusya ve ine corafi yaknl olsa bile terk edilemeyecek kadar nemli bir blge olduunu vurgulamaktadr.2009da dnem bakanl srasnda Almanya, ABnin de Orta Asyaya almasn salamtr.Orta Asyadaki lkeler ierisinde Kazakistan, yaklak 26 milyar dolarla Almanyann en byk ticari ortadr.

  • SONUOrta Asya, sahip olduu zengin enerji kaynaklar ve stratejik konumu nedeniyle kresel glerin g mcadelesine sahne olmaktadr.Rusya; blgede etkinliini srdrerek enerji kaynaklarnn dnya pazarlarna arzn kendi topraklar zerinden gerekletirmeye almaktadr.in; artan enerji ihtiyacn karlamak, snr gvenliini korumak ve ABD merkezli tek kutuplu sistemi deitirme arzusuyla Orta Asyada etkin olmaya abalamaktadr.ABD ve AB; Rusyann Orta Asyadaki nfuzunu krarak Bat pazarlarna enerji arz seeneklerini artrmay hedeflemektedir.Almanya ise hem stratejik nemi ve enerji kaynaklar hem de blgede bulunan Alman aznlk zerinden Orta Asya ile ilgilenmektedir.

    *1) Ksa bir toparlanma srecinin ardndan Yakn evre ilan edildi.