Kapitulli 1 - Hyrje

Click here to load reader

download Kapitulli 1 - Hyrje

of 124

  • date post

    12-Dec-2014
  • Category

    Documents

  • view

    155
  • download

    4

Embed Size (px)

Transcript of Kapitulli 1 - Hyrje

Panko and Panko Business Data Networks and Security, 9th Edition 2013 Pearson Education, Inc. Publishing as Prentice Hall

Kapitulli 1

1

Sot ne jemi t rrethuar gjithandej prej rrjetave kompjuterike. Njohurit q do t merrni n kt kurs do tju ndihmojn t merrni pjes n revolucionin e rrjetave kompjuterike. Ky kapitull sht nj nga katr kapitujt q do ti konsiderojm si kapituj baz hyrs.

Kta kapituj paraqesin konceptet dhe shtjet baz t rrjetave kompjuterike.Duhet t rikujtojm dhe njohurit e mparshme pasi disa nga aspektet e reja pr rrjetat do t jen m t lehta vetm nse kuptoni zhvillimin e internetworking.

2

Kapitulli 2: Standardet Standardet jan pjesa qendrore e rrjetave. Standardet bjn t mundur q sisteme t ndryshme t punojn s bashku. Kapitulli 3: Siguria Siguria shoqron funksionimin e rrjetave. Kapitulli 4: Dizenjimi dhe Menaxhimi i Rrjetave Me an t njohurive t marra n tre kapitujt e par, do t prpiqemi t msojm si t dizenjojm rrjetat dhe ti menaxhojm ato pasi jan krijuar.3

Trajtojn n detaje standardet dhe rrjetat sipas shtresave t ndryshme. Kalojn nga shtresat m t ulta (fizike) tek shtresat m t larta (aplikimet). N secilin prej tyre do t marrim edhe koncepte baz hyrse.

Kapitulli 5: Rrjetat me tela Ethernet LAN.Kapitulli 6-7: Wireless LAN Kapitulli 8-9: TCP/IP Internetworking

Kapitulli 10: WANKapitulli 11: Aplikimet e rrjetit4

Materiale t vshtira

Koncept Ky (KK)

Merreni ngadal, hap pas hapi. Kjo do t krkoj pun ekstra.

Ky sht nj koncept ky (KK) duhet ta kuptoni shum mir.5

6

Punon n First Bank of Paradise (FBP) n Hawai`iZhvillon nj fushat marketingu duke prdorur media t reja, t tilla si Facebook, YouTube, e-mail dhe website-in e banks

7

Projekti i tij aktual sht karta e kreditit smart AlohaSmart Kartat smart kan chips sikurse edhe shirit magnetik

8

N mngjes, ai hap kompjuterin e tij tablet, pr t kontrolluar e-mail-in i cili prmban shnime pr planin e tij marketing n PowerPointNdez kompjuterin desktop dhe vazhdon punn pr prezantimin n PowerPoint Automatikisht e ngarkon (upload) n cloud me BlueSynch

M von e disponon at n notebook-un e tij dhe gjithashtu sht disponibl dhe n kompjuterat e pjesmarrsve n takim9

Prezantimi n Power Point i Jason sht i ruajtur n Cloud dhe sht i aksesueshm nga do pajisje q ka br download privilegjet

Cloud imagery tregon q prdoruesi nuk ka nevoj t kuptojse si operon sistemi brenda cloud.

10

PowerPoint sht i instaluar n kompjuterin e tij desktop n zyr. Pr kompjuterin e tij notebook dhe tablet, PowerPoint sht i ruajtur n cloud. Ai e shkarkon (download) at kur i nevojitet. Paguan pr t do muaj, si nj shrbim. Ai quhet Software as a Service (SaaS).

11

Power Point sht ruajtur n ofruesin e shrbimeve software n Cloud dhe shkarkohet (download) kur nevojitet

12

Punon n First Bank of Paradise si staf i rrjetit Menaxhon Wireless LAN t ndrtess qendrore t banks Lviz lart e posht duke lexuar rrjetin me programin e saj Sniffer Merr informacione n lidhje me pikat e aksesit, fortsin e sinjalit dhe sigurin e rrjetit.

13

SSID identifikon rrjetin BSSID sht adresa e piks s aksesit RSSI sht fortsia relative e sinjalit

14

15

Aktualisht, lviz npr godin do dit. Pavarsisht ksaj, ka raste kur nuk i gjen dot problemet. FBP po instalon nj sistem t centralizuar t menaxhimit wireless. Do t jet n gjendje t menaxhoj t gjitha pikat e aksesit n mnyr qendrore. Ajo mund t monitoroj pr probleme n mnyr konstante rrjetin. Vet rrjeti do ta informoj (me alarme) at pr problemet. Sistemi madje do t mund t bj rregullime automatikisht.16

sht prgjegjs pr sigurin n rrjetin wireless t FBP

Problemi BYOD (Bring Your Own Device) Numri i Smartphones dhe Tablets sht duke u shtuar shum Zotrohen nga punonjsit por prdoren pjesrish dhe pr qllime biznesi Ka nj diversitet t SO n Smartphone dhe Tablet Siguria e pajisjeve sht prmirsuar por prap sht e limituar

17

Claire Lorek gjeti nj Rogue Access Point n njrn nga ato kontrollet q bnte lart e posht.

Ajo dhe John Lee takojn Albert Gomes i cili kishte instaluar pikn e paautorizuar t aksesit.Albert mendonte se pika e aksesit ishte e sigurt dhe n nj gjendje fshehtsie. Megjithat, software i Claire dhe sigurisht dhe i ndonj hackeri mund ta gjenin at.

18

Nuk e dnuan sigurisht Albert Gomes, ata punuan pr ta ndihmuar at.

Departamenti i tij kishte nevoj pr m shum kapacitete.Claire do t instalonte nj tjetr pik aksesi, por me nj siguri m t lart. John dhe Claire krijuan nj aleanc bashkpunimi.

19

Terminologjia baz e rrjetitQarqet kundrejt packet switching Shtresat e rrjetit Internetet

Pes shtresat standardeStandardet TCP/IP LAN kundrejt WAN Nj rrjet i vogl n shtpi20

1. Rrjeti sht nj sistem q lejon aplikimet n rrjet t ekzekutohen n hoste t ndryshme dhe t punojn s bashku.

21

2. Brthama e rrjetit sht e vizatuar si nj re. Linjat e Aksesit lidhin hostet me rrjetin.

22

3. do pajisje e lidhur n rrjet quhet Host. Kto mund t jen pajisje t ndryshme q nga servera t mdhenj, desktop t vegjl, laptop, netbook, PC, smartphones, dhe pajisje t tjera.

23

2. Aplikimet jan e vetmja gj pr t ciln interesohen prdoruesit.

1. Rrjeti sht nj sistem q lejon aplikimet q ekzekutohen n hoste t ndryshme t punojn s bashku.24

Aplikacione q kan nevoj pr rrjet 1970 E-mail, shkarkimi dhe transferimin e skedarve 1990 World Wide Web, mesazhet direkte Ky shekull Web 2.0 me prmbajtje t zhvilluar nga prdoruesit, p.sh. Wikipedia, YouTube Rrjetat sociale, p.sh. Facebook Transmetimet e mediave TV online25

Aplikimet komunikojn duke i drguar mesazhe njri tjetrit. Mesazhet adresohen tek adresa e marrsit.26

1. Prdoruesve mund tu nevojitet t din rreth access links t tyre me rrjetin.

Brthama e rrjetit tregohet si nj re, pr t theksuar q pr prdoruesit nuk sht e nevojshme t din se far ndodh brenda saj.

27

Terminal - Host Ekzekutimi i aplikacionit kryhet i gjith n host.

28

Klienti dhe serveri ndajn punn n ekzekutimin e aplikacionit.

Client / Server

Kjo u mundsua me shfaqen e PC

29

Peer-to-Peer (P2P) Computing Klientt i ofrojn shrbime njri - tjetrit.

Kjo sht br e mundur nga rritja e fuqis prpunuese t PC.

Cloud Computing Burimet mundsohen (outsource) nga nj ofrues q aksesohet nprmjet rrjetit. Prdoruesve ju nevojitet vetm nj PC ose nj pajisje tjetr inteligjente. Kompanit nuk kan nevoj t zotrojn servera ose aplikacione.

30

P2P Processing mund t realizohet pa nj rrjet (si tregohet) ose me nj rrjet. Nuk nevojiten Serverat.31

Matja e Shpejtsis s Transmetimit Normalisht matet n bits pr sekond (bps) Zakonisht jo n bytes pr sekond (Bps) Shkurtimet e njsive matse Kilobits per second Megabits per second Gigabits per second Terabits per second kbps (grm 1,000 bps (jo e vogl k) 1,024) Mbps Gbps Tbps 1,000,000 bps 1,000,000,000 bps 1,000,000,000,000 bps32

Shembuj (k, M, G) 56,000 bps sht 56 kbps. 45,370 bps sht 45.37 kbps. 34 Mbps sht 34,000,000 bps. 4,676 bps sht 4.676 kbps. 23,000,000 bps sht 23 Mbps.

33

Shpejtsia e rrjetit 100 kbps 1 Mbps 10 Mbps 100 Mbps 1 Gbps

Aplikacioni Transferim File E-Mail (250 fjal) Foto (5 MB) Film HD (Nj or-10 Mbps) Backup/Synch (10 GB)

0.15 sec8 min 4d

0 sec1 min 10 h

0 sec5 sec 1h

0 sec1 sec 6 min

0 sec0.1 sec 36 sec

12 d

28 hr

3h

17 min

2 min34

35

Konceptet dhe termat baz

Qarqet kundrejt packet switchingShtresat e Rrjetit Internetet

Pes shtresat standardeStandardet TCP/IP LAN kundrejt WAN Nj rrjet i vogl n shtpi36

Sistemet e transmetimit Circuit-Switched i ofrojn prdoruesve kapacitete t dedikuara

37

Qarqet garantojn kapacitetet e nevojshme gjat gjith kohzgjatjes s telefonats N do switch gjat rrugs N do linj gjat rrugs n vazhdim

Kapacitet i rezervuar fillim mbarim (thirrs marrs) Nuk ka vonesa Kapaciteti paguhet edhe nse nuk prdoret

38

Dial-Up Circuit Pr shtpit dhe bizneset Mund t telefonojn do numr Kapacitet i rezervuar gjat kohzgjatjes s telefonats

Leased Line Circuit Pr bizneset Lidhje Point-to-Point midis dy vendndodhjeve Kapacitet i rezervuar gjat gjith kohs

Shpejtsi e ult pr t Shpejtsi nga megabits n dhnat (30 deri n 60 kbps) gigabits per secondJo t kushtueshme T shtrenjta

39

Trafiku i zrit: Prdorim krejt konstant. Circuit Switching (qarqet e rezervuara) jan krejt eficiente. Trafiku i t dhnave: Prdorim i shkurtr. Heshtje t gjata. Circuit Switching (qarqet e rezervuara) jan shum jo eficiente.

Garantimi i kapaciteteve nprmjet qarqeve t telefonis sht ekonomik pr transmetimin e zrit por jo t t dhnave.

40

41

Kur flasim aparati i telefonit prodhon sinjal elektrik analog. Nse flasim me z m t lart sinjali forcohet.

Rrjeti i telefonis pret dhe mundson transmetimin vetm t sinjalit analog.42

Kompjuteri transmeton sinjal dixhital. Sinjali dixhital ndryshon menjher sipas gjendjes (tensionin, etj).

Nse kemi 2 gjendje kemi transmetim binar. Njra sht 1 tjetra sht 0.Nse ka disa gjendje kemi transmetim dixhital.

43

Rrjeti telefonik transmeton vetm sinjal analog. Modemi konverton sinjalin dixhital kompjuterik n sinjal analog.

Ktu kemi, 1, 1, 0 q konvertohet n e lart, e lart, e ult.Ky sht modulimi n aplitud.44

3 Clock CyclesN sinjalin dixhital, sinjali mbahet konstant n do cikl t ors. N fund t do cikli ai ose ndryshon ose qndron njlloj.45

3 Clock CyclesN kt shembull, dy bitet e para jan 1. Nuk ka ndryshim t sinjalit. Cikli i ors i lejon modemit t dalloj q ka dy 1 dhe jo nj 1 t zgjatur.46