Hyrje në biznesin ndërkombëtar

of 35

  • date post

    09-Apr-2018
  • Category

    Documents

  • view

    244
  • download

    0

Embed Size (px)

Transcript of Hyrje në biznesin ndërkombëtar

  • 8/8/2019 Hyrje n biznesin ndrkombtar

    1/35

    Ligjrata e par

    Hyrje n biznesin ndrkombtar

    Msimdhnsi: Bedri Ademi, PhD inmanagement

    [email protected]: +389 70 389 585Office : +389 44 356 015

  • 8/8/2019 Hyrje n biznesin ndrkombtar

    2/35

    Historia e biznesit ndrkombtar

    Think globally, act locally! Para Ers son fenikasit dhe grekt e vjetr tregtonin N viti 1600 kompania British East India Company,

    hap degt e saja npr Azi. N vitin 1868 Amerikant ndrtojn fabrikn e par

    jasht vendit, konkretisht n Skoci. Shum t njohura jan sot kompanit: Alcoa,

    American Tobacco, Amor, Coca-Cola, EastmanKodac, Gillete etj

  • 8/8/2019 Hyrje n biznesin ndrkombtar

    3/35

    GDPGross Domestic Product

    Bruto prodhimi vendor)

    GNPGross National Product(neto prodhimi vendor)

    GNP per capita

  • 8/8/2019 Hyrje n biznesin ndrkombtar

    4/35

    GDP per capta n nivel botror

  • 8/8/2019 Hyrje n biznesin ndrkombtar

    5/35

  • 8/8/2019 Hyrje n biznesin ndrkombtar

    6/35

    BN

    BN ka lidhshmri me shum me lnd ttjera, jo vetm n lmin e ekonomis por

    dhe n lmit tjera si: shkencat politike, antropologjike, sociologjike etj, dhe mbi t gjitha me gjeografin

  • 8/8/2019 Hyrje n biznesin ndrkombtar

    7/35

    Lnda e Biznesit ndrkombtar

    Sistemi

    Ekonomik dhe

    financiar

    Gjeografia

    Burimet

    natyrore

    Biznesi

    Ndrkombtar

    Komunikimi

    dheSistemi transportues

    Siprmarrjet

    Ndrkombtare

    Kultura dhe

    Normat

    sociale

    Qeveria nacional

    -politika

    -ligjet

    Dimenzionet e Biznesit ndrkombtar(burimi: M.Vagheti et al. , 1991, Taylor&Fransiss, International business)

  • 8/8/2019 Hyrje n biznesin ndrkombtar

    8/35

    `sht Biznesi Ndrkombtar

    Me BN nnkuptojn t gjitha transaksionete bizneseve qofshin ata private apo

    shtetrore me nj apo m shum vende thuaja.

    Bizneset private bjn BN vetm prprofit, ndrsa bizneset shtetrore bjntransaksione jo vetm pr profit.

  • 8/8/2019 Hyrje n biznesin ndrkombtar

    9/35

    Pse duhet msuarBiznesi Ndrkombtar?

    Lnda e BN studiohet sepse biznesetvendore ndikohen nga konkurrenca e

    jashtme e vendeve tjera. do biznes vendor mundet t futet n BN

    nprmjet t forms s eksportit dheimportit q ndryshon nga forma eshitblerjes n vend

  • 8/8/2019 Hyrje n biznesin ndrkombtar

    10/35

    N lnds s BN, shjellojm lmit si vijojn:1

    Hyrje n BN (Ndryshimet e shpejta nBN)

    Teorit pr tregtin ndrkombtare Tregtia dhe investimet e huaja Organizatat ekonomike ndrkombtare. Mjetet e politiks s tregtis s jashtme

  • 8/8/2019 Hyrje n biznesin ndrkombtar

    11/35

    N lnds s BN, shumica e autorve ishtjellojn lmit si vijojn:2

    Sistemi monetar ndrkombtar(Pagesat ndrkombtare dhe kurset

    devizore) Ndikimi i kulturs n BN MBNJ n BN Marketingu ndrkombtar Bashkpunimi ekonomik ndrkombtar

    i Kosovs etj.

  • 8/8/2019 Hyrje n biznesin ndrkombtar

    12/35

    Specifikat e BN

    a) Lvizshmrin e faktorve t prodhimit b) Sistemet e ndryshme monetare c) Kufizimet politiko-ekonomike

    d) Largsia territoriale f) Kulturat e ndryshme g) Kompleksiteti n sjelljen e vendimeve etj.

  • 8/8/2019 Hyrje n biznesin ndrkombtar

    13/35

    a)Lvizshmria e faktorve t prodhimit 1

    faktorve t prodhimit nnkuptojm:puna (fuqia puntore) dhe kapitali

    disa autor prmendin edhe faktort: tokadhe teknologjiapuna dhe kapitali si faktor prodhues kanvshtirsi pr lvizje nga nj vend n tjetrdshira pr t ekzistuar n treg edhe prfitimet m t vogla i eliminon barierat

  • 8/8/2019 Hyrje n biznesin ndrkombtar

    14/35

    a) Lvizshmria e faktorve t prodhimit 2

    Dshira pr fitim e motivon fuqinpuntore q gjithnj e m shum t

    migron prej nj vendi n tjetrin. Barierat n komunikim ! Dukuria brain drain (migrimi i truve), Shtetet mundohen ta luftojn ate ose

    favorizojn!! Si?

  • 8/8/2019 Hyrje n biznesin ndrkombtar

    15/35

    b) Sistemet e ndryshme monetare

    N territorin e do vendi qarkullojn valutatkombtare, si mjete ligjore t pagesave,(Shqipria e ka lekun si valut kombtare, n

    Kosov prdoret Euro etj.) kur kalohen kufijt shtetror, mimi i mallit me

    valut kombtare duhet t kthehet n valutn eatij vendi

    vlera e valuts kombtare t nj vendi, sishprehje e aftsis blerse t saj n tregunkombtar, ndryshon prej aftsive blerse t saj,kur krahasohet me mimin e mallit n vendet

    tjera Caktimi i aritet me valutave?

  • 8/8/2019 Hyrje n biznesin ndrkombtar

    16/35

    valuta

    Valuta konvertibile?

  • 8/8/2019 Hyrje n biznesin ndrkombtar

    17/35

    c) Kufizimet politiko-ekonomike

    regjimin doganor, caktimi i kontingjenteve,

    masa t proteksionizmit trthoras, obligimit pr shitje t devizave Banks

    qendrore etj. Embargo etj.

  • 8/8/2019 Hyrje n biznesin ndrkombtar

    18/35

    d) Largsia territoriale

    Largsit territoriale midis vendeve tndryshme bjn q n BN t rriten

    shpenzimet e transportit. Nuk sht apsolute?? !!!. Largsia n mes t Shkodrs dhe

    Podgorics sht m e vogl sesa ajomidis Shkodrs dhe Kors

  • 8/8/2019 Hyrje n biznesin ndrkombtar

    19/35

    f) Kulturat e ndryshme

    Kultura paraqet shumn totale t: besimeve,rregullave, teknikave, institucioneve dhe

    artefakteve q e karakterizojn nj grup apopopull.-Karakteristikat e kulturs jan: Kultura sht e msuar, nuk sht e lindur Aspektet e ndryshme t kulturs jan t

    ndrlidhura. Kultura mund t huazohet Kultura i ndan grupet e ndryshme

  • 8/8/2019 Hyrje n biznesin ndrkombtar

    20/35

    Kompleksiteti n sjelljen e vendimeve

    duhet siguruar informata pr indikatortekonomik dhe politik t vendit ku duhet t

    investohet apo bhet ndonj transakcionekonomik q t mund t sillen vendime tmira.

    P.sh. Sa informata dhe sa duhet t jenata t besueshme kur duhet menaxhmentii lart t sjell vendim pr t ndrtuar njfabrik n nj shtet t huaj?.

  • 8/8/2019 Hyrje n biznesin ndrkombtar

    21/35

    Specifikat tjera pr BN

    Menaxhimi i burimeve humane. Menaxhimi i operacioneve n nivel

    ndrkombtar Marketingu ndrkombtar Investimet e jashtme etj.

  • 8/8/2019 Hyrje n biznesin ndrkombtar

    22/35

    `ka sht globalizimi? 1`ka sht globalizimi? 1

  • 8/8/2019 Hyrje n biznesin ndrkombtar

    23/35

  • 8/8/2019 Hyrje n biznesin ndrkombtar

    24/35

    `ka sht globalizimi? 1

    Ky term prmendet dhe diskutohet do kund:lajmet televizive, nga interneti, demonstratat

    politike, parlamentet, takimet e puns etj. Megjithat definimi duhet t nis nga aspektipolitik, social, ekologjik, historik, gjeografik dheaplikimi kulturor i globalizimit. Disa autor nisennga globalizimi teknologjik, globalizimipolitik

    Definimi m i pranueshm, q prdoret nbiznesin internacional (ndrkombtar) do tkishte qen prsri n lidhje me globalizimin

    ekonomik .

  • 8/8/2019 Hyrje n biznesin ndrkombtar

    25/35

    `ka sht globalizimi? 2

    globalizimin ekonomik,- pra ai shtintegrimi ndrkombtar i t mirave,

    teknologjis, puns dhe kapitalit n lidhjeme koordinimin dhe lidhjen e aktiviteteveekonomike n nivel botror.Kshtu bhet shkrirja e tregjeve t veanta(nacionale) n nj treg t fuqishm global.

  • 8/8/2019 Hyrje n biznesin ndrkombtar

    26/35

    Kontribut n globalizim!

    Preferencat e konsumatorve gjithnj e mtepr afrohen T prmendim n kt rast: Coca

    colla, Levis dhe Marboro. Nevojat e prgjithshme pr t mira: alumin,bakr, naft, drithna, kompjuter, aeroplan eshum t tjera.

    Pr shkak t zhvillimeve n industri nuk mund tflitet pr: tregun amerikan, gjerman , japonez etj,por flitet pr nj treg botror, treg global.

  • 8/8/2019 Hyrje n biznesin ndrkombtar

    27/35

    Forcat t cilat e shpejtojn procesin eglobalizimit

    1) Politika 2) Teknologjia

    3) Tregu (market) 4) Kostoja (Cost) 5) Konkurenca

  • 8/8/2019 Hyrje n biznesin ndrkombtar

    28/35

    1) Politika

    Ekziston nj trend i gjith pranuar drejtunifikimit dhe socializimit t krejt

    shoqris. Ekzistojn shume organizata botrore t

    cilat gjithnj e me tepr bashkpunojndhe integrohen.

  • 8/8/2019 Hyrje n biznesin ndrkombtar

    29/35

    1) Politika 2

    dy arsye tjera: 1) Reduktimi permanent i barriera pr

    tregti dhe investimet sa m t mdha nvendet tjera duke i shfrytzuar prparsitekonomike q i afron vendi tjetr dhe

    2) Privatizimi i shum kompanive nvendet postkomuniste.

  • 8/8/2019 Hyrje n biznesin ndrkombtar

    30/35

    2) Teknologjia 1

    Prparsit e teknologjive e reja t komunikimitkan kontribuar n rritjen e qarkullimit t idevedhe te informatave duke i eliminuar barrierat e

    kufijve. N m shum vende t mund t prodhohen

    prodhime t ndryshme (gjysfinale) pr trealizuar nj prodhim final n vend krejt tjetr.

    Interneti sot ju mundson edhe kompanive tvogla q t konkurrojn globalisht n tregunbotror.

  • 8/8/2019 Hyrje n biznesin ndrkombtar

    31/35

    2) Teknologjia 2

    Video konferencat ju mundsojn shitsve q titregojn prodhimet e veta te blersit potencial n

    gjith botn pa pasur nevoj q t udhtohet Kompanit mund t mbajn mbledhje edhe kurmenaxherrt nuk ndodhen n t njjtin vend.

    N kohn e fundit komunikimi me e-mailpraktikohet me t madhe sepse sht m i shpejtse komunikimi me postn klasike, bile edhe m ilir se sa telefaksi.

  • 8/8/2019 Hyrje n biznesin ndrkombtar

    32/35

    2) Teknologjia 3

    Interneti ndihmon shum edhe n formn B2B tbiznesit, gjegjsisht komunikimin n mes t dy

    bizneseve pa marr parasysh se ku ata