Hipofiz hipotalamus

Click here to load reader

Embed Size (px)

Transcript of Hipofiz hipotalamus

HPOFZ VE HPOTALAMUSUN FONKSYONEL LKLER

1HPOFZ VE HPOTALAMUSUN FONKSYONEL LKLERDr. Ercan ZDEMR

2Hipofiz-Hipotalamus likisiHipofiz bezi; n ve arka loblar olmak zere iki farkl blmden oluur

Hipofiz, sella turcicaya yerlemitir

Hipofizer (pititer) sap ile hipotalamusa balanmtr

1 cm apnda ve 1 g arlnda bir bezdir

3Hipofiz-Hipotalamus likisiFizyolojik olarak hipofiz bezi iki blme ayrlr: Adenohipofiz (n hipofiz)Nrohipofiz (arka hipofiz)

Bu iki blmn arasndaki insanlarda ok kk, ancak baz hayvanlarda daha byk olan pars intermedya vardr

4Hipofiz-Hipotalamus likisi

5Hipofiz-Hipotalamus likisin hipofiz farinks epitelinin embriyolojik bir knts olan Rahtke kesesinden kaynaklanr

Arka hipofiz ise hipotalamusun bir knts olarak nral dokudan kken alr

n hipofizin farinks epitelinden gelitiinden hcreler epitele benzer

Arka hipofiz ise sinir dokusundan kaynaklanr glia hcreleri ierir

6Hipofiz-Hipotalamus likisin hipofizden 6, arka hipofizden ise 2 adet peptit hormon salglanr

n hipofiz hormonlar:

Byme hormonu (GH) tm vcutta protein yapmn, hcre oalmas ve farkllamasn etkileyerek bymeyi salar

Adrenokortikotropin (kortikotropin, ACTH) glikoz, protein ve ya metabolizmasn etkileyen adrenal korteks hormonlarnn salglanmasn kontrol eder

Tiroid uyarc hormon (tirotropin, TSH) T3 ve T4n tiroid bezinden salg hzn kontrol eder. Hcre ii kimyasal tepkimeleri hzlandrr

Prolaktin, meme geliimini ve st yapmn salar

Follikl uyarc hormon (FSH ve luteinletirici hormon (LH), over ve testislerin bymelerinin yan sra, bu dokularn hormonal ve reme ilevlerini de kontrol eder

7Hipofiz-Hipotalamus likisiArka hipofiz hormonlar:

ADH (vazopresin) idrarla su atlma hzn kontrol ederek vcutta su younluunun dzenler

Oksitosin bebein emmesi srasnda stn meme bezlerinden meme bana atlmasna ve bebein doumuna yardm eder

8Hipofiz-Hipotalamus likisi

9Hipofiz-Hipotalamus likisinhipofiz, hormon sentezleyen ok sayda farkl hcre tipleri ierir

zel boyalarla 6 hcre tipi ayrt edilir:

Somatotroplar-nsan byme hormonu (hGH)

Kortikotroplar-Adrenokortikotropin (ACTH)

Tirotroplar - Tiroid uyarc hormon (TSH)

Gonadotroplar -Gonadotropik hormonlar; luteinle tirici hormon (LH) ve follikl uyarc hormonu (FSH) ierir

Laktotroplar- Prolaktin (PRL)

Kromofob hcreler

10Hipofiz-Hipotalamus likisi

11Hipofiz-Hipotalamus likisin hipofiz hcrelerinin yaklak %30-40' GH salglayan somatotroplar, %20 kadar ACTH salglatan kortikotroplardr

Dier hcre tipleri tiroid ilevini, cinsel ilevleri ve memelerden st salgsn kontrol eden gl hormonlar salglarlar

Somatotroplar, asit boyalarla boyandklar iin asidofil olarak isimlendirilir

Bu nedenle GH salglayan hipofiz tmrlerine asidofilik tmr denir

12Hipofiz-Hipotalamus likisiArka hipofiz hormonlar hipotalamustaki hcrelerde sentezlenir

Arka hipofiz hormonlarn salglayan hcrelerin gvdeleri hipotalamustadr

Magnoseller olarak isimlendirilen bu nronlar hipotalamusun supraoptik ve paraventrikler ekirdeklerinde yerlemitir

Bu hormonlar, hipotalamustan arka hipofize giden nronlarn aksoplazmasnda tanr

13Hipofiz-Hipotalamus likisi

14Hipotalamus Hipofiz Salgsn Kontrol EderHipofiz salglar hipotalamustan kaynaklanan hormonal veya sinirsel sinyallerle kontrol edilir

Hipofiz vcudun baka bir blgesine nakledilirse, hipofiz hormonlarnn (prolaktin dnda) salgs azalr

Arka hipofiz salgs hipotalamusun sinirsel uyarlar ile kontrol edilir

n hipofiz salgs hipotalamustan salglanan serbestletirici veya basklayc hormonlar ile kontrol edilir

15Hipofiz-Hipotalamus likisiHipotalamus, pek ok kaynaktan sinyal alr

Ar sinyalinin bir ksm hipotalamusa iletilir

Heyecan verici dnceler, hoa giden veya gitmeyen koku uyarlar hipotalamusa iletilir

Hatta kandaki besinlerin, elektrolitlerin, su ve eitli hormonlarn younluklar hipotalamusu uyarr

Bu nedenle, hipotalamus bilginin toplanma merkezidir

Bu bilgi hipofiz hormon salgsn kontrol eder

16Hipotalamus-Hipofiz Portal Kan Damarlarn hipofiz, yaygn kapiller sinslere sahiptir

Bu sinslere kan alt hipotalamustaki kapiller damar yatandan gelir

Hipotalamusun aada pititer sapla balanan blmne medyan eminens ad verilir

Kk arterler medyan eminense girer ve hipotalamus-hipofiz portal sistemini olutururlar

Bunlar hipofiz sapyla birlikte aaya uzanr ve n hipofiz sinslerini beslerler

17Hipotalamusun Serbestletirici ve Basklayc HormonlarHipotalamustaki zel nronlar serbestletirici ve basklayc hormonlar salglar

Bu nronlar hipotalamusun eitli blgelerinden kaynaklanr ve sinir liflerini medyan eminens ve hipotalamusun bir uzants olan tuber sineryuma gnderirler

Salglanan hormonlar hipotalamus-hipofiz portal sistemi tarafndan n hipofiz bezinin sinslerine tanr

18Hipotalamusun serbestletirici ve basklayc hormonlar:

TSH salglatan, tirotropin serbestletirici hormon (TRH)

Adrenokortikotropin salglatan kortikotropin serbestletirici hormon (CRH)

GH salglatan, GH serbestletirici hormon (GHRH); ve GH basklayan, somatostatin olarak da isimlendirilen GH basklayc hormon (GHIH)

LH ve FSH salglatan, gonadotropin serbestletirici hormon (GnRH)

PRL salgsn nleyen, prolaktin basklayc hormon (PIH)Hipotalamusun Serbestletirici ve Basklayc Hormonlar

19Hipofiz-Hipotalamus likisi

20Hipofiz-Hipotalamus likisi

21Hipofiz-Hipotalamus likisi

22Hormon Salgsnn Feedback Kontrol

23