hidrolik santral

download hidrolik santral

of 29

  • date post

    07-Apr-2018
  • Category

    Documents

  • view

    219
  • download

    0

Embed Size (px)

Transcript of hidrolik santral

  • 8/6/2019 hidrolik santral

    1/29

    GKHAN GRGL 080251037 MURAT ZTRK 080251054

  • 8/6/2019 hidrolik santral

    2/29

    NDEKLER

    NDEKLER.2TRKYENN AKARSULARI VE GLLER.................................................3AKARSULARIMIZIN GENEL ZELLKLER................................................4KLM.............................................. ....................................................................4SU KAYNAKLARI POTANSYEL...................................................................5BARAJLAR..........................................................................................................6SANTRAL............................................................................................................7HDROLK SANTRALLER................................................................................7HDROELEKTRK SANTRALLARIN ANA BLMLER............................8TRBNLER VE ETLER............................................................................8ALTERNATRLER...........................................................................................12BARAJ KISMI....................................................................................................13SU SALE KANALLARI...................................................................................15DSTRBTR, VANALAR, SU ALMA AIZLARI.....................................16HDROLK TESSLER......................................................................................17TRKYE AISINDAN HDROLK ENERJNN YER................................18HDROELEKTRK SANTRALLERN ETKLER...........................................21

    HDROLK SANTRALLERN ARTILARI, EKSLER...................................22AB LKELER LE KARILATIRDIIMIZDA HDROELEKTRKSANTRALLER BAKIMINDAN YERMZ.....................................................24TRKYE'DEK EN YKSEK BARAJLAR....................................................24BELL BALI BAZI BYK BARAJLARIMIZINKARILATIRILMASI.....................................................................................27SONU...............................................................................................................27

    2

  • 8/6/2019 hidrolik santral

    3/29

    SU KAYNAKLARI

    TRKYENN CORAF KONUMU

    TRKYENN AKARSULARI VE GLLER

    Trkiye akarsular bakmndan ansl bir lkedir. zellikle dou ve gney

    komularna gre zengin bir lke saylr. Akarsularmz uzunluk akttklar sumiktar (Debi), beslenme ekilleri ve su miktarnn yl iindeki deiimi (Rejim)

    bakmndan farkl zellikler gsterir. Ancak Trkiye akarsular btnylednld zaman baz ortak ynleri ortaya kar.

    3

  • 8/6/2019 hidrolik santral

    4/29

    AKARSULARIMIZIN GENEL ZELLKLER

    Trkiye akarsularnn ortak zelliklerinin banda genellikle ksa boylu

    olmalar gelir. Kzlrmak, Yeilrmak, Frat ve Dicle dndaki akarsularmzksa boyludur. Snrlarmz iinde doup ve kendi kylarmzdan denize dklenen uzun akarsuyumuz olan Kzlrmakn boyu 1355 kmdir. Akarsularmzn

    boylarnn ksa olmasnn balca nedeni; lkemizin bir yarmada olmas ileKuzey Anadolu dalar ve Toros dalarnn uzan biimidir. Bu dalardankaynaklanan ve denize dklen akarsularn boyu ok ksadr. nk bu dalar,kyya ok yakn ve paralel olarak uzanmaktadr. Akarsularmzn bir bakaortak zellii de hzl akmalardr. Bunun balca nedeni, lkemizde dalarnfazla olmas ve genellikle sradalar eklinde uzanmasdr. Bu akarsularn hzda fazla olmaktadr.

    KLM

    Trkiyede yar kurak iklim zellikleri grlr. Buna karn Trkiye'nin tarafnn denizlerle evrili olmas, yksek sradalarn kylar boyuncauzan, ani ykselti deiiklikleri ve kyya olan uzaklk, iklim zelliklerininksa mesafelerde farkllamasna sebep olmaktadr. Scaklk, ya ve rzgrlarda iklim zelliklerine bal olarak farkllklar gsterir. Kuzey ile gneyarasndaki enlem fark da (6) scaklk deiiminde nemli bir rol oynamaktadr.

    Bu yzden gney blgeleri, subtropikal iklimlere benzer Akdeniz iklimininetkisi altndadr. Akdeniz ikliminde yazlar kurak ve ok scak, klar yal velk geer. Kuzeyde ise her mevsim yal olan Karadeniz iklimi grlr.

    blgeler step iklimi karakterindedir ve sradalarla evrelenmi olduundan azya alr. Ylk ve gnlk scaklk farklar oktur. ve Dou Anadoluda klaruzun ve souk, ky blgelerindeyse ksa ve lktr.

    SU KAYNAKLARISU KAYNAKLARI POTANSYEL Yllk ortalama ya : 643 mm/m^2 Trkiyenin yzlm : 780 000 km^2 Yllk ya miktar : 501 milyar m^3 Buharlama : 274 milyar m^3 Yeraltna szma : 41 milyar m^3 Yzey Suyu Yllk yzey ak : 186 milyar m^3 Kullanlabilir yzey suyu : 98 milyar m^3 Yer alt suyu

    Yllk ekilebilir su miktar : 14 milyar m^3 Toplam Kullanlabilir Su (net): 112 milyar m^3

    4

  • 8/6/2019 hidrolik santral

    5/29

    Trkiyede yllk ortalama ya yaklak 643 mm/m^2 olup, yldaortalama 501 milyar m^3 suya tekabl etmektedir. Bu suyun 274 milyar m^3 toprak ve su yzeyleri ile bitkilerden olan buharlamalar yoluyla atmosfere geridnmekte, 69 milyar m^3 lk ksm yeralt suyunu beslemekte, 158 milyar m^3lk ksm ise aka geerek eitli byklkteki akarsular vastasyla denizlereve kapal havzalardaki gllere boalmaktadr. Yeralt suyunu besleyen 69 milyarm^3 lk suyun 28 milyar m^3 pnarlar vastasyla yerst suyuna tekrar

    katlmaktadr. Ayrca, komu lkelerden lkemize gelen ylda ortalama 7 milyarm^3 su bulunmaktadr. Bylece lkemizin brt yerst suyu potansiyeli 193(158+28+7) milyar m^3 olmaktadr.

    BARAJLAR

    5

  • 8/6/2019 hidrolik santral

    6/29

    Barajlar, genellikle dalarn arasna, nehir sularnn yolunu keserekarkasnda gl oluturmak amacyla ina edilirler.

    Dalardan gelen nehir sularaa doru akp gider, bir deniz veyagle ularlar. Yada yer altna szpkaynaklar ve kuyular beslerler.Seyahatleri esnasnda nehirler ehirlere,kylere, fabrikalara ve iftliklere susalarlar. Ancak akarsularn tad suher yl yada yln her mevsimi aynmiktarda deildir. Baz kurak geen

    yllarda baz akarsular tamamenkuruyabilir yada baz slak yllardaakarsular yatana smayarak taabilir.Ayn ekilde yln farkl mevsimlerindefarkl miktarda su gelebilir. Yazn suya

    en fazla ihtiya duyulan zamanda nehirlerde su miktar ok azalabilir ve kn,suya fazla ihtiya duyulmayan mevsimde nehirler ok miktarda su tayabilir.

    Bu akp giderken suyu barajlarla tutacaz. Bu dev bariyerler nehir

    sularn tutarlar. Arkalarnda oluan glde tuttuklar suyu biriktirirler. htiyaduyulmayan zamanda gelen fazla suyu tutar ve ihtiya duyulan zamanda onuinsann hizmetine sunarlar. nsan bu suyla ime, kullanma ihtiyacnkarlayabilir veya bitkileri sulamak iin kullanr. Bitkilerin bymesi iinkkleri ile topraktan su almalar gerekir yoksa solarlar. Bitkinin kk blgesineihtiya duyduu suyu, ihtiya duyduu zamanda, ihtiya duyduu miktardavermeye sulama denir. Barajlar ayn zamanda elektrik retir ve takndan korur.Barajlarn gllerinde biriken ve ykselerek potansiyel enerji kazanan sularn buenerjisi nce kinetik enerjiye sonra da elektrik enerjisine evrilir.

    SANTRAL

    6

  • 8/6/2019 hidrolik santral

    7/29

    Doadaki baka bir maddeden elektrik enerjisi reten kurululara santraldenir.Elektrik santralleri, baka enerji biimlerini (termik, nkleer, hidrolik,

    jeotermal, gne, rzgr, gelgit v.b) elektrik enerjisine dntrmek amacylabir araya getirilmi donanmlardan oluan iletmelerdir. amzda byk gl

    donanmlarn ounluu, hidrolik ve termik (klasik ve nkleer) santrallerdenmeydana gelmektedir. Tr ne olursa olsun, her elektrik santral, temel olarakbir enerji kayna, hareketlendirici bir aygt, bir alternatr ve bir dntrmeistasyonundan meydan gelir.

    HDROLK SANTRALLER

    Hidroelektrik santraller akan suyun gcn elektrie dntrrler. Akansu iindeki enerji miktarn suyun ak veya d hz tayin eder. Byk birnehirde akan su byk miktarda enerji tamaktadr. Ya da su ok yksek birnoktadan drldnde de yine yksek miktarda enerji elde edilir. Her ikiyolla da kanal yada borular iine alnan su, trbinlere doru akar, elektrikretimi iin pervane gibi kollar olan trbinlerin dnmesini salar. Trbinler

    jeneratrlere baldr ve mekanik enerjiyi elektrik enerjisine dntrrler.

    Santral tarafndan salanan g su debisiyle su dmnn yksekliiveya seviye fark ile orantldr. Su dm mmkn olduunca yksektutulmaldr.

    7

    http://canmustafa57.tripod.com/sekil-1.htm
  • 8/6/2019 hidrolik santral

    8/29

    HDROELEKTRK SANTRALLARIN ANA BLMLER

    Alternatr : Elektrik enerjisi retir.Trbin : Mekanik enerji retir.

    Baraj Ksm : Bir d meydana getirir.Su sale Kanallar: Su ynlendirme organlardr.Datc ve Saptrclar : Datma ve saptrma , Ayarlama organlardr.Reglatr : Ayarlanan seviyede tutan organ.Boaltc, Dolu savak : Gvenlik organlardr.Izgaralar : Temizleme organlardr.Batardo : Bakm organdr.Transformatr Postas : retilen elektrik enerjisine yol verir.Tablolar : Uzaktan kumanda ve kontrol organlardr.

    TRBNLER

    Trbin: Yksek bir yerden den su ktlesi, dnebilecek ekilde yaplmbir ark veya trbin sistemine gnderilecek olursa suyun tad enerji mekanikenerjiye dntrlm olur. Bunlara "Hidrolik Trbin" denir.

    Alternatrler, d yksekliklerine gre; Kaplan, Francis veya Pelton tipiHidrolik trbinlerle alrlar.

    1.) Kaplan Tipi Trbinler:

    Ds kk olan santrallerde kullanlr. Dk dme ykseklii ve yksek debiler iin en uygun trbin tipi. 2 ile 80 metre dme ykseklikleri arasnda verimlidirler. Yapm dier trbinlere gre daha masrafldr. Su ayar kanatlar mevcuttur.

    Trbin kanatlar ayarlanabilmektedir. Yatay ve dey eksenli olarak imal edilmektedir.

    8

  • 8/6/2019 hidrolik santral

    9/29

    2.) Francis Tipi Trbinler:

    Francis trbinleri genellikle 20 - 200 m ' lik su dlerinde kullanlr. 280 m ykseklie kadar Francis trbinleri dizayn edilebilir. Yatay veya dikey olarak kullanlabilirler. zel ve dayankl malzemeden dizayn edildii iin bakm masraflar

    dktr ve kullanm mr uzundur.

    Verimi dier trbinlere gre yksektir. Trbin su giri ve su k kanatlarndaki suyun hz farkldr.

    9

    http://canmustafa57.tripod.com/sekil-2.htm
  • 8/6/2019 hidrolik santral