ანა კალანდაძის ესთეტიკის საკითხები...

Click here to load reader

  • date post

    08-Mar-2020
  • Category

    Documents

  • view

    6
  • download

    0

Embed Size (px)

Transcript of ანა კალანდაძის ესთეტიკის საკითხები...

  • ლუარა სორდია

    ანა კალანდაძის

    ესთეტიკის საკითხები

    თბილისი

    2009

  • 2

    ნაშრომში ანა კალანდაძის ესთეტიკის უმთავრეს მახასიათებლად მიჩნეულია მისი

    რელიგიურობა, პოეტური ნიჭის გააზრება სულიწმინდის მადლად, ხოლო შთაგონების

    მოვლინება გამოიხატება ტერმინით “მობერვა”.

    წიგნში საუბარია დიდი შემოქმედისათვის დამახასიათებელ საიდუმლოზე, საღვთო

    სიბრძნეზე, მისტიურობაზე, მშვენიერის, ამაღლებულის, ჭეშმარიტების კატეგორიებზე,

    მუსიკალობის, ეროვნული ტრიადის _ ენა, მამული, სარწმუნოება _ პრიორიტეტზე,

    ხილულის თუ უხილავის, მიწის და ზეცის, “ორი ქვეყნისადმი” ინტერესზე, “ყოველთა დიდ

    სიყვარულზე” _ ღმერთზე, როგორც ანა კალანდაძის შემოქმედების ცენტრალურ

    პრობლემაზე.

    შესწავლილია შემოქმედების უმთავრესი წყაროები, ყურადღება ეთმობა პოეტის

    კუმირებს.

    ნაშრომში ნაჩვენებია, რამდენად ეწინააღმდეგებოდა პოეტის თავისუფალი სული

    გაბატონებულ დოგმებს, შეკვეთებს, სტერეოტიპებს.

    ინტერესის საგანია სულიერი ინდივიდუალურობის საკითხები, შედევრების შექმნის

    პროცესები, სვლა დინების წინააღმდეგ, რაც გახდა პოეტის უკვდავების საწინდარი.

    ნაშრომი განკუთვნილია ფილოლოგიის ფაკულტეტის ბაკალავრებისა და

    მაგისტრანტებისთვის, ასევე ანა კალანდაძის შემოქმედების პრობლემებით დაინტერესებული

    მკითხველისთვის.

    რედაქტორი: ფილოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი,

    პროფესორი ტიტე მოსია

    რეცენზენტები: ფილოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი,

    პროფესორი ნანა კუცია

    ფილოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი,

    პროფესორი დარიკო ფიფია

    ISBN 978-9941-12-572-0

  • 3

    შინაარსი

    შესავალი ;

    თავი I

    ცათა მაღალთა მადლი;

    იალაღებით მობერილ ვარ სიყვარულისად;

    საიდუმლო _ მხატვრული შემოქმედების ძირითადი კანონი;

    მაღალი სიბრძნის სინათლე;

    მისტიურის მიღმა ფერებით შემოსილი;

    სხივები შენი მოიღე ჩემკენ;

    და მე ვმაღლდები ზეცის კარამდე;

    ჰა, იგი მაცნე ზენაარისა;

    მუსიკა ცისა და მიწის;

    ჩემი ზურმუხტი, ჩემი ძოწი, ჩემი ბივრილი;

    ენა, მამული, სარწმუნოება;

    მშვენიერებით მომეფონები;

    უკეთურებით კვალად ხსნისათვის;

    ჭეშმარიტების წმინდა კუნძულზე;

    ორი ქვეყნის საზღვრად ვდგევარ;

    ყოველთა დიდი არს სიყვარული;

    შემოქმედების მთავარი წყარო _ ბიბლია;

    თავი II

    პოეტის კუმირები;

    თავი III

    ანა კალანდაძის პოეზიის მკითხველი და გადამკითხველი;

    როგორ იქმნებოდა პოეტის შედევრები;

    დაემატე საქართველოს ფრესკებს.

  • 4

    შესავალი

    ანა კალანდაძე თანამედროვეებმა “ქართული პოეზიის “დედოფლად”,

    “ღვთაებრივად” (რ. მიშველაძე), ბულბულად, “სინაზისა და სიყვარულის საყვირად”

    (გ. ასათიანი) გამოაცხადეს. პოეტის უმაღლესი დაფასების გამოხატულებაა მისთვის

    რუსთაველის პრემიის ლაურეატის წოდების მინიჭება.

    1946 წლის 25 მაისი, როცა ოცდაორი წლის ანა კალანდაძემ მწერალთა სასახლეში

    პირველად წაიკითხა თავისი ლექსები, ქართული ლირიკის აღორძინების თარიღად

    იქნა მიჩნეული.

    და ეს ხდებოდა იმ დროს, როცა თავის დიდების ზენიტში იყვნენ გალაკტიონ

    ტაბიძე, გიორგი ლეონიძე, იოსებ გრიშაშვილი.

    ანა კალანდაძის სიდიადის აღიარების დასტურია მისი ხსენება ნიკოლოზ

    ბარათაშვილის, ვაჟა-ფშაველას, გალაკტიონ ტაბიძის გვერდით.

    “ვაჟა-ფშაველას შემდეგ პირველი დიდი პოეტი მოგვევლინა. მას აქვს მეტად

    ორიგინალური რელიგიური მსოფლშეგრძნება, სრულიად ახალი პოეტური

    მეტყველება. მისი შთაგონების წყაროს ქართლის ცხოვრება, ბიბლია, დავით

    გურამიშვილი, გურიის ფოლკლორი წარმოადგენს. გასაოცარია ეროტიკული

    მოტივების უქონლობა. მისი ლექსები უფრო რელიგიურ ჰიმნებს ჰგავს, ვიდრე პირად

    ლირიკურ აღსარებას... რა მშვენიერია მისი კითხვის მანერა, უკეთ ვთქვათ _

    უმანკოება. მისი ხმის მუსიკა ახლაც მესმის. თუ ჩემს ასაკში ან მდგომარეობაში კიდევ

    შეიძლება ბედნიერი წუთების განცდა, მე ის გუშინ განვიცადე” _ ასეთი იყო არა

    მარტო გერონტი ქიქოძის პირველი შთაბეჭდილება და აღტაცება, რომელიც

    სამართლიანად დაიმსახურა და ღირსეულად გაამართლა ანა კალანდაძემ”, ნათქვამია

    პოეტის ორტომეულის პირველი ტ