ტომი VIII (1941 – 1975 .) - · PDF file ეს ომი, ისევე...

Click here to load reader

  • date post

    03-Jul-2020
  • Category

    Documents

  • view

    2
  • download

    0

Embed Size (px)

Transcript of ტომი VIII (1941 – 1975 .) - · PDF file ეს ომი, ისევე...

  • ტომი VIII

    საქართველო საბჭოთა კავშირის დიდი სამამულო ომის, ომის შემდგომი აღდგენის, სოციალიზმის სრული და საბოლოო

    გამარჯვებისა და განვითარებული სოციალისტური საზოგადოების წლებში

    (1941 – 1975 წწ.)

    შესავალი

    § 1. საბჭოთა კავშირის დიდი სამამულო ომის პერიოდის საქართველოს ისტორიის წყაროები და ისტორიოგრაფია

    საქართველოს ისტორიის ნარკვევების წინამდებარე ტომი ეძღვნება

    საბჭოთა ხანის საქართველოს ისტორიის უაღრესად მნიშვნელოვან პერიოდებს. ტომში გაშუქებულია საბჭოთა კავშირის დიდი სამამულო ომის, სახალხო მეურნეობის ომის შემდგომი აღდგენა-განვითარებისა და განვითარებული სოციალისტური საზოგადოების მშენებლობის ძირითადი მოვლენები.

    გერმანიის იმპერიალიზმის მიერ საბჭოთა ქვეყნისათვის თავსმოხვეული ომი ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი პერიოდია საბჭოთა ქვეყნის ხალხთა ისტორიაში. საბჭოთა კავშირის დიდი სამამულო ომი მეორე მსოფლიო ომის განუყოფელი ნაწილი იყო, ამიტომაც საბჭოთა კავშირის გამარჯვებამ ამ ომში ღრმა კვალი გაავლო თანამედროვე მსოფლიოს განვითარებაში.

    მეორე მსოფლიო ომი იმპერიალისტურ სახელმწიფოთა პოლიტიკის გაგრძელება იყო. ვ. ი. ლენინი არაერთგზის მიუთითებდა, რომ “ომი არის მხოლოდ განგრძობა პოლიტიკისა სხვა” (სახელდობრ ძალდატანებითი) “საშუალებებით” …სწორედ ასეთი იყო ყოველთვის თვალსაზრისი მარქსისა და ენგელსისა, რომლებიც ყოველ ომს უყურებდნენ როგორც მოცემულ, დაინტერესებულ სახელმწიფოთა – და მათ შიგნით სხვადასხვა კლასთა – პოლიტიკის განგრძობას მოცემულ დროს”1.

    http://www.nplg.gov.ge/ic/DGL/work/SIN/sin 8+/0/1.htm#_ftn1#_ftn1

  • მეორე მსოფლიო ომში გამოიხატა 30-იანი წლების კაპიტალისტური სამყაროს საზოგადოებრივი განვითარების ობიექტური კანონზომიერებანი, წამყვანი იმპერიალისტური ქვეყნების მძაფრი დაპირისპირება მსოფლიოს ხელახალი გადანაწილებისათვის, კაპიტალისტური სისტემის განუყოფელი ბატონობის აღდგენისათვის. იმპერიალისტურ წინაამდეგობათა ნიადაგზე წარმოშობილი ეს ომი თავისი მასშტაბის, ადამიანთა მსხვერპლის, მატერიალურ ფასეულობათა განადგურებისა და უმნიშვნელოვანეს სოციალურ-პოლიტიკური შედეგების მიხედვით უმაგალითო იყო. თუ პირველ მსოფლიო ომში დაიღუპა 10 მილიონი კაცი, ორჯერ მეტი დასახიჩრდა, მეორე მსოფლიო ომმა შეიწირა 50 მილიონი, დაიჭრა და დასახიჩრდა რამდენიმე ათეული მილიონი, მათ შორის დაიღუპა 20 მილიონზე მეტი საბჭოთა ადამიანი, ხოლო მატერიალურ ფასეულობათა დანაკარგმა პირდაპირი სამხედრო ხარჯებით 4 ტრილიონ დოლარს მიაღწია2.

    გერმანიის ფაშიზმს მსოფლიოს ხალხებზე გაბატონების ერთ-ერთ აუცილებელ და გადამწყვეტ პირობად მიაჩნდა საბჭოთა კავშირის მოსპობა. დასავლეთის სახელმწიფოთა მიუნხენის პოლიტიკა იმ ვარაუდს ემყარებოდა, რომ იმპერიალისტური წინააღმდეგობანი შეიძლებოდა დაძლეულიყო სსრ კავშირის წინააღმდეგ ფაშისტურ სახელმწიფოთა ომის საშუალებით. მათ “სურდათ დაწყებულიყო ომი კაპიტალისტურ სამყაროსა და იზოლირებულ საბჭოთა ქვეყანას შორის. მაგრამ ისე მოხდა, რომ ომი თვით კაპიტალისტურ სამყაროს შიგნით დაიწყო”3.

    იმპერიალისტური მსოფლიოს სამხედრო კონფლიქტების ცდების საპირისპიროდ კომუნისტური პარტია და საბჭოთა სახელმწიფო ახორციელებდნენ სამშვიდობო საგარეო პოლიტიკას, აქტიურად ისწრაფოდნენ სადავო საერთაშორისო საკითხების მშვიდობიანი გადაჭრისაკენ, აყენებდნენ კოლექტიური უშიშროების დაცვის ღონისძიებებს. ამ პოლიტიკას საფუძვლად უდებდნენ სხვადასხვა სოციალური წყობილების სახელმწიფოთა მშვიდობიანი თანაარსებობის ლენინურ პრინციპებს. სსრ კავშირის უშიშროების უზრუნველყოფის მიზნით საბჭოთა კავშირმა 1939 წლის აგვისტოში გერმანიასთან დადებულ ურთიერთთავდაუსხმელობის პაქტით მიაღწია ომის დაწყების გადავადებას, მოიპოვა ორწლიანი მშვიდობა, რაც ესოდენ საჭირო იყო სოციალიზმის მშენებლობის, ქვეყნის ეკონომიკური ძლიერებისა და თავდაცვისუნარიანობის განსამტკიცებლად. საბჭოთა კავშირის ამ ნაბიჯმა შეუძლებელი გახადა კაპიტალისტური ქვეყნების ერთიანი ანტისაბჭოთა ფრონტის შექმნა. ეს კი დიდ სამამულო ომში საბჭოთა კავშირის გამარჯვების ერთ-ერთი ხელშემწყობი პირობა გახდა.

    კომუნისტურმა პარტიამ და საბჭოთა მთავრობამ, როგორც ეს წინა ტომშ