Edukacja globalna w szkole

Click here to load reader

  • date post

    11-Jan-2017
  • Category

    Documents

  • view

    216
  • download

    0

Embed Size (px)

Transcript of Edukacja globalna w szkole

  • Edukacja globalna w szkole

  • 2

    Autorzy: Gabriela Lipska-Badoti, Barbara Rostek, Paulina Szczygie, Jdrzej Witkowski Redakcja: Marcelina Metera, Kamila WojdaIlustracja na okadce: Viktoriya Gadomska Projekt graficzny iskad: rzeczyobrazkowe.plDruk: Drukarnia ATU

    Wydrukowano na papierze zcertyfikatem FSC oraz PEFC

    Wydanie II rozszerzoneWarszawa 2011

    Wszelkie prawa zastrzeone. Przedruk, kopiowanie iudostpnianie materiaw wczci lub wcaoci zwyczeniem uycia wniezarobkowych celach edukacyjnych jedynie za zgod wydawcy.

    Wydawca:Centrum Edukacji ObywatelskiejPolska Akcja Humanitarna

    www.ceo.org.pl www.pah.org.pl

    Projekt jest wspfinansowany przez Fundacj Edukacja dla Demokracji wramach programu polskiej pomocy zagranicznej Ministerstwa Spraw Zagranicznych RP w2010 roku.

    Publikacja powstaa wramach projektu Patrz izmieniaj finansowanego ze rodkw Unii Europejskiej.

    Projekt Patrz izmieniaj powsta na podstawie inspiracji programu Jeden wiat wszkoach prowadzonego przez czesk organizacj People in Need.

  • To sowa Martina Luthera Kinga wypowiedziane w czasie wigilijnego kazania w 1967 r. prawdziwe kilkadziesit lat temu, prawdziwe tym bardziej dzi, gdy coraz czciej syszymy oglobalizacji iglobal-nych wspzalenociach. Dowody? Prosz bardzo! Spodnie sprowadzamy zAzji, kaw zEtiopii, kostk brukow (na Krakowskim Przedmieciu wWarszawie) zChin, ogldamy filmy zHollywood (icoraz czciej zBollywood), atrener polskiej kadry narodowej wsiatkwce pochodzi zArgentyny. Nie trzeba podro-wa do Indii, by sprbowa Chicken Tikka Masala.wiat staje si coraz mniejszy, coraz bardziej rnorodny a jego poszczeglne czci wspzalene. Dziki nowoczesnym technologiom telekomunikacyjnym mamy niemal nieograniczony dostp do informa-cji znajbardziej odlegych zaktkw globu. Codziennie uywamy przedmiotw, ktre, zanim do nas trafiy, przeszy przez dziesitki rk na kilku kontynentach.wiat oddziauje na nas na kadym kroku. Amy? Jak my wpywamy na wiat? Nie zastanawiamy si nad tym czsto. Amoe warto? Kupujc now par dinsw, napj gazowany, rower, jadc na wakacje do egzotycznych krajw czy gosujc wwyborach, wpywamy na ycie ludzi na innych kontynentach. Nie jestemy ju obywatelami tylko Polski, Niemiec, Argentyny czy Ugandy. Jestemy obywatelami wiata obywatelami globalnymi. Czy jestemy jednak tego wiadomi? Iczy wiadomi s tego modzi ludzie?Przekazywanie wiedzy onowych zjawiskach zachodzcych wotaczajcej nas rzeczywistoci, ksztato-wanie umiejtnoci krytycznego mylenia iodpowiedzialnoci za wiat, to wyzwania stojce dzi przed nauczycielkami inauczycielami. Szkoa powinna przygotowywa modych ludzi do ycia wnowoczesnym, globalnym spoeczestwie. Wrealizacji tego celu pomaga edukacja globalna.Edukacja globalna odkrywa itumaczy zoono otaczajcej nas rzeczywistoci. Poruszanie na lekcjach zagadnie waspekcie globalnym pokazuje jednoczenie ich wymiar lokalny oraz znaczenie dziaa zwy-kych ludzi.Dziki edukacji globalnej modzi ludzie:

    mog zrozumie zalenoci czce ludzi na caym wiecie, wszczeglnoci zalenoci midzy global-n Pnoc aglobalnym Poudniem;

    rozwijaj umiejtno empatii, poznaj praktyczne znaczenie tolerancji iotwartoci na innych ludzi; ucz si analizowa iocenia otaczajc ich rzeczywisto.

    Broszura jest adresowana do nauczycielek inauczycieli zainteresowanych tematyk globaln, ale nie po-siadajcych wczeniejszych dowiadcze zprowadzeniem zaj zzakresu edukacji globalnej. Druga cz broszury zawiera sze gotowych do wykorzystania wklasie wicze. Ich przeprowadzenie zmodzie moe by wstpem do zaangaowania wdugofalowe dziaania.

    Wszystko sprowadza si naprawd do tego:

    cae ycie jest ze sob powizane. Jestemy zapani wsie wzajemnoci,

    zktrej nie mona uciec, woeni wjeden worek przeznaczenia.

    Cokolwiek dotyka kogo bezporednio, wpywa na nas porednio. Zostalimy s

    tworzeni do ycia razem

    zpowodu wspzalenej konstrukcji rzeczywistoci. Czy pomylae kiedy, e

    nie moesz wyj rano

    do pracy bez bycia zalenym od wikszoci wiata? No wanie, czy zastanaw

    iae si kiedy nad tym?

    Skd pochodzi kawa wtwoim kubku? Jakim cudem na twj st trafi bananow

    y jogurt? Izanim

    skoczysz niadanie, ju zaleysz od ponad poowy wiata.

    3

  • DefinicjaEdukacja globalna rozszerza zakres ksztacenia obywatelskiego iwychowania operspektyw globaln, przez uwiadamianie istnienia zjawisk oraz wspzalenoci czcych ludzi imiejsca. Jej celem jest przy-gotowanie odbiorcw do stawiania czoa wyzwaniom, dotyczcym caej ludzkoci. Przez wspzalenoci rozumiemy wzajemne powizania iprzenikanie systemw kulturowych, rodowi-skowych, ekonomicznych, spoecznych, politycznych itechnologicznych.Edukacja globalna kadzie szczeglny nacisk na:

    tumaczenie przyczyn ikonsekwencji opisywanych zjawisk; ukazywanie wpywu jednostki na globalne procesy iwpywu globalnych procesw na jednostk; przeamywanie istniejcych stereotypw iuprzedze; przedstawianie perspektywy globalnego Poudnia; ksztatowanie krytycznego mylenia izmian postaw.

    Wartoci, postawy, umiejtnoci

    UPoDstAW eDUkAcjI globAlnej le WARtocI

    eDUkAcjA globAlnA sPRzyjA ksztAtoWAnIU PostAW

    eDUkAcjA globAlnA PomAgA WzDobyWAnIU UmIejtnocI

    godno, sprawiedliwo, solidarno, rwno, pokj, wolno.

    odpowiedzialnoci, szacunku, uczciwoci, otwartoci, osobistego zaangaowania, gotowoci do ustawicznego

    uczenia si.

    dostrzegania irozumienia globalnych wspzalenoci,

    krytycznego mylenia, praktycznego

    wykorzystywania wiedzy, podejmowania wiadomych

    decyzji, wsppracy wwymiarze

    lokalnym, krajowym imidzynarodowym,

    empatii.

    4

  • Edukacja globalna w szkoleWprowadzenie tematyki globalnej do programu nauczania nie musi by wcale trudne. Dowodz tego coraz liczniejsze przykady szk wPolsce, ktre realizuj edukacj globaln wramach zaj przedmioto-wych, pozalekcyjnych oraz projektw edukacyjnych.

    Zajcia poZalEkcyjnE Temat zaj: Uchodcy klimatyczni

    Cele zaj: uczniowie iuczennice znaj skutki zmian klimatu dla ycia ludzi wkrajach

    globalnego Poudnia.

    UcZniowski projEkt EdUkacyjny

    Temat projektu: Nie zmieniaj klimatu!

    Cele projektu: jaki jest nasz wpyw na zmiany klimatu? Co moemy

    robi, aby im zapobiega?

    5

    lEkcjaTemat zaj: Zmiany klimatu

    Cele zaj: uczniowie iuczennice znaj przyczyny zachodzcych

    wspczenie zmian klimatu oraz oceniaj dziaania podejmowane

    wskali globalnej iregionalnej zapobiegajce temu zjawisku.

    Tematy edukacji globalnej

    mIgRAcje

    PRAWA czoWIekA

    hAnDel mIDzynARoDoWy

    konflIkty

    zmIAny klImAtU

    zAsoby nAtURAlne

    stosUnkI mIDzykUltURoWe

    konsUmPcjA

    zAnIeczyszczenIe RoDoWIskA

    UbstWo

    RozWj

  • W Globalnej Sieci

    Zmiany klimatu powodowane nadmiern emisj CO2 s

    najbardziej odczuwalne wok rwnika, ale to kraje globalnej Pnocy maj wnich najwik-szy udzia. WUnii Europejskiej rocznie produkuje si a 8,3

    tony CO2 na osob, wKenii tylko ok. 300 kg.

    Na wiecie co roku wytwarza si od 20 do 50 mln ton elektronicznych mieci.

    Wikszo znich wEuropie iUSA dua ich cz nie-legalnie trafia do Chin, Indii, Pakistanu, Nigerii iGhany.

    Od 2004 roku prawie 2 mln Polakw wyjechao do Wielkiej Brytanii. Wtym samym czasie wUnii Europejskiej przebywao 30 mln imigrantw zpastw

    afrykaskich.

    Wluksusowych hotelach na Zanzibarze (Tanzania) turysta zuywa nawet do 2000 litrw

    wody dziennie. To kilkanacie razy wicej ni przecitny mieszkaniec

    Tanzanii, gdzie dostp do bez-piecznych rde wody ma 55% spoeczestwa, ado urzdze

    sanitarnych jedynie 33%.

    6

  • Do produkcji telefonu komrkowego potrzebnych jest 30 metali. Wikszo

    znich pochodzi zDe-mokratycznej Republiki

    Konga, Zambii, Chile, Rosji, Indonezji, Chin, RPA.

    W2007 roku na produkty ze znakiem Sprawiedliwego Handlu (Fairtrade)

    m.in. kaw, herbat, czekolad iba-nany mieszkacy globalnej Pnocy wydali 2,3 miliarda euro. Skorzystao na tym 1,5 miliona drobnych rolnikw ipracownikw plantacji oraz ich ro-

    dziny, czyli wsumie ponad 7,5 miliona ludzi zglobalnego Poudnia.

    Dziki prowadzonym przez Amnesty International oglnowiatowym akcjom wysyania listw apeli

    wobronie osb, ktrych podstawowe prawa czowieka s amane

    lub ktrych ycie jest zagroone, udao si przez ostatnie 30 lat

    uratowa 16 600 ludzi.

    jestemy poczeni globaln sieci powiza: spoecznych, ekonomicznych, politycznych, kulturalnych irodow

    iskowych.

    Zaleymy od siebie nawzajem iwarto zdawa sobie ztego spraw. Od naszych dziaa

    icodziennych decyzji konsumenckich iobywatelskich zaley dobrobyt, pokj,

    przestrzeganie praw czowieka oraz stan rodowiska naturalnego.

    7

  • Dlaczego warto?Dua ilo obowizkowych treci izagadnie wprogramach nauczania sprawia, e znalezienie czasu na wprowadzenie do polskich szk edukacji globalnej moe wydawa si trudne. Istniej jednak wane argumenty przemawiajce za tym, e warto to zrobi:

    1. wiat sta si wostatnich latach znacznie mniejszy. Kady znas zarwno modzie, jak idoroli swoimi codziennymi wyborami wpywa na losy ludzi winnych miejscach wiata. Jako konsumenci iobywatele stalimy si uczestnikami skomplikowanych procesw. Aby wsposb wiadomy funk-cjonowa wglobalnym spoeczestwie, uczennice iuczniowie musz by wiadomi istnienia wspzalenoci, aszkoa ma wtym zakresie do odegrania kluczow rol.

    2. Edukacja globalna to nie tylko nowe treci, ale take charakterystyczne formy ipodejcie do kszta-cenia. Dziki orientacji na otwart wymian pogldw izaangaowanie uczniw edukacja global-na sprzyja ksztatowaniu kompetencji kluczowych, wszczeglnoci widzenia swoich dziaa wszerszym kontekcie, argumentowania wasnych pogldw, umiejtnoci wsppracy zinnymi itwrczego zastosowania zdobywanych informacji.

    3. Lekcje i inne dziaania edukacyjne prowadzone w caej