DœNYA VE AH°RET DENGES°

download DœNYA VE AH°RET DENGES°

of 33

  • date post

    01-Jan-2016
  • Category

    Documents

  • view

    83
  • download

    1

Embed Size (px)

description

DÜNYA VE AHİRET DENGESİ. FARUK KESGİN SARİYER DOĞANEVLER CAMİİ İMAM-HATİBİ. DÜNYEVİLEŞME HASTALIĞI - PowerPoint PPT Presentation

Transcript of DœNYA VE AH°RET DENGES°

Slayt 1

DNYA VE AHRET DENGES1FARUK KESGNSARYER DOANEVLER CAM MAM-HATB

2DNYEVLEME HASTALII

Dnyann bizim iin bir imtihan yeri olduunu, dnyada, dnyayla arasna mesafe koyarak yaamay becerebilenlerin kazanl kacan, dnyevleerek grtlana kadar dnyaya dalanlarn ise kaybedeceini hatrdan karmamal. Yzmz ahirete, gzmz nefsimize, kulamz Selef'e ve kalbimiz Kur'an ve Snnet'e dnk yaamaktan baka ansmz ve kar yolumuz yoktur.

3

Mal mlk edinmeyi, evlad iyale sahip olmay slam yasaklamyor aksine tevik ediyor. Ama bunlar vasta m, yoksa asl gaye olarak m grmeniz sizin zihniyetinizi belirler. Bu saylanlardan birisi iin mi, yoksa geminizi, iine bakalarn da alarak yrtmek iin mi yayorsunuz? Demek ki, dnyevileme de ve kapitalistleme de bir zihniyet meselesidir. nce zihinlerin dnyevilemeden uzaklamas gerekmek-tedir. Fiili ynelimlerin zihinle mtenasip hale dnmesi daha kolaydr.

4

5nsanolunun yaamnda anne karnnda, bu dnyada, berzahta(kabirde) ve te dnyada olmak zere drt evre sz konusudur. Yaratc, lemlerin Rabbi olan Allah, anne karn ve kabir evreleri ile ilgili yeterli bir bilgilendirme yapmam olmasna karlk; insanolunun, bu dnyadaki hayatlar ve Ahirette yaayacaklar hayatla ilgili ok fazla bilgilendirme yapmtr. Bu bilgilerde bu dnyada yaanan hayatla teki dnyada yaanacak olan hayat arasnda sk bir ba kurulduu ve bu dnyada seilen yaam tarzna bal olarak tede ya cennette ya da cehennemde yaanacak olan bir hayatn var olduu grlmektedir.6

Gerek Kurn ve gerekse hadisler, dnya hayat denilen bir yaam tarzndan bahsederler. Genelde bu hayat tarz, olumlu deildir. Olumsuzluk ieren bu hayat tarz, Allahn insanlara kurtulua ermeleri ve mutlu olmalar iin emrettii yaam tarzndan bir sapmadr. Bu sapmann en alt basama dnyevilemedir. Mslmanlarn zihin dnyasnda meydana gelen bir krlma olarak dnyevileme, iki ana eksende vuku bulmaktadr.

Birincisi makam tutkusu,kincisi mal mlk ve servet tutkusudur.

Burada ncelikle bir kavramsal analiz yaplacaktr. Dnyevilemenin makam ve mal-mlk-servet tutkusu boyutlar zerinde daha sonra durulacaktr.

7Dnya Hayat (el-haytd-dny)

Gerek Kurnda ve gerekse hadislerde dnyevileme iin anahtar, odak kavram diyebileceimiz dnya hayat (el-haytd-dny) kavram kullanlmaktadr. Burada dnya ve hayat kavram birlikte kullanlmakta ve dnya kelimesi, hayat kelimesini nitelendiren, ona boyut veren, ereve izen durumundadr. Burada kullanlan dnya kavram, arz, yer kre anlamnda kullanlmamaktadr. Dnya kelimesinin genel anlam, zaman boyutlu olarak yakn, ksa; deer boyutlu olarak ok dk, basit, alak, deersiz ve lml anlamnda kullanlmaktadr. 8

Dnya kavram, Kurnda 115 civarnda yerde gemekte ve %90dan fazlasyla hayat kelimesi ile birlikte, el-haytd-dny eklinde kullanlmaktadr.

Kurn terminolojide dnya kelimesine yklenen gerek yakn, ksa ve gerekse ok dk, basit, ireti, deersiz ve lml manalar, daima bir referansa gre yaplmaktadr. Bu dnya neye gre ksa, yakn; neye gre alak, basit, deersiz ve lml olmaktadr? Dnya kavramnn bnyesinde barndrd bu izafilie, grecelie dikkat etmek gerekmektedir.9

Bu noktada gz nne alnmas gereken nemli bir kavram, Ahiret kavramdr. Ahiret kelimesi, genel olarak tede olan; burada ve imdi olmayan, ama buras ve imdinin gtrmesi gereken ey, sonra, sonradan gelen, daha sonra olacak olan, iinde bulunduumuz ann ardndan gelen zaman ve iinde bulunduumuz boyutun stndeki boyut anlamna gelmektedir.

Kurn Ahiret kelimesini, zel anlamda son hesap gn, lmden sonra gelen hayat anlamnda kullanmaktadr.

10slam dncede dnya kavram, ahiret kavram referans alnarak deerlendirilmektedir. Dnya ve ahiret kavramlarna bu etkileim erevesinde baklmas zorunludur. Dnya ve ahiret kavramlar, ikizine bal ift kelime grubundan olup aralarndaki arm ilikisi, kartlk ilikisidir. Her iki kavram, nitelendirdikleri kelimeleri bu balamda ekillendirmekte ve anlamlandrmaktadr. Dnya dendii zaman mslmann kafasnda kart olan ahiret canlanmaktadr. slamda konuya ilikin tm deerlendirmeler, bu dnya ve ahiretin birlikteliinin oluturduu ikilem zerine oturtulmutur.11

slama gre insan hayatnda birbirinin devam, birbirinin tamamlaycs ve birbiri ile sk ilikili drt evre vardr.Bunlar

Anne karnndaki hayat, Yer kredeki hayat, Berzah(kabir) evresi ve Ahiret hayatdr.

slamn deer sistemine gre bu hayat zincirinde referans ahiret hayatdr. nk ebedi bir hayattr. Bu neminden dolaydr ki Kurnda birok yerde Allaha imanla ahirete iman birlikte zikredilir.

Kurnda, el-haytd-dny tabirini, slamn bu bak asna bal olarak, iki anlam boyutunda kullanldn syleyebiliriz.12

Dnya Hayatnn Birinci Anlam Boyutu

Birincisi, dnya kelimesinin yukarda ifade olunan iki anlam alan gz nne alndnda, Kurnda geen el-haytd-dny tabirinin, ahiret hayat referans alnarak, zaman asndan yakn/ksa hayat; deer asndan ise, alak/deersiz hayat anlamna geldii sylenebilir. Dnya kelimesindeki yaknlk anlam, hali hazrda ierisinde yaadmzdan ahirete gre bize daha yakn olma balamndadr. Yaadmz na gre ahiret daha uzaktr. Dolaysyla bu anlam boyutu ile dnya yakn, ksa, sonlu ve nce olan; ahiret ise uzak, uzun, ebedi ve sonra olandr. Keza dnya kelimesindeki ok dk, basit, alak, deersiz, lml anlamlar ise gene ahirete gredir. Dolaysyla Arzda yaanan hayat, bizzat mahiyetinden dolay deil, fakat ahiret hayat referans alndnda, zaman asndan gelip geici, ksa mrl; deer asndan nemsiz, deersiz olarak deerlendirilmektedir:13

Dnya hayatnn rnei, ancak gkten indirdiimiz, onunla insanlarn ve hayvanlarn yedii yeryznn bitkisi karm olan bir su gibidir. yle ki yer, gzelliini taknp sslendii ve ahalisi de gerekten ona g yetirdiklerini sanmlarken (ite tam bu srada) gece veya gndz ona emrimiz gelmitir de, dn sanki hibir zenginlii yokmu gibi, onu kknden biilip atlm bir durumda klmz. Dnen bir topluluk iin biz ayetleri byle birer birer aklarz.(10/24)Buradaki mesaj, drt evreli hayat zincirinde yer kredeki hayatn geiciliine, ksa mrl oluuna dikkat ederek dnyadaki nimetlere dalp te boyutunu unutmamaktr.

14 Kurn, dnya hayatn birinci anlam boyutu ile konu ederken insanlarn dikkatlerini belli noktalara younlatrmak ister. Bunlar aadaki gibi zetleyebiliriz:

Dnya hayat ksa olup abucak geer.(20/103-104,

Dnya hayatnn nimetleri geici olup tkenir. 20/131)

Dnya hayat aldatc bir metadr.(28/60, 42/36, 3/185,)

Dnya hayat bir oyun ve elencedir.(6/32, 29/64, 47/36)15

16Buradaki ama, insanlarn te Dnyay unutup, bu hayatn cazibesine kaplarak yanl bir hayat tarzn benimsemelerini engellemektir. Dolaysyla dnya hayat kavramnn birinci anlam boyutu, trafik iaretlerinin tad anlam gibi uyar amaldr:

Ey insanlar, hi phesiz Allahn vadi haktr, yleyse dnya hayat sizi aldatmasn ve aldatc(lar) da, sizi Allah ile (Allahn adn kullanarak) aldatmasn.(Fatr S./5)17

Dnya hayat kavramnn birinci anlam boyutu ile ilgili dikkat edilmesi gereken nemli bir nokta, arzdaki hayatn doas, yaps itibariyle kt, zararl olmaddr. Burada kt olan, deersiz olan yeryz, arz anlamndaki dnyadaki hayat deil; kt olan, Allahtan uzaklatran, sefahat ve irkinlik dolu, teyi yok sayan bir hayat ve bir yaam tarzdr. slam, Allahn insanlar iin yaratm olduu bu dnyadaki nimetlerin kt, anlamsz, zararl ve tehlikeli olduunu, bunlardan el etek ekip tamamen inzivaya ekilmesi gerektiini sylememekte ve de insanlardan istememektedir:

18De ki: Allahn kullar iin kard ziyneti ve temiz rzklar kim haram klmtr? De ki: Bunlar, dnya hayatnda iman edenler iindir, kyamet gn ise yalnzca onlarndr. (Araf 31-32)Kurn, insanlar iin yaratlm dnya nimetlerine kar insanlarn zaaf gstermesine dikkat ekmekte ve uyarmaktadr. nsann yapsndaki bu boyuta vurgu yapmaktadr:Kadnlara, oullara, kantar kantar ylm altn ve gme, salma gzel atlara, hayvanlara ve ekinlere duyulan tutkulu ehvet insanlara ssl ve ekici klnd. Bunlar, dnya hayatnn metadr. Asl varlacak gzel yer Allah katnda olandr.(3/1419

Dnya hayatnn birinci anlam boyutunda, bu kadar cazip ve ekici olan bu nimetlerden daha hayrl ve daha kalc olanlarn ahiret hayatnda var olduu belirtilerek, insann kendisini bu dnya hayatna kaptrp geleceini karartacak yaant ierisine girmemesi iin bir uyar vardr:De ki: Size bundan daha hayrl olan bildireyim mi? Korkup-saknanlar iin Rablerinin katnda, iinde temelli kalacaklar, altndan rmaklar akan cennetler, tertemiz eler ve Allahn rzas vardr.(3Ali mran15)

20Dnya Hayatnn kinci Anlam Boyutu

kinci anlam boyutu, yer krede ahiret hayatn ve vahyi bilgiyi gz nne almayan, insann heva ve hevesine dayal ve insan cehenneme gtrecek olan kt, deersiz, yararsz ve insan iin zararl yaam tarz ve biimi anlamndadr. Bu boyutu ile el-haytd-dny kavram, ahiret hayatn nemsemeyen, unutan ve/veya reddeden insanlarn bu dnyada hevalarna dayal bir deer sistemine gre ina ettikleri bir hayat tarz anlamna gelmektedir:

Bizimle karlamay ummayanlar, dnya hayatna raz olanlar ve bununla tatmin olanlar ve bizim ayetlerimizden habersiz olanlar; te bunlarn, kazanmakta olduklarndan dolay barnma yerleri atetir.(Yunus 7-8)21

Burada ahiret hayatna bak itibariyle 3 grup insandan sz edilmektedir:

1-Ahiret hayatn inkr edenler.2-Ahiret hayatn unutanlar.3-Ahiret hayatn nemsemeyenler.

Bu, 3 farkl insan unsuruna gre 3 farkl dnya hayat telakkisi olabilecei anlamna gelmektedir. Bunlar ksaca aadaki gibi zetleyebiliriz.

22Ahiret Hayatn nkr Edenler

Ahiret hayatn inkr edenler iin sadece bu dnya vardr, lmden sonra herhangi bir hayat yoktur. Dolaysyla bu n, imdiyi yaamalyz. Olmayan bir dnya iin bu dnyadaki hayat snrlandrmamalyz: O, siz ldnz, toprak ve kemik haline geldiiniz zaman, sizin mutlaka (yeniden diriltilip) karlacanz m vadediyor?

Vaad edildiiniz ey ne kadar uzak, hem de ne kadar uzak.O (btn gerek), bizim yalnzca (yaamakta olduumuz bu) dnya hayatmzdan ibarettir; lrz ve yaarz, biz diriltilecekler deiliz. (Mminun/33-37, 23

Ahireti inkr edenler, vahyi bilginin getirdii deer sistemlerini redderek, kendi heva