de toekomst van de bouwkmo uitdagingen en oplossingen

download de toekomst van de bouwkmo uitdagingen en oplossingen

of 85

  • date post

    11-Jan-2017
  • Category

    Documents

  • view

    236
  • download

    4

Embed Size (px)

Transcript of de toekomst van de bouwkmo uitdagingen en oplossingen

  • DE TOEKOMST VAN DE BOUWKMOUITDAGINGEN EN OPLOSSINGEN

    Jaarverslag 2015-2016

  • DE TOEKOMST VAN DE BOUWKMOUITDAGINGEN EN OPLOSSINGEN

  • Voorwoord 06

    Welke uitdagingen en welke antwoorden? 10Turbulenties in de bouwwereld 13Gepaste reacties 16

    Kenmerken en structurele vooruitzichten 18De plaats van de kmo in de bouw 20Bouwmarkt in evolutie 25De uitdagingen voor onze bouwbedrijven 32

    Scheefgetrokken concurrentie op de bouwmarkt 40Vrije dienstverlening: mooi principe, gebrekkig uitgewerkt 43Omvang en gevolgen van het fenomeen 44De perceptie door Belgische bouwbedrijven 47Urgent nodig: aangepaste oplossingen 48Detacheringsfraude en sociale dumping 52De Confederatie voert actie 54

    Sterke en zwakke punten van een sociaal model 58De sociale bescherming van de bouwvakarbeider 62Solidariteit onder druk 66Het eenheidsstatuut: een zware dobber voor bouwkmos 68Loonkosten bedwingen 75Naar een constructieve werknemersvertegenwoordiging 78Werkbaar werk 83

    Kwaliteit: onmisbaar voor de competitiviteit van kmo's 86Competente arbeiders gezocht 89Sterke opleidingen voor een aantrekkelijke sector 91De vestigingswet als kwaliteitstool 97Kwaliteitslabels 101Het technologische klimaat 105Buitengerechtelijke geschillenregeling 111

    De groei en ontwikkeling van kmo's bevorderen 112De financiering van de activiteit 115Toegang van kmo's tot overheidsopdrachten 121Naar een hervorming van de vennootschapsbelasting? 124Cashflowbeheer 128Administratieve vereenvoudiging 132

    Conclusie 138

    De Confederatie Bouw informeert en communiceert 146

    De Confederatie Bouw en haar leden 160

    INHOUD

  • VOORWOORD

  • 8 9Confederatie Bouw Jaarverslag 2015 - 2016

    Robert de Melenaere, Gedelegeerd bestuurder en Colette Golinvaux, Voorzitter

    VOORWOORD

    Na enkele jaarverslagen die meer gericht waren op grotere bouwbedrijven, is dit jaarverslag volledig opgedragen aan de bouwkmo's. Waarom deze focus op de middelgrote, kleine en micro-ondernemingen? Enerzijds omdat ze, zoals dit rapport uitgebreid aantoont, specifieke aandacht nodig hebben; anderzijds omdat ze in ze in zekere zin de "kanaries in de kolenmijn" zijn, de gevoelige detectoren van iedere evolutie en ieder probleem in onze sector. Wie het leven en het welzijn van de bouwkmo's bestudeert, ziet scherp wat er moet veranderen en verbeteren.

    Bouwkmo's hebben een aantal sterke punten. Hun gedrevenheid is vaak onovertroffen. Door hun kleinere afmetingen kunnen ze soms erg flexibel zijn en snel inspelen op veranderende marktomstandig-heden en nieuwe technieken. Het zijn vaak bedrijven waar traditie en toekomst elkaar ontmoeten, waar de traditionele bouwambachten en de bouwberoepen van morgen samenwerken en kennis en ervaring uitwisselen. De nabijheid van de bedrijfsleiders met hun klanten, hun personeel en hun bouwplaatsen maakt van vele bouwkmo's creatieve knooppunten van probleemoplossend denken.

    Maar tegelijk komen de problemen waarmee onze sector kampt vaak dubbel zo hard aan in een kleine onderneming.

    Als beroepsorganisatie zijn we ons daarvan ten zeerste bewust. We stellen tools ter beschikking die de bedrijfsvoering in kmo's vereenvoudigen. We verdedigen hun belangen op alle beleidsniveaus, en we zijn een drijvende kracht achter tal van maat-regelen, wijzigingen en verbeteringen, onder meer op het gebied van administratieve vereenvoudiging en de strijd tegen sociale dumping en de unfaire concurrentie van buitenlandse firma's. Mee door onze actieve rol in sectorale organisaties zoals fvb Constructiv en het preventie-instituut van de bouw navb Constructiv stimuleren we opleidingen en werken we mee aan de veiligheid en het welzijn in bouwbedrijven. De sectorale onderzoekscentra zoals het WTCB en het OCW stimuleren innovatie op alle vlakken, en helpen om de kwaliteit van werken te garanderen.

    Voor dit rapport consulteerden we een aantal vooraanstaande bedrijfsleiders van bouwkmo's. Zwart pessimisme heerst niet, maar de meerderheid is toch weinig optimistisch over de toekomst. We moeten er alles aan doen om dat optimisme weer te stimuleren en om te verhinderen dat het potentieel van bouwbedrijven verstikt wordt.

    De bouwsector en de economie in haar geheel heb-ben de bouwkmo's nodig. Ze spelen een centrale rol in de tewerkstelling en de activiteit. We hopen dat dit rapport een bijdrage kan zijn aan een trendbreuk, en dat de kleinere bouwbedrijven binnenkort meer vertrouwen mogen hebben in de toekomst.

    We wensen u veel leesgenot!

    Maar dat neemt niet weg dat er nog talrijke pro-blemen zijn die om een snelle oplossing smeken. U vindt een analyse in dit rapport. Drie problemen zijn daarbij van bijzonder belang voor de kleinere bouwbedrijven, ook al zijn ze lang niet de enige bouwbedrijven die erdoor getroffen worden.

    Het eerste is de sociale dumping, het tweede het sociale statuut van de bouwarbeider en ruimer be-keken, het hele model van de sociale relaties in onze sector. En dan zijn er nog de loonkosten.

    Op dat punt blijven we bij de regering pleiten voor een forse structurele daling.

  • WELKE UITDAGINGEN EN WELKE ANTWOORDEN?

    Het centrale thema van dit jaarverslag is de kmo. De verklaring hiervoor ligt in hun belang voor de bouweconomie, in de uitdagingen waarvoor ze in de komende jaren staan en in het beleid dat de Confederatie voert om hen te steunen. Bovendien hebben bouwkmos een sterke signaalfunctie voor de strengths, weaknesses, opportunities en threats die de hele sector aangaan.

  • 13Jaarverslag 2015 - 201612 Confederatie Bouw

    Een beroepsorganisatie die haar verantwoorde-lijkheid opneemt en de belangen van haar leden verdedigt, heeft als een van haar hoofdtaken de ontwikkeling van een beleid dat ondernemingen steunt als ze deze uitdagingen aangaan. In dergelijk beleid nemen de kleine ondernemingen een bijzon-dere plaats in. In de meeste gevallen hebben zij om hun competitiviteit te consolideren niet dezelfde middelen en hefbomen als bouwbedrijven met een grotere omvang.

    In het eerste deel van dit studierapport bespreken we wat bouwkmo's en micro-ondernemingen in economisch opzicht karakteriseert. Deze kenmerken kunnen hun groei steunen, maar helaas hun con-currentievermogen ook afremmen. In het slechtste geval leiden ze tot economische moeilijkheden.

    WELKE UITDAGINGEN EN WELKE ANTWOORDEN?

    Maar de kleine bedrijven vormen een intrinsiek en belangrijk deel van het weefsel van de bouw. De Confederatie is het dus aan zichzelf en aan haar leden verplicht om grondig te onderzoeken welke gerichte acties de bouwkmo's het meeste helpen om in de volgende jaren te reageren op de uitdagingen.

    Dat is in een notendop de beschrijving van de opzet van dit studierapport. Het bespreekt het beroepsbe-leid van de Confederatie om de ontwikkeling van de bouwkmo's te ondersteunen, en de aspecten van dit beleid die in de nabije toekomst verder uitgewerkt zullen worden.

    Turbulenties in de bouwwereld

    Er bestaat een enorme behoefte aan bouwwerken en dat zou een positieve invloed moeten hebben op de groei van de activiteit in de bouw. De SWOT-ana-lyse detecteerde diverse aspecten van deze be-hoeften, die onder meer veroorzaakt worden door de bevolkingsgroei en de toename van het aantal gezinnen die verwacht worden in de komende de-cennia. Op basis van de beschikbare voorspellingen komt dit studierapport tot de conclusie dat ons land bijna twaalf miljoen inwoners zal tellen in 2030 en dat er tussen 2016 en 2030 ongeveer 425 000 gezinnen zullen bijkomen.

    Dit betekent dat we tegen 2060 naar schatting mr dan een miljoen woningen moeten bij creren. Daarnaast moeten we rekening houden met de

    renovatiebehoeften. Deze zijn van gigantische om-vang. Belgi heeft zich gengageerd om tegen 2050 de uitstoot van broeikasgassen fors te verminderen. Dat engagement zullen we alleen kunnen nakomen als we een enorm aantal energierenovaties uitvoe-ren aan het bestaande woningbestand.

    In dezelfde periode zullen we overigens ook de energieprestaties van de niet-woongebouwen moeten verbeteren als we hun verbruik voor ver-warming met 60 % willen terugdringen tegen 2050. En bovendien zullen we onze beloften niet kunnen houden zonder nieuwe, hernieuwbare energiebron-nen zoals windturbines aan te boren en de nodige infrastructuur daarvoor te bouwen.

    In het begin van 2014 publiceerden de Confederatie en IDEA Consult de resultaten van een SWOT-analyse. Onderwerp: de bouwsector met een verdere verdeling in de grote activiteitsectoren en de bouwbedrijven. Typisch voor dergelijke analyses is dat ze de belangrijkste uitdagingen in de komende jaren aan het licht brengen. En daarvan is de vraag hoe de sector zijn opportunities voor groei en ontwikkeling in successen kan omzetten. Maar de bouw wordt ook bedreigd door threaths, die in de studie geanalyseerd werden.

  • 15Jaarverslag 2015 - 201614 Confederatie Bouw

    Welke uitdagingen en welke antwoorden?

    Investeringen en financiering

    Aan de behoeften die er bestaan voor woningen en niet-woongebouwen moeten nog de schrijnende behoeften toegevoegd worden op het vlak van de infrastructuur en de andere openbare werken. In de voorbije twintig, vijfentwintig jaar is hierin structureel te weinig genvesteerd. Daardoor is nu een ware revolutie nodig in de overheidsinvesteringen. De vraag is hoe dit gefinancierd zal worden. Eenvou-dig zal dat niet zijn, nu besparen de boodschap is voor de overheid, en het gaat hier dus om een grote uitdaging voor onze sector. Maar er bestaan oplossingen, die uitgebreid besproken werden in het vorige studierapport, en de Confederatie werkt hard aan de aanvaarding en de toepassing van deze oplossingen. Bij dit alles mogen we overigens niet vergeten dat het ook voor gezinnen vaak moeilijk is om een eigen woning te financieren. Het is nodig om een bele