Các dạng gia công thuốc BVTV

download Các dạng gia công thuốc BVTV

of 66

  • date post

    16-Jul-2015
  • Category

    Documents

  • view

    180
  • download

    1

Embed Size (px)

Transcript of Các dạng gia công thuốc BVTV

Cng ngh gia cng hin i thuc bo v thc vt

Th t, 26 Thng 5 2010 16:32 - Ln cp nht cui Th hai, 31 Thng 5 2010 17:06

M U

(Ha hc ngy nay-H2N2)-Khong 20 nm tr li y trong ngnh nng ha c nhiu thay i v cng ngh: pht minh ra cc hot cht mi, thay i phng php gia cng, ng gi v thay i cch s dng, v.v ng thi vi nhng s bin i trn, ngi ta cng thay i c nhng quy nh trong qun l sn xut v s dng cc loi thuc bo v thc vt (BVTV).

Nm 1973, M c xut bn cun sch vi ta Gia cng thuc tr su - Pesticid Formulation) [1] . Cun sch c trnh by mt s phng php v k thut gia cng, sn xut cc loi thuc BVTV thi .

Theo nh gi, cng nghip nng ha ton th gii sn xut ra cc sn phm nng ha, c tnh t 30 t USD/ nm (1997) v ngnh ny ng vai tr quan trng trong nn kinh t nhiu nc. Hin nay trn th gii s tng dn s v s th ha, cng nghip ha ang buc ngi ta phi chuyn t qung canh sang thm canh v s dng t ai dng cho sn xut nng nghip ngy cng hiu qu hn. Cc chuyn gia ca Lin Hp Quc tin on dn s ton th gii s c 10 t ngi vo nm 2040 v c bit tng nhanh khu vc chu - Thi Bnh Dng. iu ny dn n yu cu cng cao v cc sn phm nng nghip v ko theo nhu cu v thuc BVTV.

1 / 66

Cng ngh gia cng hin i thuc bo v thc vt

Th t, 26 Thng 5 2010 16:32 - Ln cp nht cui Th hai, 31 Thng 5 2010 17:06

Trc y vi chc nm ngi ta ch pht trin cc loi hot cht mi, cc phng php gia cng mi v a ra cc ch phm t ri ro hn, an ton hn, d s dng v thn thin vi mi trng hn. Ngoi ra cng cn mt yu cu rt thc t na l lng thuc BVTV c s dng trn mt din tch canh tc cng t cng tt gim gi thnh sn xut nng nghip, v gi ca cc ch phm thuc BVTV, nht l cc ch phm mi, thng rt cao. Ngi ta c lng rng chi ph pht trin cc ch phm mi, l vo c 150 200 triu USD v phi cn mt 7 n 10 nm t khi ha cht c pht minh n khi c sn phm u tin c a ra th trng. Qu trnh ny cng i hi s lin kt ca nhiu c s nghin cu v cc n v sn xut.

Bi v c nhiu hot cht c s dng, nn thc t c rt nhiu dng ch phm c gia cng, sn xut. iu ny ph thuc vo cc tnh cht ha l ca hot cht dng. Trc y, hu ht cc ch phm gia cng u l cc dung dch tan trong nc thng thng, hoc l dng huyn ph m c trong mt dung mi no , hoc dng bt phn tn. Xu hng mi y trong gia cng cc ch phm l hn ch ti a s dng cc dung mi gc du m v thay th bng nc hoc bng cc dung dch huyn ph (hoc nh tng) nn nc. Ngoi ra cn c xu hng khng dng cc loi bt kh gy bi, ng thi chuyn sang dng cc loi ch phm dng ht phn tn trong nc v khng gy bi.

S thay i mnh cc cng ngh gia cng cc ch phm nng ha i hi ngi ta ngy cng phi s dng nhiu cc loi ph gia sn xut khc nhau. Quan trng nht trong cc loi ph gia ny l cc cht hot ng b mt (HBM). y l cc cht ng vai tr quan trng lm cht phn tn v huyn ph ha. Cc cht HBM c bit trc y thng i t cc ch phm t nhin (x phng). Tuy nhin hin nay cc cht HBM tng hp li ng vai tr chnh trong lnh vc ny. Trong u th k 20, cc cht HBM sunfat v sunfonat vi mch cacbon di c pht trin mnh. Cui th k 20 cn ra i mt s cht HBM c mt s tnh cht ring do ngi ta thm vo phn t ca chng mt s nhm chc c bit. Ngoi ra cc cht HBM non - ionic, vi nhm a nc cha nhm chc etylen oxit, cng c s dng nhiu. Nhn chung, cc cht HBM c dng ci thin tnh thm nc, tnh phn tn, tnh to nh v n nh dung dch trong qu trnh gia cng ch bin cc loi thuc BVTV.

Chnh cc cht HBM s xc nh nng ti a ca ch phm, hoc cc tnh cht v c ht, c git, thi gian n nh v i khi c hot tnh sinh hc ca hn hp phun ca ch phm. Mt s ph gia khc cng c s dng ty theo mc ch ra nh: ph gia chng lng, chng lnh ng, chng bt, ph gia lm y hoc chng vn cc, v.v Ngoi ra, cht ph gia bo qun cng c s dng tng kh nng bo qun ca ch phm, trnh tnh trng b phn hy sinh hc trong qu trnh bo qun, lu kho, nht l nhng ch phm c cha nc, hydratcacbon hoc ch phm ang dng d.

2 / 66

Cng ngh gia cng hin i thuc bo v thc vt

Th t, 26 Thng 5 2010 16:32 - Ln cp nht cui Th hai, 31 Thng 5 2010 17:06

Cc c s gia cng cc ch phm thuc BVTV hin nay cng cn phi ch n vn bao gi, sao cho ch phm lm ra phi thc s an ton i vi ngi dng. Lin quan n vn ny, cc vn nh trng ra v thi b cc loi chai l, bao b ng ch phm thuc BVTV cng l nhng vn rt quan trng. Cc cng trnh nghin cu cho thy khi phun cc ch phm thuc BVTV vo cy ci cn bo v, th ch c 10 20% lng ch phm phun ra bm vo mc tiu. Phn ch phm cn li s trn ln vo t, hoc chuyn vo mi trng. Nh vy phi thy ngoi cc hot cht th cc ph gia ca ch phm cng tham gia vo qu trnh gy nhim. Vn thi b cc cht thi ca cc nh my sn xut, gia cng thuc BVTV cng nh ca cc nng tri c dng ch phm BVTV, hin ang l nhng vn nhy cm c x hi ht sc lu . Gim thiu cht thi v nc thi bng cch ti sinh hoc quay vng, ang l vn c khuyn khch v l tiu im trong thit k, u t cc c s gia cng, sn xut cc ch phm thuc BVTV.

Ti y, chng ti s gii thiu mt s kh nng cng ngh ang c p dng nhiu trn th gii trong lnh vc gia cng, ch bin v sn xut cc ch phm thuc BVTV. Nhm p ng nhng yu cu mi v an ton v mi trng, nhng dng ch phm mi ang l s la chn ca nhiu nh sn xut cc ch phm nng ha. Tuy nhin, ty iu kin v u t cng nh c tnh ca h cy trng m ngi ta c th la chn mt s dng ch phm thch hp nht.

Chng 1

TNH HNH SN XUT KINH DOANH V PHT TRIN CC CH PHM THUC BVTV

I. TH TRNG MT S HA CHT NNG HA CH YU

I.1. Yu cu p dng khoa hc cng ngh (KHCN) trong pht trin cc ch phm nng ha

Nhu cu v thuc BVTV vn tng do nhu cu cho nng nghip vn tng. n nm 2050 dn s ton th gii c nh gi l trn 11 t ngi v lng lng thc cng phi tng tng ng. Nu nh nm 1960 lng t canh tc cho mt u ngi l 0,5 ha th vo nm 1989 con s ny ch cn 0,33 ha. Vi t l tng dn s th gii c 1,7%/ nm (thm 90 triu ngi

3 / 66

Cng ngh gia cng hin i thuc bo v thc vt

Th t, 26 Thng 5 2010 16:32 - Ln cp nht cui Th hai, 31 Thng 5 2010 17:06

cn c cung cp lng thc v qun o mi nm) trong khi tc tng t canh tc ch nh hn 1/10 tc tng dn s (ch vo khong 0,15%/ nm, ngha l din tch canh tc ch tng khong 50 - 60 triu ha cho nm 2010). Ch t nm na din tch t canh tc bnh qun ng vi mi u ngi ch cn xp x 0,2 ha. iu ny cho thy c lng thc nui sng nhn loi th ch cn cch ngoi tng nng sut cy trng, cn phi tnh n ci thin kh nng bo v ma mng. iu ny s khng th thc hin c nu nh khng tng cng p dng KHCN trong canh tc v p dng cc hot cht bo v ma mng mi. Ci tin cht lng cc ch phm nng ha nm trong nh hng chung v tng cng p dng KHCN trong pht trin nng nghip.

I.2. Th trng cc loi thuc BVTV

Doanh s cc loi sn phm nng ha ton cu tng hng nm mc t 4 n 5%. Th trng ch yu cc sn phm nng ha ton th gii do 25 nh sn xut ln nht (chim n 90% doanh thu) kim sot. iu ny cho thy mun thnh cng trong cng nghip cc thuc BVTV, cn phi c mt t chc rng, c kh nng u t mnh vo lnh vc nghin cu, pht minh (trong a s cc trng hp), pht trin sn xut v pht trin th trng. Thc t c mt s c s sn xut thnh cng trong vic gia cng ch phm tng c pht minh trc y. Chnh cc nh gia cng ny sn xut v a ra th trng nhiu loi sn phm nng ha.

a phn trong s 25 cng ty ln nht t mc tiu nghin cu tng hp cc ha cht mi c cu trc mi, c kiu tc ng mi, liu lng s dng t. Nhng ch phm mi ny c th c ng k bn quyn v to li th ln cho ngi pht minh trc cc i th cnh tranh. Khi nh gi v th trng cc ch phm BVTV, c th thy trong cc nc pht trin, th trng thuc BVTV ch yu p ng cho cc loi cy ly ht nh u tng, ng, la v th phn cc loi thuc dit c l ln nht (48%) trong khi th phn thuc tr su nh hn (28%) cn th trng thuc nm bnh cn nh hn na (19%).

Tri li, cc nc pht trin, thuc tr su li chim th phn ch yu v su l yu t gy hi mnh nht, c kh nng lm mt ma nng sn cc vng ny. Cc sn phm cn li ch chim th phn nh hn, trong cc thuc iu ha sinh trng chim th phn kh ln.

II. GII THIU MT S THUC BVTV

4 / 66

Cng ngh gia cng hin i thuc bo v thc vt

Th t, 26 Thng 5 2010 16:32 - Ln cp nht cui Th hai, 31 Thng 5 2010 17:06

- Thuc tr c: Thuc tr c c rt nhiu chng loi, ty theo kiu tng tc, theo phn ng quang ha, phn ng tng hp sinh hc amino axit, tng hp sinh hc lipid, hoc theo nh hng ti cc hocmon (nh hot cht 2,4D; MePA...), ti s phn chia t bo, ti s tng hp sinh hc cc xenlul v ti cc hot ng sng khc ca c di.

- Thuc tr su: Thng thng cc thuc tr su tc ng n su b, cn trng... l theo c ch u c cc chc nng thn kinh. Cng do iu ny m nhiu loi thuc tr su gy ng c khng mong mun n cc i tng ng vt khc (k c thin ch) v con ngi. Cc hot cht tr su thng dng l hot cht c phtpho (ph hy h thng enzym ca su b), hot cht cacbamat (ph hy h thng enzym ca su b v gy hu qu mt nc su b) v git cht su b. Cc hot cht tng tc vi cc v tr pht cc tn hiu thn kinh hoc vo knh dn ion (nh DDT) hoc tc ng vo qu trnh vng i ca cn trng, v.v...

- Cc loi thuc tr nm:

Cc loi thuc tr nm c dng kim sot nm bnh trn cy trng. C th c cc loi thuc phng nga hoc dit nm. Hu ht cc loi thuc dit nm cng c tnh c hi v chng thng c tnh dit nm bnh mt cch chn lc. Cc ch phm phng nga nm thng c dng trc y l cc mui ca ng, thic v thy ngn. y thng l cc cht kh c v ngy nay ngi ta c xu hng thay th chng bng cc loi khc t c hn. C ch tr nm ca cc ch phm cha mui kim loi l tc ng ln h enzym ca nm bnh. Ngoi ra ngi ta cn dng cc ch phm cha cc hot cht hu c h ditiocacbamat (maneb, mancozeb...) v dimetylditiocacbamat (thiram, v.v...) hoc cc cht cha hyrocacbon thm nh quitozene, N-trihalometyltio, v.v... phng tr nm bnh cho cy. Mt s hot cht khc li gy nh hng n s phn chia t bo cng nhiu c ch sinh ha khc ca nm.

- Cc cht iu ha sinh trng cy trng.

Cc cht iu ha sinh trng cy trng thng chim v tr th yu trong s cc ch phm nng ha do nhng vn c lin quan n lng d ca cc cht ny trong thc phm.

5 / 66

Cng ngh gia cng hin i thuc bo v thc vt

Th t, 26 Thng 5 2010 16:32 - Ln cp nht cui Th hai, 31 Thng 5 2010 17:06

III. TNH HNH NGHIN CU V SN XUT CC CH PHM THUC BVTV

III.1. Tnh hnh nghin cu pht hin v pht trin cc ch phm thuc BVTV

Hin nay trn th gii c mt th trng ht sc rng ln cho cc loi thuc BVTV, ch yu l cc ch phm cho cc loi cy nng sn nh la m, la mch, la nc, ng, u tng, bng, cc loi cy c mi v mt s hoa qu cao cp. Th trng ny cng c c cc loi thuc dit c.

Cc vng min pht trin cc ch phm trn th gii phi k n l M, Ty u, Nht Bn, Nam v Trung M. Cc nc ng u v cc nc Cng ha thuc Lin X c, n , Trung Quc cng ang bt u thc hin nghin cu v pht trin theo hng ny. Tuy nhin vn cn nhng vn v lin quan n s