Als een crisis een ramp dreigt te worden Zorgvisie-congres Woudschoten, Zeist 7 oktober 2010 Wim...

Click here to load reader

download Als een crisis een ramp dreigt te worden Zorgvisie-congres Woudschoten, Zeist 7 oktober 2010 Wim Schellekens Hoofdinspecteur Curatieve Gezondheidszorg

of 16

  • date post

    19-Jun-2015
  • Category

    Documents

  • view

    213
  • download

    1

Embed Size (px)

Transcript of Als een crisis een ramp dreigt te worden Zorgvisie-congres Woudschoten, Zeist 7 oktober 2010 Wim...

  • Dia 1
  • Als een crisis een ramp dreigt te worden Zorgvisie-congres Woudschoten, Zeist 7 oktober 2010 Wim Schellekens Hoofdinspecteur Curatieve Gezondheidszorg Voorwaarden voor toezicht op goed bestuur
  • Dia 2
  • 2 Als crisis een ramp dreigt te worden
  • Dia 3
  • 3 Never waste a good crisis Obama 2009: Never waste a good crisis has become the mantra of the Obama administration. PWC 2009: economische crisis We zijn genoodzaakt afstand te nemen van oude vanzelfsprekendheden. Hillary Clinton 2009: klimaatcrisis: Rebuilding economies in a greener, less energy-intensive way Dr. Saj-nicole Joni, chief executive of Cambridge International Group: Be systematic and transparent about balancing optimism with realism in your current plan for survival. You must increase your forums for listening at the edges, for creative dissent. Ensure that you have in your inner circle people who will never allow you to fall into the destructive cycle of hubris and denial that led Dick Fuld to destroy LEHMAN BROTHERS
  • Dia 4
  • 4 Crisis = periode van ernstige stoornis (van Dale) Gerealiseerd risico. Sleutelvraag: is governance nog in control? Altijd onverwacht Altijd complex:feiten, oorzaken, gevolgen betrokkenen intern/extern Veel onduidelijkheid en veel onzekerheid Altijd een communicatieprobleem: intern/extern (PM: Elkerlyk) Vaak ook vertrouwensprobleem Altijd reputatieprobleem: wat is belangrijker: patint of reputatie? Crisis voorkmen: risicomanagement: governance Crisis oplossen: When things go wrong (IHI, 2006: www.ihi.org; Isala ZH) rol van missiegedreven leiderschap: Waar is de patint? nooit: slachtofferrol!!Crisis als kans!www.ihi.org Ramp = groot ongeluk (van Dale) Wanneer wordt een crisis een ramp? Ramp = ernstige schade crisis out of control: pers, politiek, buitenwereld
  • Dia 5
  • 5 Voorbeelden Radboud cardiochirurgie: crisis:verhoogde sterfte cardiochirurgie, uitgelekte E-mail ramp:onjuiste berichtgeving, ondermijning vertrouwen, ernstige reputatieschade benutte kans Brand Almelo: ramp:verbrande patint, vertrouwensprobleem reputatieschade na resultaten onderzoek IGZ en OVV benutte kans Maagverkleining Emmen: crisis:Achmea patintenstop maagverkleining. ZH laat onderzoek doen, IGZ wacht op dit onderzoek ZH is transparant. Door pers reputatieschade kans? Verloskunde Hoorn: crisis:aangifte bij OM door ouders, OM meldt aan inspectie ramp:ZH niet transparant, interne weerstanden, RvB niet in control pers neemt over, vertrouwenscrisis kans? PM: IJsselmeer ZHen, Arkin, Philadelphia, Meavita, Atrium MC, GGZ-Delfland, GGZ-WNB
  • Dia 6
  • 6 Waar is het vertrouwen van de burger in de gezondheidszorg op gebaseerd? Niet: dat er geen fouten worden gemaakt Wel: goed functionerend intern kwaliteitsysteem door professionals, bestuur en intern toezicht waar de inspectie extern toezicht op houdt NB: vertrouwenscrisis: banken, verzekeraars, pensioenfondsen, regering, kerk,
  • Dia 7
  • 7 Voorwaarden voor vertrouwen van de burger: een goed functionerend intern kwaliteitsysteem - - - - - waarover verantwoording wordt afgelegd - - waar de inspectie toezicht op houdt - - - gericht op leren en verbeteren moet dus veilig zijn integratie professioneel en organisatie kwaliteitssysteem mag niet langer vrijblijvend zijn: elkaar aanspreken, zo nodig ingrijpen onder verantwoordelijkheid van het bestuur intern: altijd: aan medische staf en bestuur extern:altijd: aan maatschappij indien niet meer in control: aan de inspectie incidenten, calamiteiten risicogestuurd thematisch
  • Dia 8
  • 8 Aanleiding IGZ onderzoek SGZ 2009 (in 2008) Ernstige incidenten: Radboud, Almelo (IGZ, OVV) Later: IJZHen, Arkin, MeaVita, Philadelphia, Orbis, Vlietland, Atrium, Emmen, Hoorn IGZ onderzoeken: IT, TT (TOP-OK, MIC, IC, Radiotherapie, Med.Technologie, Medicatie) Rapporten: OVV, Rekenkamer, WRR, Later: RVZ, Legemaate, Lemstra, VWS: R&R-brief, WCZ Media vertolken maatschappelijke onrust en wantrouwen Op zoek naar basisoorzaken: Verantwoordelijkheidsverdeling tussen bestuur, professionals en toezichthouders
  • Dia 9
  • 9 Rolopvatting Sturen op Kwaliteit en Veiligheid Raad van Bestuur heeft niets met kwaliteit te maken, dat bepalen we zelf wel Raad van Bestuur? Niets mee te maken, specialisten runnen het ziekenhuis (Specialist STZ-ziekenhuis) Kwaliteit-patintveiligheid? Daar ga ik niet over. Ik weet er ook niets van. Dit is voor mijn divisiedirecteuren. (Vz, RvB UMC) Raad van Toezicht: moet ver weg blijven; Raad van bestuur bestuurt. (Vz.RvB ZH) Zolang midden-management niet zegt dat het niet-goed gaat, gaat het goed (Vz.RvB Ziekenhuis Twenteborg, Almelo) Ik wist van niets. Kwaliteit-patintveiligheid is voor de medische staf, dan voor IGZ, dan voor RvB. Als laatste de RvT. (Borghouts, Vz.RvT IJZHen, NRC) Letterlijke citaten (in 2008!): En nu in 2010?
  • Dia 10
  • 10 Gerechtvaardigd vertrouwen in verantwoorde zorg Beter leren toezien Kunst n kunde Goede informatie is voorwaarde Meten n (aan-)voelen K&V vereist sturing Bestuurders zijn van betekenis Horizontaal aanspreken n verticaal toezien Verbinden Professionals maken K&V samen Vakmanschap & samenwerken In contact met patint/ clint maak je K&V -professionals zijn de hoeksteen -de eed is anker -Gilde-model; met normen en verantwoording -vakmanschap is ook teamwork en samen- werken -basis ligt in opleiding -herdefiniering relatie (health 2.0) Bestuurders betrok- ken bij patint/clint -functie: eindverant- woordelijk zijn, verant- woording willen af- leggen, hygine op orde -persoon: heeft visie, is consistent en zicht- baar, toont daadkracht -draagt zorg voor organisatie waarin K&V gedijt Patint/clint belang staat voorop -Toezichthouder heeft goede kennis en competenties -heeft K&V op de agenda -verstaat de kunde n de kunst van het toezien -is gekwalificeerd Patint/clint is essentile infobron -functies: leren, normeren, prikkelen, verantwoorden -weten n meten: kwalitatief n kwantitatief -wanneer leidt weten tot ingrijpen?! -combineer altijd gedrag n systeem -onderscheidt externe verantwoording en interne bronnen Kernbegrippen Ketenprestatie voor patint/clint is leidend -heldere taken, verant- woord- en bevoegd- heden nodig -respect voor elkaars rol en verantwoordelijkheid -constructieve relatie -consistent en samen werkend maken -systemen kunnen helpen -herdefiniring relatie en samenwerking professional en instelling Thema Sleutels Patint/Clint:
  • Dia 11
  • 11 Verantwoordelijkheden: niet langer vrijblijvend! !! Belang van de patint is leidend !! Professionals: vakmanschap, professioneel kwaliteitsysteem samenwerken, elkaar aanspreken, verantwoording afleggen Raad van Bestuur: Q/PV is kerntaak !! - in control -stimuleren/faciliteren, resultaatgericht sturen/verbeteren verantwoording vragen, niet accepteren van het niet-acceptabele, zo nodig tijdig en hard ingrijpen Raad van Toezicht: wakker worden: dilemmas RvB toezicht op eindverantwoordelijkheid van RvB, erebaan?, fulltime baan parttime baan uitgevoerd
  • Dia 12
  • 12 Bestuur en Toezicht van Kwaliteit en Veiligheid Professionals: zij maken kwaliteit en patintveiligheid Vakmanschap Patint/clintperspectief is leidend Patintveiligheid heeft topprioriteit Samenwerking, ook multidisciplinair Professionele kwaliteitsysteem: landelijk locaal : Gilde opleiding, richtlijnen, indicatoren, visitatie, tuchtrecht afspraken maatschap/vakgroep, med/verpl. staf zijn bindend Verantwoordelijkheid nemen + verantwoording afleggen !! Elkaar aanspreken:zelfreinigend vermogen accepteren van het niet-acceptabele Harde informatie + soft signals Procedure disfunctioneren
  • Dia 13
  • 13 Bestuur en Toezicht van Kwaliteit en Veiligheid Raad van Bestuur: rol van leiderschap Missiegedreven leiderschap: patint/clintperspectief is leidend publieke taak door een private organisatie Kwaliteit en veiligheid is kerntaak van bestuur: waar blijkt dat uit? Professionals ruimte geven, stimuleren, faciliteren Verantwoordelijkheid geven maar ook verantwoording vragen Harde informatie, maar vooral ook: soft signals Daarom nauw contact met de werkvloer Cultuur: accepteren van het niet-acceptabele, normvervaging gekookte kikkersyndroom Indien nodig: tijdig en hard ingrijpen Afleggen van verantwoording aan RvT (informatieprotocol) Patint is belangrijker dan reputatie Sleutelvraag: is RvB in control?
  • Dia 14
  • 14 Bestuur en Toezicht van Kwaliteit en Veiligheid Raad van Toezicht: afstand n betrokkenheid Kunst en kunde Van erebaan lobbyist deskundige Patint/clintperspectief is leidend (publieke taak) Deskundigheid essentieel Informatie van RvB aan RvT (informatieprotocol) dilemmas van de Raad van Bestuur harde informatie, maar ook soft signals uit de organisatie ook inspectierapporten S&S: statistiek en story-telling Tijdig en hard ingrijpen als vertrouwen geschaad wordt Afleggen van verantwoording aan de maatschappij
  • Dia 15
  • 15 Bestuur en Toezicht van Kwaliteit en Veiligheid Zo nodig tijdig en hard ingrijpen! Waarom eigenlijk? handhaaft normen en waarden: behoud van cultuur voorkomt normvervaging: einde gedoogbeleid accepteren van het niet-acceptabele grote voorbeeldwerking, straalt breed uit (je hoeft het maar n keer te doen!) schept duidelijkheid dwingt respect af, toont lef geeft ruimte en energie voor leren en verbeteren Indien niet.
  • Dia 16
  • 16 Bestuur en Toezicht van Kwaliteit en Veiligheid Essentile voorwaarden: V ertrouwen en V eiligheid (cultuur, leiderschap, voorbeeld) Noodzakelijk op elk niveau: V erantwoordelijkheid nemen + V erantwoording afleggen Voor alle partijen: V rijblijvendheid