Adi adi euskarari5-1eta2_ander_plaza

download Adi adi euskarari5-1eta2_ander_plaza

of 20

  • date post

    04-Jun-2015
  • Category

    Documents

  • view

    2.263
  • download

    10

Embed Size (px)

Transcript of Adi adi euskarari5-1eta2_ander_plaza

  • 1. Adi-Adi euskarari 51 2 GaiakAnder Plaza Vzquez Lauro Ikastola 5 EUrria 2012 1

2. Adi-Adi euskarari 5 Lehenengo GaiaGalderaAnder Plaza Vzquez Lauro Ikastola 5 EUrria 2012 2 3. Edukien MapaIrakurgaiaOrtografiaAhozko KomunikazioaIdatzizko KomunikazioaGramatikaHizkuntzaren KulturaLiteraturaAdi-Adi Euskarari 5- Lehengo Gaia: Galdera 3 4. IRAKURGAIA: Lexikoa I HiztegiaUgaldu ----- UgarituXede -------- HelburuHausnartu Pentsatu Ihardetsi---- Erantzun EsapideakAho batezAho betean Aho bete hortzekin FamiliaAma: emakumezko gurasoaAita: gizonezko gurasoaSemea: gurasoen gizonezko umeaAlaba: gurasoen emakumezko umeaAnaia: guraso bereko gizonezko umea, gizonezkoarekikoNeba: guraso bereko gizonezko umea, emakumezkoarekikoAhizpa: guraso bereko emakumezko umea, emakumezkoarekikoArreba: guraso bereko emakumezko umea, gizonezkoarekikoAmona: aita edo amaren amaAitona: aita edo amaren aitaBirramona: aitonaren edo amonaren amaBirraitona: aitonaren edo amonaren aitaHerenamona: birraitonaren edo birramonaren amaHerenaitona: birraitonaren edo birramonaren aita4Adi-Adi Euskarari 5- Lehengo Gaia : Galdera 5. Lexikoa II: Izenondoak-esapideak eta hitz paronimoakAtzizkiakBizi - Ki -keria -dun -di -gabeIzenondokoakHandi--- azkar--- alai--- argi---zakarHiztegiaZangoa --- oinaApatxa ---- hankaMuturra--- aurpegiaIlea---- zurdaKonparazioakTxerria bezain zikina/ apala/ arina/ tematia/ maltsurraEsapide Esne mamitan bizi: ondo baino hobeto bizi Izatekoa izan: apartekoa izan5Adi-Adi Euskarari 5- Lehengo Gaia : Galdera 6. 6Adi-Adi Euskarari 5- Lehengo Gaia : Galdera 7. AHOZKO KOMUNIKAZIOA: Hizkera ZientifikoaNon erabil dezakegu??????- DokumentaletanZelakantoaren deskribapena- Itsako animaliekin konparazioak egiteko-Azaldu nolakoak diren- Azaldu haiei buruz dakizun guztiak- Esan zein duzun gustukoa eta zergatik7Adi-Adi Euskarari 5- Lehengo Gaia : Galdera 8. IDATZIZKO KOMUNIKAZIOA: Animaliak deskribatzeaDeskribapena idaztea: guidoia Azaldu nolakoak diren Azaldu nolakoak bizi diren Zer ahalmen dituen Nolako harremanak dituen gizakiekin 8 Adi-Adi Euskarari 5- Lehengo Gaia : Galdera 9. GRAMATIKA: Perpausaren osagaiakPerpausa edo esaldia Esanahi osoa duen hizkerako atalik txiena da. Letra larriz hasi eta puntuz amaitzenden atala da. Bi osagai nagusi ditu: izen-sintagma eta aditz-sintagmaIzen-sintagma edo sujetoa Izenaren inguruan, izen-sintagma izenak eta bere osagaek (determinatzaileek etaadjektiboek) osatzen dute. Batzuetan izen-ordainaren ordez izen ordaina agertzen da: Aitor etorri da, Zu etorrizara. Sujetoren lana dauka: NOR edo NORK kasuan egon daiteke.Aditz-sintagma edo predikatuaAditzaren inguruan dago, perpausaren zatia da: predikatua Aditzak eta bere osagaiak (adberbioak adib.) osatzen dute: korrika etorri zara kaletik NOR kasua osagarri zuzena da, NORI kasuan egonez gero osagaiaren funtsioabetetzen dute. Aitzolek (subj) zure jaka (OZ) irakasleari eman diohttp://www.educaplay.com/es/recursoseducativos/695049/izen_eta_aditz_sintagma.htm 9 Adi-Adi Euskarari 5- Lehengo Gaia : Galdera 10. HIZKUNTZAREN KULTURATestu tipologia: Deskribapen-testua Gernikako Batzar- etxea Ikasten ikasi: Eskema egin Egin proposmaenak zure herriaren turismo kanpaina abian jartzeko10 Adi-Adi Euskarari 5- Lehengo Gaia : Galdera 11. LITERATURA: Testu literarioakTestu mota: Hitz-jokoak Iragarkiak Olerkiak Natura-zientzietako azalpenak Ipuinak AlbisteakZenbat buru, hainbat aburu 11 Adi-Adi Euskarari 5- Lehengo Gaia : Galdera 12. Adi-Adi euskarari 5Bigarren GaiaA zer kakao-nahastea! Ander Plaza Vzquez Lauro Ikastola 5 EUrria, 201212 13. Edukien MapaIrakurgaiaOrtografiaAhozko KomunikazioaIdatzizko KomunikazioaGramatikaHizkuntzaren KulturaLiteratura Adi-Adi Euskarari 5- Bigarren Gaia: A zer kakao nahastea! 13 14. IRAKURGAIA: LexikoaHiztegiaElezahar --- kondaira Ale --------- kutsuApain------- dotore Aire -------- bihiZaporeakGozoakGarratzakGaziak MingotsaNire gustuko jaiak ----------- Gustuko ez ditudanakAtzizkiak (-ondo, -ti/-di) :Sagarra Sagarondo SagastiaKomparazioak: Haritza zumea baino ederragoa da (sendoagoa, makalagoa,bigunagoa)Esaera Zaharrak:Haritz eroriari, orok egur.Arbola, bizi deno, baduke itzalaAdjetiboen AntonimoakSotil Indartsu ZatarMardulGogorAhulLodi 14 Adi-Adi Euskarari 5- Bigarren Gaia: A zer kakao nahastea! 15. - Zenbakiekin idazkera 107.634: Ehun eta zazpi mila seiehun eta hogeita hamalau 33.333: Hogeita hamairu mila eta hiruehun eta hogeita hamahiru 240.874: Berrehun mila eta berrohogei mila zortzirehu eta hirurogei eta hamalau 1.322.001: Milioi bat hiruehun eta hogeita bi mila eta bat 69.763 : Hirurogeita bederatzi mila zazpirehun eta hirurogeita hiru 874.364: Zortzirehun eta hiruhogeita lau mila hiruehun eta hirurogeita hamalau15 Adi-Adi Euskarari 5- Bigarren Gaia: A zer kakao nahastea! 16. AHOZKO KOMUNIKAZIOA: Izen zientifikoak lantzea- Landareen izen zientifikoak Mendafin: Mentha piperita Kamamila : Chamomilla recutita Izpiliku: Lavandula officialis Erromero: Rosmarinus officialis- Nor bere burua aurkeztea Zure izena Non bizi zaren Nolako ezaugarri orokorrak dituzuAdi-Adi Euskarari 5- Bigarren Gaia: A zer kakao nahastea! 16 17. IDATZIZKO KOMUNIKAZIOA: Pertsonak deskribatzeaDeskribapena idaztea: guidoia Izena Jaioterria Lanbidea Lorpenak Adi-Adi Euskarari 5- Bigarren Gaia: A zer kakao nahastea! 17 18. GRAMATIKA: Perpausaren osagaiakIzena Pertsonak, animaliak, landareak, sentimenduak eta gauzakaipatzeko erabiltzen dira. Izen mota: Bizidunak eta bizigabeak; bereziak eta arrutak;zenbagarria eta zenbakaitza; neurgarriak eta neurgaitzakIzen motak Izen bizidunak: pertsona eta animalientzako --- deklinabidea--- amarengana Izen bizigabeak: beste guztiak, landareak barne---- deklinabidea--- etxera Izen arruntak: multso bateko pertsona, gauza, animalia edo leku guztiak adierazteko mugatzailea hartu ohi dute eta xehez idazten dira: mahai (a) Izen bereziak: petsona, gauza, animalia eta leku jakinak adierazteko, larriz idazten dute ez dute mugatzailearik hartzen: Gorka, Bermeo Izen zenbakarriak: zenbatu daitezkeen izenak dira ---- lau lagunIzen zenbakaitzak: ezin dira zenbatu eta ez dute zenbatzailerik: kemena, zaletasunaBi multsoetan banatzen dira1. Neurgarriak: litro bat ur2. Neurgaitzak: ugaritasuna edo urritasuna, izen ondondoakoak erabiltzen dira:handi/txiki --- luze/labur ---- gogor/leunAdi-Adi Euskarari 5- Bigarren Gaia: A zer kakao nahastea! 18 19. HIZKUNTZAREN KULTURATestu tipologia: Azalpen-testua Landareak eta euskal usadioak Ikasten ikasi: Testuaren egitura Testu antolaketaSarrera.antolatu informazioaBukaera Landareak: sendabelarrak, haritza, elorri zuria, lizarra, eguzki-lorea, kamamila, malba, ebaki-belarra, belar latza, pagoak, gaztainondoakAdi-Adi Euskarari 5- Bigarren Gaia: A zer kakao nahastea! 19 20. LITERATURA: Prosa eta poesiaIdazleak: Bernardo Atxaga: Bi letter jaso nituen oso denbora gutxian,Behi euskaldun baten memoriak, Suegeak txoriari begiratzen dionean Joan Mari Irigoien: Barkamena gaztelua, Udazkenak bakoitik,Metak eta kometak, Apaiz zaharraren gitarra Pako Aristi: Martinellok ez du kukurik, Zazpi pirata balsa batean, Itsasontzibaten, Benetako lagunen aterbea, Deborah hondartza bakarti bateanEz da atzo goizekoak Adi-Adi Euskarari 5- Bigarren Gaia: A zer kakao nahastea! 20